اختلال در عرضه جهانی انرژی، امنیت تأمین و تاب‌آوری زیرساخت‌ها را به محور اصلی بیست‌وپنجمین کنفرانس جهانی نفت در ریاض تبدیل کرده است. این کنفرانس روز دوشنبه در شرایطی برگزار شد که سعودی بر ادامه سرمایه‌گذاری‌ها برای تقویت توان خود در مقابله با بحران‌ها تأکید کرد.
شاهزاده عبدالعزیز بن سلمان، وزیر انرژی و وزیر صنعت و منابع معدنی پادشاهی عربی سعودی، گفت برنامه‌ریزی قبلی به پادشاهی عربی سعودی امکان داده است با پیامدهای بحران مقابله کند. او با تأکید بر اینکه «در قاموس سعودی‌ها جایی برای ترس نیست»، از برنامه توسعه خط لوله «شرق به غرب» خبر داد که قرار است ظرفیت آن طی دو تا سه سال آینده به ۱۰ میلیون بشکه در روز برسد.
شاهزاده عبدالعزیز بن سلمان در سخنرانی افتتاحیه کنفرانس، در حضور شمار زیادی از وزیران، مقام‌ها و مدیران ارشد صنعت انرژی، گفت سعودی بر چالش‌های پیش رو غلبه خواهد کرد، حرکت به سوی آینده را ادامه خواهد داد و به تعهدات خود در مسیر تحقق چشم‌اندازش پایبند خواهد ماند. او این اقدامات را بخشی از مسئولیت سعودی در قبال نسل‌های آینده دانست و به تحولاتی اشاره کرد که این کشور در مدتی کوتاه پشت سر گذاشته است. به گفته او، سعودی مصمم است به شکل‌دادن به آینده خود ادامه دهد.
او سخنانش را با این جمله آغاز کرد که «در قاموس سعودی‌ها جایی برای ترس نیست» و گفت تاب‌آوری سامانه انرژی و عزم مردم این کشور، توانایی سعودی را برای مقابله با بحران‌ها، تضمین تداوم عرضه، ادامه مسیر تحول و تحقق اهداف «چشم‌انداز ۲۰۳۰» تقویت می‌کند.
آمادگی برای بحران و حفاظت از زیرساخت‌ها
وزیر انرژی سعودی گفت تحولات اخیر در منطقه و این کشور بار دیگر نشان داده است که امنیت انرژی را نمی‌توان امری تضمین‌شده دانست؛ به‌ویژه در شرایطی که مسیرهای تأمین با فشار مواجه‌اند و زیرساخت‌ها هدف قرار می‌گیرند. به گفته او، توانایی ایستادگی و مقابله با چنین چالش‌هایی باید پیش از وقوع بحران ایجاد شود.
او به سرمایه‌گذاری‌های چند دهه گذشته سعودی در زیرساخت‌ها، ظرفیت‌های ذخیره، تأسیسات ذخیره‌سازی، مسیرهای جایگزین صادرات، فناوری، زنجیره‌های تأمین داخلی و توانمندی‌های انسانی اشاره کرد.
عبدالعزیز بن سلمان توضیح داد که تجربه‌های اخیر اهمیت آمادگی قبلی و ایجاد سامانه‌ای از انرژی را نشان داده‌اند که بتواند خود را با شرایط گوناگون سازگار کند. به گفته او، تاب‌آوری تنها با توانایی سامانه‌ها برای مقاومت سنجیده نمی‌شود، بلکه توانایی آن‌ها در ترمیم خسارت‌ها، ازسرگیری فعالیت و ادامه تأمین نیازهای بازار نیز اهمیت دارد.
او گفت تاب‌آوری سامانه انرژی فراتر از برخورداری از ظرفیت تولید ذخیره، خطوط لوله و توان تولید برق است و توانایی نگهداری و تعمیر، تغییر مسیر انتقال، یافتن گزینه‌های جایگزین، بازیابی و، مهم‌تر از همه، ادامه تأمین نیازهای بازار در شرایط فشار را نیز در بر می‌گیرد.
وزیر انرژی سعودی همچنین گفت بومی‌سازی صرفاً یک هدف اقتصادی نیست، بلکه ظرفیتی راهبردی است که به تداوم فعالیت‌ها و بازیابی توان عملیاتی هنگام اختلال در زنجیره‌های تأمین بین‌المللی کمک می‌کند.
