گریفیتس به «الشرق الاوسط»: توافق ریاض در ایجاد راهکار يمن سهیم خواهد بود

فرستاده ویژه سازمان ملل در امور یمن: روی حمایت محمد بن سلمان نمی توان قیمت گذاشت

مارتین گریفیتس (سایت فرستاده سازمان ملل در مور یمن)
مارتین گریفیتس (سایت فرستاده سازمان ملل در مور یمن)
TT

گریفیتس به «الشرق الاوسط»: توافق ریاض در ایجاد راهکار يمن سهیم خواهد بود

مارتین گریفیتس (سایت فرستاده سازمان ملل در مور یمن)
مارتین گریفیتس (سایت فرستاده سازمان ملل در مور یمن)

مارتین گریفیتس فرستاده ویژه سازمان ملل در امور یمن با ستایش از تلاش سعودی برای ایجاد راهکار درباره مساله یمن گفت «توافقی که به زودی بین حکومت قانونی یمن و شورای انتقالی جنوب یمن زیر نظر سعودی امضا می شود در ایجاد راهکار برای بحران یمن سهیم خواهد بود».
گریفیتس در گفتگو با الشرق الاوسط از حمایت شاهزاده محمد بن سلمان ولیعهد سعودی تشکر کرد و گفت نمی توان روی چنین حمایتی قیمت گذاشت.
او خاطر نشان کرد «نقش ولیعهد سعودی در دست یابی به توافق درباره نقاط اختلاف اصلی بین گروه ها پیشروانه و محوری بود».
او با اشاره به گفتگو بین گروه های یمنی در جده افزود « شاهزاده محمد در گفتگوهای اخیر در جده فرصت هایی در برابر گروه ها قرار داد تا با اعتماد سازی به زمینه های مشترک و توافق برسند». 
گریفیتس خاطر نشان کرد «توافق ریاض گام سازنده بوده و در ایجاد راهکار درباره بحران یمن سهیم خواهد بود».

متن گفتگوی مارتین گریفیتش فرستاده ویژه سازمان ملل در امور یمن با الشرق الاوسط را در زیر می خوانید:
آیا دور جدید گفتگو و رایزنی را به زودی تنظیم می کنید؟ آیا تصور می کنید به ایجاد راهکار نزدیک شده ایم؟ دولت یمن با گفتگو پیش از اجرای توافق حدیده مخالف است. دولت یمن می گوید گروهی که توافق استکهلم را رعایت نکرد زیر بار توافق جدید نیز نخواهد رفت. اگر توافق استکهلم به خوبی اجرا نشود آیا هنوز قصد برگزاری دور جدید رایزنی و گفتگو را دارید؟
من اطمینان دارم که در مسیر درستی حرکت می کنیم. امیدوارم که گروه های درگیر نیز به زودی آمادگی سیاسی خود را برای گذار به سوی یک فرآیند قانونی و پایان دادن به این جنگ ویرانگر اعلام کنند.
در این اثنا تیم ما نیز به تلاش های گسترده سیاسی ادامه می دهد. رایزنی های غیر رسمی با احزاب سیاسی یمن و گروه های جامعه مدنی انجام دادیم. ما در این جلسات به نظرات و دغدغه ها و اندیشه آنها گوش دادیم و در فرآیند رسمی نتایج این گفتگوها را اجرا می کنیم.  
گفتنی است توافق استکهلم یک توافق انسانی برای پرکردن شکاف کنونی بود و نه یک پیش شرط برای آغاز فرآیند سیاسی. این توافق شامل اقدامات مشخص برای اعتماد سازی است. اعتماد سازی منجر به تقویت فرآیند صلح می شود و نه برهم زدن آن.
عده ای می گویند شما خوش بین تر فرستاده سازمان ملل در امور یمن هستید. شما در آخرین گزارش خود به شورای امنیت در ۱۷ اکتبر گفتید که «نشانه های واقعی برای امیدواری مردم یمن وجود دارد». منظور شما چیست؟
در گزارش خود به شورای امنیت گفتم که نشانه های ملموسی برای امیدواری در یمن وجود دارد. برای مثال، خشونت در شمال کشور در چند ماه گذشته کاهش قابل ملاحظه ای داشته و شماری از زندانیان آزاد شدند. مجوز ورود نفتکش ها به حدیده داده شد و گروه های امدادرسان مجوز کمک رسانی به نیازمندان در دریهمی دریافت کردند. افزون بر این، مذاکرات گروه های یمنی درباره جنوب یمن به نتیجه رسید. این توافق اولین گام در مسیر فرآیند صلح پایدار در کشور است. بنابراین، همه این اقدامات امیدوار کننده و بیانگر حسن نیت گروه های درگیر است که منجر به تغییرات ملموس و پیشرفت واقعی می شود.
*شما در تازه ترین گزارش خود از نقش ولیعهد سعودی به عنوان حامی فرآیند سیاسی یمن یاد کرده و از او قدردانی کردید. دلیل این موضع گیری چیست؟
نقش پیشروی شاهزاده محمد بن سلمان ولیعهد سعودی یک عامل اساسی در بستر سازی برای دست یابی به راهکار درباره اختلافات اساسی بین گروه ها بود. شاهزاده محمد همچون نقش خود در گفتگوهای اخیر در جده فرصت هایی در برابر گروه ها قرار داد تا با اعتماد سازی به زمینه های مشترک برسند. من از او به خاطر این حمایت که نمی توان روی آن قیمت گذاشت تشکر می کنم.

