افزایش امیدواری مردم سوریه پس از سفر الشرع به ریاض

بازگشت دمشق به آغوش جهان عرب

شاهزاده محمد بن سلمان ولیعهد و نخست وزیر سعودی از احمد الشرع رئیس جمهور دوره انتقالی سوریه در مقصد خارجی الشرع پس از انتخابش به عنوان رئیس جمهور دوره انتقالی سوریه است (رویترز)
شاهزاده محمد بن سلمان ولیعهد و نخست وزیر سعودی از احمد الشرع رئیس جمهور دوره انتقالی سوریه در مقصد خارجی الشرع پس از انتخابش به عنوان رئیس جمهور دوره انتقالی سوریه است (رویترز)
TT

افزایش امیدواری مردم سوریه پس از سفر الشرع به ریاض

شاهزاده محمد بن سلمان ولیعهد و نخست وزیر سعودی از احمد الشرع رئیس جمهور دوره انتقالی سوریه در مقصد خارجی الشرع پس از انتخابش به عنوان رئیس جمهور دوره انتقالی سوریه است (رویترز)
شاهزاده محمد بن سلمان ولیعهد و نخست وزیر سعودی از احمد الشرع رئیس جمهور دوره انتقالی سوریه در مقصد خارجی الشرع پس از انتخابش به عنوان رئیس جمهور دوره انتقالی سوریه است (رویترز)

مردم سوریه با امیدواری فراوان و آرامش خاطر، اولین سفر خارجی احمد الشرع، رئیس‌جمهور دوره انتقالی سوریه، به پادشاهی عربی سعودی را دنبال می‌کنند و این سفر را تحولی مثبت در روابط بین دو کشور می‌دانند.
این سفر که اولین مقصد خارجی الشرع پس از انتخابش به عنوان رئیس‌جمهور بود، نشان‌دهنده تلاش‌های دیپلماتیک گسترده سعودی برای حمایت از بازگشت سوریه به عرصه منطقه‌ای و مشارکت در کاهش مشکلات اقتصادی مردم این کشور است. سعودی با ایجاد پل‌های هوایی و زمینی برای ارسال کمک‌های بشردوستانه و تلاش برای لغو تحریم‌های اقتصادی سوریه، گام‌های بلندی در جهت حمایت از این کشور برداشته است.

بسیاری از کسانی که با «الشرق الاوسط» گفت‌وگو کرده‌اند، بر این باورند که این سفر نویدبخش بازگشت سوریه به محیط عربی و جایگاه طبیعی‌اش در منطقه است. رشاد کامل، کارشناس فناوری اطلاعات، گفت: «مردم سوریه علاقه و محبت زیادی به سعودی دارند و همان‌طور که در دوران استقلال از استعمار فرانسه به تقویت روابط با سعودی چشم دوخته بودند، امروز نیز امیدوارند این روابط عمیق‌تر شود.»

کامل افزود: «این سفر ادامه طبیعی دوران دوم استقلال سوریه است. سعودی به عنوان محور اصلی جهان عرب و بازیگر بین‌المللی، نقشی کلیدی در این فرآیند ایفا می‌کند.» او ابراز امیدواری کرد که سوریه از تجربیات سعودی در اجرای «سند چشم‌انداز ۲۰۳۰» بهره‌مند شود. الشرع پیش‌تر این سند را الگویی الهام‌بخش خوانده و اعلام کرده بود که سوریه برای تدوین سندی مشابه تلاش می‌کند.

کامل همچنین اشاره کرد: «بسیاری از کارشناسان و بنیانگذاران دوران استقلال دوم سوریه آماده همکاری با دولت جدید هستند که مورد حمایت کشورهای عربی است.» او تأکید کرد: «این سفر می‌تواند به تعمیق روابط سوریه با کشورهای عربی و لغو تحریم‌ها بینجامد. سعودی با وزن سیاسی، اعتبار بین‌المللی و شبکه روابط گسترده‌اش می‌تواند به سوریه کمک کند تا از بحران‌های چند دهه اخیر، ناشی از سیاست‌های اشتباه گذشته، عبور کند.»

