شورای همکاری خلیج خواستار حمایت بین‌المللی از مردم فلسطین شد

وزرای خارجه خلیج بر مالکیت مشترک سعودی و کویت بر میدان الدره تأکید کردند.. محکومیت اشغال جزایر اماراتی



بخشی از نشست وزیران خارجه خلیج در یکصد و پنجاه و نهمین نشست در ریاض (واس)
بخشی از نشست وزیران خارجه خلیج در یکصد و پنجاه و نهمین نشست در ریاض (واس)
TT

شورای همکاری خلیج خواستار حمایت بین‌المللی از مردم فلسطین شد



بخشی از نشست وزیران خارجه خلیج در یکصد و پنجاه و نهمین نشست در ریاض (واس)
بخشی از نشست وزیران خارجه خلیج در یکصد و پنجاه و نهمین نشست در ریاض (واس)

وزرای خارجه کشورهای عضو شورای همکاری خلیج (GCC) خواستار توقف هرچه سریعتر برقراری آتش‌بس در نوار غزه و توقف عملیات نظامی اسرائیل و نیز تضمین انتقال کمک‌های انسانی به نوار غزه شد.
این شورا در بیانیه پایانی نشست خود که در سطح وزیران خارجه در ریاض با حضور نمایندگان مصر، اردن و مغرب برگزار شد، تحولات جدی در نوار غزه و شهر رفح، تشدید تنش نظامی علیه غیرنظامیان غیرمسلح و اهمیت آتش‌بس فوری برای تضمین بازگشت امنیت و ثبات به نوار غزه مورد بحث و بررسی قرار داد و از جامعه جهانی خواست برای آتش‌بس در نوار غزه یک موضع جدی و قاطع اتخاذ کند.
در بیانیه پایانی این شورا آمده‌است «هرگونه توجیه و بهانه برای تداوم حمله اسرائیل به غزه مردود است و اسرائیل سیاست مجازات جمعی را علیه ساکنان بی‌دفاع غزه در پیش گرفته‌است».
در این بیانیه آمده‌است که هر گونه توجیه و بهانه ای را برای ادامه تجاوز اسرائیل به نوار غزه و تلاش‌ها و اقدامات این رژیم برای کوچاندن فلسطینی‌ها از این بخش خاک فلسطین را مردود می‌دانیم. شورای همکاری خلیج همچنین اعلام کرد این رژیم باید احکام دیوان بین‌المللی دادگستری دربارهٔ نسل‌کشی علیه ملت فلسطین را اجرایی کند.
در همین چارچوب، شورای وزیران حمایت خود را از ابتکار سعودی، اتحادیه اروپا و اتحادیه کشورهای عربی برای احیای روند صلح در خاورمیانه با همکاری مصر و اردن تأکید کرد.
این شورا بر اهمیت برگزاری یک کنفرانس بین‌المللی فوری تأکید کرد که طرف‌های بین‌المللی را گرد هم می‌آورد، همه اجزای ملت فلسطین را در بر می‌گیرد و به احقاق حقوق ملت فلسطین در تعیین سرنوشت منتهی می‌شود.

میدان گازی «الدرّه»

وزیران خارجه کشورهای عضو شورای همکاری خلیج در ادامه بر حق انحصاری پادشاهی عربی سعودی و کویت در میدان گازی «الدرّه»، تأکید و اعلام کردند هیچ کشور ثالثی در ذخایر این میدان سهمی ندارد.
بر اساس این بیانیه که شامگاه روز یکشنبه ۱۳ اسفند منتشر شد، «تنها سعودی و کویت هستند که به صورت مشترک و انحصاری مالک ذخایر این میدان گازی هستند».