آتش بس
از طرح گروه «انصار الله» که در سپتامبر مطرح شد استقبال کردم و درباره پایبندی گروه ها به اجرای آن خوش بین هستم. بر کسی پوشیده نیست که خشونت در چند ماه گذشته در یمن کاهش یافته و این بسیار گام تشویق کننده و مثبت در مسیر درست است.

ما باید روی این تحولات سازنده حساب کنیم. تحولات سازنده یادشده ناشی از تلاش دو گروه برای ایجاد زمینه مشترک و توافق درباره اقداماتی است که به رنج و گرفتاری مردم یمن پایان می دهد.

درباره حمله به «آرامکو» باید گفت که این حمله پیام هشداری به منطقه و جهان بود و نشان داد که با کشاندن یمن به کانون کشمکش منطقه ای چه اتفاقات خطرناکی ممکن است روی دهد. این حمله ممکن بود عواقب فاجعه باری داشته باشد. اما بنده واقعا خوشحالم که این مشکل با تدبیر رفع و از وقوع یک درگیری جلوگیری شد. ما حالا به جای کشیده شدن به یک جنگ منطقه ای فرصتی برای متوقف کردن خشونت در یمن داریم. این تحول بسیار مثبت است.

گفتگوهای جده 
ما سهمی در تنظیم یا برگزاری گفتگوهای جده نداشتیم. اما از همان آغاز از طرح سعودی برای کاهش و توقف تنش در عدن استقبال کردیم. ما از سعودی تشکر می کنیم که این گفتگوها و طرح را رهبری می کند. بنده همواره بر مرحله پس از جنگ تاکید می کنم و تا جایی که اطلاع دارم توافقی که در جده حاصل شد در راستای دست یابی به این هدف است. افزون بر این، توافق جده به نظر من فرصتی است که با توجه به تلاش ها برای رسیدن به توافق شاید منجر به یک پیشرفت واقعی شود و تاثیر سازنده ای در عمل داشته باشد.

پس از این توافق، آغاز به کار نهادهای حکومتی در کنار تامین خدمات اساسی اهمیت فراوانی دارند. علاوه بر این باید سطح معیشتی مردم جنوب یمن بهبود پیدا کند.

استکهلم/ الحدیده 
بندر الحدیده گذرگاه حیاتی یمن و یک مسیر اصلی تجارت دریایی است. من نسبت به پیشرفت چشمگیر در راستای اجرای توافق حدیده در هفته گذشته بسیار خوش بین هستم. بنده از ژنرال گوها و کمیته استقرار مجدد نیروها قدردانی می کنم. پنج ایست بازرسی مشترک در اطراف شهر حدیده دایر کردیم که توسط گروه های یمنی اداره می شوند.
این تنها اقدام سازنده در راستای تقویت آتش بس در بخش های ناآرام نیست. پیشرفت قابل ملاحظه ای حاصل شده که نتیجه افزایش اعتماد گروه ها به یکدیگر است.
این مساله بسیار مهم بوده و باید از آن حمایت کرد. ما همه می دانیم که تلاش های بیشتری باید انجام شود. بخش اقتصادی این توافق از جمله درآمدهای بنادر در اولویت قرار دارد. ما و گروه های گوناگون برای حل مشکل درآمدها و اداره بنادر تلاش می کنیم. ما در راستای حمایت سازمان ملل از توافق حدیده و تضمین اجرای مفاد آن به این منطقه توجه می کنیم. با این حال نباید از مساله اصلی یعنی ایجاد راهکار سیاسی برای جنگ در یمن غافل شویم.
در خصوص زندانیان باید گفتم آزادی حدود ۲۹۰ نفر زندانی توسط «انصار الله» اقدام مثبت بوده که خانواده های یمنی انتظار چنین چیزی را می کشیدند.
ما به همکاری با گروه ها در گفتگوها ادامه می دهیم تا مذاکرات سرآغازی برای اقدامات بعدی باشد. اقداماتی مثل آزادی کلیه بازداشت شدگان که باید در اسرع وقت با همکاری کمیته بین المللی هلال احمر صورت گیرد.
من و شاهزاده خالد بن سلمان هفته پیش درباره تلاش دو طرف برای اجرای توافق تبادل زندانیان گفتگو کردیم. من از همه گروه ها می خواهیم تا حد امکان نرمش نشان دهند.



