ترامپ: محمد بن سلمان رهبر بزرگی است؛ سعودی بزرگ‌ترین متحد آمریکا بیرون از «ناتو»

اعلام آمادگی ترامپ برای ورود به پرونده سودان به درخواست ولیعهد؛ توافق‌های سرمایه‌گذاری به ارزش ۲۷۰ میلیارد دلار مطرح شد

 ولیعهد و دونالد ترامپ در جریان برگزاری فروم سرمایه‌گذاری آمریکایی ـ سعودی (خبرگزاری فرانسه)
ولیعهد و دونالد ترامپ در جریان برگزاری فروم سرمایه‌گذاری آمریکایی ـ سعودی (خبرگزاری فرانسه)
TT

ترامپ: محمد بن سلمان رهبر بزرگی است؛ سعودی بزرگ‌ترین متحد آمریکا بیرون از «ناتو»

 ولیعهد و دونالد ترامپ در جریان برگزاری فروم سرمایه‌گذاری آمریکایی ـ سعودی (خبرگزاری فرانسه)
ولیعهد و دونالد ترامپ در جریان برگزاری فروم سرمایه‌گذاری آمریکایی ـ سعودی (خبرگزاری فرانسه)

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، روز چهارشنبه در فروم سرمایه‌گذاری امریکایی ـ سعودی در واشنگتن، شاهزاده محمد بن سلمان، ولیعهد و رئیس شورای وزیران پادشاهی عربی سعودی را «یکی از بزرگ‌ترین رهبران جهان» توصیف و اعلام کرد سعودی «بزرگ‌ترین متحد آمریکا از خارج از پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو)» است.

ترامپ هم‌چنین گفت که به درخواست شاهزاده محمد بن سلمان «در پرونده سودان» وارد عمل خواهد شد. او گفت: «شاهزاده می‌خواهد کاری قاطع درباره سودان انجام دهم.» ترامپ افزود که پیش‌تر سودان را موضوعی آشفته و خارج از برنامه خود می‌دانسته، اما اکنون اهمیت مسأله را برای حاضران درک می‌کند و «کار روی پرونده سودان» را آغاز خواهد کرد.

این اظهارات در جریان نشست سرمایه‌گذاری برگزار شد که هم‌زمان با سفر تاریخی ولیعهد به واشنگتن برگزار و در آن از امضای مجموعه‌ای از توافق‌نامه‌ها در بخش‌های مختلف خبر داده شد؛ توافق‌هایی که ترامپ ارزش آن‌ها را ۲۷۰ میلیارد دلار اعلام کرد.

شاهزاده محمد بن سلمان نیز در این فروم بار دیگر بر لزوم بهره‌برداری از فرصت‌های شراکت سعودی ـ آمریکایی تأکید و ابراز امیدواری کرد که این شراکت در سال‌های آتی «رشدی بی‌سابقه» را تجربه کند. او یادآور شد که شش ماه پیش در ریاض، در جریان سفر دونالد ترامپ، «پایه‌های شراکتی بر مبنای رشد، تنوع اقتصادی و نوآوری» گذاشته شد و سند شراکت اقتصادی راهبردی میان دو کشور در اقدامی تاریخی امضا شد.

ولیعهد و دونالد ترامپ در جریان برگزاری فروم سرمایه‌گذاری آمریکایی ـ سعودی (خبرگزاری فرانسه)

ولیعهد گفت: «امروز خرسندیم که توافق‌نامه‌ها و طرح‌های سرمایه‌گذاری جدیدی را امضا می‌کنیم که بخش‌های دفاع، انرژی، هوش مصنوعی، عناصر کمیاب و بخش مالی را دربر می‌گیرد؛ امری که به ایجاد فرصت‌های شغلی و رشد اقتصادی در هر دو کشور کمک می‌کند.»

شاهزاده محمد بن سلمان از ترامپ برای «ملاحظات و اهتمامش نسبت به تقویت شراکت اقتصادی» قدردانی کرد و گفت که فروم باید به تعمیق روابط تاریخی و توسعه مسیر سرمایه‌گذاری بین دو کشور کمک کند.

