عربي English Türkçe اردو فارسى
Logo
آخرین خبرها

مطبوعات و قیام های عربی؛ تلاش برای پوشش دهی با وجود موانع

مطبوعات و قیام های عربی؛ تلاش برای پوشش دهی با وجود موانع
TT
TT

مطبوعات و قیام های عربی؛ تلاش برای پوشش دهی با وجود موانع

مطبوعات و قیام های عربی؛ تلاش برای پوشش دهی با وجود موانع

 
مطبوعات کاغذی در عراق و لبنان و الجزایر چند سالی است که با کمبود بودجه و نبود آگهی و موانع دیگر دست به گریبانند.
انتشار برخی از روزنامه های لبنان به دلیل نبود بودجه متوقف شده است.
مطبوعات در عراق و نیز الجزایر به دلیل ناآرامی ها در حد چند نسخه محدود منتشر می شوند.
مطبوعات کاغذی با توجه به فضای اعتراضات و موانع در سه کشور یاد شده سعی می کنند تا هر کدام به سبک خاص خودشان تحولات را پوشش دهند.
 
روزنامه های عراق؛ آخرین رمق

مطبوعات کاغذی در عراق چه پیش از آغاز اعتراضات در اوایل اکتبر و چه پس از آن به دلایل متعددی عملکرد ضعیفی داشته اند. اعتراضات ضربه سهمگینی به مطبوعات کاغذی و شبکه های ماهواره ای و شبکات اجتماعی زد. اقدامات خودسرانه و بی سابقه حکومت برای محدود کردن آزادی بیان و انتقال اطلاعات رسانه ها را تا مرز فلج شدن کشاند.
قطع اینترنت و منع پوشش خبری اغلب شبکه های ماهواره ای و حمله به دفاتر برخی رسانه ها از جمله اقدامات حکومت عراق برای مقابله با اعتراضات است. افزون بر این، مطبوعات کاغذی با مشکل سختی تردد و تحرک به دلیل فضای تنش حاکم مواجه هستند و خبرنگاران و روزنامه نگاران به دلیل مسدود بودن اغلب جاده ها در بغداد برای رسیدن به محل کارشان مشکل دارند.
اما انتشار روزنامه های بغداد به رغم مشکلات یاد شده متوقف نشده و تا حد امکان تظاهرات در بخش های گوناگون عراق را پوشش می دهند. برخی نهادها و اصحاب رسانه و خبرنگاران تلاش های جانفرسایی برای پوشش خبری تظاهرات انجام می دهند. در این راستا، موسسه رسانه ای و فرهنگی و هنری المدی روزنامه ای به عنوان «الاحتجاج» (اعتراض) به شکل رایگان منتشر می کند. داستان معترضان و فعالیت ها و اعتراضات روزمره آنان در این روزنامه بازتاب پیدا می کند.
علی حسین روزنامه نگار این روزنامه به الشرق الاوسط گفت «این روزنامه سه روز پس از آغاز اعتراضات در 25 اکتبر منتشر شد. ضمیمه آن نیز در بغداد و اغلب استان های عراق توزیع می شود».
او در ادامه افزود «ارتباط با میدان های تجمع و اعتراض هدف روزنامه است. یک کتابخانه به نام «شهدای التحریر» نیز توسط روزنامه در رستوران ترکی یا کوه احد افتتاح شده است».
او گفت «موسسه و مسوولان المدی با راه اندازی کتابخانه سهم ولو اندکی در حمایت از معترضان دارند. معترضان عراق در راه دست یابی به خواسته هایشان یعنی اصلاحات و تغییر جان خود را فدا می کنند. ارائه کتاب های رایگان و توزیع روزنامه المدی و ضمیمه آن از خدمات دیگر موسسه به معترضان است».
در این راستا، روزنامه «الصباح الجدید» نیز ضمیمه ای با عکس هایی از اعتراضات و برخی کامنت های روی آنها منتشر می کند.
علاوه بر اقدامات موسسه المدی، گروهی از روزنامه نگاران میدان التحریر نیز روزنامه ای با عنوان «توک توک» (خودرو سه چرخه کوچک) را منتشر می کنند. نام روزنامه برگرفته از سه چرخه های «توک توک» است که نقش برجسته ای در انتقال معترضان مجروح به بیمارستان های نزدیک به میدان التحریر ایفا می کنند.
احمد الشیخ ماجد روزنامه نگار عراقی که یکی از مسئولان روزنامه «توک توک» است پیشتر به «الشرق الاوسط» گفت «پوشش خبری اعتراضات میدان التحریر و ثبت برنامه های اعتراضی در میدان از جمله قهرمانی ها و جانفشانی های رانندگان جوان توک توک هدف این روزنامه است».
او خاطر نشان کرد «این روزنامه تا پایان اعتراضات و تحصن های به حق مردم و دست یابی به اهداف اعتراضات میدان التحریر منتشر خواهد شد»
عبد الرزاق الساعدی روزنامه نگار عراقی نیز روزنامه «25 اکتبر» را به منظور پوشش خبری اعتراضات مردمی منتشر کرد که انتشار آن متوقف شد. اما خبرنامه ای به نام «الانتفاضه» به تازگی منتشر می شود که همان هدف را دنبال می کند.
با این حال اما برخی از این مطبوعات با توجه به عدم برخورداری از منابع مالی کافی از لحاظ چاپ و نگارش ضعیف هستند. کیفیت روزنامه های عراق نیز به دلیل قطعی اینترنت و دشواری دسترسی به اطلاعات و اخبار رسمی و نیمه رسمی پایین آمده است.
مصطفی عباده سردبیر روزنامه «العالم» می گوید مطبوعات و رسانه ها به طور عام به دلیل اوضاع پیچیده جنبش اعتراضی و قطعی اینترنت و مسدود بودن خیابان ها در اکثر اوقات با شرایط دشواری روبرو هستند.
عباده در گفتگو با الشرق الاوسط افزود «در شرایط بسیار دشواری هستیم و به سختی می توانیم مسائل مربوط به انتشار روزنامه را تامین کنیم. اما با این حال، فعالیت متوقف نشده و روزنامه به طور منظم منتشر می شود».
او افزود «روزنامه «العالم» ضمیمه ویژه اعتراضات ندارد و تنها به پوشش خبری و روزانه اعتراضات می پردازد».

