نارضایتیها در پایتخت یمن، صنعاء، که در کنترل حوثیهاست، همزمان با سالگرد تسلط این گروه بر شهر در ۲۱ سپتامبر ۲۰۱۴، رو به افزایش است. این در حالی است که حوثیها خود را برای برگزاری برنامهها و تجمعهای گسترده آماده میکنند و خانوادهها و تاجران با شرایط دشوار اقتصادی و معیشتی روبهرو هستند.
منابع محلی و تاجران در صنعاء و دیگر شهرهای تحت کنترل این گروه میگویند آمادهسازیها برای این مناسبت با درخواستهای مالی و غیرنقدی از صاحبان فروشگاهها، بازرگانان و برخی مؤسسات همراه شده است تا در تأمین هزینههای این برنامهها مشارکت کنند. این مسئله فشارهای تازهای بر بخشی وارد میکند که پیش از این نیز با کاهش فعالیت اقتصادی و افت قدرت خرید روبهرو بوده است.
پیش از این، مطالعات و گزارشهای یمنی وضع عوارض و دریافت مبالغی مرتبط با مناسبتهای حوثی، از جمله سالگرد ۲۱ سپتامبر، را مستند کردهاند. این مبالغ از تجار، کارکنان و صاحبان کسبوکار دریافت شده و در برخی موارد نیز از واحدهای اقتصادی خواسته شده است متناسب با مناسبتهایی که این گروه برگزار میکند، فضای محل کار خود را به شکل ویژهای تزئین کنند.
یمنیها در مناطق تحت کنترل حوثیها میگویند سالگرد ۲۱ سپتامبر برای آنان یادآور جنگ، شکاف و وخامت شرایط اقتصادی و انسانی است. اشاره آنان به تسلط این گروه بر صنعاء در سپتامبر ۲۰۱۴ و تحولات عمیق سیاسی، امنیتی و اقتصادی پس از آن است.
تاجران در صنعاء گفتند طی روزهای گذشته از آنها خواسته شده است در تأمین هزینه برنامههای مرتبط با این مناسبت مشارکت کنند. آنها میگویند این درخواستها در شرایطی مطرح شده که بسیاری از صاحبان کسبوکار با رکود بازار، کاهش تقاضا و افزایش هزینههای فعالیت اقتصادی روبهرو هستند.
آنها افزودند هرگونه پرداخت اضافی فشار بیشتری بر کسبوکارهایشان وارد میکند، بهویژه با انباشته شدن تعهدات مالی و کاهش قدرت خرید مصرفکنندگان. در همین حال، واحدهای کوچک اقتصادی برای حفظ فعالیت خود و تأمین هزینههای ضروری تلاش میکنند.
به گفته ساکنانی که با «الشرق الأوسط» گفتوگو کردهاند، بخش مهمی از انتقادهای عمومی متوجه اختصاص منابع به برنامهها و تجمعها و تزئین خیابانهاست، در حالی که نیازهای معیشتی و خدماتی در صدر اولویتهای خانوادهها قرار دارد.
نادیده گرفتن مشکلات مردم
ساکنان صنعاء میگویند اولویتهای آنها تأمین درآمد و پرداخت حقوق، بهبود خدمات آب، برق، نظافت، بهداشت و آموزش و همچنین کمک به خانوادههایی است که برای تأمین غذا و دارو با مشکل روبهرو هستند، نه هزینه کردن برای برنامههای حوثیها که در طول سال متوقف نمیشوند.
به گفته شهروندان، نارضایتی فقط به میزان هزینههای مرتبط با مناسبتهای حوثی محدود نمیشود، بلکه زمان صرف این هزینهها نیز مورد انتقاد است، آن هم در شرایطی که هزینههای زندگی افزایش یافته، قدرت خرید کاهش پیدا کرده و نیازهای انسانی گسترش یافته است.
منتقدان میگویند پولی که برای سکوها، پوسترها، شعارها، سازماندهی تجمعها و وسایل حملونقل هزینه میشود، میتواند به بخشهایی اختصاص یابد که مستقیماً با زندگی مردم ارتباط دارند، مانند بهداشت، آموزش، آب، نظافت و حمایت از خانوادههای نیازمند.
