بیانیه بحرین خواهان پایان فوری تجاوز به غزه شد

رهبران عرب اشغال گذرگاه رفح توسط اسرائیل را محکوم کردند 

 عکس دسته جمعی سران عرب در نشست سران منامه (dpa)
 عکس دسته جمعی سران عرب در نشست سران منامه (dpa)
TT

بیانیه بحرین خواهان پایان فوری تجاوز به غزه شد

 عکس دسته جمعی سران عرب در نشست سران منامه (dpa)
 عکس دسته جمعی سران عرب در نشست سران منامه (dpa)

رهبران کشورهای اتحادیه عرب در پایان سی و سومین نشست خود در منامه با صدور «بیانیه بحرین» به مهم ترین مسائل و در راس آنها بحران غزه پرداختند.
بیانیه پایانی اجلاس رهبران عرب ضمن تاکید بر پایان فوری تجاوز اسرائیل به نوار غزه «اشغال سمت فلسطینی گذرگاه رفح» را محکوم کرد. متن این بیانیه به شرح زیر است:
بنا به دعوت والا حضرت پادشاه پادشاهی بحرین ملک حمد بن عیسی آل خلیفه سی و سومین نشست رهبران کشورهای اتحادیه عرب (نشست بحرین) به ریاست پادشاه بحرین در راستای تاکید بر پیوندهای برادری و تاریخی و سرنوشت مشترک بین کشورهای عربی برگزار شد. این نشست همچنین با توجه به اهمیت اقدام مشترک عربی برای حفظ امنیت و ثبات در کشورهای عربی و همکاری و همگرایی همه جانبه و نیز اهمیت رویکرد تعاملی با چالش ها و نیازمندی های توسعه پایدار برای خیر و منفعت مردم کشورهای عربی از طریق چشم انداز استراتژیک واحد برگزار گردید.
درک اهمیت استراتژیک امت عرب در عرصه جهانی و ظرفیت های اقتصادی و منابع انسانی امت عرب و لزوم بسترسازی برای گسترش همکاری و ایجاد شراکت های اقتصادی و دست یابی به توسعه فراگیر مبتنی بر منافع مشترک و متقابل و تامین خواسته های ملت عرب و دست یابی به رشد و شکوفایی از اهداف دیگر برگزاری این اجلاس بود.
شرکت کنندگان در این نشست همچنین به ارزش های بردباری و مدارا و همزیستی و تقویت برادری و احترام متقابل بین ملت ها و حمایت از گفتگو و تفاهم بین ادیان و فرهنگ ها و تمدن ها و گسترش صلح و ثبات در جهان باور دارند و به اصول دین اسلام و ارزش های عربی اصیل و تقویت برادری و دوستی و همکاری بین کشورهای جهان در راستای خیر و منفعت بشریت پایبند هستند.
شرکت کنندگان در این نشست به اصول حسن همجواری و دخالت نکردن در امور داخلی و احترام متقابل و حل اختلافات با روش های خشونت پرهیز و هدایت تلاش ها به سمت دست یابی به صلح و امنیت و ثبات در خاورمیانه پایبند هستند.
ما شرکت کنندگان در این نشست به همبستگی و همیاری و همکاری برای تعامل گروهی با شرایط کنونی و اهمیت ارتباط و رایزنی و همکاری و انسجام در راستای تقویت و گسترش ترقی گروهی کشورهایمان در حوزه های مختلف و حرکت به سمت ایجاد منطقه برخوردار از امنیت و ثبات و شکوفایی طبق منافع و خواسته های مردمانش باور داریم.
با توجه به آنچه گفته شد ما رهبران کشورهای عربی همصدا با همدیگر اعلام می کنیم:
کویت
۱- تسلیت به دولت و مردم کویت به خاطر درگذشت شیخ نواف الاحمد الجابر الصباح امیر فقید کویت که رحمت خدا بر او باد و تبریک به شیخ مشعل الاحمد الجابر الصباح که زمام حکمرانی در کویت را در اختیار گرفت با آرزوی توفیق برای او و خیر و رشد و شکوفایی برای ملت کویت.