محکومیت اشغال جزایر اماراتی

شورای وزیران همچنین طی این بیانیه بر مواضع قاطع و تصمیمات قبلی خود در خصوص محکومیت ادامه اشغال جزایر سه‌گانه (تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی) متعلق به امارات توسط ایران تأکید کرد.
این شورا مجدد بر حمایت از حق حاکمیت امارات بر سه جزیره این کشور (تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی)، و بر آب‌های سرزمینی، قلمرو هوایی و فلات قاره، منطقه انحصاری اقتصادی جزایر سه‌گانه، به عنوان بخشی جدایی ناپذیر از قلمرو امارات متحده عربی تأکید کرد.
شورا هرگونه تصمیم، رویه یا اقدام ایران در مورد جزایر سه‌گانه را باطل و ملغی دانسته و گفت این اقدامات هیچ‌یک از حقایق تاریخی و حقوقی که به اتفاق آرا بر حق حاکمیت امارات متحده عربی بر جزایر سه‌گانه آن توافق دارند را تغییر نمی‌دهد.
شورای وزیران از ایران خواست تا به تلاش‌های امارات برای حل این موضوع از طریق مذاکره مستقیم یا توسل به دیوان بین‌المللی دادگستری پاسخ دهد.
شورای وزیران ادامه ساخت و سازهای مسکونی توسط دولت ایران برای اسکان ایرانی‌ها در جزایر سه‌گانه اماراتی تحت اشغال ایران و مواضع و اقدامات تشدید کننده مقامات ایرانی را محکوم کرد.
شورای وزیران همچنین مانورهای نظامی ایران، اجرای رزمایش‌های رزمی و بازدیدهای مکرر مقامات ارشد ایرانی از سه جزیره اماراتی را محکوم کرد.
شورا از ایران خواست از این گونه تخلفات و اقدامات تحریک آمیز که به منزله مداخله در امور داخلی یک کشور مستقل است، دست بردارد.
این بیانیه تأکید کرد: این اقدامات کمکی به ایجاد اعتماد نمی‌کند، امنیت و ثبات در منطقه را تهدید می‌کند و امنیت کشتیرانی منطقه ای و بین‌المللی در خلیج عربی را به خطر می‌اندازد.

روابط با تهران

شورای وزیران با تأیید مواضع و تصمیمات قاطع خود در رابطه با روابط با ایران، بر لزوم پایبندی این کشور به مبانی و اصول اساسی مبتنی بر منشور سازمان ملل متحد و کنوانسیون‌های حقوق بین‌الملل؛ اصول حسن همجواری، احترام به حاکمیت کشورها، عدم مداخله در امور داخلی، حل و فصل مسالمت آمیز اختلافات، عدم استفاده یا تهدید زور و نفی فرقه گرایی تأکید کرد.

پرونده هسته ای ایران

شورای وزیران با ابراز نگرانی کشورهای شورای همکاری خلیج از تحولات پرونده هسته ای ایران، بر آمادگی آنها برای همکاری و تعامل مؤثر با این پرونده تأکید کرد.
وزرای خلیجی بر لزوم مشارکت کشورهای شورای همکاری خلیج در تمامی مذاکرات، گفت و گوها و نشست‌های منطقه ای و بین‌المللی در این زمینه تأکید کردند و گفتند این مذاکرات علاوه بر برنامه هسته ای ایران، شامل تمامی مسائل و نگرانی‌های امنیتی کشورهای خلیج از جمله موشک‌های بالستیک و کروز و هواپیماهای بدون سرنشین و ایمنی ناوبری بین‌المللی و تأسیسات نفتی باشد؛ به گونه ای که به دستیابی به اهداف و منافع مشترک در چارچوب احترام به حاکمیت دولت‌ها و اصول حسن همجواری و تعهد به قطعنامه‌های سازمان ملل و مشروعیت بین‌المللی برای تضمین تقویت امنیت و ثبات منطقه ای و بین‌المللی کمک کند.
شورای وزیران بر اهمیت تعهد ایران به عدم تجاوز از میزان غنی‌سازی اورانیوم مورد نیاز برای استفاده‌های صلح‌آمیز و لزوم انجام تعهدات خود و همکاری کامل با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تأکید کرد.
شورای وزیران همچنین بر اهمیت حفظ امنیت دریایی و آبراه‌ها در منطقه و مقابله با فعالیت‌هایی که امنیت و ثبات منطقه و جهان را تهدید می‌کند از جمله هدف قرار دادن کشتی‌های تجاری و تهدید خطوط کشتیرانی دریایی، تجارت بین‌المللی و تأسیسات نفتی در کشورهای شورای همکاری خلیج تأکید کرد.