نقش کلیدی سعودی در بازگشت سوریه به جهان عرب

رابحه سیف علام، کارشناس مرکز مطالعات سیاسی الاهرام، در گفت‌وگو با خبرگزاری فرانسه تأکید کرد: «پادشاهی سعودی نقشی کلیدی در بازگرداندن سوریه جدید به جهان عرب و عرصه بین‌الملل دارد.» او افزود: «سعودی به طور مستقیم از برقراری ثبات در سوریه جدید بهره‌مند می‌شود. با خروج ایران از صحنه سوریه، نفوذ این کشور در کل منطقه کاهش یافته است.»

شادمانی مردم سوریه در خیابان های دمشق پس از انتخاب احمد الشرع به عنوان رئیس جمهور انتقالی سوریه ۲۹ ژانویه (آژانس عکس اروپا)

سیف علام همچنین اشاره کرد: «قاچاق مواد مخدر از سوریه به کشورهای خلیجی، که عامل بی‌ثباتی و تهدیدی برای امنیت منطقه بود، اکنون پایان یافته است.»

صبحی عیسی، استاد تاریخ، در گفت‌وگو با «الشرق الاوسط» گفت: «پادشاهی سعودی به عنوان کشوری با وزن و اعتبار بالا در منطقه و جهان، نقش مؤثری در حفظ و تثبیت ثبات سوریه و منطقه ایفا می‌کند.» او افزود: «سوریه در دوران اسد به ایران وابسته بود و از خط عربی منحرف شد، که نتایج آن فاجعه‌بار بود. بازگشت روابط بین سوریه و سعودی این روند را اصلاح می‌کند.»

همگرایی سریع بین دو کشور

اسعد الشیبانی، وزیر خارجه سوریه، اوایل ژانویه به سعودی سفر کرد و همگرایی سریع بین دو کشور به طور گام‌به‌گام در حال پیشرفت است.

پس از سقوط رژیم اسد، سعودی دو پل هوایی و زمینی برای ارسال کمک‌های بشردوستانه به سوریه ایجاد کرد. این کمک‌ها شامل تجهیزات پزشکی، مواد غذایی و سرپناه برای کاهش مشکلات و شرایط دشوار مردم سوریه بوده است. همچنین، سعودی محموله‌های آرد به سوریه ارسال کرده تا از کمبود نان جلوگیری شود، اقدامی که مورد قدردانی مردم سوریه قرار گرفته است.

منال حمید، فعال مدنی در حوزه کمک‌رسانی، گفت: «ما قدردان کمک‌های سعودی برای کاهش فشار ناشی از فروپاشی اقتصادی بر مردم سوریه هستیم. مردم سوریه چهارده سال با جنگ و بدبختی دست‌وپنجه نرم کرده‌اند و اکنون کشوری ویران داریم که به کمک‌های همه‌جانبه نیاز دارد.»

او افزود: «سعودی نه‌تنها به کاهش مشکلات اقتصادی کمک می‌کند، بلکه تلاش‌های گسترده‌ای برای لغو یا تعلیق تحریم‌ها انجام داده است. لغو تحریم‌ها می‌تواند به بهبود روند تولید و اشتغال در سوریه بینجامد.»

حمید در پایان اظهار کرد: «امروز با خیال راحت نفس می‌کشیم، زیرا سوریه در حال بازگشت به محیط طبیعی خود در جهان عرب است.»



پیام رئیس‌جمهوری موریتانی به ولیعهد سعودی

شاهزاده محمد بن سلمان (واس)
شاهزاده محمد بن سلمان (واس)
TT

پیام رئیس‌جمهوری موریتانی به ولیعهد سعودی

شاهزاده محمد بن سلمان (واس)
شاهزاده محمد بن سلمان (واس)

شاهزاده محمد بن سلمان، ولیعهد و نخست‌وزیر پادشاهی عربی سعودی، پیام مکتوبی از محمد ولد الشیخ الغزوانی دریافت کرد که به روابط دوجانبه میان دو کشور و راه‌های تقویت آن مربوط می‌شود.

این پیام به نیابت از ولیعهد، توسط شاهزاده فیصل بن فرحان در جریان دیدار با دکتر محمد سالم ولد مرزوق در شهر جده دریافت شد.

دو طرف در جریان این دیدار، روابط میان دو کشور را بررسی کردند و درباره فرصت‌های توسعه همکاری‌های دوجانبه در زمینه‌های مختلف گفت‌وگو کردند. همچنین دیدگاه‌های خود را درباره مسائل مورد اهتمام مشترک تبادل کردند.