تشکر از سعودی
۲-تشکر و قدردانی از تلاش های پادشاهی سعودی در دوره ریاست سی و دومین نشست سران عرب و تلاش های به جای سعودی برای هماهنگی تلاش ها و حمایت از اقدام مشترک عربی و گسترش امنیت منطقه ای و دفاع از منافع دولت ها و مردم عرب.

غزه

۳-تاکید بر اهمیت ادامه تلاش های کمیته وزارتی عربی اسلامی در راستای پایان دادن به تجاوز اسرائیل به نوار غزه و پایان دادن به فاجعه انسانی که گریبان بیش از دو میلیون و سیصد هزار شهروند فلسطینی را گرفته و ایجاد کارزار بین المللی برای رسیدن به موضع مشترک حامی حقوق مردم فلسطین با هدف برخورداری از امنیت و آزادی در کشوری مستقل و دارای حاکمیت ملی. از اعضای این کمیته به خاطر تلاش منطقه ای و بین المللی اش تشکر و از تلاش دبیر خانه اتحادیه عرب برای آماده سازی سی و سومین نشست سران عرب قدردانی می کنیم.

۴- تاکید بر لزوم توقف فوری تجاوز اسرائیل به نوار غزه و خروج ارتش اشغالگر اسرائیل از تمامی مناطق غزه و برداشتن محاصره تحمیلی بر غزه و رفع موانع و بازگشایی همه گذرگاه ها برای رسیدن کمک های بشردوستانه به همه بخش های غزه و توانمند کردن موسسات سازمان ملل به خصوص آژانس امداد و کاریابی برای پناهجویان فلسطینی (آنروا) برای از سرگیری فعالیت هایش و فراهم کردن منابع مالی برای آنروا در راستای انجام وظایف خود در فضای آزاد و امن. ما مخالفت قاطع خود را با هر گونه تلاش برای کوچ اجباری ملت فلسطین از وطن خود در نوار غزه و کرانه باختری شامل قدس شرقی اعلام می کنیم و خواستار اقدامات فوری برای برقراری آتش بس فوری و پایدار و پایان تجاوز در نوار غزه و تامین امنیت غیر نظامیان و آزادی گروگان ها و زندانیان هستیم.

 

رفح

در این راستا کارشکنی اسرائیل در مسیر تلاش برای برقراری آتش بس در نوار غزه و افزایش تنش نظامی با گسترش دامنه تجاوز به شهر فلسطینی رفح به رغم هشدارهای بین المللی درباره تبعات فاجعه بار این حمله را به شدت محکوم می کنیم.
اشغال سمت فلسطینی گذرگاه رفح توسط ارتش اسرائیل به منظور تشدید محاصره بر غیر نظامیان در نوار غزه را محکوم می کنیم. این اقدام باعث تعطیلی گذرگاه رفح و توقف ورود کمک های بشردوستانه شده و ساکنان غزه را از شاهرگ اصلی زندگی محروم کرده است. از اسرائیل می خواهیم از رفح عقب نشینی کند تا این دریچه امن بشردوستانه باز باقی بماند.

 

کوچ اجباری

ما بر موضع ثابت عربی در حمایت از مساله فلسطین به عنوان مساله مرکزی و کلید برقراری صلح و امنیت در منطقه تاکید و مخالفت قاطع خود را با هر گونه تلاش برای کوچ اجباری ملت فلسطین در داخل یا بیرون سرزمین خود اعلام می کنیم. این اقدام نقض آشکار قانون بین الملل است و همگی در برابر آن می ایستیم. ما همه اقدامات و رفتارهای غیر قانونی اسرائیل علیه ملت فلسطین که حق آزادی و برخورداری از کشور مستقل و زندگی و کرامت انسانی را از آنان سلب کرده به شدت محکوم می کنیم.