تأکید بر عمق شراکت و حجم سرمایه‌گذاری‌ها

ترامپ در سخنرانی خود از «تحکیم شراکت راهبردی» با پادشاهی عربی سعودی ستایش و تلاش‌های ولیعهد برای توسعه روابط دو کشور را تحسین کرد. او این دوره را «بهترین نه ماه» در تاریخ روابط سعودی ـ آمریکایی خواند و تأکید کرد که همکاری‌های مشترک، اتحاد را «قوی‌تر از گذشته» کرده است.

ترامپ همچنین از امضای «بزرگ‌ترین معامله نظامی در جهان» با ریاض خبر داد و گفت که توافق‌های امروز در حوزه‌های هوش مصنوعی، دفاع و معادن نیز، نشان‌دهنده عمق روابط است. او افزود که حجم سرمایه‌گذاری سعودی در امریکا دیروز به «یک تریلیون دلار» رسیده و توافق‌های اعلام‌شده در فروم امروز نیز ارزشی معادل ۲۷۰ میلیارد دلار دارد.

او در ادامه بر تعهد دولتش به حمایت از صنایع آمریکایی از طریق «افزایش حفاری برای تأمین انرژی» تأکید و گفت که آمریکا نسبت به چین «پیشتاز» در حوزه‌های هوش مصنوعی و هسته‌ای است و مایل به کمک به شرکای خود در صنعت تراشه‌هاست.

جزئیات نشست‌ها و توافق‌ها

فروم سرمایه‌گذاری آمریکایی ـ سعودی با شعار «از ریاض تا واشنگتن: شراکتی که پیشرفت را پیش می‌برد» و با حضور مقامات عالی‌رتبه هر دو کشور برگزار شد. خالد الفالح، وزیر سرمایه‌گذاری پادشاهی عربی سعودی، در سخنرانی افتتاحیه بر قدرت شراکت ۹ دهه‌ای تأکید و از اعلام توافق‌نامه‌هایی به ارزش صدها میلیارد دلار خبر داد.

هاوارد لوتنیک، وزیر بازرگانی آمریکا، گفت تعهدات سرمایه‌گذاری سعودی در ماه مه به ۶۰۰ میلیارد دلار و در بخش دفاع و امنیت به ۱۴۲ میلیارد دلار رسیده بود که روز گذشته مجموع این تعهدات «به یک تریلیون دلار» ارتقا یافت. او گفت این سرمایه‌گذاری‌ها نوآوری را تقویت و اشتغال در امریکا را افزایش می‌دهد.

در نشست «رهبران انرژی» در مرکز کندی، امین الناصر، مدیرعامل آرامکو، محمد ابونویان، رئیس هیئت‌مدیره اکوا پاور، و مایکل ورث، مدیرعامل شورون، درباره آینده انرژی جهانی و شراکت سعودی ـ امریکایی گفت‌وگو کردند. ورث به کشف نخستین نفت سعودی توسط شورون در سال ۱۹۳۸ اشاره کرد. الناصر از یادداشت‌های تفاهم جدیدی به ارزش ۳۰ میلیارد دلار خبر داد و گفت مجموع توافق‌نامه‌های امسال به بیش از ۱۲۰ میلیارد دلار رسیده است.

سخنرانان پیش‌بینی کردند که تا سال ۲۰۴۰ ایالات متحده حدود ۴۰ درصد از بازار انرژی جهان را در اختیار خواهد داشت. الناصر اصطلاح «گذار انرژی» را نپذیرفت و گفت هیدروکربن‌ها هنوز حدود ۸۰ درصد از سبد انرژی جهانی را تشکیل می‌دهند و تقاضا تا سال ۲۰۵۰ و پس از آن نیز ادامه خواهد یافت.

محمد ابونویان اشاره کرد که سعودی توان تبدیل‌شدن به «مرکز جهانی برق پاک و هیدروژن» را دارد و می‌تواند پاسخ‌گوی رشد تقاضا برای زیرساخت‌های مورد نیاز فناوری‌های هوش مصنوعی باشد؛ او پادشاهی را «مرکز داده دنیا» بالقوه خواند.