او افزود تاب‌آوری آمادگی‌ای است که در گذر زمان ایجاد و حفظ می‌شود و کارآمدی آن در عمل به اثبات می‌رسد. به گفته او، توانایی سعودی در ایستادگی و بازیابی، به اعتبار عرضه انرژی در سطح بین‌المللی کمک می‌کند و جایگاه این کشور را به‌عنوان شریکی قابل اعتماد در اقتصاد جهانی تقویت می‌کند.
سرمایه‌گذاری در انرژی و شبکه‌های برق
عبدالعزیز بن سلمان تأکید کرد که بدون امنیت انرژی برای همگان، نمی‌توان از آینده‌ای برای انرژی همگان سخن گفت. او افزود امنیت انرژی و تحول در این بخش باید هم‌زمان پیش بروند.
به گفته او، سعودی سرمایه‌گذاری در تأمین قابل اتکای نفت و گاز را ادامه خواهد داد و بهره‌برداری از انرژی‌های تجدیدپذیر را گسترش خواهد داد. تقویت شبکه‌های برق، ظرفیت‌های ذخیره‌سازی و زیرساخت‌های گاز، توسعه فناوری‌ها و راهکارهای کم‌انتشار، ایجاد ظرفیت‌های تولیدی داخلی، تقویت زنجیره‌های تأمین و سرمایه‌گذاری در توانمندی‌های انسانی نیز از دیگر برنامه‌های این کشور است.
او همچنین بر ادامه اجرای طرح‌ها و برنامه‌های «چشم‌انداز ۲۰۳۰» و سرمایه‌گذاری برای توسعه سامانه انرژی و ظرفیت‌های صنعتی تأکید کرد. به گفته او، تعهد سعودی به امنیت و رفاه مردم خود و نیز به مشارکت‌های بین‌المللی همچنان پابرجاست.
شاهزاده عبدالعزیز در نشست گفت‌وگوی دیگری درباره خط لوله نفت «شرق به غرب» سخن گفت؛ خطی که امکان انتقال نفت از مسیرهای جایگزین به بازارها را فراهم می‌کند و توانایی سعودی را برای مقابله با خطرهایی که ممکن است مسیرهای سنتی تأمین را مختل کنند، افزایش می‌دهد. او از برنامه توسعه این خط با هدف رساندن ظرفیت آن به ۱۰ میلیون بشکه نفت در روز طی دو تا سه سال آینده خبر داد.
آرامکو به دنبال گسترش گزینه‌های صادراتی و ظرفیت ذخیره‌سازی
امین الناصر، رئیس و مدیرعامل آرامکوی سعودی، اعلام کرد این شرکت با هماهنگی وزارت انرژی، گزینه‌های بیشتری را برای صادرات نفت خام و افزایش ظرفیت ذخیره‌سازی در خارج از کشور بررسی می‌کند. استفاده از فناوری‌های پیشرفته برای بازرسی تأسیسات، تسریع عملیات نگهداری و تعمیر و کاهش خسارت‌ها نیز در دستور کار آرامکو قرار دارد.
الناصر هشدار داد که پیامدهای هدف قرار گرفتن زیرساخت‌های انرژی در منطقه تنها به بازارهای آن محدود نمی‌شود، بلکه اقتصادها و بازارهای سراسر جهان را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد. او تأکید کرد که حفاظت از تأسیسات انرژی و مسیرهای تأمین، در شرایطی که اختلال‌های اخیر چالش‌هایی برای امنیت انرژی جهانی ایجاد کرده‌اند، به همکاری بین‌المللی نیاز دارد.
او توضیح داد که اختلال‌ها در تنگه هرمز و حملات به زیرساخت‌های انرژی منطقه، میزان پیوستگی حلقه‌های زنجیره تأمین جهانی را آشکار کرده‌اند. به گفته او، ادامه این اختلال‌ها فشار بر بازار نفت خام و فرآورده‌های پالایش‌شده، به‌ویژه گازوئیل، را تشدید می‌کند.
الناصر گفت سامانه انرژی سعودی در طول بحران، به لطف سرمایه‌گذاری‌های راهبردی در زیرساخت‌ها و توان عملیاتی، تنوع مسیرهای صادراتی و یکپارچگی تأسیسات و سامانه‌های حفاظت دیجیتال، با قابلیت اطمینان بالایی به فعالیت خود ادامه داده است.
