لبنان پیام‌های هشداردهنده‌ای را که به‌صورت مستقیم یا از طریق واسطه‌ها دریافت کرده، جدی گرفته است. در این پیام‌ها هشدار داده شده که اگر حزب‌الله در صورت ازسرگیری جنگ میان ایران و آمریکا بار دیگر از ایران حمایت کند، اسرائیل ناچار خواهد شد منطقه امنیتی‌ای را که در اشغال دارد، گسترش دهد و شهرهای نبطیه، صیدا و صور را نیز دربر بگیرد.
این بار اسرائیل از حمایتی بی‌سابقه از سوی آمریکا برخوردار خواهد بود. اسرائیل قصد دارد با هدف قرار دادن ضاحیه جنوبی بیروت و برخی محله‌های این شهر، فشار بر حزب‌الله را افزایش دهد. به این ترتیب، دیگر نمی‌توان انتظار داشت این دو منطقه در نتیجه فشار آمریکا از حملات اسرائیل مصون بمانند.
مقام‌های لبنانی و افکار عمومی این کشور، تبادل پیام‌ها میان واشنگتن و تهران را که با میانجیگری قطر و پاکستان ادامه دارد، دنبال می‌کنند. این دو کشور می‌کوشند زمینه را برای ازسرگیری مذاکرات ایران و آمریکا فراهم کنند تا از نگرانی‌های لبنان کاسته شود. با این حال، ارتباط با حزب‌الله همچنان به شاخه سیاسی این گروه محدود است. همین مسئله این پرسش را مطرح می‌کند که شاخه نظامی حزب‌الله تا چه اندازه آمادگی دارد با دور نگه داشتن لبنان از جنگی تازه همراهی کند؛ به‌ویژه آنکه، به گفته مخالفان حزب‌الله، این شاخه حرف آخر را می‌زند و مستقیماً تابع سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران است.
تماس‌های بین‌المللی و داخلی
با وجود ادامه تبادل پیام‌ها میان واشنگتن و تهران و پافشاری دو طرف بر مواضع حداکثری در آستانه ازسرگیری مذاکرات، هم‌زمان از پیشرفت تلاش‌های میانجیگرانه نیز سخن گفته می‌شود. در چنین شرایطی، جوزف عون، رئیس‌جمهوری لبنان، از زمانی که مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، به او هشدار داد اسرائیل در صورت حمایت دوباره حزب‌الله از ایران دست روی دست نخواهد گذاشت، تماس‌های سیاسی خود را در سطوح داخلی، عربی و بین‌المللی افزایش داده است. روبیو هشدار داده بود که اسرائیل دامنه حملات خود را گسترش خواهد داد و این حملات تا پیوند دادن جنوب رودخانه لیتانی به شمال آن و سپس شهرک‌های واقع در محدوده شهرستان صیدا ـ زهرانی ادامه خواهد یافت.
یک منبع وزارتی فاش کرد که عون بلافاصله با نبیه بری، رئیس مجلس نمایندگان، و نواف سلام، نخست‌وزیر، تماس گرفت و آن‌ها را در جریان هشدار اسرائیل که روبیو به او منتقل کرده بود، قرار داد. این منبع به روزنامه الشرق الاوسط گفت بری به‌سرعت تماس‌های خود با حزب‌الله را افزایش داد و محتوای هشداری را که روبیو از طرف اسرائیل به او منتقل کرده بود، به این گروه رساند. افزون بر این، حزب‌الله از طریق تماس‌های غیرمستقیم عون با شماری از نمایندگان عضو فراکسیون «وفاداری به مقاومت» نیز در جریان این هشدار قرار گرفت.
این منبع خاطرنشان کرد که ارتباط غیرمستقیم میان عون و نمایندگان حزب‌الله هنوز در مراحل اولیه شکل‌گیری است و شاید بتواند زمینه را برای ازسرگیری گفت‌وگوی مستقیم میان آن‌ها فراهم کند. او گفت میانجی‌ای که با اطلاع عون و با پیگیری شخصی او با این نمایندگان دیدار کرده بود، از آن‌ها شنیده است که ایران نیازی به حمایت حزب‌الله ندارد و توانایی‌های لازم برای مقابله با حملات آمریکا را در اختیار دارد. به گفته این منبع، سعید خطیب‌زاده، معاون وزیر خارجه ایران، نیز همین موضوع را در دیداری با این نمایندگان و شماری از نمایندگان فراکسیون «توسعه و آزادی» به ریاست بری تأیید کرده است.
نبیه بری؛ حلقه ارتباطی با حزب‌الله
این منبع تأکید کرد که مداخله بری نزد رهبری حزب‌الله از طریق علی حسن خلیل، دستیار سیاسی او و نماینده پارلمان، صورت گرفت. خلیل با حسین خلیل، دستیار سیاسی نعیم قاسم، دبیرکل حزب‌الله، در ارتباط دائم است. در پی این مداخله، به بری اطلاع داده شد که حزب‌الله برای حمایت از ایران وارد جنگ نخواهد شد؛ ایرانی که سطح آمادگی خود را برای مقابله با آمریکا و اسرائیل، در صورت تصمیم آن‌ها به ازسرگیری جنگ علیه این کشور، افزایش داده است.
