محافل سیاسی آمریکا به سفر ولیعهد سعودی، محمد بن سلمان، در ۱۸ نوامبر ۲۰۲۵ به واشنگتن، به چشم رویدادی راهبردی و بسیار مهم مینگرند؛ رویدادی که عمق روابط آمریکا و سعودی را بازتعریف میکند و شراکتهای اقتصادی و امنیتی میان این دو متحد تاریخی را تقویت خواهد کرد.
کاخ سفید با توجه و اهتمام بسیار خود را برای این سفر آماده میکند؛ سفری که تمام ویژگیهای «سفرهای دولتی» رسمی را دارد؛ از جمله آیین استقبال صبحگاهی، جلسات در دفتر بیضیشکل، و برگزاری ضیافت شام رسمی. ترامپ نیز شامگاه جمعه، هنگام عزیمت به فلوریدا برای گذراندن تعطیلات آخر هفته، گفت این سفر «بیش از یک دیدار عادی است... ما پادشاهی عربی سعودی و ولیعهد را تکریم میکنیم».
ایستگاههای یک سفر استثنایی
منابع آگاه گفتهاند که این سفر با مراسم استقبال در باغ جنوبی کاخ سفید (South Lawn) آغاز میشود، سپس مراسم رسمی دیگری در رواق جنوبی (South Portico) برگزار خواهد شد. پس از آن، ترامپ میزبان ولیعهد سعودی در دفتر بیضی برای برگزاری نشست دوجانبه خواهد بود؛ نشستی که امضای توافقنامهها و صرف ناهار کاری در «اتاق هیئت دولت» (Cabinet Room) به دنبال خواهد داشت.
در ساعات پایانی روز سهشنبه، انتظار میرود کاخ سفید تحت نظارت بانوی اول، ملانیا ترامپ، ضیافت شامی را در «اتاق شرقی» (East Room) برگزار کند. نخستین مجموعه از دعوتنامهها ارسال شده و فهرست مهمانان شامل مدیران ارشد شرکتها، به همراه قانونگذاران و فرمانداران ایالتی است.
به گفته افراد آگاه از برنامهریزیها، ترامپ شخصاً با بعضی از مهمانان تماس گرفته و آنها را به این شام دعوت کرده است؛ موضوعی که شبکه «سیانان» نیز گزارش داده است.
برای روز چهارشنبه، پیشبینی میشود ترامپ و شاهزاده محمد بن سلمان، «فروم تجارت سعودی - آمریکایی» را در «مرکز کِنِدی» ریاست کنند؛ فورومی که به بررسی فرصتهای سرمایهگذاری در حوزههای انرژی، فناوری، خدمات مالی، بهداشت، و آموزش میپردازد.
نخستین سفر رسمی بزرگ در دوره دوم ترامپ
سفر ولیعهد سعودی به واشنگتن، نخستین سفر رسمی بزرگ است که ترامپ در دوره دوم ریاستجمهوری خود میزبانی میکند و این سفر چند ماه پس از آن صورت میگیرد که ترامپ در مه ۲۰۲۵ بهعنوان نخستین مقصد خارجی دوره دوم خود، به سعودی سفر کرد.
ریاض در آن سفر شاهد امضای بزرگترین قرارداد فروش تسلیحات در تاریخ به ارزش نزدیک به ۱۴۲ میلیارد دلار بود؛ قراردادی برای تأمین تجهیزات و خدمات نظامی پیشرفته از سوی بیش از ۱۲ شرکت دفاعی آمریکایی برای سعودی.
محافل سیاسی و اقتصادی آمریکا این سفر محمد بن سلمان را بخشی از تلاشهای گستردهتر برای تقویت همکاری میان دو کشور در بخشهای کلیدی میشمارند؛ بخشهایی مانند انرژی، فناوری، زیرساخت، خدمات مالی، هوش مصنوعی، بهداشت و درمان و همچنین دفاع، بهویژه با توجه به برنامه سعودی برای سرمایهگذاری ۶۰۰ میلیارد دلاری در آمریکا طی چهار سال آینده؛ رقمی که در صورت فراهم شدن فرصتهای بیشتر، امکان افزایش نیز دارد.
تقویت اتحاد آمریکایی – سعودی
برخی ناظران آمریکایی بر این باورند که این سفر، در بازآفرینی اتحاد آمریکا – سعودی در دوران ترامپ و در چارچوب جهتگیریهای «چشمانداز ۲۰۳۰» سعودی نقشی سرنوشتساز دارد؛ آن هم در حالی که انتظار میرود قراردادهایی چندین میلیارد دلاری در حوزههای دفاع و سرمایهگذاری امضا شود؛ امری که به اقتصاد آمریکا و سعودی هر دو کمک خواهد کرد.
