دیدار ترامپ و بن سلمان؛ وقتی اولویت‌ها تبدیل به دستاورد می‌شوند

تحلیلگران سعودی: تفاهمات دوجانبه سازنده و گفت‌وگو درباره بحران‌های منطقه

ولی‌عهد سعودی، در حال استقبال از رئیس‌جمهور آمریکا در ریاض در ماه مه ۲۰۲۵ (رویترز)
ولی‌عهد سعودی، در حال استقبال از رئیس‌جمهور آمریکا در ریاض در ماه مه ۲۰۲۵ (رویترز)
TT

دیدار ترامپ و بن سلمان؛ وقتی اولویت‌ها تبدیل به دستاورد می‌شوند

ولی‌عهد سعودی، در حال استقبال از رئیس‌جمهور آمریکا در ریاض در ماه مه ۲۰۲۵ (رویترز)
ولی‌عهد سعودی، در حال استقبال از رئیس‌جمهور آمریکا در ریاض در ماه مه ۲۰۲۵ (رویترز)

در میانه تحولات منطقه و چشم‌اندازهای پادشاهی عربی سعودی و ایالات متحده، دو تحلیلگر سعودی پیش‌بینی کردند که نتایج سفر شاهزاده محمد بن سلمان، ولی‌عهد و رئیس شورای وزیران، به واشنگتن ـ که در زمانی حساس در تاریخ نودساله روابط دو کشور برگزار می‌شود ـ «افزایشی و مهم» خواهد بود.

عناوین اصلی این سفر شامل تقویت روابط دوجانبه و گسترش آن به افق‌های وسیع‌تر، و پیگیری پرونده‌های بلندپروازانه‌ای است که دو طرف پس از سلسله گفت‌وگوها در دوره گذشته برای پیشبرد آن تلاش می‌کنند. همچنین بحران‌های منطقه‌ای که اهمیت حل مسالمت‌آمیز آن‌ها برای ریاض و واشنگتن مشترک است، در محور توجه قرار دارد.

در هفته‌های اخیر، پنج تن از مقامات ارشد سعودی به واشنگتن سفر کردند و در دیدار با مقامات آمریکایی به بررسی پرونده‌هایی پرداختند که چارچوب قله سعودی ـ آمریکایی در کاخ سفید را شکل می‌دهد.

پرچم‌های سعودی و آمریکا در پایتخت ریاض (آسوشیتدپرس)

این دیدارها شامل ملاقات‌های: خالد بن سلمان، وزیر دفاع، دکتر مساعد العیبان، وزیر دولت و مشاور امنیت ملی، فیصل الابراهیم، وزیر اقتصاد و برنامه‌ریزی، عبدالله السواحه، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات و یاسر الرمیان، مدیر صندوق سرمایه‌گذاری عمومی با مقامات آمریکایی بود. مهم‌ترین محورهای این دیدارها عبارت بود از:
شراکت استراتژیک دوجانبه، تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی، موضوعات مورد علاقه مشترک، شراکت در حوزه هوش مصنوعی و فناوری‌های پیشرفته، گسترش سرمایه‌گذاری‌های مشترک، بررسی فرصت‌های صندوق سرمایه‌گذاری عمومی، رشد اقتصادی دو کشور، تحولات اقتصادی منطقه‌ای و جهانی، و تلاش‌ها در حوزه توسعه پایدار.

ولی‌عهد سعودی و رئیس‌جمهور آمریکا در جریان امضای توافق‌نامه‌های رسمی در آخرین سفر ترامپ به پادشاهی عربی سعودی (گتی ایمیجز)

منیب الحربی، نویسنده و تحلیلگر سیاسی، به «الشرق الأوسط» گفت که این سفر چندین بُعد خواهد داشت و انتظار می‌رود «بعد سیاسی» در صدر آن باشد؛ به‌ویژه با توجه به گفت‌وگوهای مرتبط با حل پرونده‌های متعدد خاورمیانه؛ از مناقشه فلسطین و اسرائیل و آتش‌بس غزه، تا حمایت از ثبات در سوریه، سودان و دیگر پرونده‌ها.

