وزیر خارجه سعودی: اعطای حقوق فلسطینی‌ها برای همه صلح و ثبات به ارمغان می‌آورد

وی از جامعه جهانی خواست تا از مرحله حرف به عمل حرکت کند

شاهزاده فیصل بن فرحان آل سعود وزیر امور خارجه سعودی در سخنرانی خود در نشست ویژه مجمع جهانی اقتصاد (الشرق الاوسط)
شاهزاده فیصل بن فرحان آل سعود وزیر امور خارجه سعودی در سخنرانی خود در نشست ویژه مجمع جهانی اقتصاد (الشرق الاوسط)
TT

وزیر خارجه سعودی: اعطای حقوق فلسطینی‌ها برای همه صلح و ثبات به ارمغان می‌آورد

شاهزاده فیصل بن فرحان آل سعود وزیر امور خارجه سعودی در سخنرانی خود در نشست ویژه مجمع جهانی اقتصاد (الشرق الاوسط)
شاهزاده فیصل بن فرحان آل سعود وزیر امور خارجه سعودی در سخنرانی خود در نشست ویژه مجمع جهانی اقتصاد (الشرق الاوسط)

شاهزاده فیصل بن فرحان، وزیر امور خارجه پادشاهی عربی سعودی گفت که اعطای حقوق فلسطینی‌ها تنها راه حلی است که ثبات، حقوق، امنیت و صلح را برای همه به ارمغان می‌آورد. او از صحبت در مورد آنچه که به عنوان «راه حل نصف و نیمه» توسط برخی‌ها پیشنهاد شده بود، خودداری کرد.
این مقام سعودی وضعیت غزه را «فاجعه بار» به تمام معنا توصیف کرد. وی این امر را شکست نظام سیاسی کنونی در مقابله با این بحران دانست و گفت «اگر به زودی به توافق آتش‌بس دست نیابیم، با گسترش قابل توجه اوضاع روبرو خواهیم شد. ما در مورد پیشنهادی روی میز می‌شنویم که امیدواریم برای اجرای آتش‌بس کافی باشد، اما حتی اگر به آتش‌بس هم برسیم، باید با عواقب این درگیری مقابله کنیم».
این اظهارات در جریان شرکت شاهزاده فیصل بن فرحان در جلسه ای در نشست ویژه مجمع جهانی اقتصاد در ریاض در روز یکشنبه مطرح شد.
وی در این نشست در مورد برآوردهای گزارش اخیر سازمان ملل صحبت کرد که نشان می‌دهد آواربرداری فقط در نوار غزه به ۱۵ سال زمان نیاز دارد در حالی که روند بازسازی به ۳۰ سال زمان نیاز دارد.
این مقام سعودی از جامعه جهانی خواست از گفت و گو به عمل حرکت کند و گفت: «ما از اکثر شرکا در جامعه بین‌المللی می‌شنویم (...) ما باید از گفت و گو به گام‌های واقعی روی زمین برویم و نمی‌توانیم آن را به طرف‌های درگیر واگذار کنیم».
وی افزود: «در منطقه ما، وقتی صحبت از پادشاهی و سایر کشورها به میان می‌آید، ما بر روی درگیری تمرکز نمی‌کنیم، بلکه بر رقابت در رشد و توسعه اقتصادی، و بخشی از انتقال نظم جهانی قدیم به نظم جدید جهانی تمرکز می‌کنیم».

 

حل مشکل بزرگ

شاهزاده فیصل بن فرحان از ورود به ماه هفتم بحران غزه انتقاد کرد و گفت: «ما همچنان در حال بحث هستیم که آیا کامیون‌های بشردوستانه به اندازه کافی وارد غزه می‌شوند یا خیر».
وی ادامه داد: «شرایط بسیار دشوار است و این احتمال وجود دارد که گسترش یابد و بدتر از وضعیت کنونی بشود. ما در منطقه تنها به حل و فصل بحران کنونی توجه نمی‌کنیم، ما می‌خواهیم ببینیم که چگونه مشکل بزرگ را حل کنیم؛ رسیدن به یک تعهد واقعی به راه حل دو کشوری است که تنها راه حلی است که تضمین می‌کند پس از دو یا چهار سال به همان وضعیت برنگردیم».

شاهزاده فیصل بن فرحان در سخنرانی خود در نشست ویژه مجمع جهانی اقتصاد (AFP)

