تهدید فزاینده حوثی‌ها برای امنیت یمن و منطقه

تیم کارشناسان بین‌المللی نسبت به پیامدهای وخیم برای کشتیرانی و ثبات منطقه هشدار داد

حوثی‌ها جنگ غزه را برای بسیج نیروها و تبلیغات سیاسی به‌کار گرفته‌اند؛ نگرانی‌ها از برهم‌خوردن آتش‌بس با نیروهای دولتی افزایش یافته است. (AFP)
حوثی‌ها جنگ غزه را برای بسیج نیروها و تبلیغات سیاسی به‌کار گرفته‌اند؛ نگرانی‌ها از برهم‌خوردن آتش‌بس با نیروهای دولتی افزایش یافته است. (AFP)
TT

تهدید فزاینده حوثی‌ها برای امنیت یمن و منطقه

حوثی‌ها جنگ غزه را برای بسیج نیروها و تبلیغات سیاسی به‌کار گرفته‌اند؛ نگرانی‌ها از برهم‌خوردن آتش‌بس با نیروهای دولتی افزایش یافته است. (AFP)
حوثی‌ها جنگ غزه را برای بسیج نیروها و تبلیغات سیاسی به‌کار گرفته‌اند؛ نگرانی‌ها از برهم‌خوردن آتش‌بس با نیروهای دولتی افزایش یافته است. (AFP)

تازه‌ترین گزارش تیم کارشناسان سازمان ملل متحد درباره یمن که به شورای امنیت ارائه شده، نشان می‌دهد اوضاع این کشور همچنان با پیچیدگی‌های سیاسی و نظامی بیشتر روبه‌رو است؛ روند حل‌وفصل سیاسی در رکود کامل قرار دارد و بحران انسانی رو به وخامت گذاشته است، به‌گونه‌ای که دوسوم جمعیت یمن به کمک‌های بشردوستانه نیاز دارند.

با وجود اجرای قطعنامه‌های سازمان ملل، از جمله قطعنامه ۲۲۱۶ (۲۰۱۵)، گزارش تأکید دارد که تحریم‌های اعمال‌شده بر افراد و نهادهای پشتیبان حوثی‌ها تأثیر مؤثری نداشته است. به گفته‌ی گزارش، رهبران این گروه از طریق واسطه‌ها و شرکت‌های پوششی در منطقه، محدودیت‌های مربوط به مسدودسازی دارایی‌ها و ممنوعیت سفر را دور زده‌اند.

تیم کارشناسان خواستار «بازنگری در سازوکارهای تحریم» و تقویت نظارت بر گذرگاه‌های دریایی و بنادر یمن شد و بر لزوم تشدید اقدامات علیه نهادهایی که ممنوعیت ارسال سلاح را نقض می‌کنند، تأکید کرد.

در گزارش آمده است که ضعف در اجرای تحریم‌ها، به حوثی‌ها امکان داده توان نظامی خود را حفظ کنند و نفوذ جغرافیایی و نظامی‌شان را گسترش دهند. کارشناسان هشدار دادند که این گروه اکنون به تهدیدی رو به رشد برای امنیت شبه‌جزیره عربستان و دریای سرخ تبدیل شده است.

به گفته‌ی گزارش، حوثی‌ها تلاش می‌کنند جنگ در غزه را دستاویزی برای توجیه حملات خود علیه کشتی‌های خارجی قرار دهند و خود را بخشی از «محور مقاومت» معرفی کنند. این راهبرد، هرچند برای آن‌ها دستاورد تبلیغاتی داخلی دارد، اما یمن و منطقه را وارد دایره‌ای از درگیری گسترده‌تر و پیچیده‌تر می‌کند.

گزارش هشدار می‌دهد که تداوم این وضعیت بدون بازدارندگی مؤثر، «پیامدهایی وخیم برای ثبات منطقه و امنیت کشتیرانی بین‌المللی» در پی خواهد داشت و از شورای امنیت می‌خواهد با اتخاذ اقداماتی سختگیرانه‌تر، روند گفت‌وگوی جامع یمنی تحت نظارت سازمان ملل را احیا کند.

