جایزه «بهترین رمان عربی» برای آنطوان الدویهی به‌خاطر «زمستان بزرگ»

فرهنگ و هنر أنطوان الدويهي

جایزه «بهترین رمان عربی» برای آنطوان الدویهی به‌خاطر «زمستان بزرگ»

آنتوان الدویهی، شاعر، رمان‌نویس و پژوهشگر همکار ما، پس از آنکه در سال ۲۰۱۵ جایزه «بهترین اثر رمان‌نویسی لبنانی» را برای کتاب ««غريقة بحيرة موريه/…

الشرق الاوسط ( شوقی الریس)
فرهنگ و هنر 
میشل سر

چرا فیلسوفان فرانسوی وحشت‌زده بودند؟

این پرسشی است که میشل سر روزی مطرح کرد. او یکی از مهم‌ترین فیلسوفان فرانسه در قرن بیستم بود که در سال ۲۰۱۸ درگذشت.

هاشم صالح
فرهنگ و هنر لي سو يون

لی سو یون: وظیفه ادبیات تغییر جهان نیست

خوانندگان عرب با جهان‌های داستانی نویسنده کره‌ای، لی سو یون، از طریق رمان «تلفن آخرین وداع‌ها» آشنا شدند؛ رمانی که در صدر فهرست پرفروش‌ها قرار گرفت و ترجمه عربی آن از سوی انتشارات «الکرمه» در قاهره منتشر شد.

الشرق الاوسط ( قاهره: رشا احمد)
فرهنگ و هنر مجسمه‌هایی از مجموعه موزه ملی دمشق، متعلق به قصر الحیر غربی در نواحی تدمر

هم‌نشینان تخت اموی

هنر نقش‌برجسته تصویری در دوره امویان تکامل یافت و اساساً در شکل‌دادن به تزئینات بناهای معماری غیرنظامی به کار گرفته شد؛ بناهایی که خلفا در مناطق مختلف صحراهای…

الشرق الاوسط ( محمود الزيباوي)
فرهنگ و هنر جیمز جویس

تاریخ جهان مدرن در یک کپسول

«تاریخ جهان مدرن از ۱۹۵۰ تا امروز» عنوان بلندپروازانه کتابی است که امسال به قلم جرمی بلک منتشر شده است (ناشر: آرکتوروس، لندن). در نگاه نخست، این پرسش به ذهن می‌رسد: آیا ممکن است کتابی واحد با حجمی بیش از ۲۵۴ صفحه، بتواند رویدادهای ۷۶ سالی را دربرگیرد که از حیث حوادث بزرگ و سرنوشت‌سازی که برداشت ما از زندگی پس از جنگ جهانی دوم را شکل داده‌اند.


فرهنگ و هنر استبداد ذائقه

استبداد ذائقه

یکی از رایج‌ترین عبارت‌ها در گفت‌وگو درباره ادبیات و هنر این است که می‌گوییم: «ذائقه‌ها قابل بحث نیستند.» این عبارت در ظاهر نشان‌دهنده تسامحی ستودنی است؛ زیرا…

فرهنگ و هنر در ترانه جدیدش نقش عروسی را ایفا می‌کند که در مراسم ازدواج خود حضور دارد (هناء الادریسی)

هناء الإدريسي به «الشرق الأوسط»: هوش مصنوعی هنرمند را به شخصیتی کارتونی تبدیل می‌کند

هنرمند مراکشی، هناء الادریسی، با گام‌هایی حساب‌شده به صحنه هنری بازمی‌گردد. او پس از آنکه سال گذشته، پس از مدتی دوری، نخستین ترانه خود را با عنوان «مکمّله بالنیّه» منتشر کرد، امروز ترانه «زیباترین لحظه» را روانه بازار می‌کند. او معتقد است فاصله زمانی میان انتشار آثار، به هنرمند فرصت می‌دهد تا گام‌های خود را با دقت بازبینی کند.

الشرق الاوسط ( بیروت: فیفیان حداد)
فرهنگ و هنر «همه‌چیز را به من بگو»: فیلمی بی‌خطر که خشم کسی را برنمی‌انگیزد (لیمینال کانتنت)

سینمای اسرائیل ممنوع و محجوب است و در محاصره به سر می‌برد

در میانه بحران‌هایی که اسرائیل در عرصه‌های گوناگون اقتصادی، سیاسی، امنیتی و اجتماعی با آن‌ها روبه‌روست، جبهه جنگ تازه‌ای گشوده شده که محور آن موضع دولت اسرائیل در قبال فیلم‌هایی است که از سیاست داخلی این کشور انتقاد می‌کنند و وضعیت فلسطینیان را در سایه اقدامات دولت و تبعیض نژادی‌ای که دولت آن را انکار می‌کند، اما رویدادها و شواهد گوناگون بر آن صحه می‌گذارند، آشکار می‌سازند.