او افزود بیش از ۹۰ درصد مواد مورد استفاده برای بازگرداندن فعالیت‌ها به وضعیت عملیاتی در هشت ماه گذشته، از منابع داخلی تأمین شده‌اند. این موضوع امکان داد عملیات بازیابی به‌جای چند هفته یا چند ماه، ظرف چند ساعت یا چند روز انجام شود.
به گفته الناصر، بومی‌سازی زنجیره‌های تأمین، علاوه بر تقویت آمادگی برای مقابله با بحران‌ها، در حمایت از اقتصاد داخلی، توسعه صنایع ملی و ایجاد فرصت‌های شغلی نیز نقش مهمی دارد.
او همچنین اعلام کرد گسترش تولید گاز یکی از محورهای اصلی راهبرد آرامکو است. این شرکت قصد دارد تولید گاز قابل فروش را تا سال ۲۰۳۰، در مقایسه با سطح سال ۲۰۲۱، حدود ۸۰ درصد افزایش دهد.
اوپک: رشد تقاضای جهانی نفت در سال ۲۰۲۷ افزایش می‌یابد
هیثم الغیص، دبیرکل سازمان کشورهای صادرکننده نفت (اوپک)، در یکی از نشست‌های کنفرانس گفت این سازمان پیش‌بینی می‌کند رشد تقاضای جهانی نفت در سال ۲۰۲۷ به روزانه ۱.۷ میلیون بشکه برسد. این افزایش با تحقق تقاضای به‌تعویق‌افتاده در پی تحولاتی همراه خواهد بود که بازارها در سال جاری تجربه کرده‌اند.
او گفت اوپک پیش‌بینی خود از رشد تقاضا در سال ۲۰۲۶ را به روزانه ۴۰۰ هزار بشکه کاهش داده است؛ در حالی که این رقم در پیش‌بینی‌های ابتدای سال، یک میلیون و ۴۰۰ هزار بشکه در روز بود.
الغیص توضیح داد که چند عامل به مهار نوسان‌های بازار نفت کمک کرده‌اند؛ از جمله کاهش واردات چین در پی انباشت ذخایر، برداشت از ذخایر راهبردی نفت در شماری از کشورها، به‌ویژه کشورهای عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی، و نیز کاهش سرعت رشد تقاضا.
او خط لوله «شرق به غرب» در سعودی را نمونه‌ای از آمادگی قبلی برای تضمین امنیت انرژی دانست و گفت این کشور «بهترین نمونه از آن چیزی را ارائه می‌کند که می‌توان آن را بیمه‌نامه‌ای برای امنیت انرژی توصیف کرد».
به گفته الغیص، نفت همچنان بیش از ۳۰ درصد از سبد انرژی جهان را تشکیل می‌دهد و عرضه نفت یکی از مؤلفه‌های اساسی امنیت انرژی جهانی است.
رئیس شورای جهانی نفت: امنیت انرژی باید با پایداری و توان پرداخت هزینه‌ها همراه باشد
پدرو میراس، رئیس شورای جهانی نفت، در سخنرانی افتتاحیه کنفرانس به نقش محوری و پیشگامانه سعودی در توسعه سامانه‌های جهانی انرژی اشاره کرد؛ نقشی که از طریق افزایش سرمایه‌گذاری و نوآوری‌های مهم ایفا می‌شود.
به گفته میراس، جهان به سوی توسعه فناوری‌های پیشرفته و ابداع راهکارهای تازه در بخش انرژی حرکت می‌کند تا امنیت انرژی جهانی حفظ شود، ثبات اقتصادی تحقق یابد و به بهبود زندگی میلیاردها نفر در سراسر جهان کمک شود. او گفت این تلاش‌ها در شرایطی انجام می‌شوند که اقتصاد جهانی با سرعت در حال تغییر است و به بهبود زیرساخت‌های انرژی و ابداع راهکارهای تازه و پایدار نیاز دارد.
او امنیت انرژی را عاملی اساسی برای رشد اقتصادی و ثبات اجتماعی دانست و گفت موفقیت تحول در بخش انرژی به سرمایه‌گذاری‌های مستمر و پایدار نیاز دارد. وی همچنین به نقش هوش مصنوعی، دیجیتالی‌سازی، سوخت‌های جدید و فناوری‌های ذخیره‌سازی کربن در شکل‌دادن به آینده این بخش اشاره کرد.