پوشش خبری اعتراضات توسط روزنامه های لبنان به سبک خاص خود
رسانه های تصویری لبنان نقش عمده ای در پوشش اعتراضات مردمی در این کشور دارند. مردم لبنان از طریق شبکه های تلویزیونی همه مراحل اعتراضات از آغاز تا کنون را به طور مستقیم دنبال می کنند. خبرنگاران این شبکه ها در مناطق گوناگون اعتراضات موسوم به «خیزش لبنان» نقش اصلی در پوشش خبری آن دارند. از سوی دیگر، مردم از طریق سایت ها و کامنت ها و توییت های منتشر شده در شبکه های اجتماعی تحولات را دنبال می کنند. از این رو، تصویر انقلاب از طریق اینترنت و تلویزیون به طور کامل به مردم منتقل می شود.
مطبوعات کاغذی هر کدام به سبک خاص خود تحولات را دنبال می کنند. برخی روزنامه ها با انتشار مقاله و تحلیل و خبر و عکس بخشی از صفحاتشان را به تحولات لبنان اختصاص دادند. اما روزنامه هایی هستند که موضوع رویدادهای جاری سوژه اصلی اغلب صفحاتشان شده است. یک روزنامه لبنانی نیز با انتشار ضمیمه ویژه درباره انقلاب به نقش ویژه زنان در خیزش مردمی پرداخت.
در گیر و دار پوشش خبری جنبش مدنی لبنان توسط مطبوعات کاغذی غوغایی ولی از نوع دیگر در روزنامه «الاخبار» به پا بود. جمعی از مسئولان روزنامه به دلیل «مشکلات انباشته شده از جمله رویکرد روزنامه در پوشش خبری قیام 17 اکتبر» استعفا کردند.
با نگاهی به مطبوعات لبنان در این مقطع زمانی می توان گفت «النهار» تنها روزنامه ای بود که در 31 اکتبر ضمیمه ویژه ای درباره نقش زنان در قیام لبنان منتشر کرد.
هشت صفحه ضمیمه به انتشار عکس های زنان به پا خاسته در لبنان از کلیه رده های سنی اختصاص یافته است. سرود ملی لبنان با تغییر اندک در متن اصلی در صفحه نخست ضمیمه منتشر شد. عبارت «دشت ها و کوه های لبنان پرورشگاه مردان بزرگ» به «دشت و کوه های لبنان پرورشگاه زنان بزرگ» تغییر یافت. این اقدام مورد استقبال گسترده کاربران شبکات اجتماعی قرار گرفت.
روزنامه «نداء الوطن» نیز در چندین شماره به پوشش خبری انقلاب در مناطق گوناگون لبنان پرداخت.
بشاره شربل سردبیر روزنامه به الشرق الاوسط گفت «همه پرسنل روزنامه در حال پوشش خبری انقلاب هستند. روزنامه های دیگر به دلایل کمبود بودجه و شرایط اقتصادی دشوار یا دیدگاه سیاسی متضاد با انقلاب ضمیمه ویژه انقلاب منتشر نمی کنند».
طارق ترشیشی سردبیر روزنامه الجمهوریه می گوید اصولا ایده انتشار ضمیمه در این روزنامه مطرح نبود. ما اخبار انقلاب را به شکل روزانه در حدود 12 صفحه کامل از مجموع 32 صفحه منتشر می کنیم.
روزنامه های «اللواء» و «الشرق» و «الدیار» نیز ضمیمه ویژه انقلاب ندارند.

