در میانه تحولات منطقه و چشماندازهای پادشاهی عربی سعودی و ایالات متحده، دو تحلیلگر سعودی پیشبینی کردند که نتایج سفر شاهزاده محمد بن سلمان، ولیعهد و رئیس شورای وزیران، به واشنگتن ـ که در زمانی حساس در تاریخ نودساله روابط دو کشور برگزار میشود ـ «افزایشی و مهم» خواهد بود.
عناوین اصلی این سفر شامل تقویت روابط دوجانبه و گسترش آن به افقهای وسیعتر، و پیگیری پروندههای بلندپروازانهای است که دو طرف پس از سلسله گفتوگوها در دوره گذشته برای پیشبرد آن تلاش میکنند. همچنین بحرانهای منطقهای که اهمیت حل مسالمتآمیز آنها برای ریاض و واشنگتن مشترک است، در محور توجه قرار دارد.
در هفتههای اخیر، پنج تن از مقامات ارشد سعودی به واشنگتن سفر کردند و در دیدار با مقامات آمریکایی به بررسی پروندههایی پرداختند که چارچوب قله سعودی ـ آمریکایی در کاخ سفید را شکل میدهد.
این دیدارها شامل ملاقاتهای: خالد بن سلمان، وزیر دفاع، دکتر مساعد العیبان، وزیر دولت و مشاور امنیت ملی، فیصل الابراهیم، وزیر اقتصاد و برنامهریزی، عبدالله السواحه، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات و یاسر الرمیان، مدیر صندوق سرمایهگذاری عمومی با مقامات آمریکایی بود. مهمترین محورهای این دیدارها عبارت بود از:
شراکت استراتژیک دوجانبه، تحولات منطقهای و بینالمللی، موضوعات مورد علاقه مشترک، شراکت در حوزه هوش مصنوعی و فناوریهای پیشرفته، گسترش سرمایهگذاریهای مشترک، بررسی فرصتهای صندوق سرمایهگذاری عمومی، رشد اقتصادی دو کشور، تحولات اقتصادی منطقهای و جهانی، و تلاشها در حوزه توسعه پایدار.
منیب الحربی، نویسنده و تحلیلگر سیاسی، به «الشرق الأوسط» گفت که این سفر چندین بُعد خواهد داشت و انتظار میرود «بعد سیاسی» در صدر آن باشد؛ بهویژه با توجه به گفتوگوهای مرتبط با حل پروندههای متعدد خاورمیانه؛ از مناقشه فلسطین و اسرائیل و آتشبس غزه، تا حمایت از ثبات در سوریه، سودان و دیگر پروندهها.
بحرانهای منطقه
الحربی تأکید کرد که نقش سیاسی در تعمیق شراکت استراتژیک ریاض و واشنگتن عنصر اصلی در مذاکرات خواهد بود. وی پیشبینی کرد که پرونده فلسطین، با تأکید بر «راهحل دو دولت» و تأسیس دولت فلسطین، بهطور برجسته مطرح شود. همچنین انتظار دارد همه پروندههای دارای اهمیت راهبردی برای دو کشور بر سر میز مذاکرات حاضر باشد: پرونده سوریه، جنگ سودان، پرونده یمن و مسئله لبنان.
در گسترهای وسیعتر، جنگ روسیه و اوکراین نیز با توجه به اهمیت نقش میانجیگری پادشاهی عربی سعودی در دوره گذشته، از جمله میزبانی نشستهای روسی ـ آمریکایی و اوکراینی ـ آمریکایی در آغاز سال جاری میلادی در گفتوگوها حضور خواهد داشت.
الحربی گفت که زمانبندی سفر اهمیت ویژهای دارد، زیرا ریاض اکنون توانسته روابط منطقهای و بینالمللی خود را تعمیق کند و سیاست «بیطرفی فعال» را در پیش گیرد. این سیاست به پادشاهی عربی سعودی امکان میدهد در سایه تحولات جهانی و منطقهای نقشی فراتر از مسائل منطقه ایفا کند و به عنوان میانجی قابل اعتماد در فضای قطبیشده بینالمللی شناخته شود.
شراکت دفاعی
احمد الابراهیم، تحلیلگر امور آمریکایی، نیز بر اهمیت دستیابی سعودی به جدیدترین تسلیحات آمریکایی ـ در حوزههای هوایی، زمینی، دریایی و سامانههای دفاع هوایی ـ تأکید کرد. او گفت این موضوع در کنار تلاش دوجانبه برای تقویت روابط اقتصادی و گسترش سرمایهگذاریهای مستقیم دو طرف، بهویژه در حوزه هوش مصنوعی، قرار دارد.
این همکاریها در چارچوب رهبری جهانی آمریکا و رهبری منطقهای پادشاهی عربی سعودی، و تلاش مشترک برای افزایش سطح تبادل تجاری و تثبیت پایههای «چشمانداز سعودی» بر مبنای دستاوردهای سفر دونالد ترمپ به ریاض در مه ۲۰۲۵ میلادی ارزیابی میشود.
الابراهیم به «الشرق الأوسط» اظهار کرد که انتظار میرود مذاکرات شامل دورهای سیاسی باشد تا واشنگتن به دیدگاه پادشاهی عربی سعودی در زمینه تشکیل دولت فلسطینی و «راهحل دو دولت» متقاعد شود؛ دیدگاهی که بسیاری از کشورهای عربی، اسلامی و دیگر کشورها نیز با آن موافقاند. او افزود این سفر ممکن است «سنگ بنای» این پرونده باشد که اکنون حمایت گسترده بینالمللی دارد.
تفاهماتی با اثرگذاری منطقهای
الابراهیم اشاره کرد که نتایج قله «ترمپ – محمد بن سلمان» احتمالاً استثنایی خواهد بود و شامل تفاهمات مهمی میشود که در سالهای پیشرو بر ساختار منطقه، چه در حوزه امنیتی، چه سرمایهگذاری و چه ائتلافهای فناوری، تأثیر میگذارد.
او گفت برخی محافل آمریکایی این سفر را صرفاً گامی معمول در روابط دوجانبه نمیدانند، بلکه «بازتنظیم کامل» روابط تلقی میکنند؛ بازتنظیمی که نشان میدهد پادشاهی عربی سعودی امروز قدرتی است که نمیتوان از آن چشم پوشید و محمد بن سلمان به عنوان «مرد آینده خاورمیانه» وارد واشنگتن میشود، نه یک بازدیدکننده در چارچوب دیپلماسی سنتی.
