ترور نصر الله؛ چه بر سر حوثی ها خواهد آمد؟

حوثی ها تنش را کنترل می کنند اما جای «حزب الله» را پر نمی کنند

مُسيّرات حوثية تستخدمها الجماعة في هجماتها ضد السفن (رويترز)
مُسيّرات حوثية تستخدمها الجماعة في هجماتها ضد السفن (رويترز)
TT

ترور نصر الله؛ چه بر سر حوثی ها خواهد آمد؟

مُسيّرات حوثية تستخدمها الجماعة في هجماتها ضد السفن (رويترز)
مُسيّرات حوثية تستخدمها الجماعة في هجماتها ضد السفن (رويترز)

هنوز چند ساعتی از جشن و پایکوبی حوثی ها به خاطر شلیک موشک بالستیک به تل آویو نگذشته بود که رهبران حوثی مجبور شدند سکوت کنند. ارتش اسرائیل اعلام کرد حسن نصر الله دبیر کل «حزب الله» لبنان را در حملات هوایی به ضاحیه جنوبی بیروت ترور کرد.
عبد الملک حوثی رهبر حوثی ها در سخنرانی هفتگی خود از اراده و عزم این گروه برای ادامه حمایت از «حزب الله» و جنبش «حماس» در مواجهه با ارتش اسرائیل خبر داد و ساعاتی بعد حوثی ها به سمت تل آویو موشک پرتاب کردند. رهبر حوثی ها در اظهاراتش افزود «(حزب الله) یکپارچه تر و قوی تر از هر زمان دیگری است». او برای اسرائیل خط و نشان کشیدند که شکست می خورد.
حوثی ها که هنوز سرگرم برآورد حمله موشکی خود به تل آویو و افزایش حضورشان در عرصه نبرد منطقه ای بودند اسرائیل ادعای خود به داشتن برتری تکنولوژی و نظامی را به رخ کشید و مواضع مهم «حزب الله» در ضاحیه جنوبی بیروت و جنوب لبنان را با خاک یکسان کرد. جشن و شادمانی حوثی ها به پایان رسید به خصوص پس از اعلام خبر ترور موفق حسن نصر الله توسط ارتش اسرائیل که همچون پتکی بر سر محور ممانعت فرود آمد.
این تحولات پرشتاب با یک گزارش محرمانه کارشناسان سازمان ملل همزمان شدند که در این گزارش گفته شده گروه حوثی از یک جنبش مسلح یمنی با امکانات و توانمندی محدود به دلیل کمک و حمایت و تجربیات «سپاه قدس» ایران و «حزب الله» لبنان و کارشناسان و مستشاران عراقی به سازمان نظامی قوی تبدیل شده است.

قایق های گروه حوثی که بنا به کارشناسان سازمان ملل به یک سازمان نظامی تبدیل شده است (فرانس پرس)

کارشناسان با استناد به متخصصان نظامی یمن و منابع نزدیک به حوثی ها می گویند «حوثی ها توانایی توسعه و تولید نظامی بدون حمایت خارجی و شبکه تسلیحات پیچیده ندارند. دامنه انتقال تجهیزات و مهمات و فناوری نظامی از منابع خارجی به حوثی ها بی سابقه است و شامل تامین مالی و آموزش های فنی و تاکتیکی می شود».
کارشناسان معتقدند که تسلیحات و شیوه های تاکتیکی حوثی ها به تسلیحات ایرانی شباهت دارد. همکاری بین حوثی ها و «گروه القاعده» از یک سو و عملیات قاچاق اسلحه بین حوثی ها و گروه «الشباب» سومالی افزایش پیدا کرده است.

حوثی ها جای حزب الله را پر نمی کنند

حوثی ها پس از حملات و ضربه های پیاپی به «حزب الله» در چند روز گذشته با گزینه های پیچیده ای روبرو شده اند. حوثی ها از تقابل نظامی بین «حزب الله» و اسرائیل استفاده و برای خودشان بازارگرمی کردند و دست به تشدید تنش در دریای سرخ و اقیانوس هند زدند و حتی کارشان به زدن موشک بالستیک به سمت اسرائیل نیز رسید که به قول خودشان هایپرسونیک بود.
اسلام المنسی پژوهشگر مرکز مطالعات خاورمیانه می گوید «گروه های نیابتی ایران در منطقه پس از پاسخ کوبنده اسرائیل به «حزب الله» شاید حساب کار دستشان بیاید و ببینند که خطر بیخ گوششان است و به گمانم این گروه ها قبل از هر گونه تشدید تنش هزار بار فکر خواهند کرد».
قایق های گروه حوثی ها که به گفته کارشناسان سازمان ملل به یک سازمان نظامی تبدیل شده اند (فرانس پرس)