رسانه های الجزایر؛ از تعریف و تمجید تا بی توجهی به اعتراضات
اعتراضات مردمی الجزایر در 22 فوریه 2019 آغاز شد. کلیه رسانه های حکومتی و غیر حکومتی به پوشش خبری گسترده «رویداد تاریخی» پرداختند. تظاهرات به طور مستقیم از شبکه های ماهواری پخش می شد. رسانه ها نقش عمده و پررنگی در پوشش خبری اعتراضات داشتند. بخشی از اهل رسانه نیز در اعتراضات شرکت کردند. روزنامه نگاران تلویزیون رسمی الجزایر در مقر تلویزیون در اعتراض به محدودیت گسترده این شبکه در 20 سال از حکمرانی پرزیدنت عبد العزیز بوتفلیقه تظاهرات کردند.
اهل مطبوعات برای اولین بار فضای آزاد را تجربه می کنند. در قانون اساسی که در دوره پرزیدنت الشاذلی بن جدید در سال 1989 تصویب شد کثرت گرایی مورد تاکید قرار گرفت. آزادی مطبوعات همزمان با عملیات ترور 100 نفر از چهره های رسانه ای به شدت محدود شد. سرکوب مطبوعات تا روی کار آمدن بوتفلیقه در 1999 ادامه یافت. بوتفلیقه به صراحت اعلام کرد روزنامه نگاران یکی از دشمنانش هستند. دستگاه های امنیتی الجزایر از کلیه وسایل برای به زانو درآوردن رسانه و وادار کردن رسانه ها برای حمایت بی چون و چرا از سیاست های رییس جمهور استفاده کردند.

