بن علوی: با کمک دیگران برای مهار تنش میان واشنگتن و تهران تلاش می کنیم

به گفته وزیر خارجه عمان روابط با اسرائیل در حالت طبیعی به سر می برد.. او احتمال داد که کشورش در «کارگاه عملی» اقتصادی پیش از اعلام طرح صلح آمریکایی شرکت کند

 بن علوی: با کمک دیگران برای مهار تنش میان واشنگتن و تهران تلاش می کنیم
TT

بن علوی: با کمک دیگران برای مهار تنش میان واشنگتن و تهران تلاش می کنیم

 بن علوی: با کمک دیگران برای مهار تنش میان واشنگتن و تهران تلاش می کنیم

یوسف بن علوی وزیر خارجه عمان با اشاره به اینکه کشورش برای مهار تنش در بحران فعلی میان ایالات متحده و ایران تلاش می کند، گفت: بروز هر نوع جنگی خطرناک است.. و در صورت شعله ور شدن آن ممکن است همه جهان آسیب ببیند». 
به گزارش الشرق الاوسط، بن علوی در گفتگو با هفته نامه المجله تاکید کرد «دو طرف آمریکا و ایران میزان خطرناک بودن این نزاع و لغزش تا این حد را درک می کنند».
بن علوی انجام میانجیگری عمان میان تهران و واشنگتن را رد نکرد اما گفت: با کمک دیگران برای مهار تنش میان واشنگتن و تهران تلاش می کنیم. او همچنین از وجود تماس های فراوان در این خصوص پرده برداشت. 
بن علوی از جامعه بین الملل خواست تا با همراهی عمان، تلاش هایی در راستای پیشگیری از وقوع خطر انجام دهد.
این وزیر عمانی روز دوشنبه هفته گذشته به تهران سفر و با همتای ایرانی خود دیدار کرد، سپس به لندن رفت. او درباره این دیدار گفت: «من نظر ایرانی ها را شنیدم.. آنها قصدی برای ورود به جنگ را ندارند».
بن علوی همچنین در سفر به لندن، یک یادداشت تفاهم همکاری و شراکت با جرمی هانت همتای بریتانیایی خود برای توسعه روابط دوجانبه در زمینه های سیاسی، اقتصادی، علمی، فرهنگی، توسعه ای و تکنولوژی امضا کرد.
بن علوی که از سال 1997 وزیر خارجه عمان است، درباره روابط کشورش با بریتانیا گفت: «روابط ما با بریتانیا ریشه در تاریخ دارد و این یادداشت تفاهم یک سند رسمی برای دوستی عمیق میان دو طرف است».
وی همچنین درباره روابط کشورش با اسرائیل گفت: «روابط با اسرائیل در جهانی تو در تو، در حالت طبیعی به سر می برد». 
بن علوی همچنین گفت که بنیامین نتانیاهو تنها نخست وزیر اسرائیل نیست که به این کشور سفر کرده است و پیش از آن اسحاق رابین، شیمون پرز و مسئولان دیگری نیز به عمان سفر کرده بودند. وی افزود: «این سفرها در زمان های حساس و بحران های منطقه ای صورت می گرفتند».
وزیر خارجه عمان اضافه کرد: «سفر نتانیاهو به پادشاهی عمان بنا به درخواست او صورت گرفت و پیش از وی محمود عباس (ابو مازن) همینطور.. درباره کمک به دو طرف اسرائیلی و فلسطینی برای برون رفت از بحرانشان گفتگو کردیم».
وی ادامه داد: «دیدگاه های نتانیاهو را شنیدیم و او دیدگاه های ما را. معتقدیم که دستیابی فلسطینی ها به یک دولت مستقل اصل و اساس هرگونه ابتکارعمل یا طرحی برای صلح است.. هر چیزی که مانع این شود، پذیرفتنی نیست».
بن علوی در ادامه اظهار کرد: «می دانیم که این مسئله ساده نیست.. سختی های زیادی دارد، نیاز به مقدمات و گفتگوهایی دارد، اما بسیاری از این پیچیدگی ها راه حل دارند.. اسرائیل و فلسطین در یک منطقه جغرافیایی مشترک واقع شدند، بنابراین باید بین این دو شراکت های مفید صورت بگیرد».
وی همچنین گفت: «اسرائیل اکنون یک حکومت موفق است.. اما سرزمین فلسطینی در کرانه باختری و غزه را اشغال کرده.. زمانی فرا می رسد که این دو مجبور به همکاری و شراکت شوند».
وزیر خارجه عمان افزود: «اسرائیلی ها دارای قدرت، اقتصاد، پیشرفت علمی و تکنولوژی هستند، اما آنها بابت ثبات و آرامش نگرانی دارند.. آنها نگران آینده شان هستند به عنوان یک دولت غیرعربی در فضایی متشکل از 400 میلیون شهروند».
او درباره طرح صلح آمریکایی که قرار است به زودی اعلام شود نیز گفت: «فلسطینی ها نمی توانند از حق خود برای برپایی دولت پس از 70 سال از برپایی دولت اسرائیل کوتاه بیایند.. پادشاهی عمان از این طرح آگاه نیست.. اما در نظر داشته باشیم که گفتگوهای پرفشاری درباره آن درخواهد گرفت».
این مقام مسئول عمانی همچنین یادآور شد: «نمی توان پذیرفت که اسرائیل دولت داشته باشد و فلسطینی ها در چادرها بمانند، این پذیرفتنی نیست.. این را به آمریکایی ها گفته ایم و تاکید کردیم که مسئله مسئله پول نیست اما مسئله ملتی در حدود 10 میلیون نفر در داخل و خارج از فلسطین است. اسرائیل باید دولت دوست برای فلسطینی ها باشد و دولت شریک نه دولت غاصب.. اگر این مسائل در طرح آمریکا حل نشوند این طرح ناقص خواهد بود».
او احتمال داد که کشورش در «کارگاه عملی» اقتصادی پیش از اعلام طرح صلح آمریکایی در چندین کشور در 25 ژانویه شرکت کند.
بن علوی درباره مسئله یمن نیز از همه طرف ها خواست تا فضایی مناسب برای فرستاده سازمان ملل و همچنین فضای اعتماد دوجانیه برای رسیدن به راهکاری فوری ایجاد کنند.



