در اقدامی قابل توجه، انتظار میرود جورجیا میلونی، نخستوزیر ایتالیا، روز چهارشنبه در نشست سران دورهٔ چهلوششم شورای همکاری کشورهای خلیج شرکت کند؛ نشستی که به دعوت ملک بحرین، حمد بن عیسی آل خلیفه، برگزار میشود.
نشست سران منامه در شرایطی برگزار میشود که تحولات امنیتی با مسائل اقتصادی و مسیرهای دریایی تداخل پیدا کرده است؛ موضوعی که، به گفتهٔ ناظران، ضرورت افزایش هماهنگی سیاسی در پروندههای غزه، سوریه، ایران و اوکراین را برجسته میکند و همینطور نیاز به گسترش همکاری اقتصادی و سرمایهگذاری را افزایش میدهد.
دانییِلی روفینتی، مشاور ارشد در مؤسسهٔ ایتالیایی «مِد – اور»، مشارکت نخستوزیر ایتالیا در نشست سران بحرین را «دستاورد دیپلماتیک قابل توجهی برای رم» توصیف میکند. او در گفتوگو با «الشرق الاوسط» اظهار کرد که «دعوت مستقیم ملک حمد بن عیسی آل خلیفه دعوتی کمسابقه است و نشان میدهد که امروز ایتالیا در فضای گستردهٔ اورومتوسطی، بازیگری قابل اعتماد و عملگرا بهشمار میرود».
تنوع شراکتها
به گفتهٔ روفینتی، حضور میلونی «مرحلهای را بازتاب میدهد که کشورهای خلیج در آن در پی تنوعبخشی به شراکتهای خود هستند و ایتالیا را شریکی باثبات میدانند که امکان گفتوگو و همکاری با آن وجود دارد».
در سالهای گذشته، نشستهای سران خلیج میزبان رهبران مختلفی بودهاند؛ از جمله: رجب طیب اردوغان، شی جینپینگ، ترزا مِی، فرانسوا اولاند و محمود احمدینژاد.
کارشناسان میگویند حضور میلونی در نشست سران با هدف گسترش هماهنگی سیاسی و تقویت همکاری اقتصادی انجام میشود.
کارشناسان میگویند حضور میلونی در نشست سران با هدف گسترش هماهنگی سیاسی و تقویت همکاری اقتصادی انجام میشود.
برای ایتالیا، این نشست بخشی از یک استراتژی بلندمدت است که بر ادغام اقتصادی، دیپلماسی انرژی، همکاری امنیتی و فعالسازی دوبارهٔ کانال سیاسی میان اتحادیهٔ اروپا و شورای همکاری استوار است.
سه مسیر اصلی
روفینتی معتقد است مشارکت ایتالیا سه مسیر اصلی را برجسته میکند:
۱. گسترش هماهنگی سیاسی دربارهٔ پروندههای غزه، سوریه، ایران و اوکراین.
۲. ایجاد فرصتهای بیشتر برای شرکتهای ایتالیایی در انرژی، زیرساخت و فناوری.
۳. افزایش علاقهٔ کشورهای خلیج به سرمایهگذاری در ایتالیا، بهویژه در پروژههای مرتبط با «طرح ماتّیی» و گذرگاه «IMEC».
ماه نوامبر گذشته، بحرین میزبان نوزدهمین نشست رؤسای پارلمانهای کشورهای خلیج بود؛ نشستی مرتبط با حکمرانی هوش مصنوعی، یکپارچگی سیاسی و گفتوگو با اتحادیهٔ اروپا و آمریکای لاتین.
مشاور مؤسسهٔ «مِد – اور» تأکید میکند که «دیدار دوجانبهٔ میلونی با ملک بحرین در چارچوب ‹شراکت سرمایهگذاری و همکاری راهبردی› قرار میگیرد که بهتازگی آغاز شده و با افزایش حضور ایتالیا در منطقه — از پادشاهی عربی سعودی تا امارات و قطر — هماهنگ است».
روابط اقتصادی خلیجی – ایتالیایی در حال رشد است. صادرات ایتالیا به منطقه در سال ۲۰۲۴ به حدود ۱۳٫۳ میلیارد یورو رسید؛ افزایشی ۱۴٫۲ درصدی نسبت به سال پیش.
همچنین در ریاض، پایتخت پادشاهی عربی سعودی، اواخر نوامبر، «فروم کسبوکار سعودی – ایتالیایی» با مشارکت بیش از ۴۳۰ شرکت ایتالیایی و حدود ۶۰۰ شرکت سعودی برگزار شد و ۲۲ توافقنامه دوجانبه در حوزههای زیرساخت، انرژی، فناوری، سلامت، صنایع فرهنگی و کشاورزی – غذایی امضا شد.
رویدادی استثنایی
در همین زمینه، محمید المحمید، روزنامهنگار بحرینی، مشارکت نخستوزیر ایتالیا در نشست سران خلیج را «رویدادی استثنایی در مسیر نشستهای خلیجی» توصیف میکند.
او در گفتوگویی با «الشرق الاوسط» گفت: «این مشارکت عمق روابط راهبردی خلیج – ایتالیا و سطح بالایی را که این روابط به آن رسیده، و همچنین اهداف و چشمانداز مشترکی را که دو طرف دنبال میکنند، نشان میدهد».
تصویری گروهی از رهبران اروپایی و خلیجی در نخستین نشست سران خلیجی – اروپایی در بروکسل (AFP)
به گفتهٔ المحمید، حضور میلونی ادامهٔ روابط روبهرشد میان تَکتّل خلیج و اتحادیهٔ اروپا است. او افزود: «در اکتبر ۲۰۲۴ در بروکسل شاهد نشست سران خلیجی – اروپایی بودیم (...) و این امر نشان میدهد که دو طرف بر ادامهٔ همکاری مشترک، بهویژه در بخش اقتصادی و سرمایهگذاری، همچنین افزایش تجارت و همکاری دانشی و فناورانه تأکید دارند».
این روزنامهنگار بحرینی بر این باور است که مشارکت ایتالیا همچنین «نشانهٔ گرایش کشورهای خلیج به گشودگی بر جهان برای تقویت شراکت، تحقق امنیت، ثبات، توسعه و شکوفایی، و مواجهه با چالشها و ایجاد فرصتهای سرمایهگذاری با کیفیت» است.