گزارش یادآور می‌شود که گروه حوثی همچنان «بزرگ‌ترین تهدید برای امنیت و ثبات محلی و منطقه‌ای» است؛ زیرا به حملات نظامی و فرامرزی ادامه می‌دهد و از هرگونه راه‌حل صلح‌آمیز واقعی سر باز می‌زند.

تشدید حملات دریایی

به‌گزارش تیم کارشناسان، حوثی‌ها در ماه‌های گذشته حملات خود در دریای سرخ و خلیج عدن را شدت داده‌اند و با استفاده از پهپادها و موشک‌های دوربرد، کشتی‌های تجاری و نظامی را هدف گرفته‌اند. این حملات باعث اختلال در تجارت جهانی و افزایش بی‌سابقه هزینه‌های بیمه دریایی شده است.

اژدر دریایی به‌کاررفته در حملات حوثی‌ها به کشتی‌ها (رسانه حوثی)

نهادهای بین‌المللی بیش از ۲۵ حمله به کشتی‌ها را بین اوت ۲۰۲۴ تا ژوئیه ۲۰۲۵ ثبت کرده‌اند. گزارش این حملات را «تحولی خطرناک در ماهیت درگیری یمن» دانسته است که مرزهای داخلی جنگ را پشت سر گذاشته و امنیت مسیرهای دریایی بین‌المللی را تهدید می‌کند.

طبق گزارش، حملات حوثی‌ها به کشتی‌هایی با پرچم کشورهای مختلف منجر به کشته و زخمی‌شدن ملوانان و خسارات سنگین به کشتی‌ها شده است.

ایالات متحده و اسرائیل نیز حملاتی هوایی علیه مواضع حوثی‌ها در صنعا، الحدیده و صعده انجام داده‌اند و انبارهای تسلیحاتی و سکوهای پرتاب موشک را هدف قرار داده‌اند. با این حال، بنا به گزارش، گروه حوثی همچنان «سطح بالایی از توان عملیاتی» خود را حفظ کرده و به توسعه زرادخانه نظامی‌اش با پشتیبانی مالی و لجستیکی طرف‌های منطقه‌ای – از جمله ایران – ادامه می‌دهد.

حمایت خارجی و اقتصاد جنگ

به گفته‌ی گزارش، قاچاق سلاح به حوثی‌ها علی‌رغم تحریم‌های سازمان ملل ادامه دارد. نیروهای دولتی یمن در ژوئن ۲۰۲۵ بیش از ۷۵۰ تُن مهمات و مواد منفجره را که برای این گروه ارسال شده بود، توقیف کردند.

پهپادی که از سوی حوثی‌ها از مکان نامعلومی پرتاب شده است (رسانه حوثی)

گزارش می‌افزاید که حوثی‌ها به موشک‌های ضدکشتی کروز، پهپادهای پیشرفته «رعد» و «صقر» و سامانه‌های پدافند هوایی قابل‌حمل مجهز شده‌اند که سطح تهدید هوایی و دریایی آن‌ها را افزایش داده است.

بنا بر گزارش، بخشی از این تسلیحات به‌صورت محلی با قطعات ایرانی قاچاق‌شده ساخته می‌شود و در کارگاه‌هایی در صنعا و الحدیده مونتاژ می‌گردد؛ موضوعی که نشانگر حمایت فنی و مهندسی مستمر از سوی کارشناسان وابسته به «سپاه پاسداران انقلاب اسلامی» ایران است.

کارشناسان همچنین از شکل‌گیری «اقتصاد جنگی» در مناطق تحت کنترل حوثی‌ها خبر داده‌اند؛ اقتصادی متکی بر مالیات‌های مضاعف، اخاذی، تصرف کمک‌های بشردوستانه و فشار بر بخش خصوصی. این گروه از نظام‌های گمرکی و بانکی برای مقاصد سیاسی و اقتصادی استفاده می‌کند و در نتیجه، شهروندان با افزایش شدید قیمت‌ها و فروپاشی خدمات عمومی مواجه‌اند.