مسئله یمن

در ادامه شورای وزیران حمایت کامل خود از شورای رهبری ریاست جمهوری به ریاست دکتر رشاد العلیمی و نهادهای حامی آن برای دستیابی به امنیت و ثبات در یمن جهت رسیدن به یک راه حل سیاسی تأکید کرد.
شورای وزیران از ادامه تلاش‌های صادقانه پادشاهی سعودی و سلطان نشین عمان و تماس‌های موجود با همه طرف‌های یمنی برای احیای روند سیاسی که منجر به دستیابی به راه‌حل سیاسی جامع و پایدار در یمن و ضرورت آتش‌بس می‌شود، استقبال و بر اهمیت مشارکت حوثی‌ها با تلاش‌های بین‌المللی و سازمان ملل با هدف پایان دادن به بحران تأکید کرد.
شورای وزیران نگرانی عمیق خود را در مورد تحولات منطقه دریای سرخ ابراز کرد و خواستار کاهش فوری تنش به منظور حفظ امنیت و ثبات منطقه دریای سرخ و تضمین آزادی دریانوردی دریایی در آنجا شد.
شورای وزیران تداوم مداخله خارجی در امور داخلی یمن را محکوم و بر لزوم اجرای دقیق تحریم تسلیحاتی این شبه نظامیان تأکید کرد.

تمامیت ارضی سوریه

شورای وزیران خلیجی بر مواضع قاطع خود در قبال حفظ تمامیت ارضی سوریه، احترام به استقلال و حاکمیت آن بر سرزمین‌های آن، رد مداخله منطقه‌ای در امور داخلی آن، حمایت از تلاش‌های سازمان ملل برای دستیابی به راه‌حل سیاسی، و رد هرگونه تلاش برای ایجاد تغییرات جمعیتی در سوریه تأکید کرد.

حمایت از امنیت عراق

وزرای خارجه کشورهای عضو شورای همکاری خلیج با اشاره به مواضع و تصمیمات قاطع خود در قبال عراق و حمایت خود از تلاش‌های موجود برای دستیابی به امنیت و ثبات در این کشور، بر اهمیت حفظ تمامیت ارضی عراق، حاکمیت کامل، هویت عربی، بافت اجتماعی، وحدت ملی و حمایت از مقابله با گروه‌های تروریستی و شبه‌نظامیان مسلح به منظور تخصیص حاکمیت دولت و اجرای قانون تأکید کرد.
این بیانیه بر لزوم احترام به حاکمیت و تمامیت ارضی عراق و تأکید بر اینکه کشورهای شورای همکاری خلیج متحد در کنار عراق برادر هستند، تأکید کرد.
شورای وزیران خلیجی از بیانیه نشست شورای اتحادیه کشورهای عربی در سطح وزیران در نشست فوق‌العاده شماره ۸۹۸۹ خود در خصوص نقض حاکمیت ارضی عراق توسط ایران استقبال کرد.
در بیانیه مذکور ضمن تأکید بر وحدت و حاکمیت اراضی عراق، بمباران اقلیم کردستان عراق توسط ایران که منجر به شهادت تعدادی از شهروندان و غیرنظامیان بی گناه شد را محکوم کرد.

حمایت از مردم لبنان

شورای وزیران مواضع قاطع شورای همکاری خلیج در حمایت از مردم لبنان و حاکمیت، امنیت و ثبات این کشور و نیروهای مسلح آن تأکید کرد و گفت: برای اعمال حاکمیت کامل لبنان، نباید سلاحی غیر از سلاح مورد تأیید حکومت لبنان وجود داشت باشد.