به گفته این منبع، بری نیز محتوای هشدار و نتیجه تماس‌های میان دو خلیل را به عون و نواف سلام، نخست‌وزیر، اطلاع داد. بر اساس این نتیجه‌گیری، بعید است حزب‌الله برای حمایت از ایران وارد عمل شود.
این منبع پرسید آیا حزب‌الله این بار به تعهدی که به بری داده و بر اساس آن از حمایت ایران خودداری خواهد کرد، پایبند می‌ماند یا بار دیگر از تعهد خود سرپیچی می‌کند؛ همان‌طور که دوم مارس گذشته، در واکنش به ترور علی خامنه‌ای، رهبر ایران، با شلیک شش موشک به سوی اسرائیل چنین کرد و رسانه جنگی حزب‌الله نیز مسئولیت این حمله را بر عهده گرفت.
دو شاخه سیاسی و نظامی
در همین زمینه، این منبع گفت شاخه سیاسی حزب‌الله بود که تعهد این گروه به بری برای مداخله نکردن در حمایت از ایران را به او اطلاع داد. او این پرسش را مطرح کرد که آیا این تعهد شاخه نظامی را نیز ملزم می‌کند؛ شاخه‌ای که مستقیماً تابع شورای جهادی حزب‌الله است و شلیک موشک‌ها نیز به دستور همین شورا انجام شد؛ اقدامی که برخلاف تعهدی بود که قاسم به بری داده بود.
این منبع ابراز امیدواری کرد که حزب‌الله به تعهد خود مبنی بر حمایت نکردن از ایران پایبند بماند. او با اشاره به تغییر توازن قوای نظامی به زیان حزب‌الله و ناچار شدن این گروه به تخلیه منطقه جنوب رودخانه لیتانی و مناطق فراتر از خط مقدم در شمال رودخانه که بر جنوب آن اشراف دارند، گفت فضای عمومی در میان شیعیان در حال تغییر است و دیگر مانند گذشته پشتیبان مقاومت نیست.
او اظهار کرد که حزب‌الله اکنون در موضع دفاع از خود قرار دارد و دیگر توانایی‌های نظامی و لجستیکی لازم برای ورود به رویارویی گسترده با اسرائیل را در اختیار ندارد. این گروه اکنون در ارتفاعات اقلیم التفاح و جبل الریحان موضع گرفته است تا مانع گسترش منطقه امنیتی اسرائیل شود.
به گفته این منبع، جامعه شیعه دیگر تحمل هزینه وارد شدن به جنگی تازه با اسرائیل در حمایت از ایران را ندارد؛ جنگی که بار دیگر آن‌ها را ناچار خواهد کرد از بیشتر شهرک‌های واقع در حد فاصل جنوب و شمال رودخانه لیتانی تا مرزهای منطقه زهرانی آواره شوند. افزون بر این، آن‌ها هزینه‌های انسانی و مادی سنگینی خواهند پرداخت؛ به‌ویژه در شرایطی که اسرائیل همچنان شهرک‌ها را با بولدوزر ویران می‌کند و خانه‌ها را به‌طور نظام‌مند تخریب می‌کند. این اقدامات هزینه بازسازی جنوب لبنان را افزایش می‌دهد.
این منبع همچنین به پافشاری مجتبی خامنه‌ای، رهبر ایران، بر وحدت جبهه‌ها و مخالفت او با محدود ماندن آن‌ها به مرزهای جغرافیایی‌شان اشاره کرد و پرسید آیا هدف او از این اظهارات، بالا بردن سطح مواضع سیاسی در آستانه ازسرگیری مذاکرات با آمریکا است؟ این در حالی است که بازوهای محور مقاومت در مناطقی که حضور دارند، رو به عقب‌نشینی گذاشته‌اند.
او ابراز امیدواری کرد که رهبری حزب‌الله در محاسبات خود تجدیدنظر کند و در شرایطی که توازن قوا میان این گروه و اسرائیل تغییر کرده است، دست به اقدامی نسنجیده نزند. این منبع گفت: «دیگر گزینه‌ای جز پیوستن به طرح دولت و حمایت از عون در رویکرد دیپلماتیکش پیش روی حزب‌الله نیست. این گروه باید سلاح خود را در اختیار او قرار دهد تا موضع لبنان در مذاکرات تقویت شود؛ به‌ویژه پس از آنکه راه‌حل نظامی را آزموده و هزینه‌های انسانی و مادی سنگینی بر جای گذاشته است.»
او تأکید کرد که مشکل حزب‌الله این است که آمادگی ندارد خود را با ورود لبنان به مرحله سیاسی ـ امنیتی جدیدی سازگار کند؛ مرحله‌ای متفاوت از وضعیتی که پیش از حمایت این گروه از غزه و ایران برقرار بود.
پرسش همچنان باقی است: آیا حزب‌الله به تعهد خود مبنی بر مداخله نکردن در حمایت از ایران پایبند خواهد ماند یا حرف آخر را شاخه نظامی این گروه خواهد زد؛ شاخه‌ای که با سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در ارتباط است؟ به‌ویژه آنکه ارتباط بری با رهبری حزب‌الله در گذشته و اکنون به شاخه سیاسی این گروه محدود بوده و همین وضعیت درباره تماس‌های غیرمستقیم عون با شماری از نمایندگان حزب‌الله نیز صدق می‌کند.