المنسی در ادامه گفتگو با «الشرق الاوسط» افزود «گروه حوثی در وضعیت کنونی بی پروایی را کنار خواهند گذاشت و تشدید تنش را شوخی نخواهند گرفت و روند جدیدی برای مقابله با تنش (پس از ترور نصر الله) اتخاذ می کنند. البته وظیفه و نقش هر کدام از این گروه های نیابتی از سوی ایران تعیین خواهد شد و آنها معمولا از فرماندهان سپاه و نیروی قدس دستور می گیرند».
او فرضیه انتقام گروه های نیابتی ایران در منطقه بدون دستور رژیم ایران و بدون در نظر گرفتن معادلات منطقه ای و بین المللی از جمله برنامه هسته ای ایران و مناسبات ایران و آمریکا را دور از ذهن خواند و گفت که به نظر نمی رسد حوثی ها بخواهند خودشان را به عنوان جانشین «حزب الله» در رویارویی با اسرائیل مطرح کنند.
المنسی پژوهشگر مسائل ایران معتقد است که حوثی ها قدرت و تجربه «حزب الله» را ندارند و اسرائیل توانست در میان «حزب الله» به طور وسیع نفوذ پیدا کند. احتمال پیدایش خلا بزرگ پس از ترور نصر الله وجود دارد اما حوثی ها در موقعیتی نیستند که جای او را پر کنند به خصوص اگر موانع جغرافیایی و دوری حوثی ها از کانون تنش و درگیری را نیز در نظر بگیریم.
حملات گروه حوثی با پهپاد و موشک های بالستیک در ده ماه گذشته در گذرگاه های کلیدی حمل و نقل دریایی در دریای سرخ تحت عنوان «حمایت از فلسطینیان» در نوار غزه ادامه یافت و این حملات باعث توقف روند تجارت دریایی جهانی شد.

حساب و کتاب های پیچیده

برخی از سران ارشد و دانه درشت های گروه حوثی قبل از صدور بیانیه از سوی رهبر آنها درباره کشته شدن حسن نصر الله دست از انتشار پست و مطلب در شبکه های اجتماعی برداشتند به ویژه اینکه آنها حمله موشکی اخیر به تل آویو را جشن گرفته بودند.

تصویری از رهگیری موشکی که حوثی ها روز جمعه به سمت تل آویو شلیک کردند (اکس)

صلاح علی صلاح پژوهشگر سیاسی پیش بینی می کند که حوثی ها در وضعیت کنونی دچار سردرگمی و بلاتکلیفی شده اند که آیا روند افزایش تنش را ادامه بدهند یا از آن دست بکشند. حوثی ها در سطح تصمیم گیری در این باره نیز دچار دو دستگی هستند چه اینکه آنها در موارد مشابه قبلی نیز دچار آشفتگی و سردرگمی شده بودند که البته این دست پاچگی را علنی نکردند.
صلاح در ادامه گفتگو با «الشرق الاوسط» افزود «حوثی ها نمی توانند درباره تشدید تنش یا انتقام از خون دبیر کل «حزب الله» تصمیم بگیرند. «حزب الله» که ضربه های سهمگینی خورد خدمات و کمک های بسیاری به حوثی ها ارایه داد. حوثی ها با کمک و تجربه مستشارین و کارشناسان «حزب الله» موفق به بسط نفوذ خود در یمن شدند و خود را به عنوان بازیگر جدی در سطح منطقه معرفی کردند که منافع بسیاری از قدرت ها را در معرض خطر قرار دادند».

او در ادامه خاطر نشان کرد «حوثی ها شاید حالا ندانند که تشدید تنش چه آثار و ریسکی برای خود حوثی ها و مردم یمن خواهد داشت. مردم در مناطق تحت کنترل حوثی ها اهمیت خاصی برای حوثی ها ندارند. جناح عقیدتی و تندروی گروه حوثی شاید اصلا آثار و تبعات افزایش احتمالی تنش را درک نکند».