نشست ژنو: گسترش اختلافات میان اروپا و ایران

 سانتریفیوژها در تأسیسات نطنز (آژانس انرژی اتمی ایران – آسوشیتدپرس)
 سانتریفیوژها در تأسیسات نطنز (آژانس انرژی اتمی ایران – آسوشیتدپرس)
TT

نشست ژنو: گسترش اختلافات میان اروپا و ایران

 سانتریفیوژها در تأسیسات نطنز (آژانس انرژی اتمی ایران – آسوشیتدپرس)
 سانتریفیوژها در تأسیسات نطنز (آژانس انرژی اتمی ایران – آسوشیتدپرس)

با وجود هیاهوی پیش از مذاکرات اروپا و ایران در ژنو، این مذاکرات بدون ارائه طرح یا نقشه راه جدیدی برای پرونده هسته‌ای برگزار شد. برخلاف تبلیغات رسانه‌های نزدیک به حکومت ایران، مذاکرات نه تنها به مسائل هسته‌ای محدود نبود، بلکه به روابط نظامی ایران و روسیه نیز پرداخت. این موضوع را دو دیپلمات ارشد اروپایی به "الشرق الأوسط" تأیید کردند.

یکی از دیپلمات‌های اروپایی اذعان کرد که دیدار میان مقامات ایرانی و اروپایی در ژنو نشان داد که اختلافات میان طرفین در چندین زمینه رو به افزایش است.

دیپلمات دیگری پیش‌تر گفته بود که این دیدارها بخشی از تلاش برای حفظ کانال‌های گفت‌وگو با ایران است. وی افزود که این جلسات جامع خواهد بود و تصمیم‌گیری درباره نحوه برخورد با مسئله هسته‌ای ایران به پس از مشخص شدن سیاست‌های دولت ترامپ در آغاز سال آینده موکول خواهد شد.

ادامه نشست‌های نیویورک در ژنو

به گفته منابع "الشرق الأوسط"، این نشست‌ها از پیش برنامه‌ریزی شده بود و در ادامه گفت‌وگوهایی بود که در سپتامبر گذشته در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک انجام شد. در آن نشست‌ها، تمرکز بر موضوعات هسته‌ای ایران و همکاری نظامی ایران و روسیه بود.