محمد رضا
فرهنگ و هنر از فیلم «هیچ مردی گریه نمی‌کند» (حصّالة فيلم)

صفحه منتقد: بدن‌ها و چهره‌ها در دو فیلم مستند و داستانی

هیچ مردی گریه نمی‌کند ★★★ کارگردان: محمد مصطفی مصر (۲۰۲۶) | نمایش در جشنواره الجونه در میانه این فیلم مستند، محمد مصطفی، کارگردان فیلم، پرسشی مهم مطرح می…

محمد رضا (لندن)
فرهنگ و هنر عشق و فقدان در اتاقک تلفن عمومی

عشق و فقدان در اتاقک تلفن عمومی

آیا یک تماس تلفنی می‌تواند قلبی شکسته را که از درد به خود می‌پیچد و زیر بار احساس گناه خرد شده است، آرام کند؟ لی سو یون، نویسنده کره‌ای، این…

الشرق الاوسط ( قاهره)
فرهنگ و هنر آگهی‌ها تاریخ غیررسمی جامعه را می‌نویسند

آگهی‌ها تاریخ غیررسمی جامعه را می‌نویسند

بخش انتشارات دانشگاه آمریکایی قاهره کتاب تازه‌ای به زبان انگلیسی با عنوان «تجارت رؤیاها: یک قرن آگهی‌های چاپی در مصر» منتشر کرده است. نویسنده این کتاب، دکتر…

الشرق الاوسط ( قاهره)
فرهنگ و هنر 
سعید الغانمی

روایت معارض در حکایت سِنِمّار

شهر حیره، واقع در جنوب کوفه، در تصویر روایی، تاریخی و تخیلی خود، آستانه‌ای برای گذار و مخزنی سرشار از آینده است که وظیفه حفظ و صیانت از فرهنگ عربی را بر…

فرهنگ و هنر 

تندیسی اموی از مجموعه آثار موزه راکفلر در قدس شرقی، متعلق به کاخ هشام در منطقه‌ای در شمال اریحا

«گل‌به‌دست»؛ تندیس سنگی از کاخ هشام بن عبدالملک

هنر پیکرتراشی و نقش‌برجسته‌کاری در دوره امویان رونق فراوانی یافت؛ هنری که پیوندی ارگانیک با معماری غیرمذهبی داشت و یکی از ارکان اصلی آرایه‌های…

الشرق الاوسط ( محمود الزیباوی)
فرهنگ و هنر سالی رونی

نویسندگان اندیشمندان و سینماگران: سالی رونی نویسنده است، نه تروریست

رمان‌نویس ایرلندی، سالی رونی، ۳۵ ساله، یکی از پدیده‌های برجسته نشر ادبی در دهه گذشته به شمار می‌رود. او کار خود را با رمان «گفت‌وگو با دوستان» در سال ۲۰۱۷ آغاز کرد، سپس در سال ۲۰۱۸ با انتشار «آدم‌های معمولی» به شهرت گسترده‌ای دست یافت و پس از آن، در سال ۲۰۲۱ رمان «جهانی زیبا، کجایی؟» و در سال ۲۰۲۴ «اینترمتسو» را منتشر کرد.

الشرق الاوسط ( لندن: ندی حطیط)
فرهنگ و هنر اسراء اکنون ۲۲ سال دارد، ازدواج کرده و صاحب دو فرزند شده است (اینستاگرام ـ وب‌سایت فیلم)

۱۰ سال مقابل دوربین؛ دختری سوری در جست‌وجوی جایگاه خود میان دو وطن

مستند «یکی از یک میلیون» زندگی دختری سوری را در طول یک دهه، از فرار از جنگ تا رویارویی با پرسش‌هایی درباره هویت، آزادی و خانواده دنبال می‌کند و نشان می‌دهد که…

الشرق الاوسط ( لندن: سمیر اندراوس)
فرهنگ و هنر «امید، بیماری محبوب من است»… گذشته و زخم‌هایش در قالب رمان