بحران‌های منطقه

الحربی تأکید کرد که نقش سیاسی در تعمیق شراکت استراتژیک ریاض و واشنگتن عنصر اصلی در مذاکرات خواهد بود. وی پیش‌بینی کرد که پرونده فلسطین، با تأکید بر «راه‌حل دو دولت» و تأسیس دولت فلسطین، به‌طور برجسته مطرح شود. همچنین انتظار دارد همه پرونده‌های دارای اهمیت راهبردی برای دو کشور بر سر میز مذاکرات حاضر باشد: پرونده سوریه، جنگ سودان، پرونده یمن و مسئله لبنان.
در گستره‌ای وسیع‌تر، جنگ روسیه و اوکراین نیز با توجه به اهمیت نقش میانجی‌گری پادشاهی عربی سعودی در دوره گذشته، از جمله میزبانی نشست‌های روسی ـ آمریکایی و اوکراینی ـ آمریکایی در آغاز سال جاری میلادی در گفت‌وگوها حضور خواهد داشت.

جنگنده F-35 (آسوشیتدپرس)

الحربی گفت که زمان‌بندی سفر اهمیت ویژه‌ای دارد، زیرا ریاض اکنون توانسته روابط منطقه‌ای و بین‌المللی خود را تعمیق کند و سیاست «بی‌طرفی فعال» را در پیش گیرد. این سیاست به پادشاهی عربی سعودی امکان می‌دهد در سایه تحولات جهانی و منطقه‌ای نقشی فراتر از مسائل منطقه ایفا کند و به عنوان میانجی قابل اعتماد در فضای قطبی‌شده بین‌المللی شناخته شود.

شراکت دفاعی

احمد الابراهیم، تحلیلگر امور آمریکایی، نیز بر اهمیت دستیابی سعودی به جدیدترین تسلیحات آمریکایی ـ در حوزه‌های هوایی، زمینی، دریایی و سامانه‌های دفاع هوایی ـ تأکید کرد. او گفت این موضوع در کنار تلاش دوجانبه برای تقویت روابط اقتصادی و گسترش سرمایه‌گذاری‌های مستقیم دو طرف، به‌ویژه در حوزه هوش مصنوعی، قرار دارد.

این همکاری‌ها در چارچوب رهبری جهانی آمریکا و رهبری منطقه‌ای پادشاهی عربی سعودی، و تلاش مشترک برای افزایش سطح تبادل تجاری و تثبیت پایه‌های «چشم‌انداز سعودی» بر مبنای دستاوردهای سفر دونالد ترمپ به ریاض در مه ۲۰۲۵ میلادی ارزیابی می‌شود.

ترامپ در جریان امضای توافق‌نامه‌ها با خادم الحرمین شریفین در نخستین سفرش به پادشاهی عربی سعودی در سال ۲۰۱۷ (خبرگزاری فرانسه)

الابراهیم به «الشرق الأوسط» اظهار کرد که انتظار می‌رود مذاکرات شامل دورهای سیاسی باشد تا واشنگتن به دیدگاه پادشاهی عربی سعودی در زمینه تشکیل دولت فلسطینی و «راه‌حل دو دولت» متقاعد شود؛ دیدگاهی که بسیاری از کشورهای عربی، اسلامی و دیگر کشورها نیز با آن موافق‌اند. او افزود این سفر ممکن است «سنگ بنای» این پرونده باشد که اکنون حمایت گسترده بین‌المللی دارد.

تفاهماتی با اثرگذاری منطقه‌ای

الابراهیم اشاره کرد که نتایج قله «ترمپ – محمد بن سلمان» احتمالاً استثنایی خواهد بود و شامل تفاهمات مهمی می‌شود که در سال‌های پیش‌رو بر ساختار منطقه، چه در حوزه امنیتی، چه سرمایه‌گذاری و چه ائتلاف‌های فناوری، تأثیر می‌گذارد.