اسرائیل بی خیال گروگان ها اهرم قدرت «حماس» شد؟  

اسرائیل بی خیال گروگان ها اهرم قدرت «حماس» شد؟  
TT

اسرائیل بی خیال گروگان ها اهرم قدرت «حماس» شد؟  

اسرائیل بی خیال گروگان ها اهرم قدرت «حماس» شد؟  

«حماس» از گروگان هایی که در حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳ از اسرائیل ربود به عنوان اهرم اصلی که قدرت چانه زنی این گروه را افزایش داد استفاده کرد. «حماس» با استفاده از بحث گروگان ها در مذاکرات با اسرائیل در موضع برابر قرار گرفت و به همین دلیل آتش بس برقرار شد. اما آیا اسرائیل بامداد سه شنبه (۱۸ مارس) با از سرگیری جنگی کوبنده تر از قبل بی خیال گروگان ها شد؟
کارشناسانی که «الشرق الاوسط» با آنها گفتگو کرد معتقدند که گروگان های باقی مانده در غزه به دلیل اینکه نظامی هستند یک اهرم فشار بزرگ بر دولت اسرائیل به شمار می روند.
برخی منابع «حماس» می گویند که بقیه گروگان ها نظامی هستند و برخی سرباز و بعضی دیگر نظامیان درجه دارند که از مراکز نظامی گوناگون در غلاف غزه در حمله ۷ اکتبر به اسارت گرفته شدند. «حماس» و تعدادی از گروه های مسلح فلسطینی که اسرائیلی ها را به اسارت گرفتند پیشتر اعلام کردند که برخی از گروگان های آزاد شده سرباز و از اعضای دستگاه های امنیتی اسرائیل بودند اما اسرائیل این اطلاعات را تکذیب کرد.
طبق آمار اعلام شده «حماس» ۷ اکتبر ۲۰۲۳ حدود ۲۵۰ نفر را از اسرائیل را ربود که از این مجموع بنا به آمار دولت اسرائیل دستکم ۳۴ نفر کشته شده اند. البته گمان می رود عدد واقعی کشته شدگان بیشتر باشد.
آمار و گزارش های اسرائیل می گویند که ۱۰۹ نفر از گروگان ها طی جنگ آزاد شدند و به اینها باید ۸ نفر دیگر را اضافه کرد که ارتش اسرائیل آزاد کرد. جسد ۳۷ نفر از گروگان ها نیز پیدا شده و ۳ گروگان فرار کردند اما بر اثر حملات هوایی اسرائیل کشته شدند.
«حماس» تا نیمه ژانویه که آتش بس شد حدود ۹۴ گروگان داشت که طبق برخی گزارش ها ۶۰ نفر آنها تا آن زمان زنده بودند و بقیه در حملات اسرائیل کشته شدند.

شیری بیباس به همراه دو کودکش ربوده و به غزه منتقل شدند (آسوشیتد پرس)

مرحله اول توافق آتش بس اول مارس پایان یافت. حدود یک هزار نفر از اسرای فلسطینی در زندان های اسرائیل در مرحله اول در ازای ۳۳ نفر از گروگان های «حماس» آزاد شدند که ۲۵ نفرشان زنده و بقیه مرده بودند.
یک منبع آگاه به «الشرق الاوسط» گفت «حماس» هنوز حدود ۶۱ گروگان دارد که دستکم ۳۵ نفر آنها زنده هستند.
سوال اینجا این است حالا که اسرائیل بامداد سه شنبه جنگ را از سرگرفت تکلیف این گروگان ها چه خواهد شد. خانواده های گروگان ها می گویند دولت آنها را به حال خود رها کرد.