میراس بر اهمیت همکاری بین‌المللی برای دستیابی به اهداف مشترک در بخش انرژی تأکید کرد و گفت اقدام جمعی بهترین راه برای تضمین آینده‌ای امن و پایدار برای همگان است.
وزیر انرژی آمریکا: جریان نفت از تنگه هرمز به ۹۰ درصد سطح پیش از درگیری رسیده است
کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، بر حمایت «استوار» کشورش از سعودی تأکید کرد و آنچه را «حملات بزدلانه» علیه این کشور، زیرساخت‌ها و شهروندانش خواند، محکوم کرد. او گفت ایالات متحده در کنار متحدان و شرکای خود در منطقه خلیج ایستاده است.
رایت در سخنرانی خود که از طریق ارتباط تصویری در کنفرانس جهانی نفت پخش شد، از همکاری با رهبران منطقه در شرایطی که به گفته او امنیت انرژی با چالش‌هایی بی‌سابقه روبه‌روست، ابراز خرسندی کرد.
او درباره اهمیت تقویت همکاری‌های بین‌المللی برای تضمین ثبات عرضه انرژی در بازارهای جهانی سخن گفت و بر ضرورت فراهم‌کردن امکان ادامه حمایت کشورهای تولیدکننده در منطقه خلیج از اقتصادهای خود و حفاظت از شهروندانشان تأکید کرد.
رایت ایران را به تلاش برای آسیب‌رساندن به اقتصادهای منطقه و امنیت انرژی آن‌ها متهم کرد و گفت هماهنگی میان ایالات متحده و شرکایش باید برای مقابله با چالش‌های تهدیدکننده امنیت عرضه و ثبات بازارهای جهانی انرژی تقویت شود.
او گفت جریان انتقال نفت از تنگه هرمز به ۸۰ تا ۹۰ درصد سطح پیش از درگیری بازگشته است؛ رقمی که به‌طور متوسط معادل روزانه حدود ۱۳ تا ۱۴ میلیون بشکه نفت است. به گفته او، افزایش انتقال نفت از طریق خطوط لوله جایگزین نیز به تأمین بازارهای جهانی کمک کرده است.
فرانسه بر همکاری با سعودی برای حفاظت از زیرساخت‌های انرژی تأکید کرد
رولان لسکور، وزیر اقتصاد، دارایی و حاکمیت صنعتی و دیجیتال فرانسه، گفت سعودی نقشی محوری در تقویت امنیت انرژی جهانی و ثبات بازارها ایفا می‌کند. او توانایی این کشور برای سازگاری با اختلال‌های اخیر را ستود و بر اهمیت تقویت همکاری سعودی و فرانسه برای حفاظت از زیرساخت‌های حیاتی و تأمین امنیت زنجیره‌های عرضه انرژی تأکید کرد.
به گفته وزیر فرانسوی، تحولات اخیر بار دیگر امنیت انرژی و نوسان قیمت‌ها را به صدر اولویت‌های سیاست‌گذاران، شرکت‌ها و شهروندان بازگردانده است. او تأکید کرد که شرایط کنونی مستلزم تقویت گفت‌وگو و همکاری میان کشورهای اصلی و اثرگذار در بازارهای انرژی است.
او افزود که مسئولیت مشترک کشورها، ایجاد ثبات در بازارها، حفظ جریان باز و قابل اعتماد انرژی و اطمینان از باقی‌ماندن قیمت‌ها در سطحی است که اقتصادها و شهروندان توان تحمل آن را داشته باشند.
در یکی از نشست‌ها، هاینکن لوک بری، وزیر مشاور در امور منابع نفتی نیجریه، همبستگی کشورش را با سعودی در پی حملات اخیر اعلام کرد و بر اهمیت همکاری بین‌المللی برای مقابله با چالش‌های امنیت انرژی و تضمین عرضه با قیمت‌های قابل تحمل تأکید کرد.
محمد عرقاب، وزیر مشاور و وزیر انرژی و معادن الجزایر، نیز گفت کشورش در حال تقویت ظرفیت تولید و گسترش سرمایه‌گذاری در بخش گاز طبیعی است؛ اقداماتی که به پشتیبانی از امنیت انرژی در الجزایر و اروپا کمک می‌کنند.