وزیر امور خارجه سعودی در مورد بازسازی غزه در زمانی که اسرائیل هرگونه روند سیاسی را که تضمین کننده راه حل دو کشوری باشد رد می‌کند، توضیح داد: «ایده صحبت از راه حل‌های نصف و نیمه و صحبت از سرنوشت دو میلیون یا یک و نیم میلیون نفر در غزه و اینکه سرنوشت آنها به کجا خواهد رسید بدون اینکه مطمئن شویم این جنگ تکرار نخواهد شد، امری مضحک است».
وی افزود: «هرکسی بخواهد این رویکرد را در پیش بگیرد، اشتباه می‌کند، به نفع فلسطینی‌ها، اسرائیل، سازمان ملل و جامعه جهانی است که راه حلی دائمی برای مسئله فلسطین پیدا کنند، زیرا این تنها راهی است که به ما امکان می‌دهد از تکرار این جنگ جلوگیری کنیم و از رنجی که رخ داده است جلوگیری کنیم».
شاهزاده فیصل بن فرحان تأکید کرد «سازوکارها در دسترس است و راه‌هایی در جامعه بین‌المللی وجود دارد، ابزارهایی که به ما امکان می‌دهد بر مقاومت هر طرف یا هر کشوری از هر طرفی برای ایجاد مانع در این مسیر غلبه کنیم، تنها چیزی که ما نیاز داریم اعطای حقوق فلسطینیی‌ها است. این تنها راه حلی است که ثبات، حقوق، امنیت و صلح را برای همه به ارمغان می‌آورد و سپس می‌توانیم در مورد سرمایه‌گذاری منابع خود صحبت کنیم».
وزیر امور خارجه سعودی علیرغم صحنه پیچیده در منطقه، ابراز خوش‌بینی کرد و گفت: «ما می‌دانیم که اهرم‌های روشنی وجود دارد و ممکن است اهرم‌های دیگری پنهان بماند، اما آنها ما را به این سمت سوق خواهند داد. ما امیدواریم که جامعه بین‌المللی به اهمیت این راه حل پی ببرد و ما با شرکای اروپایی خود برای تبدیل این هدف به واقعیت کار می‌کنیم».



حضور محمد بن سلمان نقش پیشروانه سعودی در سیاست بین‌الملل را توسعه بخشید

ولیعهد سعودی شاهزاده محمد بن سلمان در حال استقبال از ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه در ریاض، دسامبر ۲۰۲۳ (واس)
ولیعهد سعودی شاهزاده محمد بن سلمان در حال استقبال از ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه در ریاض، دسامبر ۲۰۲۳ (واس)
TT

حضور محمد بن سلمان نقش پیشروانه سعودی در سیاست بین‌الملل را توسعه بخشید

ولیعهد سعودی شاهزاده محمد بن سلمان در حال استقبال از ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه در ریاض، دسامبر ۲۰۲۳ (واس)
ولیعهد سعودی شاهزاده محمد بن سلمان در حال استقبال از ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه در ریاض، دسامبر ۲۰۲۳ (واس)

از زمان صدور فرمان ملک سلمان بن عبدالعزیز، خادم حرمین شریفین، در ژوئن ۲۰۱۷ (۲۶ رمضان ۱۴۳۸ هجری قمری) مبنی بر انتخاب شاهزاده محمد بن سلمان به عنوان ولیعهد «برای حفظ موجودیت دولت و آینده آن، و تضمین تداوم آن بر پایه‌های خدمت به دین، سپس کشور و مردم، و تحقق خیر برای ملت وفادارش»، پادشاهی عربی سعودی وارد مرحله‌ای جدید با آرزوهای گسترده شد.

هشت سال پس از آن، تحولات اقتصادی و اجتماعی کشور شتاب گرفت و نقش منطقه‌ای و بین‌المللی آن گسترده‌تر و تاثیرگذارتر شد. سعودی به بازیگری پیشرو در عرصه سیاسی تبدیل شد که نه تنها مورد اعتماد بازیگران بین‌المللی و منطقه‌ای، بلکه حتی متحدان در زمان اختلافات شدیدشان است.

تقویت ثبات بین‌المللی

ولیعهد سعودی از همان ابتدا رهبری تقویت گشایش سعودی به جهان را در ابعاد اقتصادی، فرهنگی و به‌ویژه سیاسی برعهده گرفت. این گشایش سیاسی در سال‌های اخیر به مناطقی بی‌سابقه در تاریخ سعودی و خاورمیانه، مانند کشورهای کارائیب و آسه‌آن، گسترش یافت تا همکاری‌ها در زمینه‌های اقتصاد، سرمایه‌گذاری، تجارت و گردشگری تقویت شود.

ولیعهد سعودی شاهزاده محمد بن سلمان در حال استقبال از ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، در دیدار قبلی وی به سعودی (رویترز)

سیاست خارجی سعودی نقش خود را به عنوان حامی صلح، توسعه و ثبات گسترش داد. در حالی که دومین سالگرد «توافق پکن» بین سعودی و ایران نزدیک می‌شود، ریاض به ابتکار شاهزاده محمد بن سلمان، ولیعهد و نخستوزیر، میزبان مذاکرات آمریکا-اوکراین برای حل بحران بود. این نقش‌آفرینی به لطف روابط متوازن سعودی با تمام طرف‌ها ممکن شد. نشست‌های اخیر در الدرعیه و جده بین آمریکا و روسیه و همچنین آمریکا و اوکراین نشان داد که سیاست خارجی سعودی مورد اعتماد متحدان و رقبا است. این نقش شامل میانجیگری در بحران روسیه-اوکراین، ارائه کمک‌های بشردوستانه، و میانجیگری برای آزادی اسرا بوده است.

