در چارچوب تلاشهای مصر برای متوقفکردن روند تشدید تنشها در منطقه، عبدالفتاح السیسی، رئیسجمهوری مصر، روز شنبه از پارلمان خواست جلسهای اضطراری برگزار کند تا در صورت درخواست پادشاهی عربی سعودی، اختیار لازم برای مداخله را به او بدهد. او تأکید کرد که مصر «هر اقدامی را برای دفاع از برادران خود در خلیج انجام خواهد داد».
مجلس نمایندگان مصر تصمیم گرفت روز یکشنبه جلسهای علنی برگزار کند. این تصمیم «در پی درخواست رئیسجمهوری» اتخاذ شد.
مصر از آغاز تشدید تنشها در منطقه بارها بر حمایت خود از امنیت خلیج تأکید کرده است، اما این نخستین بار است که رئیسجمهوری مصر از پارلمان درخواست تفویض اختیار میکند. ناظران این اقدام را نشانه آمادگی قاهره برای حمایت از کشورهای برادر در خلیج میدانند و معتقدند تلاشهای مصر در چارچوب دفاع قرار دارد، نه حمله.
السیسی در مراسم دانشآموختگی یک دوره جدید از آکادمی نظامی در پایتخت اداری جدید مصر تأکید کرد که کشورش قاطعانه از حفاظت از سرزمینهای کشورهای برادر در خلیج حمایت میکند. او گفت: «ما به دنبال ایفای نقشی خاص نیستیم، اما نمیتوان اجازه داد امنیت و ثبات سرزمینهای پادشاهی عربی سعودی خدشهدار شود.»
رئیسجمهوری مصر خواستار توقف جنگ و تشدید تنشها در منطقه شد و گفت قاهره «هر اقدامی را برای حفاظت از برادران خود و دفاع از آنان، مطابق با رهنمودهای ملک سلمان بن عبدالعزیز، پادشاه سعودی، و شاهزاده محمد بن سلمان، ولیعهد این کشور، انجام خواهد داد». او تأکید کرد که امنیت و ثبات پادشاهی عربی سعودی جای مسامحه ندارد.
السیسی افزود: «این موضوع به تصویب پارلمان نیاز دارد» و از نمایندگان خواست «در صورت درخواست ما، برای اعطای این اختیار جلسهای اضطراری برگزار کنند». او ادامه داد: «هدف از این سخنان، جنگ یا حمله نیست، بلکه صرفاً دفاع است.»
رئیسجمهوری مصر بر ضرورت فراموشنکردن حمایتهایی که کشورهای خلیج از سال ۲۰۱۳ تاکنون از مصر کردهاند تأکید کرد و از این کشورها بابت حمایتشان قدردانی کرد.
السیسی پیشتر نیز بارها تأکید کرده بود که «امنیت خلیج بخشی جداییناپذیر از امنیت ملی مصر است» و «اجازه نخواهد داد امنیت پادشاهی عربی سعودی خدشهدار شود».
محمد حجازی، سفیر و معاون پیشین وزیر امور خارجه مصر، در این باره گفت اظهارات السیسی درباره آمادگی برای اتخاذ تدابیر لازم جهت حفاظت از کشورهای برادر در خلیج، در صورت درخواست آنان، «پیامی روشن در سطح سیاسی و راهبردی دارد. این پیام نشان میدهد که مصر امنیت خلیج را بخشی جداییناپذیر از امنیت ملی مصر و جهان عرب میداند و همبستگی عربی به مواضع سیاسی و دیپلماتیک محدود نمیشود، بلکه آمادگی برای پذیرش مسئولیت را نیز در بر میگیرد؛ آنگاه که کشورهای عربی با تهدیدهایی علیه امنیت و ثبات خود روبهرو شوند».
حجازی در گفتوگو با روزنامه «الشرق الأوسط» توضیح داد که «سخنان رئیسجمهوری نشان میدهد هرگونه اقدام احتمالی مصر در چارچوب دفاع و حفاظت و بر اساس درخواست کشورهای برادر خواهد بود، نه با هدف حمله به هیچ طرفی یا ورود به یک رویارویی نظامی باز».
او این موضع را بازتابدهنده «تفاوت میان برخورداری از توانایی حفاظت از منافع عربی و تمایل به تشدید تنش» دانست و گفت: «سخنان رئیسجمهوری تأکید میکند که قدرت در اینجا ابزاری برای بازدارندگی و حفاظت است، نه هدفی برای جنگ و تشدید تنش. این رویکرد در چارچوب تعهد اصیل مصر به جهان عرب قرار دارد و در عین حال، حفظ امنیت و ثبات و صیانت از منابع و دستاوردهای کشورهای منطقه را دنبال میکند.»
در ماههای گذشته، مصر تماسها و تلاشهایی را برای متوقفکردن روند تشدید تنشها در منطقه انجام داده و حملات به کشورهای خلیج را محکوم کرده است.
مصطفی بکری، عضو مجلس نمایندگان مصر، مجلس نخست پارلمان این کشور، گفت سخنان السیسی درباره آمادگی مصر برای حمایت از پادشاهی عربی سعودی در صورت درخواست این کشور، اجرای اصل «مسافة السكة» است که رئیسجمهوری پیشتر مطرح کرده بود. به گفته او، این موضع بار دیگر تأکید میکند که «امنیت خلیج بخشی جداییناپذیر از امنیت ملی مصر است».
بکری در گفتوگو با روزنامه «الشرق الأوسط» توضیح داد که فراخواندن پارلمان برای تشکیل جلسه «در راستای احترام به قانون اساسی است؛ قانونی که موافقت پارلمان را برای اعزام نیرو به خارج از مرزهای کشور الزامی میداند».
در ماده ۱۵۲ قانون اساسی مصر آمده است: «رئیسجمهوری فرمانده کل نیروهای مسلح است و بدون اخذ نظر شورای دفاع ملی و موافقت دوسوم اعضای مجلس نمایندگان، نه اعلان جنگ میکند و نه نیروهای مسلح را برای انجام مأموریت رزمی به خارج از مرزهای کشور اعزام میکند.» در ادامه این ماده آمده است: «اگر مجلس نمایندگان وجود نداشته باشد، باید نظر شورای عالی نیروهای مسلح اخذ شود و موافقت هیئت دولت و شورای دفاع ملی نیز به دست آید.»
معاون پیشین وزیر امور خارجه مصر توضیح داد که اشاره رئیسجمهوری به ضرورت تشکیل جلسه پارلمان و اعطای اختیار لازم، نشاندهنده «اهمیت پایبندی به چارچوبهای قانون اساسی و نهادی در تصمیمهای مرتبط با امنیت ملی و استفاده از نیروی نظامی» است. او افزود: «موضوع صرفاً اعلام یک موضع سیاسی نیست، بلکه به اقداماتی مهم و راهبردی با ماهیت حاکمیتی مربوط میشود که مستلزم رعایت الزامات قانونی و قانون اساسی مرتبط هستند».
حجازی در سطح راهبردی تأکید کرد که «مصر میداند هرگونه تهدید علیه امنیت کشورهای خلیج، پیامدهایی دارد که تنها به کشورهای مربوط محدود نمیشود، بلکه امنیت دریای سرخ، آزادی کشتیرانی، بازارهای انرژی و ثبات اقتصادی منطقه را نیز تحت تأثیر قرار میدهد و افزون بر این، پیامدهایی مستقیم برای امنیت ملی عربی دارد. ازاینرو، حفظ امنیت خلیج مسئولیتی جمعی، وظیفهای مشترک و منفعتی برای جهان عرب است، نه مسئولیت یک کشور بهتنهایی».