روز جمعه، مدیران سیاسی وزارت‌خانه‌های خارجه فرانسه، بریتانیا و آلمان با مجید تخت روانچی، مذاکره‌کننده ارشد هسته‌ای ایران و کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر خارجه ایران، دیدار کردند. این نشست‌ها پس از ملاقات مقامات ایرانی با انریکه مورا، میانجی اروپایی در مذاکرات هسته‌ای، برگزار شد.

مورا در پلتفرم «ایکس» (توییتر سابق) نوشت که این نشست «صریح» بوده و او از ایران خواسته است تا همکاری نظامی خود با روسیه را متوقف کند و همچنین بر ضرورت یافتن راه‌حل دیپلماتیک برای مسئله هسته‌ای و پایان دادن به مداخلات منطقه‌ای ایران تأکید کرده است.

در مقابل، غریب‌آبادی در واکنش به اتحادیه اروپا در توییتی نوشت: «اروپا به دلیل نبود اعتماد و مسئولیت‌پذیری، بازیکن جدی‌ای نیست.» او همچنین سیاست‌های عمومی اتحادیه اروپا را مورد انتقاد قرار داده و رفتار آن را «غیرمسئولانه» توصیف کرد.

غریب‌آبادی پس از دیدار با نمایندگان تروئیکای اروپایی، نوشت که گفت‌وگوها بر پرونده هسته‌ای و رفع تحریم‌ها متمرکز بوده و ایران به منافع مردم خود پایبند است و دیپلماسی و گفت‌وگو را ترجیح می‌دهد. او تأکید کرد که توافق شد کانال‌های دیپلماتیک در آینده نزدیک باز بماند.

 

فرصت مکانیزم ماشه؟

نشست‌های ژنو تنها چند روز پس از آن برگزار شد که فرانسه، بریتانیا و آلمان پیش‌نویس قطعنامه‌ای علیه ایران را به شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی ارائه کردند که به تصویب رسید. این قطعنامه، ایران را به دلیل عدم همکاری با آژانس و افزایش غنی‌سازی اورانیوم محکوم کرد.

ایران نیز با اعلام برنامه خود برای نصب هزاران سانتریفیوژ جدید، به این اقدام واکنش نشان داد.

با این حال، یک دیپلمات اروپایی به "الشرق الأوسط" گفت که بحث درباره فعال کردن مکانیزم ماشه یا «اسنپ‌بک» هنوز زود است.

بریتانیا نیز پیش‌تر اشاره کرده بود که ممکن است از این مکانیزم استفاده کند و در بیانیه‌ای گفت: «ما همچنان به استفاده از همه اقدامات دیپلماتیک برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای متعهدیم، از جمله استفاده از مکانیزم ماشه در صورت لزوم.»

مکانیزم ماشه امکان بازگشت تمامی تحریم‌های بین‌المللی علیه ایران را به دلیل نقض تعهدات هسته‌ای در توافق 2015 فراهم می‌کند. این توافق توسط ایالات متحده در سال 2018، در دوره نخست ریاست جمهوری دونالد ترامپ، ترک شد.

ایران از بازگشت ترامپ به استراتژی «فشار حداکثری» و تلاش برای فعال کردن مکانیزم ماشه نگران است. همچنین، تهران بیم آن دارد که قدرت‌های اروپایی نیز این مکانیزم را فعال کنند.

هیاهوی بی‌دلیل

با وجود همه این مباحث، نشست‌های ژنو تنها به پرونده هسته‌ای محدود نبود. یک دیپلمات اروپایی گفت که این جلسات طبق برنامه پیش رفته و او «هیاهوی رسانه‌ای اغراق‌آمیز» پیش از این نشست‌ها را درک نمی‌کند.

پیش‌تر، یکی از مقامات ایرانی به «رویترز» گفته بود که اگر ایران و تروئیکای اروپایی بتوانند «نقشه راه» توافق هسته‌ای را تدوین کنند، آمریکا تصمیم خواهد گرفت که توافق 2015 را احیا کند یا آن را کنار بگذارد.

این توافق در اکتبر سال آینده منقضی می‌شود و جامعه بین‌المللی باید مذاکراتی برای توافق جدید با ایران آغاز کند. دیپلمات‌های اروپایی گفته‌اند که توافق فعلی قابل احیا نیست اما می‌تواند مبنایی برای مذاکرات آتی باشد.