هشدار ترامپ به ایران پس از حمله موشکی به سفارت آمریکا در عراق

(نيويورك تايمز)
(نيويورك تايمز)
TT

هشدار ترامپ به ایران پس از حمله موشکی به سفارت آمریکا در عراق

(نيويورك تايمز)
(نيويورك تايمز)

دونالد ترامپ رییس جمهور آمریکا چهارشنبه (۲۳ دسامبر) گفت «هر گونه حمله احتمالی به آمریکایی ها در عراق تقصیر ایران خواهد بود».
اظهارات پرزیدنت ترامپ در زمانی مطرح می شود که اولین سالگرد ترور قاسم سلیمانی فرمانده سپاه قدس به دنبال حمله پهپادی آمریکا در نزدیکی فرودگاه بغداد نزدیک است.
ترامپ که تا پایان دوره ریاست جمهوری اش چیزی باقی نمانده با انتشار توییتی افزود «سفارتمان را در بغداد روز یکشنبه با چندین موشک زدند». حمله یاد شده منجر به وقوع تلفات مادی شد.
ترامپ خاطر نشان کرد «حدس بزنید که موشک ها از کجا آمدند: ایران».
او گفت «حرف و حدیث درباره این است که حملات دیگری علیه آمریکایی ها در عراق در راه است».
ترامپ افزود «دوستانه به ایران نصیحت می کنم: اگر یک آمریکایی کشته شود ایران را مسئول آن می دانم».
او خطاب به ایران هشدار داد «خوب به این مساله فکر کنید».
ستاد فرماندهی نیروهای آمریکایی در خاورمیانه ضمن محکوم کردن حملات موشکی گفت «۲۱ موشک شلیک شده و تقریبا بدون هیچ تردیدی می توان گفت کار شبه نظامیان مورد حمایت ایران بوده است» و «آنچه روشن است این است که هدف حملات خودداری از کشته شدن غیر نظامیان نبوده است».
سنتکام (فرماندهی مرکزی آمریکا) در بیانیه ای افزود «اگر هر شهروند آمریکایی بر اثر این حملات منتسب به گروه های سرکش مسلح کشته شود ایران مسئول آن خواهد بود».
مایک پمپئو وزیر خارجه آمریکا گفت حملات موشکی کار رژیم تهران بوده است.
فرانک مکنزی فرمانده سنتکام هم ضمن هشدار به ایران گفت اگر ایران در اولین سالگرد ترور سلیمانی حمله کند آمریکا «برای پاسخ آمادگی دارد».
ایران روز دوشنبه (۲۱ دسامبر) خواستار خودداری دولت آمریکا از «تنش زایی» شد.
ترور قاسم سلیمانی فرمانده نظامی شاخص ایران در حمله پهپادی آمریکا در ۳ دسامبر ۲۰۲۰ در بغداد به دستور ترامپ انجام شد.
پس از این حمله نگرانی درباره افزایش تنش میان ایران و آمریکا افزایش یافت اما چنین اتفاقی نیفتاد. حالا در آستانه اولین سالگرد کشته شدن سلیمانی تنش بین دو کشور بالا گرفته است. اینها همه در حالی است که فاصله زیادی تا پایان دوره ریاست جمهوری ترامپ نمانده است.
واشنگتن یکی دو ماه پیش تعداد کارمندان سفارت آمریکا در بغداد را کاهش داد و حرف و حدیث هایی در چند روز گذشته درباره احتمال تعطیلی کامل این سفارت مطرح شده است.
در این راستا، یک مقام ارشد دولت آمریکا به رویترز گفت «مقام های ارشد امنیت ملی دولت آمریکا روز چهارشنبه (۲۳ دسامبر)‌ درباره ارائه چند گزینه به پرزیدنت ترامپ توافق کردند که درباره مقابله با حملات احتمالی به نظامیان و دیپلمات های آمریکایی در عراق است».
نشست اعضای عالی رتبه حوزه امنیت ملی آمریکا ۲۰ دسامبر تشکیل شد.
به گفته ارتش عراق و سفارت آمریکا روز یکشنبه (۲۰ دسامبر) دستکم ۸ موشک به منطقه به شدت حفاظت شده سبز در بغداد اصابت کردند و سفارت را زدند.
این مقام آمریکایی که نخواست نامش منتشر شد که جلسه یاد شده در کاخ سفید با حضور مقام های عالی رتبه مثل کریستوفر میلر سرپرست وزارت دفاع و مایک پمپئو وزیر امور خارجه و رابرت اوبراین مشاور امنیت ملی برگزار شد.
این مسئول آمریکایی نگفت که چه گزینه هایی درباره ایران بررسی شده و آیا اقدام نظامی هم جزو گزینه های احتمالی است و تنها به این نکته اشاره کرد که «گزینه های متنوع بررسی شدند که به زودی به پرزیدنت دونالد ترامپ ارائه می شود».
او در ادامه یادآور شد «تمام گزینه های احتمالی تنها جنبه بازدارندگی دارند و تنش زا نیستند».
ترامپ پس از این نشست با انتشار توییتی گفت «موشک های حمله روز یکشنبه از ایران بوده و الان صحبت درباره حملات دیگر علیه آمریکایی ها در عراق است».
ترامپ به هیچ سند و مدرکی درباره درستی اظهاراتش اشاره نکرد.
ارتش عراق گفت «حمله ۲۰ دسامبر کار یک گروه قانون شکن بوده است».
یک مقام آمریکایی دیگر که نخواست نامش منتشر شود گفت «سفارت را با ۲۱ موشک زدند اما هیچ تبعه آمریکایی آسیب ندیده است و چند موشک به ساختمان سفارت اصابت کرد».
مقام های آمریکایی همواره می گویند گروه های مورد حمایت رژیم ایران مکررا با موشک تاسیسات آمریکایی در عراق از جمله مواضع آمریکایی نزدیک سفارت در بغداد را می زنند.
گروه های مورد حمایت ایران هنوز مسئولیت خود را در آخرین حمله اعلام نکرده اند.
مقام ارشد دولت آمریکا گفت «هدف جلسه کاخ سفید این بود که مجموعه درستی از گزینه ها تنظیم و به پرزیدنت ارائه شود تا هدف بازدارندگی داشته باشند و ایرانی ها و شبه نظامیان شیعه در عراق به نیروهای ما حمله نکنند».
یک گروه مسلح عراق در اکتبر اعلام کرد که اگر دولت عراق یک برنامه زمانی برای خروج نیروهای آمریکا تنظیم کند حملات موشکی علیه آنها انجام نمی دهد.
مقام های امنیتی عراق می گویند حمله موشکی به سفارت آمریکا در ۱۸ نوامبر گواه روشنی بر این بود که حملات گروه های مورد حمایت ایران به پایگاه های آمریکا از سر گرفته شده است.
آمریکا در حال کاهش نیروهای نظامی مستقر در عراق است. حدود ۵ هزار سرباز آمریکایی در عراق حضور دارند.
دولت آمریکا گفت «اگر دولت عراق جلوی گروه های هم پیمان با ایران را نگیرد سفارت آمریکا در عراق تعطیل می شود».

