۹ دهه از حیات پادشاهی عربی سعودی شاهد تلاشهای دیپلماتیکی بود که از طریق آن تلاش شده تا به جهانی با مدارا و صلح آمیزتر برسد، به ویژه در منطقه ای که اختلافات و درگیریها در آن آرام نمیگیرد.
سعودی، از نظر نقش و موقعیت خود در جهان عرب و اسلام، در سطوح مختلف، چه از نظر سیاسی و چه اقتصادی، در موقعیت اصلی برای ترویج صلح، وحدت گفتمان در سطح عربی یا اسلامی، کاهش شدت تنش در آن، نفی نفرت، ایجاد پل ارتباطی بین مردم عرب و اسلامی و سایر مردم جهان و مهار بحرانهای به وجود آمده در درون آن است.
سعودی در این زمینه برای حل اختلافات و درگیریها که در توافقنامهها، اجلاسها، کنفرانسها و پروژههای خاص متبلور شده، تلاش کردهاست تا از طریق آن طرفها را برای اتحاد مردم، خاتمه دادن به جنگها و ارتقای ارزشهای تحمل دیگری و همزیستی در سطح منطقه ای و بینالمللی به هم پیوند دهد.
- توافقات سیاسی
از جمله این اقدامات میتوان به موافقت نامه طائف در سال ۱۹۸۹ اشاره کرد که وحدت لبنان را بازسازی کرد و به جنگ داخلی پایان داد و با توافقنامه صلح جده در سال ۲۰۱۸ تحت نظارت خادم حرمین شریفین ملک سلمان بن عبدالعزیز و با حضور ولیعهد وی شاهزاده محمد بن سلمان به درگیری طولانی مدت در قاره آفریقا بین اتیوپی و اریتره پایان داد.
سعودی همچنین علاوه بر «توافق ریاض» در پایان سال گذشته، که پایه و اساس صلح میان جناحها در یمن بود، به پایان دادن به یک گسست بزرگ که بیش از ۱۰ سال بین جیبوتی و اریتره ادامه داشت، کمک کرد.
در ژوئیه ۲۰۱۸، سعودی با برگزاری جلسات آشتی بین طرفها، تمایل خود را در زمینه امنیت و ثبات در افغانستان را نشان داد، در حالی که یک کنفرانس بینالمللی با حضور دانشمندان مسلمان با موضوع «صلح و ثبات در افغانستان» برای ارائه نظرات طرفهای مختلف به منظور دستیابی به آشتی افغانستان و جلوگیری از تروریسم و افراط گرایی برگزار کرد.
علاوه بر این، سعودی کنفرانسی را برگزار کرد که علما و روحانیون از ادیان و مذاهب مختلف را گرد هم آورد تا وحدت را در میان آنها ایجاد کند و ارزشهای همزیستی بین مردم از مذاهب، آموزهها، فرهنگها و زبانهای مختلف را از طریق چندین نهاد، که برجستهترین آنها انجمن جهانی اسلام و مرکز گفتگوی ملک عبدالله بین پیروان ادیان و فرهنگها (کایسید) نهادینه کرد.
- تقویت ارزشهای همزیستی
این تلاشها تأثیر ملموسی در شکلگیری تعدادی از اسناد، از جمله «سند مکه» برای جلوگیری از جنگهای فرقه ای در عراق در سال ۲۰۰۶ داشت.
سند مکه» بر مقابله با تروریسم، بی عدالتی و ظلم، رد نقض حقوق و کرامت انسان و ریشه یابی ارزشهای همزیستی بین مذاهب، فرهنگها، نژادها و فرقههای مختلف در جهان اسلام تأکید دارد و در حاشیه کنفرانس بینالمللی ارزشهای میانهروی و اعتدال در سال ۲۰۱۹ توسط ۱۲۰۰ شخصیت اسلامی از ۱۳۹ کشور از فرق و مذاهب مختلف اسلامی تصویب شد.
این توافقنامهها و اسناد نقش مهمی در گردهم آوردن طرفهای مختلف، پایان دادن به جنگها، بازگرداندن توسعه، تثبیت ارزشهای همزیستی و دستیابی به صلح دارند و پایداری آنها به عوامل دیگری بستگی دارد که مهمترین آنها علاوه بر تلاشهای بینالمللی در این زمینه، ادامه توافق طرفهای مختلف و جلوگیری از هرگونه تلاش برای خنثی کردن آنها است.
تلاشهای سعودی فقط به حمایت مالی از موافقت نامهها و معاهدات محدود نمیشد، بلکه شامل بسیاری از اقدامات نمادین بود که اهمیت ارتقای ارزشهای همزیستی و ساختن پلهایی بین مذاهب و فرهنگهای مختلف، مانند هماهنگی جلسات بین شیوخ مسلمان، کشیشها و خاخامها، یا بین شیوخ فرقههای مختلف اسلامی، کشیشان، خاخامها و مقامات سعودی را بیان میکرد.
این امر حاکی از آن است که پادشاهی میخواهد بر اهمیت ایجاد پل بین همه و مقابله با سخنان نفرت آمیز تأکید کند.
سعودی از منظر موقعیت رهبری خود، با انجام توافقنامههای صلح در منطقه و اتحادهایی برای تقویت همکاری بین کشورها، و مشارکتهای استراتژیک تحت نظارت آن، در صحنه سیاسی عربی، اسلامی و منطقه ای به تغییرات زیادی دست یافتهاست.
علاوه بر این سعودی تلاشهای دیگری نیز داشتهاست از جمله عقد توافقنامههای مختلف در سطح بینالمللی، مانند آنچه سعودی در دولتها و سازمانهای بینالمللی برای توسعه بسیاری از کشورها و حمایت از دولتها و مردم آنها دنبال کرده، همچنین تلاشهایی برای حذف نام برخی کشورها از لیست کشورهای حامی تروریسم، حذف تحریمهای بینالمللی قبلی و تشویق کشورهای عربی و اسلامی و جامعه جهانی برای ایستادن در کنار این کشورها نیز داشتهاست.