ولیعهد سعودی در یک اقدام بشردوستانه، موفق به آزادی ۱۰ اسیر با ملیت‌های مختلف از نیروهای اوکراینی شد که پس از انتقال به سعودی، به کشورهایشان بازگردانده شدند. ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، نیز از تلاش‌های شاهزاده محمد بن سلمان در میانجیگری برای تبادل اسرا بین آمریکا و روسیه در سال گذشته تقدیر کرد.

پرونده فلسطین و عادی‌سازی

مسئله فلسطین پس از دهه‌ها شاهد تحرکی بی‌سابقه بوده است. سعودی در ماهها و سال‌های اخیر بسیاری از کشورها را به رسمیت شناختن دولت فلسطین ترغیب کرده است، به طوری که تعداد این کشورها به ۱۴۹ مورد (بر اساس آمار وزارت خارجه فلسطین) رسیده است. شاهزاده محمد بن سلمان شرط سعودی برای عادی‌سازی با اسرائیل را «تحقق دولت فلسطینی» اعلام کرده است.

سعودی میزبان دو اجلاس پیاپی از کشورهای عربی و اسلامی در ریاض برای هماهنگی مواضع و فشار بر جامعه بین‌المللی بوده است. همچنین ریاض نخستین نشست ائتلاف بین‌المللی برای اجرای راه‌حل دو دولتی را برگزار کرد.

ولیعهد سعودی شاهزاده محمد بن سلمان در حال استقبال از بیعت‌کنندگان در قصر الصفا در مکه (واس)

بسیاری از ناظران معتقدند سیاست‌های ریاض تحت رهبری شاهزاده محمد بن سلمان در سال‌های اخیر با تمرکز بر پرونده‌های پیچیده و گردآوری تمام طرف‌ها به میز مذاکره، از شدت بحران‌های جهانی کاسته است. این رویکرد، صلح را از مسیر گفت‌وگو ممکن ساخته است.

مقصد راه‌حل‌های صلح آمیز

مذاکرات آمریکا-اوکراین در جده در ماه جاری به پیشنهاد آتش‌بس فوری ۳۰ روزه و گام‌هایی به سوی صلح پایدار در اوکراین انجامید. این نتیجه پس از سه هفته مذاکرات آمریکا-روسیه، اولین گفت‌وگوها از آغاز جنگ اوکراین، حاصل شد. دو طرف بر تشکیل گروه‌های سطح بالا برای پایان دادن به جنگ و بازگشایی کانال‌های دیپلماتیک توافق کردند.

در زمینه یمن، سعودی با ارائه «ابتکار پایان بحران یمن» و حمایت از آتش‌بس، نقش میانجیگری خود را تقویت کرد که به نقشه راه سازمان ملل برای یمن منجر شد.

حل اختلاف تاریخی اتیوپی و اریتره از طریق «توافقنامه جده برای صلح» در سپتامبر ۲۰۱۸ تحت حمایت پادشاه سلمان، جایگاه سعودی را به عنوان پایگاهی برای صلح تقویت کرد. عمر گله، رئیس‌جمهور جیبوتی، این نقش را ستود.

در سودان، سعودی با انجام عملیات تاریخی تخلیه افراد گرفتار پس از جنگ داخلی ۲۰۲۳ و میزبانی «مذاکرات جده» بین طرف‌های درگیر، نقش بشردوستانه و صلح آفرین خود را نشان داد.

واشنگتن و پکن در ریاض

در دهه گذشته، سعودی تنها کشور خاورمیانی بوده که توانسته در میانه تنش‌های جهانی—از جنگ اوکراین تا مناقشات تجاری و جنگ غزه—زعمای آمریکا، چین و روسیه را در فاصله کوتاهی میزبانی کند. این جایگاه، سعودی را به بازیگری کلیدی در تاثیرگذاری بر سیاست‌های بین‌المللی تبدیل کرده است، امری که با حجم و سطح سفرها و نشست‌های بین‌المللی در ریاض، به‌ویژه پس از جنگ غزه، مشهود است.

ولیعهد سعودی در حال استقبال از رئیس‌جمهور چین در یکی از دیدارهای اخیر به سعودی (واس)

نقش سعودی در جهان عرب و اسلام

سعودی تحت رهبری شاهزاده محمد بن سلمان، در هشت سال گذشته میزبان ۷ اجلاس مهم عربی و اسلامی از جمله «اجلاس اضطراری مکه» (۲۰۱۹)، «اجلاس عربی-چینی» (۲۰۲۲)، و «اجلاس مشترک عربی-اسلامی» (۲۰۲۳) بوده است. همچنین ۱۲ دوره از ۴۵ دوره اجلاس شورای همکاری خلیج در سعودی برگزار شده است.

سعودی میزبان رویدادهای بین‌المللی بزرگی مانند «اجلاس گروه ۲۰» در ۲۰۲۰ (به صورت مجازی)، «اجلاس سعودی-آفریقا» (۲۰۲۳)، و «اجلاس سعودی-کارائیب» (۲۰۲۳) بوده است.