امین الناصر، رئیس و مدیرعامل شرکت آرامکوی سعودی، هشدار داد که پیامدهای هدف قرار گرفتن زیرساختهای انرژی در منطقه، تنها به بازارهای این منطقه محدود نمیشود، بلکه اقتصادها و بازارهای سراسر جهان را نیز تحت تأثیر قرار میدهد. او تأکید کرد که حفاظت از تأسیسات انرژی و مسیرهای تأمین، در شرایطی که ناآرامیهای اخیر چالشهایی برای امنیت جهانی انرژی ایجاد کردهاند، به همکاری بینالمللی نیاز دارد.
الناصر در سخنرانی خود در کنفرانس جهانی نفت در ریاض گفت اختلالها در تنگه هرمز و حملات به زیرساختهای انرژی منطقه، میزان وابستگی متقابل بخشهای مختلف زنجیره جهانی تأمین را آشکار کرده است. او افزود که ادامه این اختلالها فشار بر بازارهای نفت خام و فرآوردههای پالایششده، بهویژه گازوئیل، را افزایش میدهد.
او گفت ذخایر تجاری موجود دیگر تنها ظرفیت محدودی برای جذب شوکها دارند و درباره اتکا به این ذخایر بهعنوان راهکاری دائمی برای تأمین امنیت انرژی هشدار داد. وی تأکید کرد که ازسرگیری جریان عرضه از طریق تنگه هرمز و بازگشت اعتماد به بازارها، همچنان دو عامل اساسی برای کاهش فشار بر زنجیره تأمین انرژی هستند.
الناصر توضیح داد که سامانه انرژی عربستان در طول بحران، به لطف سرمایهگذاریهای راهبردی در زیرساختها و توان عملیاتی، همچنین تنوع مسیرهای صادراتی، یکپارچگی تأسیسات و سامانههای حفاظت دیجیتال، با قابلیت اطمینان بالایی به فعالیت خود ادامه داده است.
سرمایهگذاریهای پیشدستانه، عامل تقویت تابآوری
الناصر تأکید کرد که تابآوری در بخش انرژی با اتکا به یک خط لوله، تأسیسات یا فناوری واحد به دست نمیآید، بلکه مستلزم وجود سامانهای یکپارچه است که زیرساختها، ظرفیت مازاد تولید، مسیرهای متنوع صادراتی و توان مالی و انسانی را دربرگیرد. این ظرفیتها امکان ادامه فعالیت و سرمایهگذاری در دوران بحران را فراهم میکنند.
او افزود آرامکو با هماهنگی وزارت انرژی، گزینههای بیشتری را برای صادرات نفت خام بررسی میکند. گسترش ظرفیت ذخیرهسازی در خارج از کشور و استفاده از فناوریهای پیشرفته برای بازرسی تأسیسات، تسریع عملیات نگهداری و تعمیرات و کاهش خسارتها نیز در دستور کار این بررسیها قرار دارد.
الناصر گفت هزینه سرمایهگذاریهای لازم برای ایجاد تابآوری بر عهده نهادهایی است که این سرمایهگذاریها را انجام میدهند، اما منافع آن به اقتصادها، مصرفکنندگان، شرکتها و سرمایهگذاران میرسد. او خاطرنشان کرد که جلوگیری از اختلالها، ارزش اقتصادیای دارد که باید بیشتر مورد توجه قرار گیرد تا سرمایهگذاریهای ضروری برای امنیت انرژی تداوم یابد.
### «اکتفا» به تداوم عرضه کمک میکند
الناصر با اشاره به برنامه «اکتفا» برای تقویت ارزش افزوده کل در بخش تأمین گفت این برنامه که آرامکو بیش از یک دهه پیش راهاندازی کرد، به ایجاد یک پایگاه تأمین داخلی کمک کرده و توانایی شرکت را برای واکنش به شرایط استثنایی افزایش داده است.
او گفت بیش از ۹۰ درصد مواد مورد استفاده برای بازگرداندن عملیات به وضعیت عادی طی هشت ماه گذشته، از منابع داخلی تأمین شدهاند. این امر باعث شد عملیات بازیابی بهجای چند هفته و چند ماه، ظرف چند ساعت و چند روز انجام شود.
او افزود بومیسازی زنجیرههای تأمین، علاوه بر کمک به اقتصاد داخلی، توسعه صنایع ملی و ایجاد فرصتهای شغلی، عامل مهمی در افزایش آمادگی برای مقابله با بحرانهاست.