همزمان با آغاز اعتراضات رسانه های کشور برای پوشش تحولات با یکدیگر به رقابت پرداختند. شبکه های تلویزیونی و رادیویی دولتی نیز به گفتگو با چهره های مخالف رژیم بوتفلیقه پرداختند. این افراد پیشتر ممنوع التصویر بودند. عبد العزیز رحابی وزیر پیشین اطلاع رسانی و سفیان جیلانی رییس حزب «نسل نو» و ناصر جابی جامعه شناس معروف از جمله همین چهره ها بودند. برنامه های گفتگوی آزاد نیز از شبکه های ماهواره ای خصوصی پخش شدند. عده فراوانی گمان کردند که دوران محدودیت رسانه ای به سر آمده است.
پرونده های قضایی چهره های سرشناس دوره بوتفلیقه از جمله برادر و مشاور ارشد او نیز مورد توجه رسانه ها قرار گرفت. برخی به اتهام فساد و گروهی نیز به اتهام توطئه چینی علیه ارتش روانه زندان شدند.
نکته قابل توجه این است که اغلب رسانه ها دنبال مدارک و اسنادی که قضات در این محاکمه ها استفاده کردند نبود. رسانه ها می دانستند که ارتش مسئول پیگیری این پرونده هاست و کنکاش در آنها دردسر ساز بوده و احتمالا خبرنگاران را با اتهام هایی از قبیل «افشای اسرار تحقیق» روبرو می کند.
ارتش گمان می کرد که اعتراضات مردمی به دنبال بازداشت چهره های اصلی حکومت بوتفلیقه متوقف می شود. اما آنچه بعدها اتفاق افتاد این بود که چند ماه پس از آغاز اعتراضات، مردم شعار تغییر کل نظام و برکناری قاید صالح فرمانده ارتش و عبد القادر بن صالح رییس جمهور موقت و نور الدین بدوی نخست وزیر سردادند.
رفتار ارتش تغییر کرد و معترضان توسط فرمانده ارتش به «نمک نشناسی» متهم شدند. ارتش گفت «اگر ارتش و فرمانده او بوتفلیقه را سرنگون نمی کردند برکناری این باند حکومتی را در خواب هم نمی دیدند».
همزمان با انتقاد پی در پی قاید صالح از جنبش اعتراضی نقش رسانه ها در پوشش خبری اعتراضات کم رنگ شد. دیگر از پخش مستقیم موج
گسترده معترضان در خیابان های پایتخت و شهرهای بزرگ خبری نبود. تا جایی که رسانه ها دیگر اخبار اعتراضات را منتشر نمی کنند.
روزنامه ها و شبکه های ماهواره ای مهم مورد فشار گسترده حکومت قرار گرفتند تا «دست از تعریف و تمجید جنبش اعتراضی» بردارند.
برخی رسانه ها به دلیل شرایط مالی بد زیر بار فشارها رفتند.
ناظران می گویند اغلب روزنامه نگاران نسل کنونی تجربه مبارزه در راه آزادی مطبوعات ندارند و به همین دلیل به آسانی تسلیم شدند.
روزنامه نگاران با توجه به بی اعتنایی رسانه ها به اعتراضات مورد انتقاد معترضان قرار دارند. روزنامه نگاران حق پوشش اعتراضات هفتگی را ندارند. معترضان می گویند آنها بخشی از باند حکومتی هستند.

پربازدید

 
 
Arab World

King of Jordan to Visit China from August 18

Jordan's King Abdullah II ibn Al-Hussein speaks during a news conference in Berlin, Germany, March 15, 2022. REUTERS/Hannibal Hanschke
Jordan's King Abdullah II ibn Al-Hussein speaks during a news conference in Berlin, Germany, March 15, 2022. REUTERS/Hannibal Hanschke
TT
TT

King of Jordan to Visit China from August 18

Jordan's King Abdullah II ibn Al-Hussein speaks during a news conference in Berlin, Germany, March 15, 2022. REUTERS/Hannibal Hanschke
Jordan's King Abdullah II ibn Al-Hussein speaks during a news conference in Berlin, Germany, March 15, 2022. REUTERS/Hannibal Hanschke

Jordan’s King Abdullah II will visit China from Tuesday for talks with Chinese President Xi Jinping, Beijing announced on Monday.

The trip, at the invitation of Xi, will take place from August 18 to 24, Beijing's foreign ministry said in a statement.

The leaders will "exchange views on bilateral relations and international and regional issues of common concern,” Chinese foreign ministry spokesman Lin Jian said.

"China is willing to work with Jordan to take this visit as an opportunity to jointly enhance political mutual trust, expand mutually beneficial cooperation... and make positive contributions to regional peace, stability and development," he added.

During his visit to China -- his ninth since he took the throne in 1999 -- the Jordanian king will also visit Shanghai and Shenzhen.

King Abdullah II's visit to China will map out the next decade of strategic cooperation with Xi, according to Chinese Ambassador to Amman Guo Wei.

Guo told the Jordan News Agency (Petra) that the upcoming summit marks a key milestone as Jordan and China approach the 50th anniversary of diplomatic relations next year.