 



نشست پکن؛ هماهنگی برای مقابله با تحریم‌های ایران


وانگ یی، وزیر امور خارجه چین، در دیدار با سرگئی ریابکوف، معاون وزیر امور خارجه روسیه، و کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر امور خارجه ایران، در پکن، ۱۴ مارس ۲۰۲۵ (رویترز)  
وانگ یی، وزیر امور خارجه چین، در دیدار با سرگئی ریابکوف، معاون وزیر امور خارجه روسیه، و کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر امور خارجه ایران، در پکن، ۱۴ مارس ۲۰۲۵ (رویترز)  
TT

نشست پکن؛ هماهنگی برای مقابله با تحریم‌های ایران


وانگ یی، وزیر امور خارجه چین، در دیدار با سرگئی ریابکوف، معاون وزیر امور خارجه روسیه، و کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر امور خارجه ایران، در پکن، ۱۴ مارس ۲۰۲۵ (رویترز)  
وانگ یی، وزیر امور خارجه چین، در دیدار با سرگئی ریابکوف، معاون وزیر امور خارجه روسیه، و کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر امور خارجه ایران، در پکن، ۱۴ مارس ۲۰۲۵ (رویترز)  

نتایج نشست پکن میان معاونان وزیران امور خارجه روسیه، چین و ایران، نشان‌دهنده آغاز یک حرکت مشترک با هدف «هماهنگی زمانی» در مرحله‌ای دشوار و پیچیده است. این موضوع را یک دیپلمات روسی تأیید کرده است.

شرکت‌کنندگان در این نشست که اولین دیدار از این نوع محسوب می‌شود، بر هماهنگی مواضع برای مقابله با تحریم‌ها، رد هرگونه اقدام نظامی علیه تأسیسات هسته‌ای و تلاش برای پیشبرد یک توافق سیاسی احتمالی با دولت آمریکا توافق کردند. این موضوع در چارچوب پیشنهاد مسکو برای میانجی‌گری در پرونده برنامه هسته‌ای ایران و در پی اعلام آمادگی واشنگتن برای آغاز روند مذاکرات مطرح شد.