در نشست «گشودن افق‌های جریان سرمایه»، رهبران مالی و سرمایه‌گذاری تأکید کردند که دو کشور در آستانه مرحله‌ای تاریخی از جریان متقابل سرمایه قرار دارند. طارق السدحان، مدیرعامل بانک الاهلی سعودی، از جذاب‌تر شدن بازار سعودی برای سرمایه‌گذاران خارجی سخن گفت. ساره السحیمی، رئیس هیئت‌مدیره بازار «تداول سعودی»، اعلام کرد سرمایه‌گذاری خارجی در بازار داخلی حدود ۱۰۰ میلیارد دلار است که نیمی از آن امریکایی است.

رهبران شرکت‌های سرمایه‌گذاری جهانی از جمله ران اوهَنلی (استیت‌استریت)، استیون شوارزمان (بلک‌استون)، و جورج واکر (نیوبرگر برمن) نیز رشد جذابیت بازار سعودی و تمرکز بر انرژی و هوش مصنوعی را برجسته کردند. جنسن هوانگ، مدیرعامل انویدیا، گفت: «با سعودی برای ساخت پایگاه‌های داده آینده همکاری می‌کنیم.»

اعلام پروژه‌های بزرگ فناوری

در پایان فروم، ایلان ماسک، مدیرعامل تسلا، اسپیس‌ایکس و ایکس‌ای‌آی، از پروژه‌ای مشترک سعودی ـ آمریکایی برای احداث مرکز محاسباتی هوش مصنوعی با ظرفیت ۵۰۰ مگاوات در پادشاهی عربی سعودی به‌همراه انویدیا خبر داد. ماسک گفت این پروژه بخشی از طرحی گسترده‌تر است و تأکید کرد که سعودی «انرژی و سرعت لازم» برای تحقق چشم‌انداز را دارد. او آینده‌ای را ترسیم کرد که در آن «عصر فراوانی مطلق» محقق شده و کار به انتخاب تبدیل می‌شود.



پیام رئیس‌جمهوری موریتانی به ولیعهد سعودی

شاهزاده محمد بن سلمان (واس)
شاهزاده محمد بن سلمان (واس)
TT

پیام رئیس‌جمهوری موریتانی به ولیعهد سعودی

شاهزاده محمد بن سلمان (واس)
شاهزاده محمد بن سلمان (واس)

شاهزاده محمد بن سلمان، ولیعهد و نخست‌وزیر پادشاهی عربی سعودی، پیام مکتوبی از محمد ولد الشیخ الغزوانی دریافت کرد که به روابط دوجانبه میان دو کشور و راه‌های تقویت آن مربوط می‌شود.

این پیام به نیابت از ولیعهد، توسط شاهزاده فیصل بن فرحان در جریان دیدار با دکتر محمد سالم ولد مرزوق در شهر جده دریافت شد.

دو طرف در جریان این دیدار، روابط میان دو کشور را بررسی کردند و درباره فرصت‌های توسعه همکاری‌های دوجانبه در زمینه‌های مختلف گفت‌وگو کردند. همچنین دیدگاه‌های خود را درباره مسائل مورد اهتمام مشترک تبادل کردند.


تلاش سعودی برای تقویت نقش پاکستان در کاهش تنش‌ها

بخشی از دیدار ولیعهد پادشاهی عربی سعودی، شاهزاده محمد بن سلمان، با نخست‌وزیر پاکستان و فرمانده ارتش این کشور در جده، مارس ۲۰۲۶ (واس)
بخشی از دیدار ولیعهد پادشاهی عربی سعودی، شاهزاده محمد بن سلمان، با نخست‌وزیر پاکستان و فرمانده ارتش این کشور در جده، مارس ۲۰۲۶ (واس)
TT