Economic cooperation between Amman and Beijing expanded rapidly, according to the ambassador. China became Jordan’s top trading partner in 2025, with bilateral trade surging over 25 percent to exceed $6.7 billion. Jordan's exports to China jumped 80 percent in the first five months of this year alone, reaching nearly $300 million.

Chinese investments in Jordan now exceed $3 billion, supporting major sectors such as engineering, textiles, steel, ceramics, energy, logistics, and e-commerce, while employing thousands of Jordanians.

Beyond economic ties, cultural and educational exchanges continue to grow. Over 600 Jordanian students are currently learning Chinese across seven institutions, while around 500 Chinese students study in Jordan.

Chinese culture is also gaining strong traction across Jordan, with tea, culinary, and poetry events reaching local schools and communities.

العالم أفريقيا

اشتباكات بين الجيش الصومالي والمعارضة المسلّحة في بيدوة

مدنيون يتجمعون بأحد شوارع مدينة بيدوة الصومالية عقب اشتباكات بين القوات الفيدرالية الصومالية وجماعات المعارضة المسلحة (رويترز)
مدنيون يتجمعون بأحد شوارع مدينة بيدوة الصومالية عقب اشتباكات بين القوات الفيدرالية الصومالية وجماعات المعارضة المسلحة (رويترز)
TT
TT

اشتباكات بين الجيش الصومالي والمعارضة المسلّحة في بيدوة

مدنيون يتجمعون بأحد شوارع مدينة بيدوة الصومالية عقب اشتباكات بين القوات الفيدرالية الصومالية وجماعات المعارضة المسلحة (رويترز)
مدنيون يتجمعون بأحد شوارع مدينة بيدوة الصومالية عقب اشتباكات بين القوات الفيدرالية الصومالية وجماعات المعارضة المسلحة (رويترز)

قال أحد السكان وضابط في الجيش الصومالي، لوكالة «رويترز» للأنباء، إن القوات الاتحادية اشتبكت مع جماعات معارضة مسلّحة في معارك ضارية، وسط مدينة بيدوة، اليوم الاثنين.

وبيدوة هي العاصمة الإدارية لولاية جنوب غرب الصومال ومقر قوات حفظ السلام الدولية والمنظمات الإنسانية. وهي واحدة من كبرى مدن الصومال، ويتجاوز عدد سكانها المليون نسمة. ومِن شأن اندلاع القتال من جديد في المدينة أن يفاقم الأزمة الإنسانية الحادة في المنطقة.

وتستضيف بيدوة مئات الآلاف من النازحين، وأظهر مسحٌ لمنظمة «أطباء بلا حدود»، في يوليو (تموز) الماضي، معاناة طفل، من كل أربعة أطفال، في مواقع النزوح هناك من سوء التغذية الحاد.

وقال فرح نور، الذي يمتلك متجراً في المدينة، لوكالة «رويترز» للأنباء: «دخلت الميليشيات الموالية لرئيس بيدوة السابق المدينة من جهتين، متحدية كتيبتين من الجيش الاتحادي. واحتدم القتال، الآن».

وسيطرت القوات الاتحادية على المدينة، في مارس (آذار) الماضي، مما دفع عبد العزيز حسن محمد لفتاجرين، رئيس ولاية جنوب غرب، إلى الاستقالة.

وأكد نور أن القوات الاتحادية تستخدم أسلحة ثقيلة، وأنه شاهد مقتل مدنيين، على الأقل، في منزليهما برصاص طائش، وأن عدة مصابين نُقلوا إلى المستشفى.

وقال حسن محمد، المتحدث باسم لفتاجرين، في منشور على «فيسبوك»، إن قواتهم سيطرت على بيدوة وطلبت من القوات الاتحادية الاستسلام.

وقال عثمان عبد الله، وهو ضابط في الجيش الاتحادي الصومالي، لوكالة «رويترز» للأنباء: «هاجمت الميليشيات المسلّحة بيدوة، صباح اليوم، ونحن نتصدى لهم... هناك إصابات جراء دخول الرصاصات الطائشة المنازل».