به نظر می‌رسد مسکو که به طور فعال برای موفقیت این نشست سه‌جانبه تلاش کرده، قصد دارد موقعیت مذاکره‌ای خود با واشنگتن را تقویت کند. این تلاش در چارچوب گشایش به سوی یک گفت‌وگوی گسترده‌تر شامل پرونده اوکراین و سایر مسائل بین‌المللی و منطقه‌ای از جمله برنامه هسته‌ای ایران صورت می‌گیرد.

بیانیه وزارت امور خارجه روسیه حاکی از رضایت مسکو از نتایج این نشست بود. در این دیدار، سرگئی ریابکوف، دیپلمات ارشد روسیه که مسئول پرونده‌های امنیت استراتژیک و مدیریت گفت‌وگو با واشنگتن است، شرکت داشت.

بر اساس این بیانیه، در این نشست «هماهنگی اقدامات برای کاهش تنش‌ها حول برنامه هسته‌ای ایران مورد بحث قرار گرفت و بر غیرقابل قبول بودن تهدیدات و استفاده از نیروی نظامی علیه تأسیسات انرژی هسته‌ای ایران تأکید شد.»

وزارت امور خارجه روسیه همچنین اعلام کرد که «رایزنی‌ها میان معاونان وزیران امور خارجه روسیه، چین و ایران بر روی برنامه اقدام جامع مشترک و هماهنگی اقدامات برای کاهش تنش‌های مصنوعی حول برنامه هسته‌ای ایران متمرکز بود.»

روسیه، چین و ایران بر هماهنگی برای مقابله با تحریم‌های علیه تهران توافق کردند (رویترز)

این بیانیه همچنین به ارزیابی دقیق سه طرف از «اقدامات غیرقانونی و نقض‌های متعدد قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت توسط ایالات متحده و کشورهای اروپایی» اشاره کرد و بر غیرقابل قبول بودن تهدید، ارعاب و استفاده از نیروی نظامی علیه زیرساخت‌های انرژی هسته‌ای ایران تأکید کرد.

به گفته وزارت امور خارجه روسیه، این نشست همچنین به بررسی چشم‌انداز «یافتن راه‌حل‌های مذاکره‌ای پایدار و بلندمدت بر اساس ملاحظات متقابل و تعادل مطمئن منافع طرفین» پرداخت.

نشستی «موفق و مهم»

محسن بختیار، سفیر ایران در چین، در پلتفرم «ایکس» این نشست را «کاملاً موفق» توصیف کرد و گفت که این نشست راه را برای مقابله با «یک‌جانبه‌گرایی شکست‌خورده» ایالات متحده هموار می‌کند.

چین، ایران و روسیه در روز جمعه در جریان مذاکرات پکن خواستار لغو تحریم‌های علیه تهران شدند. این در حالی است که تلاش‌های دیپلماتیک فشرده‌ای توسط قدرت‌های بزرگ برای احیای توافق سال ۲۰۱۵ در جریان است و واشنگتن فشارهای شدیدی بر برنامه هسته‌ای ایران اعمال می‌کند.

این مذاکرات در زمانی انجام شد که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، از زمان بازگشت به کاخ سفید در ژانویه ۲۰۲۵، تمایل خود را برای گفت‌وگو با تهران اعلام کرده است. ترامپ در سال ۲۰۱۸ و در دوره اول ریاست‌جمهوری خود به طور یک‌جانبه از این توافق خارج شد.

با این حال، ترامپ تحریم‌های شدیدی علیه ایران اعمال کرد و ایران نیز با محکوم کردن «دورویی» ایالات متحده، به این اقدامات واکنش نشان داد.

بخشی از نشست سه‌جانبه روسیه، چین و ایران در پکن، ۱۴ مارس ۲۰۲۵ (رویترز)

ورود روسیه به این پرونده از طریق پیشنهاد میانجی‌گری برای پیشبرد مذاکرات هسته‌ای ایران، نشان‌دهنده تغییر مهمی است که بیانگر این باور در کرملین است که روابط جدید با دولت ترامپ می‌تواند به یک «توافق جامع» در مورد مسائل مورد اختلاف دو کشور منجر شود.

کرملین اعلام کرده است که پرونده ایران یکی از چندین مسیر مذاکره‌ای است که مسکو و واشنگتن آماده آغاز گفت‌وگو درباره آن‌ها هستند. این مسیرها شامل درگیری در اوکراین، مسائل امنیت استراتژیک و موضوعات منطقه‌ای داغ می‌شوند.