الناصر تأکید کرد که ایجاد تابآوری مستلزم سرمایهگذاری مستمر طی چندین سال است، نه تصمیمهای کوتاهمدت. او همچنین بر اهمیت حفاظت از ظرفیتهای ایجادشده و آمادگی برای نیازهای آینده پادشاهی عربی سعودی تأکید کرد.
افزایش ۸۰ درصدی تولید گاز تا سال ۲۰۳۰
الناصر درباره برنامههای آینده این شرکت گفت توسعه تولید گاز یکی از محورهای اصلی راهبرد آرامکو است. این شرکت قصد دارد تولید گاز قابل فروش را تا سال ۲۰۳۰، در مقایسه با سطح تولید سال ۲۰۲۱، حدود ۸۰ درصد افزایش دهد.
او افزود توسعه تولید گاز با برنامه ملی انرژیهای تجدیدپذیر، شامل طرحهای انرژی خورشیدی و بادی، تکمیل میشود. هدف از این اقدامات، تنوعبخشی به منابع تولید برق و کاهش انتشار آلایندههاست.
الناصر توضیح داد که ترکیب گاز و انرژیهای تجدیدپذیر به ایجاد سبدی متنوعتر و انعطافپذیرتر برای تولید برق کمک میکند و به استفاده بهتر از منابع و تأمین نیازهای اقتصاد داخلی میانجامد. این اقدامات همزمان با توسعه فناوریهای جذب، استفاده و ذخیرهسازی کربن، هوش مصنوعی و راهکارهای پیشرفته دیجیتال دنبال میشوند.
او گفت این تلاشها با اهداف چشمانداز ۲۰۳۰ سعودی، بهویژه در زمینه تنوعبخشی اقتصادی، توسعه توانمندیهای داخلی، تقویت تولید صنعتی، ایجاد فرصتهای شغلی و ساخت سامانهای پایدارتر برای انرژی، همسو هستند.
خاورمیانه، یکی از ارکان امنیت جهانی انرژی
الناصر تأکید کرد که خاورمیانه، بهدلیل سهم قابلتوجه خود از ذخایر اثباتشده نفت و ظرفیت مازاد تولید، همچنان یکی از ارکان اصلی امنیت جهانی انرژی است. او گفت بیش از ۹۰ درصد ظرفیت مازاد تولید در جهان در این منطقه متمرکز است.
او افزود تنوعبخشی به منابع تأمین لزوماً به معنای امکان تغییر موقعیتهای جغرافیایی مبدأ انرژی نیست. الناصر هشدار داد که هدف قرار گرفتن زیرساختهای این منطقه بر بازارها و اقتصادهای سراسر جهان تأثیر میگذارد.
او تأکید کرد حفاظت از تأسیسات انرژی و مسیرهای انتقالی که اقتصاد جهانی به آنها متکی است، به همکاری بینالمللی نیاز دارد؛ زیرا هیچ کشوری، صرفنظر از میزان توانمندیهایش، نمیتواند بهتنهایی از تمام اجزای سامانه جهانی تأمین انرژی محافظت کند.
مسیرهای متفاوت برای تحول انرژی
الناصر درباره آینده انرژی گفت مسیر تحول انرژی از کشوری به کشور دیگر، متناسب با نیازها و شرایط اقتصادی آنها، متفاوت خواهد بود. او در عین حال بر تداوم اهمیت نفت و گاز در سبد جهانی انرژی تأکید کرد.
او افزود تأمین انرژی قابلاعتماد و مقرونبهصرفه، عاملی اساسی برای حمایت از رشد اقتصادی، ایجاد فرصتهای شغلی و بهبود سطح زندگی است؛ بهویژه در اقتصادهای در حال توسعه که برای پاسخگویی به نیازهای فزاینده خود به انرژی با چالشهایی روبهرو هستند.
الناصر در پایان بر اهمیت ایجاد سامانهای یکپارچه برای انرژی تأکید کرد که نفت، گاز و انرژیهای تجدیدپذیر را در کنار یکدیگر قرار دهد، در شرایط عادی کارآمد باشد و در شرایط فشار نیز تابآوری خود را حفظ کند. به گفته او، چنین سامانهای امنیت انرژی در پادشاهی عربی سعودی و جهان را تقویت میکند و از رشد آینده پشتیبانی خواهد کرد.