صلاح خاطر نشان کرد «اسرائیل پاسخ حوثی ها را هنوز نداده که البته معنای پاسخ دیر اسرائیل این نیست که حملات حوثی ها اهمیتی برای اسرائیل ندارد بلکه اسرائیل اولویت بندی کرده و اولویت کنونی اسرائیل «حزب الله» است و بعد از آن نوبت تهدیدهای دیگری می رسد که از سوریه و عراق متوجه اسرائیل می شود. سپس اسرائیل سراغ یمن خواهد رفت. اولویت بندی اسرائیل بر مبنای موقعیت جغرافیایی است».

وقفه اجباری در جنگ

اسرائیل در پاسخ به تهدیدهای حوثی تردید نکرده است. اسرائیل ۲۰ ژوئیه به بندر حدیده در ساحل غربی یمن حمله هوایی کرد. حوثی ها کنترل این بندر را در اختیار دارند. حوثی ها یک روز پیش از آن در حمله پهپادی مرگبار تل آویو را مورد هدف قرار داده بودند که در این حمله برخی تاسیسات و مخازن سوخت آتش گرفت و چندین نفر از کارگران بندر جان باختند.
افزایش نگرانی درباره تبعات تشدید تنش بین حوثی ها و اسرائیلی بر وضعیت انسانی فاجعه بار در یمن (رویترز)

عبد الرحمان انیس پژوهشگر سیاسی یمنی می گوید «به احتمال زیاد ترور دبیر کل «حزب الله» تاثیر بسزایی بر حوثی ها خواهد داشت. نباید از یاد برد که حمله هوایی اسرائیل به بندر حدیده آثار فجیعی داشت و حملات موشکی حوثی ها به سمت اسرائیل را برای مدت نه چندان کوتاهی ناکار کرد».

انیس در گفتگوی اختصاصی با «الشرق الاوسط» خاطر نشان کرد «حوثی ها دیدند حملات هوایی آمریکا و بریتانیا به مواضعشان در چند ماه اخیر موثر نبوده است اما این گروه پس از حمله هوایی اسرائیل واقعا متوجه خطر شدند. حمله اخیر آنها با موشک بالستیک صرفا یک هیاهوی رسانه ای بود تا حمله نظامی».
انیس افزود «حوثی ها ترور دبیر کل حزب الله را بسیار جدی خواهند گرفت و حملات خود را نه فقط به سمت اسرائیل بلکه در دریای سرخ نیز کاهش می دهند و رهبرانشان دست به تشدید اقدامات احتیاطی گسترده برای حفاظت از خود می زنند چون از حمله و ترورهای اسرائیل هراس دارند. البته موضع آمریکا و بریتانیا در قبال آنها تغییر نکرده است».



حملات هوایی واشنگتن حوثی‌ها را به اختفا و جابجایی مجبور کرد

زبانه‌ آتش و دود از یک سایت در صنعا پس از حمله هوایی آمریکا بالا می‌رود (AFP)
زبانه‌ آتش و دود از یک سایت در صنعا پس از حمله هوایی آمریکا بالا می‌رود (AFP)
TT

حملات هوایی واشنگتن حوثی‌ها را به اختفا و جابجایی مجبور کرد

زبانه‌ آتش و دود از یک سایت در صنعا پس از حمله هوایی آمریکا بالا می‌رود (AFP)
زبانه‌ آتش و دود از یک سایت در صنعا پس از حمله هوایی آمریکا بالا می‌رود (AFP)

برای دومین هفته متوالی، جنگنده‌های آمریکایی به حملات هوایی خود بر مواضع حوثی ها در یمن ادامه داده‌اند و به‌طور متمرکز استان صعده، پایگاه اصلی این گروه، را هدف قرار داده‌اند. در همین حال، گزارش‌هایی از جابجایی مجدد فرماندهان حوثی و انتقال تجهیزات نظامی به مواضع مستحکم‌تر منتشر شده است.

بر اساس منابع آگاه یمنی که به «الشرق الاوسط» گفت‌وگو کرده‌اند، واشنگتن حملات خود را بر مناطقی متمرکز کرده که گمان می‌رود عبدالمالک الحوثی، رهبر این گروه، در آنجا پنهان شده است. این حملات همچنین انبارهای سلاح و مراکز فرماندهی و کنترل را هدف گرفته‌اند.

این منابع تأیید کردند که حوثی‌ها از ماه‌ها پیش حجم عظیمی از سلاح‌ها و کارگاه‌های تولید نظامی را از صنعا و عمران به مناطق صعب‌العبور صعده منتقل کرده‌اند تا از خطر بمباران در امان بمانند.