تلاش سعودی برای تقویت نقش پاکستان در کاهش تنش‌ها

بخشی از دیدار ولیعهد پادشاهی عربی سعودی، شاهزاده محمد بن سلمان، با نخست‌وزیر پاکستان و فرمانده ارتش این کشور در جده، مارس ۲۰۲۶ (واس)
بخشی از دیدار ولیعهد پادشاهی عربی سعودی، شاهزاده محمد بن سلمان، با نخست‌وزیر پاکستان و فرمانده ارتش این کشور در جده، مارس ۲۰۲۶ (واس)

تحلیلگرانی که با «الشرق الأوسط» گفت‌وگو کرده‌اند، اعلام شهباز شریف، نخست‌وزیر پاکستان، درباره مشارکت پادشاهی عربی سعودی در پاسخ واشنگتن به تعلیق «طرح آزادی» مربوط به عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز را در ادامه تلاش‌های دیپلماتیکی ارزیابی می‌کنند که ریاض در پیش گرفته است.

شهباز شریف با قدردانی از آنچه «شجاعت» دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، خواند، تصمیم او برای تعلیق این طرح را «به‌موقع» توصیف کرد و گفت پاسخ ترامپ به درخواست پاکستان، پادشاهی عربی سعودی و دیگر کشورها می‌تواند به تقویت ثبات کمک کند. او در پیامی در شبکه «ایکس» نوشت: «پاسخ سخاوتمندانه رئیس‌جمهور ترامپ به درخواست ارائه‌شده از سوی پاکستان و دیگر کشورها، به‌ویژه پادشاهی و برادر عزیزم ولیعهد و نخست‌وزیر پادشاهی عربی سعودی، شاهزاده محمد بن سلمان، به‌طور قابل‌توجهی به تقویت صلح، ثبات و آشتی منطقه‌ای در این دوره حساس کمک خواهد کرد.»

ولیعهد پادشاهی عربی سعودی و نخست‌وزیر پاکستان طی کمتر از یک ماه دو بار در جده دیدار کردند (ا.ف.پ)

این تحرکات بخشی از مجموعه‌ای از رایزنی‌های سیاسی فشرده در هفته‌های اخیر به‌شمار می‌رود، به‌ویژه پس از آنکه پاکستان به‌طور رسمی در نقش میانجی میان ایالات متحده و ایران وارد شد. در همین چارچوب، نشست‌های چهارجانبه وزارتی با حضور پادشاهی عربی سعودی، پاکستان، ترکیه و مصر شکل گرفت که نخستین دور آن در ریاض، سپس در اسلام‌آباد و سومین نشست در آنتالیا برگزار شد. سفیر پاکستان در پادشاهی عربی سعودی در گفت‌وگو با «الشرق الأوسط» این روند را «بخشی از تلاش‌های مستمر برای تحقق صلح در منطقه» توصیف کرده است.

همکاری رو به گسترش

احمد القریشی، کارشناس امنیت ملی، بر این باور است که پادشاهی عربی سعودی نقش کلیدی در پیشبرد موفقیت‌آمیز میانجی‌گری پاکستان ایفا کرده است. به گفته او، سیاست خویشتنداری ریاض، همراه با انتقال پیام‌های روشن سیاسی و نظامی در هماهنگی با پاکستان به ایران، به شکل‌گیری این برداشت در تهران کمک کرده که با شرایطی تازه در سطح منطقه روبه‌رو است؛ شرایطی که نیازمند بازنگری در رویکردهای سیاسی و ابزارهای مدیریت بحران است.

نمایشگر رصد موقعیت کشتی‌ها، نشان‌دهنده تردد دریایی در تنگه هرمز (ا.ف.پ)

القریشی در ادامه گفت مشارکت پادشاهی عربی سعودی در هر ابتکار منطقه‌ای یا بین‌المللی، به آن سطح قابل‌توجهی از اعتبار و مشروعیت می‌بخشد؛ موضوعی که در مورد میانجی‌گری پاکستان نیز به‌وضوح دیده می‌شود. او این ابتکار را از نظر زمان‌بندی و مسیر «غافلگیرکننده» توصیف کرد و افزود که بدون حمایت ایالات متحده و پادشاهی عربی سعودی، نه ایران و نه جامعه بین‌المللی آن را با چنین جدیتی دنبال نمی‌کردند.