او گفت برخی محافل آمریکایی این سفر را صرفاً گامی معمول در روابط دوجانبه نمی‌دانند، بلکه «بازتنظیم کامل» روابط تلقی می‌کنند؛ بازتنظیمی که نشان می‌دهد پادشاهی عربی سعودی امروز قدرتی است که نمی‌توان از آن چشم پوشید و محمد بن سلمان به عنوان «مرد آینده خاورمیانه» وارد واشنگتن می‌شود، نه یک بازدیدکننده در چارچوب دیپلماسی سنتی.



«ائتلاف»: ۱۰۰ جنگنده در «فجر یمن» شرکت کردند؛ انهدام ۳۲۴ هدف با ارزش

سرتیپ ستاد ترکی المالکی، سخنگوی رسمی نیروهای ائتلاف (الشرق الاوسط)
سرتیپ ستاد ترکی المالکی، سخنگوی رسمی نیروهای ائتلاف (الشرق الاوسط)
TT

«ائتلاف»: ۱۰۰ جنگنده در «فجر یمن» شرکت کردند؛ انهدام ۳۲۴ هدف با ارزش

سرتیپ ستاد ترکی المالکی، سخنگوی رسمی نیروهای ائتلاف (الشرق الاوسط)
سرتیپ ستاد ترکی المالکی، سخنگوی رسمی نیروهای ائتلاف (الشرق الاوسط)

ائتلاف حمایت از مشروعیت در یمن دوشنبه اعلام کرد ۱۰۰ فروند جنگنده در ساعت‌های نخست عملیات «فجر یمن» شرکت کرده‌اند؛ عملیاتی که دولت یمن برای بازپس‌گیری مؤسسات دولتی و سرزمین‌های تحت کنترل شبه‌نظامیان حوثی آغاز کرده است. به گفته این ائتلاف، از آغاز عملیات تاکنون ۳۲۴ هدف «باارزش» منهدم شده است.

سرتیپ ستاد ترکی المالکی، سخنگوی نیروهای ائتلاف، در پست‌هایی در پلتفرم «ایکس» نوشت که ائتلاف «پشتیبانی هوایی از نیروهای مسلح یمن در زمین را شبانه‌روزی» ادامه می‌دهد. او افزود نیروی هوایی از تنگه باب‌المندب حفاظت می‌کند و «برخورد با اهداف متحرک همچنان ادامه دارد».

المالکی توضیح داد «۱۰۰ فروند جنگنده بامداد امروز در عملیات فجر یمن شرکت کردند» و این عملیات از آغاز تاکنون به «انهدام ۳۲۴ هدف باارزش» انجامیده است.

این حمایت نظامی یک روز پس از آن آغاز شد که رشاد العلیمی، رئیس شورای رهبری ریاستی یمن، از شروع عملیات نظامی برای بازپس‌گیری باقی‌مانده سرزمین‌های جمهوری و بسط اقتدار دولت و مؤسسات آن بر سراسر خاک کشور خبر داد. او این تصمیم را پس از آنچه «به‌اتمام‌رسیدن همه فرصت‌های تنش‌زدایی» و ادامه تهدید شبه‌نظامیان حوثی علیه حاکمیت یمن، امنیت شهروندان و مسیرهای کشتیرانی بین‌المللی خواند، گرفت.

العلیمی دوشنبه آغاز عملیات «فجر یمن» را اعلام کرد و گفت این عملیات «بازپس‌گیری مؤسسات دولتی، آزادسازی پایتخت صنعا و پایان دادن به کودتای شبه‌نظامیان حوثی تروریستی» را هدف گرفته است. او تأکید کرد این عملیات با پشتیبانی نیروهای مسلح و تشکل‌های نظامی یمن و مساعدت برادران و دوستان پیش می‌رود.