تلاش سعودی برای تقویت نقش پاکستان در کاهش تنش‌ها

بخشی از دیدار ولیعهد پادشاهی عربی سعودی، شاهزاده محمد بن سلمان، با نخست‌وزیر پاکستان و فرمانده ارتش این کشور در جده، مارس ۲۰۲۶ (واس)
بخشی از دیدار ولیعهد پادشاهی عربی سعودی، شاهزاده محمد بن سلمان، با نخست‌وزیر پاکستان و فرمانده ارتش این کشور در جده، مارس ۲۰۲۶ (واس)
TT

تلاش سعودی برای تقویت نقش پاکستان در کاهش تنش‌ها

بخشی از دیدار ولیعهد پادشاهی عربی سعودی، شاهزاده محمد بن سلمان، با نخست‌وزیر پاکستان و فرمانده ارتش این کشور در جده، مارس ۲۰۲۶ (واس)
بخشی از دیدار ولیعهد پادشاهی عربی سعودی، شاهزاده محمد بن سلمان، با نخست‌وزیر پاکستان و فرمانده ارتش این کشور در جده، مارس ۲۰۲۶ (واس)

تحلیلگرانی که با «الشرق الأوسط» گفت‌وگو کرده‌اند، اعلام شهباز شریف، نخست‌وزیر پاکستان، درباره مشارکت پادشاهی عربی سعودی در پاسخ واشنگتن به تعلیق «طرح آزادی» مربوط به عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز را در ادامه تلاش‌های دیپلماتیکی ارزیابی می‌کنند که ریاض در پیش گرفته است.

شهباز شریف با قدردانی از آنچه «شجاعت» دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، خواند، تصمیم او برای تعلیق این طرح را «به‌موقع» توصیف کرد و گفت پاسخ ترامپ به درخواست پاکستان، پادشاهی عربی سعودی و دیگر کشورها می‌تواند به تقویت ثبات کمک کند. او در پیامی در شبکه «ایکس» نوشت: «پاسخ سخاوتمندانه رئیس‌جمهور ترامپ به درخواست ارائه‌شده از سوی پاکستان و دیگر کشورها، به‌ویژه پادشاهی و برادر عزیزم ولیعهد و نخست‌وزیر پادشاهی عربی سعودی، شاهزاده محمد بن سلمان، به‌طور قابل‌توجهی به تقویت صلح، ثبات و آشتی منطقه‌ای در این دوره حساس کمک خواهد کرد.»

ولیعهد پادشاهی عربی سعودی و نخست‌وزیر پاکستان طی کمتر از یک ماه دو بار در جده دیدار کردند (ا.ف.پ)

این تحرکات بخشی از مجموعه‌ای از رایزنی‌های سیاسی فشرده در هفته‌های اخیر به‌شمار می‌رود، به‌ویژه پس از آنکه پاکستان به‌طور رسمی در نقش میانجی میان ایالات متحده و ایران وارد شد. در همین چارچوب، نشست‌های چهارجانبه وزارتی با حضور پادشاهی عربی سعودی، پاکستان، ترکیه و مصر شکل گرفت که نخستین دور آن در ریاض، سپس در اسلام‌آباد و سومین نشست در آنتالیا برگزار شد. سفیر پاکستان در پادشاهی عربی سعودی در گفت‌وگو با «الشرق الأوسط» این روند را «بخشی از تلاش‌های مستمر برای تحقق صلح در منطقه» توصیف کرده است.

همکاری رو به گسترش

احمد القریشی، کارشناس امنیت ملی، بر این باور است که پادشاهی عربی سعودی نقش کلیدی در پیشبرد موفقیت‌آمیز میانجی‌گری پاکستان ایفا کرده است. به گفته او، سیاست خویشتنداری ریاض، همراه با انتقال پیام‌های روشن سیاسی و نظامی در هماهنگی با پاکستان به ایران، به شکل‌گیری این برداشت در تهران کمک کرده که با شرایطی تازه در سطح منطقه روبه‌رو است؛ شرایطی که نیازمند بازنگری در رویکردهای سیاسی و ابزارهای مدیریت بحران است.