عکس دسته جمعی سران عرب در نشست سران منامه (بنا)

راهکار دو کشوری

ما بار دیگر بر موضع ثابت خود برای ایجاد راهکار خشونت پرهیز و عادلانه و جامع برای مساله فلسطین تاکید و از فراخوان پرزیدنت محمود عباس رئیس دولت فلسطین برای برگزاری کنفرانس بین المللی صلح و اتخا‍‍‍ذ گام های بازگشت ناپذیر برای اجرای راهکار دو کشوری طبق ابتکار عمل صلح عربی و قطعنامه های بین المللی درباره تشکیل کشور مستقل فلسطین در مرزهای ۴ ژوئن ۱۹۶۸ به پایتختی قدس شرقی و پذیرش عضویت فلسطین به عنوان کشور مستقل و دارای حاکمیت مثل بقیه کشورها در سازمان ملل حمایت می کنیم تا ملت فلسطین به همه حقوق مشروع خود به خصوص حق بازگشت به سرزمین خود و تعیین سرنوشت و توانمند سازی و حمایت دست پیدا کند.
ما از جامعه جهانی می خواهیم قطعنامه های شورای امنیت از جمله قطعنامه ۲۷۲۰ که از زمان آغاز جنگ در نوار غزه تا حالا صادر شدند را اجرا کند و از هماهنگ کننده ارشد امور بشردوستانه سازمان ملل می خواهیم تا روند ایجاد و فعال سازی ساز و کار جهانی مندرج در این قطعنامه را تسریع کند چرا که این ساز و کار جهانی که قرار است در نوار غزه تشکیل شود ورود کمک های بشردوستانه به این نوار را راحت تر می کند و موانع اسرائیلی در مسیر ورود کمک های کافی برای فاجعه انسانی در نوار غزه را از میان برمی دارد. ما خواهان هماهنگی برای اقدامات مشترک عربی در راستای ارایه فوری کمک های بشردوستانه به نوار غزه با همکاری موسسات بین المللی ذیربط هستیم.

جولان

ما از جامعه جهانی می خواهیم تا با عمل به تعهدات قانونی خود اقدامات قاطع برای پایان اشغال سرزمین های عربی که توسط اسرائیل در ماه ژوئن ۱۹۶۷ شروع شد در نظر بگیرد و قطعنامه های شورای امنیت در این باره را اجرا کند. این مناطق شامل جولان اشغالی در سوریه و جنوب لبنان می شوند.
ما تاکید می کنیم اسرائیل باید به عنوان دولت اشغالگر به همه اقدامات غیر قانونی خود که حقوق ملت فلسطین را نقض می کنند و راهکار دو کشوری و فرصت برقراری صلح عادلانه و فراگیر در منطقه را به بن بست می کشند پایان دهد که شهرک سازی و گسترش شهرک ها و مصادره اراضی مردم فلسطین و کوچاندن اجباری آنها از خانه هایشان از جمله این اقدامات هستند.
ما بر لزوم پایان کلیه عملیات نظامی اسرائیل و تروریسم شهرک نشینان علیه ملت فلسطین در کرانه باختری اشغالی و پایان همه اقداماتی که رشد اقتصاد فلسطین را ناممکن می کند تاکید می کنیم. توقیف و مصادره پول های فلسطینیان از جمله این اقدامات هستند که قوانین بین الملل و قانون انسانی بین الملل و جامعه جهانی را نقض می کنند.
تاکید می کنیم شهر اشغالی قدس به عنوان یک منطقه مقدس جایگاه ویژه ای نزد ادیان آسمانی دارد و از این رو تلاش های اسرائیل برای یهودی کردن قدس و تغییر هویت عربی اسلامی و مسیحی و تغییر وضعیت تاریخی و حقوقی کنونی قدس و اماکن مقدس غیر قابل قبول و محکوم هستند و باید اماکن مقدس در بیت لحم دارای مصونیت بوده و هویت فرهنگی و قدسیت دینی آن دچار خدشه نشود.

 

قیمومت اردن

بر حمایت از قیمومت تاریخی پادشاهی اردن هاشمی بر مقدسات اسلامی و مسیحی در قدس و نقش این قیمومت در حفاظت از هویت عربی اسلامی و مسیحی قدس و وضعیت تاریخی و حقوقی کنونی قدس و اماکن مقدس آن تاکید می کنیم. مسجد مبارک الاقصی – حرم مسجد مقدس با وسعت ۱۴۴ هزار متر مربعی عبادتگاه صرفا مسلمانان است و اردن اداره شهر قدس و امور مسجد الاقصی را بر عهده دارد و اردن تنها نماینده قانونی و دارای اختیارات لازم برای اداره امور مسجد الاقصی و صیانت از آن و ساماندهی ورود به این مسجد است.
ما از نقش ملک محمد ششم پادشاه مراکش به عنوان رئیس کمیته قدس و آژانس بیت مال قدس حمایت می کنیم.