او همچنین به سفر شاهزاده فیصل بن فرحان، وزیر امور خارجه پادشاهی عربی سعودی، به اسلام‌آباد پیش از دیدار آمریکا و ایران اشاره کرد و آن را نشانه‌ای روشن برای تهران دانست تا این میانجی‌گری را جدی بگیرد.

«چهارجانبه اسلامی»

منیف الحربی، تحلیلگر سیاسی، نیز در گفت‌وگو با «الشرق الأوسط» تلاش‌های پادشاهی عربی سعودی از ابتدای بحران برای یافتن راه‌حلی سیاسی با هدف مهار تنش‌ها را برجسته کرد. به گفته او، این رویکرد بر این باور استوار است که راه‌حل‌های نظامی نمی‌توانند به ثباتی پایدار منجر شوند.

او به نشست ۱۹ مارس در ریاض اشاره کرد که با حضور پادشاهی عربی سعودی، پاکستان، ترکیه و مصر برگزار شد و زمینه‌ساز شکل‌گیری رویکردی مبتنی بر راه‌حل‌های سیاسی شد. پس از آن، نشست ۲۹ مارس در اسلام‌آباد با تحرکات دیپلماتیک گسترده‌تری همراه بود که به پیشبرد این مسیر انجامید و در نهایت به دیدار طرف‌های آمریکایی و ایرانی در پاکستان به عنوان نشانه‌ای از تداوم این روند دیپلماتیک منجر شد.

الحربی همچنین بر تأکید مداوم ریاض بر ضرورت حل‌وفصل مسالمت‌آمیز بحران‌های منطقه‌ای، همراه با پایبندی به حقوق بین‌الملل و منشور سازمان ملل متحد، تأکید کرد. به گفته او، این رویکرد بازتاب‌دهنده نقش محوری و دیرینه پادشاهی عربی سعودی در تقویت ثبات منطقه و ترجیح دادن مسیر توسعه، همکاری و شراکت است.


معافیت متقابل سعودی و ترکیه برای دارندگان گذرنامه‌های دیپلماتیک و ویژه از ویزا

رئیس‌جمهور ترکیه هنگام استقبال از وزیر خارجه پادشاهی عربی سعودی، با حضور همتای ترک خود در آنکارا – دیروز (خبرگزاری رسمی پادشاهی عربی سعودی «واس»)
رئیس‌جمهور ترکیه هنگام استقبال از وزیر خارجه پادشاهی عربی سعودی، با حضور همتای ترک خود در آنکارا – دیروز (خبرگزاری رسمی پادشاهی عربی سعودی «واس»)
TT

معافیت متقابل سعودی و ترکیه برای دارندگان گذرنامه‌های دیپلماتیک و ویژه از ویزا

رئیس‌جمهور ترکیه هنگام استقبال از وزیر خارجه پادشاهی عربی سعودی، با حضور همتای ترک خود در آنکارا – دیروز (خبرگزاری رسمی پادشاهی عربی سعودی «واس»)
رئیس‌جمهور ترکیه هنگام استقبال از وزیر خارجه پادشاهی عربی سعودی، با حضور همتای ترک خود در آنکارا – دیروز (خبرگزاری رسمی پادشاهی عربی سعودی «واس»)

پادشاهی عربی سعودی و ترکیه توافق‌نامه‌ای درباره معافیت متقابل از الزامات ویزا برای دارندگان گذرنامه‌های دیپلماتیک و گذرنامه‌های ویژه امضا کردند.

پس از امضای این توافق، رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، روز چهارشنبه در آنکارا از شاهزاده فیصل بن فرحان، وزیر خارجه پادشاهی عربی سعودی، استقبال و با او دیدار کرد.

به گزارش خبرگزاری رسمی پادشاهی عربی سعودی، دو طرف در این دیدار روابط دوجانبه را بررسی کرده و درباره راه‌های تقویت همکاری‌ها در راستای منافع مشترک و همچنین تقویت امنیت و ثبات در منطقه گفت‌وگو کردند.