نمایشگر رصد موقعیت کشتی‌ها، نشان‌دهنده تردد دریایی در تنگه هرمز (ا.ف.پ)

القریشی در ادامه گفت مشارکت پادشاهی عربی سعودی در هر ابتکار منطقه‌ای یا بین‌المللی، به آن سطح قابل‌توجهی از اعتبار و مشروعیت می‌بخشد؛ موضوعی که در مورد میانجی‌گری پاکستان نیز به‌وضوح دیده می‌شود. او این ابتکار را از نظر زمان‌بندی و مسیر «غافلگیرکننده» توصیف کرد و افزود که بدون حمایت ایالات متحده و پادشاهی عربی سعودی، نه ایران و نه جامعه بین‌المللی آن را با چنین جدیتی دنبال نمی‌کردند.

او همچنین به سفر شاهزاده فیصل بن فرحان، وزیر امور خارجه پادشاهی عربی سعودی، به اسلام‌آباد پیش از دیدار آمریکا و ایران اشاره کرد و آن را نشانه‌ای روشن برای تهران دانست تا این میانجی‌گری را جدی بگیرد.

«چهارجانبه اسلامی»

منیف الحربی، تحلیلگر سیاسی، نیز در گفت‌وگو با «الشرق الأوسط» تلاش‌های پادشاهی عربی سعودی از ابتدای بحران برای یافتن راه‌حلی سیاسی با هدف مهار تنش‌ها را برجسته کرد. به گفته او، این رویکرد بر این باور استوار است که راه‌حل‌های نظامی نمی‌توانند به ثباتی پایدار منجر شوند.

او به نشست ۱۹ مارس در ریاض اشاره کرد که با حضور پادشاهی عربی سعودی، پاکستان، ترکیه و مصر برگزار شد و زمینه‌ساز شکل‌گیری رویکردی مبتنی بر راه‌حل‌های سیاسی شد. پس از آن، نشست ۲۹ مارس در اسلام‌آباد با تحرکات دیپلماتیک گسترده‌تری همراه بود که به پیشبرد این مسیر انجامید و در نهایت به دیدار طرف‌های آمریکایی و ایرانی در پاکستان به عنوان نشانه‌ای از تداوم این روند دیپلماتیک منجر شد.

الحربی همچنین بر تأکید مداوم ریاض بر ضرورت حل‌وفصل مسالمت‌آمیز بحران‌های منطقه‌ای، همراه با پایبندی به حقوق بین‌الملل و منشور سازمان ملل متحد، تأکید کرد. به گفته او، این رویکرد بازتاب‌دهنده نقش محوری و دیرینه پادشاهی عربی سعودی در تقویت ثبات منطقه و ترجیح دادن مسیر توسعه، همکاری و شراکت است.


معافیت متقابل سعودی و ترکیه برای دارندگان گذرنامه‌های دیپلماتیک و ویژه از ویزا

رئیس‌جمهور ترکیه هنگام استقبال از وزیر خارجه پادشاهی عربی سعودی، با حضور همتای ترک خود در آنکارا – دیروز (خبرگزاری رسمی پادشاهی عربی سعودی «واس»)
رئیس‌جمهور ترکیه هنگام استقبال از وزیر خارجه پادشاهی عربی سعودی، با حضور همتای ترک خود در آنکارا – دیروز (خبرگزاری رسمی پادشاهی عربی سعودی «واس»)
TT

معافیت متقابل سعودی و ترکیه برای دارندگان گذرنامه‌های دیپلماتیک و ویژه از ویزا

رئیس‌جمهور ترکیه هنگام استقبال از وزیر خارجه پادشاهی عربی سعودی، با حضور همتای ترک خود در آنکارا – دیروز (خبرگزاری رسمی پادشاهی عربی سعودی «واس»)
رئیس‌جمهور ترکیه هنگام استقبال از وزیر خارجه پادشاهی عربی سعودی، با حضور همتای ترک خود در آنکارا – دیروز (خبرگزاری رسمی پادشاهی عربی سعودی «واس»)

پادشاهی عربی سعودی و ترکیه توافق‌نامه‌ای درباره معافیت متقابل از الزامات ویزا برای دارندگان گذرنامه‌های دیپلماتیک و گذرنامه‌های ویژه امضا کردند.

پس از امضای این توافق، رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، روز چهارشنبه در آنکارا از شاهزاده فیصل بن فرحان، وزیر خارجه پادشاهی عربی سعودی، استقبال و با او دیدار کرد.