حضور محمد بن سلمان نقش پیشروانه سعودی در سیاست بین‌الملل را توسعه بخشید

ولیعهد سعودی شاهزاده محمد بن سلمان در حال استقبال از ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه در ریاض، دسامبر ۲۰۲۳ (واس)
ولیعهد سعودی شاهزاده محمد بن سلمان در حال استقبال از ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه در ریاض، دسامبر ۲۰۲۳ (واس)
TT

حضور محمد بن سلمان نقش پیشروانه سعودی در سیاست بین‌الملل را توسعه بخشید

ولیعهد سعودی شاهزاده محمد بن سلمان در حال استقبال از ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه در ریاض، دسامبر ۲۰۲۳ (واس)
ولیعهد سعودی شاهزاده محمد بن سلمان در حال استقبال از ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه در ریاض، دسامبر ۲۰۲۳ (واس)

از زمان صدور فرمان ملک سلمان بن عبدالعزیز، خادم حرمین شریفین، در ژوئن ۲۰۱۷ (۲۶ رمضان ۱۴۳۸ هجری قمری) مبنی بر انتخاب شاهزاده محمد بن سلمان به عنوان ولیعهد «برای حفظ موجودیت دولت و آینده آن، و تضمین تداوم آن بر پایه‌های خدمت به دین، سپس کشور و مردم، و تحقق خیر برای ملت وفادارش»، پادشاهی عربی سعودی وارد مرحله‌ای جدید با آرزوهای گسترده شد.

هشت سال پس از آن، تحولات اقتصادی و اجتماعی کشور شتاب گرفت و نقش منطقه‌ای و بین‌المللی آن گسترده‌تر و تاثیرگذارتر شد. سعودی به بازیگری پیشرو در عرصه سیاسی تبدیل شد که نه تنها مورد اعتماد بازیگران بین‌المللی و منطقه‌ای، بلکه حتی متحدان در زمان اختلافات شدیدشان است.

تقویت ثبات بین‌المللی

ولیعهد سعودی از همان ابتدا رهبری تقویت گشایش سعودی به جهان را در ابعاد اقتصادی، فرهنگی و به‌ویژه سیاسی برعهده گرفت. این گشایش سیاسی در سال‌های اخیر به مناطقی بی‌سابقه در تاریخ سعودی و خاورمیانه، مانند کشورهای کارائیب و آسه‌آن، گسترش یافت تا همکاری‌ها در زمینه‌های اقتصاد، سرمایه‌گذاری، تجارت و گردشگری تقویت شود.

ولیعهد سعودی شاهزاده محمد بن سلمان در حال استقبال از ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، در دیدار قبلی وی به سعودی (رویترز)

سیاست خارجی سعودی نقش خود را به عنوان حامی صلح، توسعه و ثبات گسترش داد. در حالی که دومین سالگرد «توافق پکن» بین سعودی و ایران نزدیک می‌شود، ریاض به ابتکار شاهزاده محمد بن سلمان، ولیعهد و نخستوزیر، میزبان مذاکرات آمریکا-اوکراین برای حل بحران بود. این نقش‌آفرینی به لطف روابط متوازن سعودی با تمام طرف‌ها ممکن شد. نشست‌های اخیر در الدرعیه و جده بین آمریکا و روسیه و همچنین آمریکا و اوکراین نشان داد که سیاست خارجی سعودی مورد اعتماد متحدان و رقبا است. این نقش شامل میانجیگری در بحران روسیه-اوکراین، ارائه کمک‌های بشردوستانه، و میانجیگری برای آزادی اسرا بوده است.

ولیعهد سعودی در یک اقدام بشردوستانه، موفق به آزادی ۱۰ اسیر با ملیت‌های مختلف از نیروهای اوکراینی شد که پس از انتقال به سعودی، به کشورهایشان بازگردانده شدند. ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، نیز از تلاش‌های شاهزاده محمد بن سلمان در میانجیگری برای تبادل اسرا بین آمریکا و روسیه در سال گذشته تقدیر کرد.

پرونده فلسطین و عادی‌سازی

مسئله فلسطین پس از دهه‌ها شاهد تحرکی بی‌سابقه بوده است. سعودی در ماهها و سال‌های اخیر بسیاری از کشورها را به رسمیت شناختن دولت فلسطین ترغیب کرده است، به طوری که تعداد این کشورها به ۱۴۹ مورد (بر اساس آمار وزارت خارجه فلسطین) رسیده است. شاهزاده محمد بن سلمان شرط سعودی برای عادی‌سازی با اسرائیل را «تحقق دولت فلسطینی» اعلام کرده است.