برخی محافل روسیه معتقدند که مسکو ممکن است آماده ترسیم چارچوب یک «توافق جامع» با واشنگتن باشد که بر اساس احترام به منافع طرفین در پرونده‌های مطرح شده استوار است.

در این چارچوب، به نظر می‌رسد نشست پکن موقعیت مذاکره‌ای مسکو را تقویت کرده است. این موضوع در اظهارات سه طرف که از از سرگیری برنامه هسته‌ای ایران، رد سیاست فشار حداکثری واشنگتن و مقابله با پیامدهای تحریم‌ها سخن گفتند، منعکس شده است.

وانگ یی، وزیر امور خارجه چین، در دیدار با سرگئی ریابکوف و کاظم غریب‌آبادی، هشدار داد که «وضعیت بار دیگر در یک تقاطع حساس قرار دارد.»

وی افزود: «توافق جامع در مورد مسئله هسته‌ای ایران دستاورد مهمی است که از طریق گفت‌وگو و مذاکره به دست آمده است.» او هشدار داد که «تحریم‌های یک‌جانبه تنها به تشدید اختلافات منجر خواهد شد. گفت‌وگو و مذاکره تنها گزینه‌های موجود هستند.»

ما چائو شیوی، معاون وزیر امور خارجه چین، گفت که روسیه، چین و ایران در نشست پکن بر ضرورت لغو همه تحریم‌های غیرقانونی تأکید کردند.

وی افزود: «ایران و روسیه از چین به خاطر نقش سازنده‌اش و سازماندهی این نشست در پکن تشکر کردند.»

گفت‌وگویی عمیق

نماینده ایران «برخی کشورها» را به ایجاد «یک بحران غیرضروری» متهم کرد و تأکید کرد که نشستی «بسیار سازنده و مثبت» با همتایان روس و چینی‌اش برگزار شده است.

ما چائو شیوی، معاون وزیر امور خارجه چین، در یک کنفرانس خبری با همتایان روس و ایرانی‌اش اعلام کرد: «ما تبادل نظر عمیقی در مورد مسئله هسته‌ای و لغو تحریم‌ها انجام دادیم.»

وی افزود: «ما بر ضرورت پایان دادن به همه تحریم‌های یک‌جانبه غیرقانونی تأکید کردیم.» این اظهارات در بیانیه مشترک سه کشور که توسط پکن منتشر شد، منعکس شده است.

توافق سال ۲۰۱۵ میان تهران و واشنگتن، پاریس، لندن، برلین، مسکو و پکن، به لغو تحریم‌ها علیه ایران در ازای کاهش فعالیت‌های هسته‌ای و تضمین صلح‌آمیز بودن برنامه هسته‌ای ایران منجر شد.

با این حال، ایالات متحده در سال ۲۰۱۸ به تصمیم ترامپ به طور یک‌جانبه از این توافق خارج شد و تحریم‌های شدیدی را علیه ایران اعمال کرد که اقتصاد این کشور را تحت فشار قرار داد.

تهران تا یک سال پس از خروج آمریکا به تعهدات خود پایبند بود، اما پس از آن شروع به کاهش تعهدات خود کرد. از آن زمان تاکنون تمام تلاش‌ها برای احیای این توافق با شکست مواجه شده است.

پس از ۱۰ سال از اجرای این توافق، قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل متحد که اجرای توافق ۲۰۱۵ را تضمین می‌کرد، در اکتبر ۲۰۲۵ منقضی می‌شود.

برخی کشورها احتمال اعمال مجدد تحریم‌ها علیه ایران پس از این تاریخ را رد نکرده‌اند.

ایران در ماه‌های اخیر چندین دور مذاکره با آلمان، فرانسه و بریتانیا در مورد برنامه هسته‌ای خود انجام داده است و همچنین سیاست‌های خود را با مسکو و پکن هماهنگ کرده تا با وضعیت موجود مقابله کند.

اولین واکنش اروپا به نشست پکن حاکی از برخورد مثبت اروپا با احتمال آغاز یک روند مذاکره‌ای برای حل اختلافات حول برنامه هسته‌ای ایران از طریق روش‌های صلح‌آمیز بود.

انور العنونی، سخنگوی خدمات خارجی اتحادیه اروپا، گفت که این اتحادیه از نشست سه‌جانبه روسیه، ایران و چین در مورد برنامه هسته‌ای ایران مطلع است و همچنان به ارتباطات در این زمینه باز است.

وی در یک نشست خبری در بروکسل افزود: «این سه کشور طرف‌های توافق هسته‌ای ایران هستند. هیچ جایگزین عملی‌ای برای حل دیپلماتیک وجود ندارد.»