گزارش تأکید دارد که حوثی‌ها با تکیه بر حواله‌های خارجی، قاچاق سوخت و ارز، آثار تحریم‌ها و مسدودسازی دارایی‌ها را تا حدی خنثی کرده‌اند و از این منابع برای تأمین مالی عملیات جذب نیرو و گسترش نفوذ خود بهره می‌برند.

نقض‌های گسترده حقوق بشر

تیم کارشناسان صدها مورد نقض حقوق بشر از سوی حوثی‌ها، از جمله بازداشت‌های خودسرانه، ناپدیدسازی اجباری، سربازگیری کودکان و گلوله‌باران مناطق مسکونی را ثبت کرده است.

به‌گزارش این تیم، گروه حوثی کارکنان سازمان ملل و نهادهای امدادرسان را بازداشت کرده و محدودیت‌های شدیدی بر فعالیت رسانه‌ها و سازمان‌های محلی و بین‌المللی اعمال کرده است.

موشک بالستیکی مورد استفاده حوثی‌ها در حملات علیه اسرائیل (رسانه حوثی)

گزارش می‌افزاید که حوثی‌ها سیاستی سازمان‌یافته برای خاموش‌کردن صدای مخالفان در پیش گرفته‌اند؛ سیاستی که شامل کنترل شدید رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی، جلوگیری از تظاهرات و نظامی‌سازی آموزش، دین و رسانه است.

این اقدامات، به گفته‌ی کارشناسان، با هدف «ایجاد جامعه‌ای بسته و مطیع» انجام می‌شود که وفاداری کامل به این گروه؛ از طریق حذف نخبگان اجتماعی و فکری مخالف پروژه سیاسی آن‌ها داشته باشد.

همکاری فرامرزی با گروه‌های مسلح

تیم کارشناسان همچنین از وجود هماهنگی میان حوثی‌ها و گروه‌های مسلح منطقه‌ای از جمله «جنبش الشباب» سومالی و شبکه‌های قاچاق سلاح و تجهیزات نظامی خبر داده است.

به گفته‌ی گزارش، این همکاری شامل تبادل تجربه در زمینه‌ی فناوری پهپادها و ارتباطات پیشرفته، و استفاده مشترک از شبکه‌های دریایی قاچاق است.

گروه حوثی متهم به تشدید نقض‌ها علیه ساکنان مناطق تحت کنترل خود است (AFP)

افراد از ملیت‌های مختلف از جمله سومالی و ایران در این فعالیت‌ها مشارکت دارند و برخی کشتی‌های توقیف‌شده تحت مالکیت شرکت‌های صوری بوده‌اند. تیم کارشناسان نتیجه می‌گیرد که این شبکه‌های فراملیتی به چالشی فزاینده برای جامعه بین‌المللی در کنترل جریان سلاح به یمن تبدیل شده‌اند.



نیروهای «العمالقه» و «درع الوطن» به سوی ذوباب نزدیک باب‌المندب پیش می‌روند

یگان‌هایی از نیروهای تیپ‌های العمالقه (رسانه نظامی)
یگان‌هایی از نیروهای تیپ‌های العمالقه (رسانه نظامی)
TT

نیروهای «العمالقه» و «درع الوطن» به سوی ذوباب نزدیک باب‌المندب پیش می‌روند

یگان‌هایی از نیروهای تیپ‌های العمالقه (رسانه نظامی)
یگان‌هایی از نیروهای تیپ‌های العمالقه (رسانه نظامی)

منابع نظامی یمنی دوشنبه گفتند در میانه نبردهای شدید با جماعت «حوثی» در منطقه ذوباب و همزمان با عملیات نظامی گسترده برای بازپس‌گیری مناطق تحت کنترل حوثی‌ها، نیروهای «تیپ‌های العمالقه» و «درع الوطن» پیشروی خود را در مناطق اطراف تنگه باب‌المندب ادامه می‌دهند.

منابع گفتند این نیروها به سوی ذوباب پیش می‌روند و می‌کوشند خطوط تدارکاتی حوثی‌ها به این منطقه را به‌طور کامل قطع کنند؛ در حالی که در چند محور نزدیک تنگه درگیر نبردهای شدید با عناصر حوثی هستند.

نیروهای «العمالقه» و «درع الوطن» با پشتیبانی هوایی برای بازپس‌گیری کنترل منطقه ذوباب پیش می‌روند.