فرماندهی نیروهای مشترک ائتلاف نیز یکشنبه تأکید کرده بود که «حمایت عملیاتی کامل» از نیروهای مسلح یمن و ایستادن در کنار دولت مشروع و مردم یمن برای پایان دادن به کودتا و بازگرداندن دولت و مؤسسات آن ادامه دارد. این فرماندهی ادامه اقدامات نظامی را به ضرورت حفاظت از امنیت پادشاهی و امنیت منطقه‌ای و بین‌المللی گره زد؛ در شرایطی که حملات حوثی‌ها و تلاش‌ها برای هدف قرار دادن کشتی‌ها در جنوب دریای سرخ و تنگه باب‌المندب ادامه دارد.

حفاظت از باب‌المندب یکی از محورهای اصلی عملیات کنونی است؛ در شرایطی که حوثی‌ها بر مواضع راهبردی مشرف به دریای سرخ مسلط شده‌اند و خطرهای تهدیدکننده حرکت کشتیرانی و تجارت بین‌المللی شدت گرفته است. این عملیات همزمان با شدت گرفتن درگیری در استان تعز پیش می‌رود؛ جایی که حوثی‌ها می‌کوشند جاده‌های ارتباط‌دهنده این شهر به مناطق تحت کنترل دولت در جنوب را قطع کنند.


ائتلاف به «الشرق الأوسط»: ادعای حوثی‌ها درباره حمله به ریاض گمراه‌کننده است

سرتیپ ستاد ترکی المالکی (ائتلاف)
سرتیپ ستاد ترکی المالکی (ائتلاف)
TT

ائتلاف به «الشرق الأوسط»: ادعای حوثی‌ها درباره حمله به ریاض گمراه‌کننده است

سرتیپ ستاد ترکی المالکی (ائتلاف)
سرتیپ ستاد ترکی المالکی (ائتلاف)

ائتلاف حمایت از دولت قانونی یمن به رهبری پادشاهی عربی سعودی، ادعاهای حوثی‌ها درباره هدف قرار دادن ریاض، پایتخت پادشاهی عربی سعودی، را که امروز شنبه مطرح شد، گمراه‌کننده خواند.

سرتیپ ستاد ترکی المالکی، سخنگوی ائتلاف، در گفت‌وگو با «الشرق الأوسط» گفت: «حوثی‌ها در تعز با خسارت‌های سنگینی روبه‌رو شده‌اند و نیروهای این گروه در همه جبهه‌ها به دست نیروهای مسلح یمن و مقاومت مردمی تلفات داده‌اند و ما شاهد این خسارت‌ها هستیم. همین مسئله باعث شده حوثی‌ها به دنبال پیروزی‌های خیالی باشند.» او گفت این اقدام «تلاشی برای منحرف کردن توجه‌ها از حجم تلفات و افزایش خشم عمومی از رفتار شبه‌نظامیان و ارتباط آنها با برنامه‌های خارجی است که آشوب و ویرانی را برای یمن به همراه آورده است».

این گروه مورد حمایت ایران مدعی شد که ریاض را هدف قرار داده است، در حالی که نیروهای متحد یمن برای مقابله با تلاش‌های حوثی‌ها برای تثبیت مواضعی که این گروه در ساحل غربی به آنها حمله کرده بود، در حال نبرد هستند.

بر اساس گزارش‌های اخیر یمن، حوثی‌ها طی یک هفته حدود پنج هزار نیروی خود را از دست داده‌اند. هم‌زمان، نیروهای مسلح یمن مجموعه‌ای از عملیات‌های نظامی هوایی و زمینی را در جبهه‌های مختلفی که حوثی‌ها در آنها حمله کرده‌اند، اجرا می‌کنند.

سرهنگ ماجد النزیلی، سخنگوی نیروهای مسلح یمن، پیشتر در بیانیه‌ای اعلام کرده بود که ۲۵۷ عملیات دقیق علیه مواضع، تحرکات و توانمندی‌های نظامی حوثی‌ها انجام شده است. این عملیات با استفاده از هواپیماهای جنگی، پهپادها، توپخانه، موشک‌ها و راکت‌اندازها انجام شده است.