«امید، بیماری محبوب من است»… گذشته و زخم‌هایش در قالب رمان

در تناقض نهفته در عنوان رمان «الامل مرضی المفضل/ امید، بیماری محبوب من است» نوشته مینا ناجی، رمان‌نویس مصری، یکی از تنش‌های اساسی اثر شکل می&zwnj…

الشرق الاوسط ( قاهره: منی ابوالنصر)
فرهنگ و هنر «الفت چیزها»؛ شعر در تیررس حافظه و فراموشی

«الفت چیزها»؛ شعر در تیررس حافظه و فراموشی

اشتیاق به شعر و دلبستگی به آن، همچون زندگی دیگری خیالی که عادلانه‌تر و امن‌تر باشد، در میانه جهانی که پیوسته به آشوب و جنگ دامن می‌زند، فضای…

الشرق الاوسط ( جمال القصاص)

پربازدید

 
 

فرهنگ و هنر «جایزه ادبی پاسکال» برای آثاری که با کمک هوش مصنوعی نوشته می‌شوند

«جایزه ادبی پاسکال» برای آثاری که با کمک هوش مصنوعی نوشته می‌شوند

در اقدامی غافلگیرکننده، از «جایزه پاسکال» رونمایی شد؛ نخستین جایزه از نوع خود در فرانسه که به اثری ادبی تعلق می‌گیرد که انسان و هوش مصنوعی در تألیف آن…

الشرق الاوسط (سوسن الأبطح)
فرهنگ و هنر «الحکایات»: نمایی از فیلم (سینینوفو)

دو حماسه از مصر و ژاپن که تحولات جامعه و سیاست را به تصویر می‌کشند

الحکایات (خوب) -کارگردان: ابوبکر شوقی -مصر، فرانسه (۲۰۲۶) | حماسه‌ای درباره خانواده و میهن در پنجمین فیلم این کارگردان، مطالب بسیاری برای گفتن وجود…

محمد رضا
فرهنگ و هنر مایکی مدیسون و جرمی آلن وایت در فیلم «سوشال ریکانینگ» (آلکون انترتینمنت)

ستاره‌بودن، فیلم‌ها را نجات نمی‌دهد؛ چرا تماشاگران به براد پیت و تام کروز پشت کردند؟

در دو هفته گذشته، سه فیلم با درجات متفاوتی شکست خوردند. این اتفاق برای نخستین بار رخ نمی‌دهد، اما نکته قابل‌توجه آن است که دو فیلم از این سه اثر، بازیگرانی در جایگاه ستاره‌های بزرگ سینما را در نقش اصلی دارند. فیلم سوم ستاره‌ای ندارد، بلکه با تکیه بر مضمون خود به میدان آمده است.

فرهنگ و هنر «پرواز در ارتفاع پایین»… روایت‌هایی از جنگ میان زمین و آسمان

«پرواز در ارتفاع پایین»… روایت‌هایی از جنگ میان زمین و آسمان

ثناء عطوی، نویسنده و روزنامه‌نگار لبنانی، به‌تازگی نوولا‌ی تازه‌ای با عنوان «طیران علی مستوی منخفض/ پرواز در ارتفاع پایین» منتشر کرده است که انتشارات «محترف اکسیژن» آن را به چاپ رسانده است.

الشرق الاوسط (لندن)
فرهنگ و هنر «صداهایی بی‌خاطره»… هنگامی که کلمات از تجربه انسانی جدا می‌شوند

«صداهایی بی‌خاطره»… هنگامی که کلمات از تجربه انسانی جدا می‌شوند

دیگر بحث‌برانگیزترین موضوع در زمینه هوش مصنوعی، به میزان توانایی ماشین در نوشتن مانند انسان مربوط نمی‌شود؛ زیرا مدل‌های زبانی جدید از مرحله مهمی از آزمون شبیه‌سازی عبور کرده‌اند و اکنون متن‌هایی منسجم تولید می‌کنند، ترجمه می‌کنند، خلاصه می‌نویسند و گفت‌وگو می‌کنند؛ حتی از سبک‌های ادبی و فکری نیز با چنان دقتی تقلید می‌کنند که شگفتی برمی‌انگیزد. پرسشی که امروز خود را تحمیل می‌کند، عمیق‌تر و مهم‌تر به نظر می‌رسد: هنگامی که کلمات از تجربه زنده انسانی‌ای که آن‌ها را پدید آورده است جدا می‌شوند، چه چیزی از معنا باقی می‌ماند؟

الشرق الاوسط (ندا حطيط)
فرهنگ و هنر هناء العمير

فیلم‌های ترسناک… داستان سفر از تحقیر و به‌حاشیه‌رانی تا «اعتبار هنری»

نوشتن معمولاً کار آسان و سریعی نیست. شکل‌گیری ایده و نگارش این مقاله نیز به‌کندی پیش رفت. ازاین‌رو، وقتی یادداشت (توییت) منتقد سینما، فهد الاسطاء، را در پنجم اکتبر جاری خواندم، با خرسندی لبخند زدم.