این تحولات میدانی یک روز پس از آن رخ می‌دهد که رشاد العلیمی، رئیس شورای رهبری ریاستی یمن، آغاز عملیات نظامی برای بازپس‌گیری سرزمین‌های تحت کنترل «حوثی» را اعلام کرد؛ تشدیدی تازه که چند هفته پس از ازسرگیری درگیری‌ها در شماری از جبهه‌های یمن رخ می‌دهد.

در همین حال، نیروهای دولتی یمن اعلام کردند در ساعت‌های گذشته ۱۱۲۲ عملیات هدف‌گیری علیه مواضع و تجمع‌های حوثی‌ها در شماری از جبهه‌ها اجرا کرده‌اند.

ماجد النزیلی، سخنگوی نیروهای مسلح یمن، در بیانیه‌ای گفت این عملیات مواضع توپخانه و راکت‌اندازها، استحکامات دفاعی، مسیرهای نزدیک‌شدن و پیشروی، خطوط و وسایل تدارکاتی و نیز تقویت‌ها و تجمع‌های جنگی و مراکز فرماندهی و کنترل حوثی‌ها را هدف گرفته است.

النزیلی توضیح داد این عملیات محورهای مختلفی در استان‌های صعده، الجوف، تعز و ساحل را در بر گرفت و با استفاده از هواپیمای جنگی، پهپاد، توپخانه، موشک‌ها و راکت‌اندازها و نیز تکتیراندازها اجرا شد.

بر اساس آمار میدانی که این سخنگو ارائه کرد، عملیات‌ها به «از کار انداختن ۱۷۴۷ نفر از عناصر حوثی» و انهدام ۳۶۴ خودرو و تجهیزات و وسیله حمل‌ونقل و تدارکات نظامی منجر شده است. او تأکید کرد نیروهای مسلح عملیات خود را با هدف بازپس‌گیری سرزمین‌ها و مؤسسات دولتی ادامه خواهند داد.

العلیمی، رئیس شورای رهبری ریاستی یمن، یکشنبه نیز آغاز عملیات نظامی برای بازپس‌گیری سرزمین‌های تحت کنترل حوثی‌ها را اعلام کرده بود.

باب‌المندب یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های دریایی منطقه است؛ زیرا دریای سرخ را به خلیج عدن و اقیانوس هند متصل می‌کند و گذرگاهی اصلی برای حرکت کشتی‌های تجاری و نفتکش‌ها میان آسیا و اروپا به شمار می‌رود.

این تحولات اخیر پس از دوره‌ای آرامش نسبی در یمن رخ می‌دهد؛ آرامشی که پس از آتش‌بسی در سال ۲۰۲۲ میان حوثی‌ها و دولت یمن برقرار شد، پیش از آنکه درگیری‌ها در ژوئیه گذشته همزمان با گسترش دامنه تنش و درگیری در منطقه از سر گرفته شود.


عملیات بازپس‌گیری صنعا و پایان دادن به کودتای حوثی‌ها آغاز شد

رئیس شورای رهبری یمن رشاد العلیمی (سبأ)
رئیس شورای رهبری یمن رشاد العلیمی (سبأ)
TT

عملیات بازپس‌گیری صنعا و پایان دادن به کودتای حوثی‌ها آغاز شد

رئیس شورای رهبری یمن رشاد العلیمی (سبأ)
رئیس شورای رهبری یمن رشاد العلیمی (سبأ)

رشاد العلیمی، رئیس شورای رهبری ریاستی یمن، دوشنبه از آغاز عملیات نظامی «فجر یمن» خبر داد؛ عملیاتی که به گفته او برای بازپس‌گیری مؤسسات دولتی، آزادسازی پایتخت صنعا و پایان دادن به کودتای شبه‌نظامیان حوثی مورد حمایت ایران اجرا می‌شود.

العلیمی در پستی در پلتفرم «ایکس» نوشت: «با توکل بر خدا، عملیات فجر یمن برای بازپس‌گیری مؤسسات دولتی، آزادسازی پایتخت صنعا و پایان دادن به کودتای شبه‌نظامیان حوثی تروریستی آغاز شد.»