موضوعات
أخبار العالم أخبار القرن الأفريقي الصومال
Business

China Leads Wave of Clean Power Wastage as Grids Globally Hit Limits

Solar panels at the Dalad Banner Photovaltic Base in Kubuqi desert during organized media tour, in Ordos, Inner Mongolia Autonomous Region, China, June 12, 2026. (Reuters)
Solar panels at the Dalad Banner Photovaltic Base in Kubuqi desert during organized media tour, in Ordos, Inner Mongolia Autonomous Region, China, June 12, 2026. (Reuters)
TT
TT

China Leads Wave of Clean Power Wastage as Grids Globally Hit Limits

Solar panels at the Dalad Banner Photovaltic Base in Kubuqi desert during organized media tour, in Ordos, Inner Mongolia Autonomous Region, China, June 12, 2026. (Reuters)
Solar panels at the Dalad Banner Photovaltic Base in Kubuqi desert during organized media tour, in Ordos, Inner Mongolia Autonomous Region, China, June 12, 2026. (Reuters)

China turned away enough clean energy to power Mexico for a year in the six months through June as its grids hit their limits, while networks in many other nations such as Australia and Japan also failed to keep pace with a surging renewables buildout.

Curtailments, or the pre-emptive rejection of wind or solar power because a grid reaches capacity, are emerging as a growing challenge to renewables globally and underscore continued reliance on fossil fuels.

China, the world's top producer of solar power, rejected 360 terawatt-hours (TWh) of clean power from January to June, up 49% from the same period a year earlier, according to a report this month by Global Energy Monitor (GEM) and the Center for Research on ‌Energy and Clean ‌Air (CREA).

The report's estimates for curtailments far exceed figures given by the Chinese ‌government.

Insufficient ⁠transmission infrastructure and ⁠supply contracts that guarantee operations of newly built coal-fired power plants in China are forcing the rejection of abundant renewable output, analysts say.

"Curtailment in China is structural, not a temporary bottleneck. We expect curtailment pressure to continue through the rest of this decade," said Yuan Ren, analyst at consultancy Wood Mackenzie.

Curtailments, along with a new policy that removes a guaranteed fixed price for renewables, have contributed to a 66% drop in new solar installations this year in China. At the same time, China's coal-fired power generation is expected to rise again this year, reversing a first-in-a-decade ⁠decline.

CURTAILMENTS AFFECTING RENEWABLE INVESTMENTS

China's National Energy Administration, which stopped publishing monthly data on ‌curtailment by province in March, said in a statement last ‌month that 8.6% of the country's solar output and 9.1% of its wind output were curtailed in the first half ‌of 2026.

But GEM and CREA estimate China rejected 26.1% of its total wind and solar output in ‌the six months through June, using weather-adjusted data to account for unreported curtailment.

The National Energy Administration did not respond to a faxed request for comment.

With curtailment worsening, it's harder "to do pre-assessment of the financial viability of projects," said Shawn Shuwei Zhang, chief economist at Beijing-based consultancy Draworld Environment Institute.

Clean power investments are already shifting from standalone solar projects towards solar-plus-storage ‌to reduce exposure to curtailment, Wood Mackenzie's Ren said.

CURTAILMENT RISING GLOBALLY

Rising curtailment extends beyond China, to the rest of the Asia Pacific and Europe.

In Australia's ⁠National Electricity Market, curtailments surged ⁠37% to 2.93 TWh, or 7% of its wind and solar output, in the first half of 2026, while Japan's grid rejected 2.35 TWh — a jump of 34% and representing 4% of renewable output, data from their electricity markets showed.

India, the No.3 global solar generator, curtailed 8.13 TWh of solar power in the quarter ended June, its renewable energy minister said. That accounts for 14% of its solar output in the three months through June, grid data showed.

That compared with March quarter curtailment of 0.47 TWh of renewable output that includes both solar and wind, according to energy think tank Ember. Indian solar generation is, however, typically much higher in the June quarter, meaning curtailments will be higher too.

Efficient deployment and an immediate scale-up of battery storage could help stall curtailment globally, Ember analyst Kostantsa Rangelova said, adding that Bulgaria and Chile provided effective models that could be emulated.

"Chile added 4 GWh of batteries in 2025, more than doubling its installed capacity. Most of this new storage was co-located with solar plants, helping reduce curtailment," Rangelova said.