سخنگوی نظامی یمن گفت این عملیات صنعا و میدی در شمال غرب، باقم در صعده و همچنین جبهه‌های جوف، مأرب، بیضا و لحج را دربر گرفته است. تمرکز عملیات بر جبهه‌های تعز بوده و در این عملیات مراکز فرماندهی و کنترل، محل تجمع نیروها، نیروهای ذخیره و نیروهای بسیج‌شده، انبارهای سلاح و مهمات و مسیرها و تجهیزات پشتیبانی نظامی هدف قرار گرفته‌اند.

به گفته النزیلی، بر اساس برآوردهای اولیه میدانی، در این عملیات دست‌کم ۷۰۰ نفر از نیروهای شبه‌نظامی از چرخه درگیری خارج شده‌اند. او همچنین گفت ۱۷۰ هدف نظامی راهبردی و باارزش، شامل تجهیزات و خودروهای رزمی، منهدم شده است. به گفته او، این عملیات «تأثیر مستقیمی بر توان رزمی شبه‌نظامیان گذاشته و توان آنها برای ادامه حملات علیه غیرنظامیان در خانه‌ها و روستاهایشان را محدود کرده است».

Read also


حوثی‌ها ساکنان صنعا را در پی نبردهای تعز بازداشت می‌کنند

هم‌زمان با تشدید درگیری‌های نظامی، حوثی‌ها نظارت بر ساکنان صنعا را تشدید کرده‌اند (خبرگزاری فرانسه)
هم‌زمان با تشدید درگیری‌های نظامی، حوثی‌ها نظارت بر ساکنان صنعا را تشدید کرده‌اند (خبرگزاری فرانسه)
TT

حوثی‌ها ساکنان صنعا را در پی نبردهای تعز بازداشت می‌کنند

هم‌زمان با تشدید درگیری‌های نظامی، حوثی‌ها نظارت بر ساکنان صنعا را تشدید کرده‌اند (خبرگزاری فرانسه)
هم‌زمان با تشدید درگیری‌های نظامی، حوثی‌ها نظارت بر ساکنان صنعا را تشدید کرده‌اند (خبرگزاری فرانسه)

هم‌زمان با تشدید درگیری‌های نظامی در استان تعز در جنوب غربی یمن، حوثی‌ها عملیات تعقیب و بازداشت در صنعا، پایتخت یمن، را افزایش داده‌اند. هدف این عملیات شهروندانی هستند که حوثی‌ها آنها را به حمایت از نیروهای دولتی و مقاومت مردمی در تعز یا بیان مواضعی مخالف تشدید درگیری‌های نظامی در این استان متهم می‌کنند.

منابع محلی به «الشرق الأوسط» گفتند افراد مسلح حوثی در روزهای اخیر در شماری از محله‌های صنعا به خانه‌ها یورش برده و افرادی را که به گفته آنها با نیروهای دولتی و مقاومت در تعز همدلی دارند، احضار کرده‌اند.

به گفته این منابع، این عملیات شامل تفتیش خانه‌ها، احضار افراد و بازداشت شماری دیگر در خیابان‌ها و محل کارشان بوده است. تعدادی از بازداشت‌شدگان نیز به مراکز امنیتی وابسته به حوثی‌ها منتقل شده‌اند. خانواده‌های آنها نگرانند که بازداشتشان ادامه پیدا کند و محل نگهداری یا اتهام‌های مطرح‌شده علیه آنها اعلام نشود.

یک کارزار قبلی حوثی‌ها ساکنان یکی از مناطق یمن را هدف قرار داده بود (ایکس)

به گفته منابع، این بازداشت‌ها در پی مواضع شخصی افراد و مطالبی در شبکه‌های اجتماعی درباره تحولات میدانی در تعز یا انتقاد از تشدید درگیری‌های نظامی حوثی‌ها انجام شده است. برخی از ساکنان نیز به ابراز همدلی با نیروهای دولتی و مقاومت مردمی متهم شده‌اند.