به گزارش خبرگزاری رسمی پادشاهی عربی سعودی، دو طرف در این دیدار روابط دوجانبه را بررسی کرده و درباره راه‌های تقویت همکاری‌ها در راستای منافع مشترک و همچنین تقویت امنیت و ثبات در منطقه گفت‌وگو کردند.

این توافق مشترک که توسط وزیر خارجه پادشاهی عربی سعودی و همتای ترک او، هاکان فیدان، امضا شد، در پایان نشست سوم شورای هماهنگی ترکیه و پادشاهی عربی سعودی در آنکارا و در روز چهارشنبه به نتیجه رسید.

گفت‌وگوهای دوجانبه

هاکان فیدان و شاهزاده فیصل بن فرحان پیش از برگزاری نشست شورا، یک جلسه دوجانبه برگزار کردند که طی آن روابط میان ترکیه و پادشاهی عربی سعودی و راه‌های توسعه آن در تمامی حوزه‌ها مورد بررسی قرار گرفت.

در این گفت‌وگوها همچنین مجموعه‌ای از موضوعات بین‌المللی و تحولات منطقه‌ای از جمله وضعیت نوار غزه، حملات اسرائیل به لبنان، تلاش‌ها برای گسترش نفوذ در خاک سوریه، جنگ در ایران و پیامدهای آن بر منطقه، و نیز تلاش‌های دیپلماتیک جاری برای پایان دادن به این جنگ و دستیابی به توافق میان ایران و ایالات متحده آمریکا بررسی شد.

به گفته منابع دیپلماتیک که با «الشرق الأوسط» گفت‌وگو کرده‌اند، وزیران خارجه ترکیه و پادشاهی عربی سعودی بر ضرورت ادامه اجرای مرحله دوم توافق صلح و آغاز فوری روند بازسازی در غزه تأکید کردند.

همچنین دو طرف بر توقف اقدامات توسعه‌طلبانه اسرائیل در منطقه، از جمله از طریق حملات به لبنان و تلاش برای گسترش نفوذ در سوریه، تأکید داشتند.

این منابع افزودند که دو وزیر از ادامه تلاش‌ها برای پایان دادن به جنگ در ایران و دستیابی به توافق نهایی میان تهران و واشنگتن حمایت کردند و همچنین بر ضرورت جلوگیری از تبدیل تحولات مربوط به تنگه هرمز به عامل تنش و تحریک جدید در منطقه تأکید داشتند.

بر اساس این گزارش، دو طرف همچنین بر این اصل تأکید کردند که کشورهای منطقه باید خود مسئول حل‌وفصل بحران‌هایشان باشند و نباید اجازه مداخله خارجی داده شود؛ رویکردی که آن را مبتنی بر اصل «مالکیت منطقه‌ای» توصیف کردند.

در ادامه، وزیران خارجه پادشاهی عربی سعودی و ترکیه بر تداوم تلاش‌ها برای یافتن راه‌حل‌های دیپلماتیک در مسائل خاورمیانه و حل اختلافات از طریق گفت‌وگو تأکید کردند.

ادامه همکاری

شورای هماهنگی ترکیه و پادشاهی عربی سعودی که در سال ۲۰۱۶ تأسیس شد، به عنوان یک سازوکار رسمی برای همکاری و مشورت میان دو کشور فعالیت می‌کند و هدف آن توسعه و تعمیق روابط در تمامی ابعاد در چارچوبی نهادی است.

نخستین نشست این شورا در روزهای ۷ و ۸ فوریه ۲۰۱۷ در آنکارا برگزار شد و دومین نشست آن نیز در ۱۸ مه ۲۰۲۵ در ریاض تشکیل شد.

این شورا شامل پنج کمیته فرعی با مشارکت نهادهای ذی‌ربط دو کشور است: کمیته سیاسی و دیپلماتیک، کمیته نظامی و امنیتی، کمیته فرهنگ، ورزش، رسانه و گردشگری، کمیته توسعه اجتماعی، سلامت و آموزش و کمیته تجارت، صنعت، سرمایه‌گذاری، زیرساخت و انرژی.

جلسات این کمیته‌ها به‌طور منظم برگزار می‌شود. آخرین نشست، مربوط به کمیته سیاسی و دیپلماتیک بود که به‌صورت مجازی در ۲۸ آوریل گذشته برگزار شد و هدف آن آماده‌سازی برای نشست سوم شورا بود.