بر اساس اطلاعات، فرماندهان ارشد این گروه شامل کارشناسان ایرانی و اعضای «حزب‌الله» لبنان، صنعا و سایر شهرها را ترک کرده و به پایگاه‌های حوثی‌ها در صعده رفته‌اند؛ جایی که توپوگرافی کوهستانی پناهگاه امن‌تری برای آنها فراهم می‌کند.

هواداران حوثی با حمل ماکت موشک و سردادن شعار در تظاهرات شرکت می‌کنند (AP)

منابع تأکید می‌کنند که حوثی‌ها شبکه‌ای وسیع از تونل‌ها و پناهگاه‌ها را در دل کوه‌ها حفر کرده‌اند که به عنوان مراکز فرماندهی، انبار سلاح و پناهگاه‌های مقاوم در برابر حملات هوایی استفاده می‌شود.

همچنین منابع آگاه در صنعا فاش کردند که برخی فرماندهان ارشد حوثی از جمله مهدی المشاط، رئیس به اصطلاح «شورای سیاسی عالی»، از زمان آغاز حملات ناپدید شده‌اند. این منابع از جابجایی سایر فرماندهانی خبر دادند که خانواده‌های خود را به صعده منتقل کرده‌اند تا از تشدید احتمالی درگیری‌ها در امان بمانند.

بر اساس این گزارش‌ها، حوثی‌ها اقدامات امنیتی بی‌سابقه‌ای اعمال کرده‌اند. فرماندهان و ناظران این گروه، به‌ویژه آنهایی که از صعده آمده‌اند، از حضور علنی و حرکت‌های عمومی خود کاسته‌اند، از شرکت در جلسات رسمی خودداری می‌کنند و برخی حتی خانه‌های خود را ترک کرده و به آپارتمان‌های مخفی یا مناطق دورافتاده نقل مکان کرده‌اند.

با تداوم حملات آمریکایی و گسترش دامنه آنها، ناظران نظامی پیش‌بینی می‌کنند حوثی‌ها به استراتژی‌های جایگزین مانند استفاده از تونل‌های زیرزمینی برای پرتاب موشک‌ها و پهپادها یا استقرار مجدد سامانه‌های تهاجمی در مناطق مستحکم‌تر روی خواهند آورد.

سؤالات زیادی درباره توانایی این گروه در مقاومت در برابر حملات شدید و تأثیر این عملیات بر برنامه‌های آنها برای هدف قراردادن کشتیرانی بین‌المللی و ادامه تشدید نظامی در منطقه بی‌پاسخ مانده است.

آوارگی از صعده

در هفته گذشته، جنگنده‌های آمریکایی ده‌ها حمله را علیه انبارهای سلاح، تونل‌های مستحکم و مواضع نظامی در مناطق الصفراء، ساقین، کتاف، سحار، مجز و خود شهر صعده انجام دادند. این حملات بخشی از کمپین ترامپ برای تضعیف توانایی حوثی‌ها در اجرای حملات دریایی و تهدید کشتیرانی بین‌المللی است.

حملات شدید باعث آوارگی گسترده ساکنان شهر صعده و مناطق اطراف آن شده است. منابع محلی گزارش دادند صدها خانواده در روزهای اخیر خانه‌های خود را ترک کرده و به استان‌های حجه، عمران و الجوف فرار کرده‌اند.

آثار بمباران آمریکایی مواضع حوثی‌ها در صعده، پایگاه اصلی این گروه (رویترز)

این منابع به «الشرق الاوسط» توضیح دادند که بسیاری از خانواده‌ها به دلیل ترس از حملات مجبور به فرار شدند اما فرصت نکردند اثاثیه خود را همراه ببرند. برخی خانواده‌ها نیز به دلیل شرایط اقتصادی نامناسب، در مناطق خود گرفتار شده و قادر به ترک نیستند.

حوثی‌ها اوایل سال جاری مرکز پرتاب موشک‌ها و پهپادها را از عمران و سایر مناطق به غارها و مواضع مخفی در صعده منتقل کردند. این عملیات تحت نظارت متخصصان «سپاه مهندسی و تعمیرات نظامی» انجام شد تا بقایای زرادخانه آنها پس از حملات غربی حفظ شود.

منابع در آن زمان تأیید کردند که انتقال با وسایل نقلیه غیرنظامی استتارشده و به‌صورت مرحله‌ای انجام شد تا از شناسایی توسط هواپیماهای آمریکایی جلوگیری شود.