قوی ترین اهرم فشار

این منبع آگاه خاطر نشان کرد «گروگان ها قوی ترین اهرم فشار (حماس) در رویارویی با ماشین جنگ اسرائیل هستند. (حماس) همه مفاد توافق آتش بس و ورود به مرحله دوم را کاملا اجرا کرد. در مرحله دوم می بایست گروگان های زنده و مرده بیشتری آزاد شوند و در ازای آن اسرائیل از غزه خارج شود و آتش بس پایدار برقرار گردد».
اسرائیل چوب لای چرخ مرحله دوم توافق آتش بس گذاشت و حاضر به خروج از غزه نشد و بهانه اش این بود که هیچ تضمینی نیست «حماس» پس از عقب نشینی اسرائیل از غزه بقیه گروگان ها را تحویل دهد و باید همه گروگان ها یک دفعه آزاد شوند. «حماس» قبول نکرد و گفت تضمینی برای خروج اسرائیل از غزه و برقراری آتش بس سراسری و پایدار و رسیدن به راه حل عادلانه برای مساله فلسطین وجود ندارد.

به دنبال ازسرگیری بمباران غزه روز سه شنبه عده ای از زنان فلسطینی پشت وانتی نشسته اند تا از مناطقی که ارتش اسرائیل سه شنبه دستور تخلیه آنها را داد خارج شوند (رویترز)

استیون ویتکاف فرستاده آمریکا در خاورمیانه پیشنهاد داد که «حماس» ۱۱ نفر از گروگان های زنده و برخی از گروگان های مرده را در یک روز تحویل دهد. البته این پیشنهاد بعدا تعدیل شد و ویتکاف گفت که «حماس» ۵ نفر از گروگان های زنده و بعضی از گروگان های مرده را در ده روز تحویل بدهد و در ازای آن ۵۰ روز آتش بس تمدید شود و سپس بقیه گروگان ها آزاد شوند و آتش بس برای ۵۰ روز دیگر دوباره تمدید گردد.
«حماس» در پاسخ به پیشنهاد ویتکاف گفت که حاضر است در ازای آزادی شماری از اسرای فلسطینی و تمدید دوره آتش بس و ورود کمک و گفتگو درباره خروج اسرائیل و رسیدن به آتش بس پایدار یکی از گروگان های زنده اسرائیلی آمریکایی و حدود ۴ نفر از گروگان های مرده آمریکایی را آزاد کند.

آیا اسرائیل از «مهم ترین» گروگان ها دست کشید؟

سمیر فرج کارشناس مصری مسائل استراتژیک بر این باور است که گروگان هایی که هنوز دست «حماس» هستند خواه مرده و خواه زنده «بزرگ ترین اهرم فشارند».
او در گفتگو با «الشرق الاوسط» افزود «بزرگ ترین فشار و سرزنش به بنیامین نتانیاهو نخست وزیر اسرائیل از جانب خانواده گروگان هاست و بنابراین اسرائیل توجه زیادی برای بازگرداندن گروگان ها دارد».
سمیر راغب کارشناس مصری مسائل استراتژیک با سمیر فرج هم نظر است. او در گفتگو با «الشرق الاوسط» معتقد است که ««حماس» به نظر می رسد گروگان های اندکی دارد اما طبق اطلاعات در دسترس شماری از فرماندهان نظامی اسرائیل از جمله گروگان های باقی مانده هستند».
بسیاری از خانواده گروگان ها با از سرگیری حملات گسترده و کوبنده اسرائیل از بامداد سه شنبه در غزه می خواهند بدانند تکلیف این گروگان ها چه خواهد شد. آنها می گویند دولت نتانیاهو گروگان ها را تنها گذاشت.
به گزارش روزنامه تایمز اسرائیل «انجمن خانواده گروگان ها و مفقود الاثرها» در بیانیه ای گفتند دولت اسرائیل «ترجیح داده گروگان ها را قربانی کند».
این بیانیه افزود «بیم و دغدغه اصلی خانواده ها و گروگان ها و مردم اسرائیل به واقعیت تبدیل شد. ما وحشت زده و عصبانی و بیمناک هستیم که مبادا روند برگرداندن عزیزانمان عمدا خراب شود».
یک منبع مسئول جنبش «حماس» گفت یکی از اسرای اسرائیلی در نوار غزه بامداد سه شنبه کشته و دو تن دیگر زخمی شدند. خبرگزاری «معا» فلسطین به نقل از این منبع گزارش داد که این گروگان ها به دلیل حملات هوایی اسرائیل در نوار غزه کشته و زخمی شدند.
از سوی دیگر «حماس» گفت نخست وزیر اسرائیل می خواهد جنگ در غزه را «حلقه نجات خود» برای نجات از مشکلات سیاسی داخلی اش قرار دهد حتی اگر در این راه گروگان ها «قربانی» شوند.
وزارت بهداشت غزه اعلام کرد دستکم ۴۰۰ نفر در نوار غزه روز سه شنبه بر اثر حملات اسرائیل جان باختند که شمار زیادی از کودکان در میان قربانیان وجود دارند.