این توافق مشترک که توسط وزیر خارجه پادشاهی عربی سعودی و همتای ترک او، هاکان فیدان، امضا شد، در پایان نشست سوم شورای هماهنگی ترکیه و پادشاهی عربی سعودی در آنکارا و در روز چهارشنبه به نتیجه رسید.

گفت‌وگوهای دوجانبه

هاکان فیدان و شاهزاده فیصل بن فرحان پیش از برگزاری نشست شورا، یک جلسه دوجانبه برگزار کردند که طی آن روابط میان ترکیه و پادشاهی عربی سعودی و راه‌های توسعه آن در تمامی حوزه‌ها مورد بررسی قرار گرفت.

در این گفت‌وگوها همچنین مجموعه‌ای از موضوعات بین‌المللی و تحولات منطقه‌ای از جمله وضعیت نوار غزه، حملات اسرائیل به لبنان، تلاش‌ها برای گسترش نفوذ در خاک سوریه، جنگ در ایران و پیامدهای آن بر منطقه، و نیز تلاش‌های دیپلماتیک جاری برای پایان دادن به این جنگ و دستیابی به توافق میان ایران و ایالات متحده آمریکا بررسی شد.

به گفته منابع دیپلماتیک که با «الشرق الأوسط» گفت‌وگو کرده‌اند، وزیران خارجه ترکیه و پادشاهی عربی سعودی بر ضرورت ادامه اجرای مرحله دوم توافق صلح و آغاز فوری روند بازسازی در غزه تأکید کردند.

همچنین دو طرف بر توقف اقدامات توسعه‌طلبانه اسرائیل در منطقه، از جمله از طریق حملات به لبنان و تلاش برای گسترش نفوذ در سوریه، تأکید داشتند.

این منابع افزودند که دو وزیر از ادامه تلاش‌ها برای پایان دادن به جنگ در ایران و دستیابی به توافق نهایی میان تهران و واشنگتن حمایت کردند و همچنین بر ضرورت جلوگیری از تبدیل تحولات مربوط به تنگه هرمز به عامل تنش و تحریک جدید در منطقه تأکید داشتند.

بر اساس این گزارش، دو طرف همچنین بر این اصل تأکید کردند که کشورهای منطقه باید خود مسئول حل‌وفصل بحران‌هایشان باشند و نباید اجازه مداخله خارجی داده شود؛ رویکردی که آن را مبتنی بر اصل «مالکیت منطقه‌ای» توصیف کردند.

در ادامه، وزیران خارجه پادشاهی عربی سعودی و ترکیه بر تداوم تلاش‌ها برای یافتن راه‌حل‌های دیپلماتیک در مسائل خاورمیانه و حل اختلافات از طریق گفت‌وگو تأکید کردند.

ادامه همکاری

شورای هماهنگی ترکیه و پادشاهی عربی سعودی که در سال ۲۰۱۶ تأسیس شد، به عنوان یک سازوکار رسمی برای همکاری و مشورت میان دو کشور فعالیت می‌کند و هدف آن توسعه و تعمیق روابط در تمامی ابعاد در چارچوبی نهادی است.

نخستین نشست این شورا در روزهای ۷ و ۸ فوریه ۲۰۱۷ در آنکارا برگزار شد و دومین نشست آن نیز در ۱۸ مه ۲۰۲۵ در ریاض تشکیل شد.

این شورا شامل پنج کمیته فرعی با مشارکت نهادهای ذی‌ربط دو کشور است: کمیته سیاسی و دیپلماتیک، کمیته نظامی و امنیتی، کمیته فرهنگ، ورزش، رسانه و گردشگری، کمیته توسعه اجتماعی، سلامت و آموزش و کمیته تجارت، صنعت، سرمایه‌گذاری، زیرساخت و انرژی.

جلسات این کمیته‌ها به‌طور منظم برگزار می‌شود. آخرین نشست، مربوط به کمیته سیاسی و دیپلماتیک بود که به‌صورت مجازی در ۲۸ آوریل گذشته برگزار شد و هدف آن آماده‌سازی برای نشست سوم شورا بود.