فرهنگ و هنر آنطوان الدویهی: «زمستان بزرگ» عهدی است با خود

آنطوان الدویهی: «زمستان بزرگ» عهدی است با خود

با انتشار آخرین رمان آنتوان الدویهی، «الشتاء الکبیر/ زمستان بزرگ»، در بیروت به همت «الدار العربیه» و «دار المراد»، این نویسنده همچنان به مسیر نیم‌قرنی خود در شکل‌دادن به جهان ادبی‌اش ادامه می‌دهد؛ جهانی که بر زندگی درونی استوار است و به دورترین ژرفاهای روان انسان نفوذ می‌کند. او همچنین با روح مکان‌ها، چشم‌اندازها و وضعیت‌ها درهم می‌آمیزد؛ جایی که خودِ فردی با خودِ زمین و خودِ جمعی تلاقی می‌کند و جادوی خاطره آشکار می‌شود؛ خاطره‌ای که الدویهی آن را «خورشید روح» می‌نامد.

شوقی الریّس ( بیروت)
فرهنگ و هنر «درها»… شعرهایی که در رویارویی با ژنرال‌ها از محیط زیست دفاع می‌کنند

«درها»… شعرهایی که در رویارویی با ژنرال‌ها از محیط زیست دفاع می‌کنند

مجموعه‌شعر «ابواب/ درها» سروده بسمة شیخو، شاعر سوری، از سی‌وشش شعر تشکیل شده که به‌طور مساوی در سه بخش تقسیم شده‌اند و هر بخش دوازده شعر را…

فرهنگ و هنر لین الحایک به «الشرق الأوسط»: امروز در مرحله خودشناسی هستم

لین الحایک به «الشرق الأوسط»: امروز در مرحله خودشناسی هستم

لین الحایک هنوز یازده سالش نشده بود که در سال ۲۰۱۶ برای نخستین بار در برنامه «ذ فويس كيدز» روی صحنه رفت. امروز، پس از گذشت ده سال از آغاز فعالیت هنری‌اش، به یکی از هنرمندانی تبدیل شده که از محبوبیت قابل‌توجهی برخوردارند.

الشرق الاوسط ( بیروت: ویویان حداد)
فرهنگ و هنر رنا ادريس

۷۰ سال و دو نسل که شکوه و تاریخ انتشارات «دار الآداب» را رقم زدند

پس از آنکه دو نسل شکوه انتشارات «دار الآداب» را رقم زدند، رنا ادریس، مدیر این انتشارات، به مناسبت هفتادمین سالگرد آغاز فعالیت آن، در گفت‌وگو با «الشرق…

الشرق الاوسط ( بیروت: سوسن الأبطح)
فرهنگ و هنر «الفبای هنر» اریک گریزیملکوفسکی به زبان عربی

«الفبای هنر» اریک گریزیملکوفسکی به زبان عربی

کتاب «الفبای هنر» نوشته اریک گریزیملکوفسکی، نویسنده آمریکایی، با ترجمه محمد السعدی، به‌تازگی از سوی انتشارات «رامینا» در لندن منتشر شده است. این کتاب در…

الشرق الاوسط (لندن)
فرهنگ و هنر حماقت‌های میشل فوکو در ایران

حماقت‌های میشل فوکو در ایران

فوکو پس از آنکه کشتار مخالفان به دست نظام خمینی را دید، در حالی که حسرت می‌خورد و از درون متلاشی می‌شد، سکوت اختیار کرد. این یکی از شگفت‌انگیزترین و عجیب‌ترین تناقض‌هاست: میشل فوکو، فیلسوف مدرنیته و پسامدرنیته، در سال ۱۹۷۸ با هر دو دست برای انقلاب تاریک‌اندیشانه خمینی کف زد.

هاشم صالح