او افزود این عملیات «به یاری خدا، با اراده ملت ما و دلاوری نیروهای مسلح و همه تشکل‌های نظامی، و با پشتیبانی برادران و دوستانمان» پیش خواهد رفت. به گفته او، یمن به سوی «فجری تازه از آزادی، صلح و ثبات» گام برمی‌دارد.

این اعلام ساعاتی پس از آن صورت می‌گیرد که فرماندهی «ائتلاف حمایت از مشروعیت» تأکید کرد پشتیبانی عملیاتی کامل از نیروهای یمنی را ادامه می‌دهد و در کنار دولت مشروع می‌ماند تا مؤسسات دولتی بازپس‌گیری شوند و تهدید شبه‌نظامیان حوثی علیه آزادی کشتیرانی دریایی پایان یابد.

العلیمی یکشنبه نیز در سخنانی خطاب به یمنی‌ها از گذار به اقدام نظامی خبر داده بود. به گفته او، فرصت‌های تنش‌زدایی و تلاش‌های صلح به پایان رسیده است. او تأکید کرده بود نیروهای مسلح، نیروهای امنیتی و تشکل‌های نظامی دستور گرفته‌اند مأموریت‌های خود را بر اساس طرح‌های تصویب‌شده اجرا کنند.

رئیس شورای رهبری تأکید کرد این نبرد «جنگی علیه ساکنان مناطق» تحت کنترل حوثی‌ها نیست. او از غیرنظامیان خواست از مواضع و تجمع‌های نظامی و مسیرهای تدارکاتی فاصله بگیرند. او بار دیگر بر تعهد دولت به حفاظت از غیرنظامیان و اموال و پایبندی به قانون تأکید کرد و انتقام‌جویی و تلافی را رد کرد.

آغاز این عملیات همزمان با شدت گرفتن درگیری‌ها در استان تعز است. حوثی‌ها حملات خود را در حومه جنوب‌غربی این استان تشدید کرده‌اند تا راه‌های ارتباط‌دهنده شهر تعز به مناطق تحت کنترل دولت، از جمله لحج و عدن، را قطع کنند.


العلیمی آغاز نبرد نظامی فراگیر علیه حوثی‌ها را اعلام کرد

رئیس شورای رهبری ریاست‌جمهوری یمن، رشاد العلیمی (سبأ)
رئیس شورای رهبری ریاست‌جمهوری یمن، رشاد العلیمی (سبأ)
TT

العلیمی آغاز نبرد نظامی فراگیر علیه حوثی‌ها را اعلام کرد

رئیس شورای رهبری ریاست‌جمهوری یمن، رشاد العلیمی (سبأ)
رئیس شورای رهبری ریاست‌جمهوری یمن، رشاد العلیمی (سبأ)

رشاد العلیمی، رئیس شورای رهبری ریاست‌جمهوری یمن، روز یکشنبه آغاز عملیات نظامی برای بازپس‌گیری بخش‌های باقی‌مانده از اراضی جمهوری، گسترش حاکمیت دولت و نهادهای آن بر سراسر خاک کشور را اعلام کرد. این اعلام، به‌طور رسمی، گذار از مرحله آمادگی و بسیج به مرحله عملیات نظامی باز را رقم زد.

العلیمی در خطاب به مردم یمن گفت تصمیم آغاز عملیات پس از تکمیل اقدامات و تدابیر لازم و بر اساس تصمیم‌های شورای دفاع ملی گرفته شده است. او تأکید کرد که به نیروهای مسلح، نیروهای امنیتی و همه تشکل‌های نظامی دستور داده شده است مأموریت‌های خود را بر اساس طرح‌های مصوب اجرا کنند «تا کشور از زیر فشار شبه‌نظامیان تروریست آزاد شود».

جنگنده‌ای متعلق به نیروهای مسلح یمن (ارتش يمن)

رئیس شورای رهبری، با اشاره به پایان یافتن فرصت‌های کاهش تنش، تصمیم خود را توجیه کرد و گفت دولت زمان و فرصت‌های کافی برای صلح در اختیار گذاشته است، اما گروه حوثی در مقابل، به بسیج نیرو، تشدید تنش، حملات و تهدید غیرنظامیان، تأسیسات ملی، کشورهای همسایه و گذرگاه‌های بین‌المللی ادامه داده است.