آرون دیوید میلر، پژوهشگر مؤسسه «کارنگی برای صلح بینالمللی»، میگوید: «سفر ولیعهد سعودی، محمد بن سلمان، به ایالات متحده، روابط سعودی – آمریکایی را به سطحی تازه ارتقا میدهد.»
میلر که ۲۴ سال در وزارت خارجه آمریکا تا سال ۲۰۰۳ خدمت کرده، در گفتوگو با «الشرق الاوسط» به اهمیت این سفر در پیشبرد بخش دفاع و هوش مصنوعی اشاره کرد و احتمال امضای یک توافق دفاعی مشترک را مطرح نمود. او همچنین بر آمادگی واشنگتن برای فروش نیمهرساناهای پیشرفته به ریاض تأکید کرد؛ «زیرا ولیعهد سعودی میکوشد کشورش را پس از ایالات متحده و چین، به سومین قدرت بزرگ جهان در حوزه محاسبات و هوش مصنوعی تبدیل کند.»
جیسون گرینبلات، فرستاده پیشین کاخ سفید در امور خاورمیانه، نیز در مقالهای در مجله «نیوزویک» به رابطه دفاعی قدرتمند میان دو کشور اشاره کرد و آن را بسیار مهم برای بازدارندگی در برابر نیروهای خصم، حفاظت از خطوط کشتیرانی، و تأمین امنیت انرژی—که اقتصاد جهانی بر آن استوار است—دانست.
او نوشت که ولیعهد سعودی «تنها کشورش را بهسوی آینده هدایت نمیکند؛ بلکه منطقه را نیز بهگونهای بازآفرینی میکند که با منافع مشترک در پیشرفت و ثبات سازگار باشد، بیآنکه از هویت فرهنگی و دینی سعودی کاسته شود.»
گرینبلات همچنین «چشمانداز ۲۰۳۰» را «جاهطلبانهترین برنامه تحول اقتصادی در تاریخ معاصر» توصیف کرد؛ برنامهای برای دور کردن اقتصاد از وابستگی به نفت، گسترش گردشگری، و تبدیل سعودی به مرکزی جهانی برای سرمایهگذاری و نوآوری.
او سعودی را «قدرتی نوخاسته در عرصه خلاقیت، فناوری و فرصتها» توصیف کرد و نسبت به پیامدهای مثبت احتمالی یک توافق دفاعی رسمی میان دو کشور—از جمله امنتر و روشنتر و پربارتر شدن خاورمیانه—ابراز خوشبینی نمود.
بیگمان پروندههای منطقهای نیز بر میز گفتوگو قرار خواهند داشت؛ از توقف جنگ غزه و تلاشها برای برپایی دولت فلسطینی، تا وضعیت سودان، لبنان، سوریه، عراق و یمن.
در خصوص لبنان، میلر گفت: «گمان میکنم سعودیها در لبنان نفوذ دارند، و فکر میکنم آماده استفاده از آن هستند؛ اما این موضوع بستگی خواهد داشت به میزان آمادگی اسرائیل برای عقبنشینی (از جنوب لبنان). و به نظر من دولت آمریکا باید در کنار سعودی بایستد.»
او نتیجه گرفت که «تعهدات دفاعی، توافق نیمهرساناها و جنگندههای اف-۳۵ محورهای اصلی این سفر هستند.»
میلر همچنین به «رویکرد متوازن» ولیعهد در برقراری رابطه با همگان—including ولادیمیر پوتین رئیسجمهوری روسیه—و کاهش تنش با ایران اشاره کرد و گفت این رویکرد «به سطحی قابلتوجه از تنوعبخشی و ایجاد توازن» انجامیده است.
تحسین شخصی
رئیسجمهوری آمریکا، در جریان سفرش به ریاض در ماه مه، تحسین فراوانی نسبت به ولیعهد سعودی ابراز کرد و گفت: «واقعاً فکر میکنم ما خیلی همدیگر را دوست داریم.»
او محمد بن سلمان را «مردی عالی» و «دوست من» توصیف کرد.
در گزارشی از شورای شیکاگو در امور جهانی، از سفر ولیعهد سعودی به آمریکا بهعنوان «فرصتی برای تقویت دورهای تازه و مثبت» یاد شده؛ دورهای که بر رابطه شخصی قوی میان ترامپ و محمد بن سلمان و پیوندهای تجاری عمیق میان نخبگان دو کشور استوار است.
این شورا پیشبینی کرد که مذاکرات و توافقهای اقتصادی و دفاعی و همکاری در زمینه هوش مصنوعی و انرژی انجام شود.
روزنامه «نیویورک تایمز» نیز نوشت که رئیسجمهوری ترامپ در پی اتخاذ ترتیباتی تاریخی است، از جمله قراردادهای بزرگ تسلیحاتی و تجاری، که میتواند اقتصاد آمریکا را تقویت و رقابت آمریکا با چین را افزایش دهد.