«جابر»، کارمند دولت در صنعاء، گفت: «ما بیش از هر چیز دیگری به حقوق نیاز داریم. خانواده اجارهخانه، غذا، دارو و هزینههای روزمره دارد. بنابراین وقتی میبینیم در شرایطی که نیازهای ما روی هم انباشته شده، برای جشنها هزینه میشود، احساس خشم و نارضایتی شدیدی پیدا میکنیم.»
یک زن خانهدار از حومه صنعاء که خواست نامش فاش نشود، گفت: «مشکل در خود این مناسبت است که باعث شکلگیری شرایطی شد که امروز خانوادههای یمنی نمیتوانند نیازهای اولیه خود را تأمین کنند.» او افزود: «وقتی میبینیم خیابانها، محلهها و مؤسسات تزئین شدهاند و برای برنامهها پول هزینه میشود، از خود میپرسیم چرا این مبالغ به خانوادههای نیازمند اختصاص داده نمیشود.»
«سلیم»، کارگر روزمزد در صنعاء، نیز گفت: «ما روزمزد کار میکنیم و گاهی حتی به اندازه هزینههای خانه درآمد نداریم. برای ما اولویت، کار، درآمد و خدمات است، نه جشن گرفتن برای برنامههایی که نه شکم را سیر میکنند و نه دردی را دوا.»
نیازهای انباشته
جشن حوثیها برای سالگرد کودتای خود در شرایط دشوار اقتصادی و معیشتی در صنعاء و دیگر شهرهای تحت کنترل این گروه برگزار میشود. افزایش قیمت مواد غذایی و دارو، کاهش فرصتهای شغلی، وخامت خدمات، انباشت بدهیها و نامنظم بودن یا قطع حقوق بخش گستردهای از کارکنان از جمله این مشکلات است.
این شرایط باعث شده است خانوادهها نسبت به هرگونه هزینهای که از نظر آنها ارتباطی با نیازهای اساسیشان ندارد، حساستر شوند، بهویژه در شرایطی که منابع درآمد کاهش یافته و دامنه فقر و نیازها گسترش پیدا کرده است.
فعالان و شهروندان میگویند تصاویر جشنها و تجمعها زمانی بیش از پیش موجب نارضایتی میشود که در کنار محلههایی قرار میگیرد که از وخامت خدمات رنج میبرند و خانوادههایی که هر روز برای تأمین غذا و دارو تلاش میکنند.
بخشی از پرسشها نیز بر منابع تأمین مالی این برنامهها، حجم منابع اختصاصیافته به آنها و میزان انطباق این هزینهها با اولویتهای اقتصادی و انسانی مردم متمرکز است.
مرکز مطالعات راهبردی صنعاء پیشتر در گزارشهایی سازوکارهای دریافت عوارض و مبالغ مرتبط با مناسبتهایی را که این گروه برگزار میکند، مستند کرده و گفته بود صاحبان کسبوکار و کارکنان با درخواستهای مالی مرتبط با مناسبتهای حوثی روبهرو شدهاند.
یک مطالعه جدید درباره اقتصادی که این گروه اداره میکند، از تعدد منابع درآمدی و مبالغی خبر میدهد که در مناطق تحت کنترل حوثیها دریافت میشود، از جمله کمکهای نقدی و غیرنقدی مرتبط با تلاش جنگی و برنامههای بسیج عمومی. برآورد میزان این درآمدها همچنان میان منابع مختلف متفاوت است.
سالگرد «۲۱ سپتامبر» امسال در شرایطی برگزار میشود که یمن همچنان با بحران انسانی و اقتصادی روبهروست. همزمانی جشنها با افزایش فشارهای معیشتی، میان ساکنان درباره اولویتهای مالی در مناطق تحت کنترل این گروه پرسشهایی ایجاد کرده است.
حوثیها تلاش میکنند این سالگرد را به عنوان مناسبتی سیاسی و نمادین و در تقویمی سالانه معرفی کنند، در حالی که مخالفان این گروه آن را یادآور تسلط حوثیها بر صنعاء میدانند. مرکز مطالعات راهبردی صنعاء میگوید این گروه طی سالهای گذشته از این مناسبت برای برگزاری کارزارهای رسانهای و برنامههای عمومی با هدف تثبیت روایت سیاسی خود درباره رویدادهای سال ۲۰۱۴ استفاده کرده است.