او تأکید کرد نبرد اعلام‌شده جنگی علیه ساکنان مناطق تحت کنترل حوثی‌ها یا علیه یک مذهب یا قبیله نیست، بلکه «نبرد دولت برای شهروندانش و بازگرداندن نهادهای آن» است. او افزود هدف این عملیات پایان دادن به مصادره اراده یمنی‌ها و آینده سیاسی آنان با استفاده از زور سلاح است.

العلیمی پیام مستقیمی نیز به ساکنان مناطق تحت کنترل حوثی‌ها فرستاد و از آنها خواست از مواضع و تجمع‌های نظامی و مسیرهای تدارکاتی فاصله بگیرند و از فرستادن فرزندان خود به جنگ جلوگیری کنند. او هم‌زمان بر تعهد دولت به بازگشت امن و عفو اعلام‌شده برای کسانی که سلاح را کنار بگذارند و از جنگیدن در صفوف این گروه دست بکشند، تأکید کرد.

رئیس شورای رهبری در پیامی به نیروهای دولتی و مقاومت گفت مأموریت «تنها بازپس‌گیری زمین نیست، بلکه بازگرداندن دولت به آن است». او از نیروها خواست از غیرنظامیان و اموال آنان حفاظت کنند، قانون را رعایت کنند و تأکید کرد جایی برای انتقام‌جویی یا تعرض به افراد بی‌گناه وجود ندارد.

دستورهای دولت

در بخش غیرنظامی، العلیمی اعلام کرد به دولت دستور داده است برنامه‌ای را هم‌زمان با عملیات نظامی آماده کند تا نهادهای دولتی بلافاصله پس از بازپس‌گیری مناطق، مسئولیت‌های خود را در آنها بر عهده بگیرند.

از جمله اولویت‌هایی که او اعلام کرد، ازسرگیری پرداخت حقوق کارکنان دولت و رسیدگی به مطالبات معوقه با محاسبه مبالغ مربوط به گذشته، اجرای برنامه‌ای فوری برای بهبود شرایط و بازسازی، ترمیم جاده‌ها، شبکه برق، آب و تأسیسات آسیب‌دیده، فراهم کردن شرایط بازگشت آوارگان و ازسرگیری فعالیت اقتصادی است.

العلیمی گفت موفقیت این نبرد با شمار شهرهای بازپس‌گرفته‌شده سنجیده نخواهد شد، بلکه معیار آن شمار شهروندانی خواهد بود که امنیت به آنها بازمی‌گردد، خانواده‌هایی که به خانه‌های خود بازمی‌گردند و اقداماتی که مانع بازگشت به رویه‌های کشتار، سرکوب و مصادره اراده مردم می‌شود.

نیروهای دولتی یمن در تعز درگیر نبردهای شدیدی هستند (ارتش يمن)

شورای رهبری و دولت همچنین بار دیگر بر تعهد خود به نتایج گفت‌وگوی جنوب با جنوب که با حمایت پادشاهی عربی سعودی برگزار می‌شود، تأکید کردند؛ گفت‌وگویی که قرار است راه را برای راه‌حلی عادلانه و فراگیر برای مسئله جنوب هموار کند. العلیمی از کشورهای دوست و برادر و جامعه بین‌المللی خواست از یمن، نیروهای مسلح و نهادهای ملی آن حمایت کنند و از تلاش‌های بشردوستانه و اقتصادی و برنامه‌های بهبود شرایط و بازسازی پشتیبانی کنند.

العلیمی در پایان اعلام کرد نهادهای نظامی، امنیتی و غیرنظامی دولت وارد «حالت آماده‌باش کامل» شده‌اند و این وضعیت تا انجام مأموریت ادامه خواهد داشت. او تأکید کرد مرحله جدید با هدف بازگرداندن حاکمیت دولت بر سرزمین و نهادهای آن و بازگرداندن سلاح به «جایگاه طبیعی خود، تحت حاکمیت قانون» آغاز شده است.