سعودی میزبان دو اجلاس پیاپی از کشورهای عربی و اسلامی در ریاض برای هماهنگی مواضع و فشار بر جامعه بین‌المللی بوده است. همچنین ریاض نخستین نشست ائتلاف بین‌المللی برای اجرای راه‌حل دو دولتی را برگزار کرد.

ولیعهد سعودی شاهزاده محمد بن سلمان در حال استقبال از بیعت‌کنندگان در قصر الصفا در مکه (واس)

بسیاری از ناظران معتقدند سیاست‌های ریاض تحت رهبری شاهزاده محمد بن سلمان در سال‌های اخیر با تمرکز بر پرونده‌های پیچیده و گردآوری تمام طرف‌ها به میز مذاکره، از شدت بحران‌های جهانی کاسته است. این رویکرد، صلح را از مسیر گفت‌وگو ممکن ساخته است.

مقصد راه‌حل‌های صلح آمیز

مذاکرات آمریکا-اوکراین در جده در ماه جاری به پیشنهاد آتش‌بس فوری ۳۰ روزه و گام‌هایی به سوی صلح پایدار در اوکراین انجامید. این نتیجه پس از سه هفته مذاکرات آمریکا-روسیه، اولین گفت‌وگوها از آغاز جنگ اوکراین، حاصل شد. دو طرف بر تشکیل گروه‌های سطح بالا برای پایان دادن به جنگ و بازگشایی کانال‌های دیپلماتیک توافق کردند.

در زمینه یمن، سعودی با ارائه «ابتکار پایان بحران یمن» و حمایت از آتش‌بس، نقش میانجیگری خود را تقویت کرد که به نقشه راه سازمان ملل برای یمن منجر شد.

حل اختلاف تاریخی اتیوپی و اریتره از طریق «توافقنامه جده برای صلح» در سپتامبر ۲۰۱۸ تحت حمایت پادشاه سلمان، جایگاه سعودی را به عنوان پایگاهی برای صلح تقویت کرد. عمر گله، رئیس‌جمهور جیبوتی، این نقش را ستود.

در سودان، سعودی با انجام عملیات تاریخی تخلیه افراد گرفتار پس از جنگ داخلی ۲۰۲۳ و میزبانی «مذاکرات جده» بین طرف‌های درگیر، نقش بشردوستانه و صلح آفرین خود را نشان داد.

واشنگتن و پکن در ریاض

در دهه گذشته، سعودی تنها کشور خاورمیانی بوده که توانسته در میانه تنش‌های جهانی—از جنگ اوکراین تا مناقشات تجاری و جنگ غزه—زعمای آمریکا، چین و روسیه را در فاصله کوتاهی میزبانی کند. این جایگاه، سعودی را به بازیگری کلیدی در تاثیرگذاری بر سیاست‌های بین‌المللی تبدیل کرده است، امری که با حجم و سطح سفرها و نشست‌های بین‌المللی در ریاض، به‌ویژه پس از جنگ غزه، مشهود است.

ولیعهد سعودی در حال استقبال از رئیس‌جمهور چین در یکی از دیدارهای اخیر به سعودی (واس)

نقش سعودی در جهان عرب و اسلام

سعودی تحت رهبری شاهزاده محمد بن سلمان، در هشت سال گذشته میزبان ۷ اجلاس مهم عربی و اسلامی از جمله «اجلاس اضطراری مکه» (۲۰۱۹)، «اجلاس عربی-چینی» (۲۰۲۲)، و «اجلاس مشترک عربی-اسلامی» (۲۰۲۳) بوده است. همچنین ۱۲ دوره از ۴۵ دوره اجلاس شورای همکاری خلیج در سعودی برگزار شده است.

سعودی میزبان رویدادهای بین‌المللی بزرگی مانند «اجلاس گروه ۲۰» در ۲۰۲۰ (به صورت مجازی)، «اجلاس سعودی-آفریقا» (۲۰۲۳)، و «اجلاس سعودی-کارائیب» (۲۰۲۳) بوده است.