خانواده‌ها در جست‌وجوی فرزندانشان

خانواده شماری از افراد ربوده‌شده در روزهای اخیر در صنعا از تلاش‌های مکرر خود برای اطلاع از محل نگهداری بستگانشان خبر دادند. آنها می‌گویند افراد مسلح حوثی این افراد را طی دو روز گذشته از مناطق مختلف پایتخت بازداشت کرده‌اند و نگرانند که آنها را میان مراکز مختلف بازداشت جابه‌جا کنند یا دور از خانواده‌هایشان نگه دارند.

خانواده‌ها گفتند فرزندانشان در درگیری‌ها نقشی نداشته‌اند و بازداشت آنها به دلیل مواضع یا مطالبی درباره حوادث تعز انجام شده است. خانواده‌های دیگری در صنعا نیز نگرانند که تحولات نظامی سریع در این استان باعث گسترش دامنه سوءظن‌ها در صنعا شود، به‌ویژه با توجه به سخت‌گیری حوثی‌ها در برخورد با مطالب و نظراتی که درباره روند درگیری‌ها یا تلفات این گروه منتشر می‌شود.

تلاش حوثی‌ها برای تسلط بر تعز صدها کشته و زخمی بر جای گذاشته است (رسانه نظامی)

«عصام»، از بستگان یکی از افراد ربوده‌شده، به «الشرق الأوسط» گفت خانواده‌اش از اینکه یکی از بستگانشان را از مرکز محله الأصبحي در منطقه السبعین در صنعا با خود بردند، غافلگیر شدند. به گفته او، این فرد به همدلی با نیروهای دولتی در تعز متهم شده و خانواده از آن زمان تلاش می‌کند از محل نگهداری او مطلع شود.

در مورد دیگری، خانواده یکی از ساکنان محله الحصبه در منطقه الثوره در شمال صنعا گفتند بستگانشان جنگجو نبوده است. به گفته خانواده، آنچه باعث خشم حوثی‌ها شده، واکنش او به اخبار درگیری‌ها در تعز و بازنشر مطالبی درباره تحولات این درگیری‌ها بوده است.

نظارت الکترونیکی

به گفته منابع محلی، حوثی‌ها در روزهای اخیر اقدامات نظارتی در صنعا را افزایش داده‌اند. این اقدامات شامل رصد فعالیت ساکنان در شبکه‌های اجتماعی و بررسی مطالب و نظرات مرتبط با درگیری‌ها و تحولات نظامی در تعز است.

منابع می‌گویند دستگاه‌های حوثی همچنین به شبکه‌ای از نیروها و خبرچینان متکی‌اند تا رفت‌وآمد ساکنان را زیر نظر بگیرند و درباره افرادی که مظنون به همدلی با نیروهای دولتی یا مقاومت مردمی هستند، اطلاعات جمع‌آوری کنند.

به گفته منابع، نگرانی‌ها تنها متوجه افرادی نیست که به‌طور مستقیم در درگیری‌ها مشارکت دارند. آنها می‌گویند حتی بیان موضعی در حمایت از نیروهای دولتی یا ابراز همدلی با مقاومت مردمی در تعز نیز ممکن است در دستگاه‌های حوثی باعث ایجاد سوءظن شود.

شمار یمنی‌هایی که از حملات اخیر حوثی‌ها گریخته‌اند از ۲۰۰ هزار نفر فراتر رفته است (آسوشیتدپرس)

این اقدامات پس از کارزارهای امنیتی پیشین در صنعا و دیگر مناطق تحت کنترل حوثی‌ها انجام می‌شود که بنا بر گزارش‌های حقوق بشری و رسانه‌ای، فعالان، روزنامه‌نگاران و چهره‌های اجتماعی را هدف قرار داده بود.

«شبکه یمنی حقوق و آزادی‌ها» پیشتر اعلام کرده بود که در فاصله ۳ تا ۲۷ سپتامبر، هم‌زمان با تشدید درگیری‌های نظامی، ۱۰۳۳ مورد جرم و نقض حقوق را که به گفته این شبکه حوثی‌ها مرتکب شده‌اند، مستند کرده است. این موارد شامل قتل، ربودن، ناپدیدسازی قهری و یورش به خانه‌ها بوده است.