 

حمایت از ثبات و امنیت

ما با ابراز نگرانی شدید از افزایش تنش نظامی اخیر در منطقه و پیامدهای جدی آن بر امنیت و ثبات در منطقه از همه طرف ها می خواهیم با خویشتنداری خطرات جنگ و افزایش تنش را از سر منطقه و مردمانش دور نگه دارند و از شورای امنیت می خواهیم به وظایف خود برای برقراری امنیت و صلح بین الملل و اجرای قطعنامه های برقراری آتش بس پایدار در غزه و ممانعت از بدتر شدن بحران و افزایش دامنه جنگ به تمام خاورمیانه عمل کند.

 

نیروهای بین المللی حافظ صلح

ما از جامعه جهانی می خواهیم تا به وظایف خود برای پیگیری تلاش های پیشبرد روند صلح تا دست یابی به صلح عادلانه و سراسری بر پایه راهکار دو کشوری و تشکیل کشور مستقل فلسطین به پایتختی قدس شرقی در مرزهای چهارم ژوئن ۱۹۶۷ عمل کند تا دو کشور فلسطین و اسرائیل با توجه به قطعنامه های بین المللی و مراجع معتبر از جمله ابتکار عمل صلح عربی همزیستی مسالمت آمیز داشته باشند.
ما خواهان استقرار نیروهای بین المللی حافظ صلح در سرزمین های اشغالی فلسطینی تا زمان اجرای راهکار دو کشوری هستیم.
در این راستا ما بر مسئولیت شورای امنیت برای اتخاذ اقدامات شفاف اجرای راهکار دو کشوری و نیز لزوم تعیین مدت زمانی برای روند سیاسی و صدور قطعنامه ای ذیل فصل هفتم درباره تشکیل کشور مستقل و دارای حاکمیت ملی و دارای امکان ادامه حیات در مرزهای چهارم ژوئن ۱۹۶۷ به پایتختی قدس شرقی و پایان دادن به هر گونه اشغال در خاک فلسطین تاکید می کنیم و اسرائیل را مسئول نابودی شهرها و تاسیسات غیر نظامی در نوار غزه می دانیم.

عضویت فلسطین

ما از قطعنامه مجمع عمومی سازمان ملل صادره در ۱۰ مه ۲۰۲۴ درباره قبول درخواست فلسطین برای دست یابی به عضویت کامل در سازمان ملل با رای موافق ۱۴۳ کشور استقبال می کنیم و از شورای امنیت می خواهیم در قطعنامه صادره ۱۸ آوریل ۲۰۲۴ در این باره بازنگری کند و موضع منصفانه و حامی حقوق مردم فلسطین برای زندگی و آزادی و کرامت انسانی بگیرد و قطعنامه های خود در مورد مساله فلسطین و سرزمین های عربی اشغالی را اجرا کند. از مواضع کشورهایی که کشور فلسطین را به رسمیت شناختند یا می خواهند به رسمیت بشناسند قدردانی می کنیم.
ما از همه گروه های فلسطینی می خواهیم به سازمان آزادی بخش فلسطین به عنوان تنها نماینده مشروع ملت فلسطین بپیوندند و بر سر یک پروژه ملی جامع و سند چشم انداز استراتژیک یکپارچه برای تقویت تلاش ها در مسیر رسیدن به اهداف ملت فلسطین و تشکیل کشور مستقل فلسطین در خاک فلسطین بر اساس راهکار دو کشوری و قطعنامه های بین المللی توافق کنند.

 

سودان

ما با ابراز همبستگی تام با جمهوری سودان در راستای حفظ حاکمیت ملی و تمامیت ارضی و استقلال و نهادهای دولتی و در راس آنها نیروهای مسلح خواهان پایبندی به مفاد بیانیه جده به منظور رسیدن به آتش بس و به تبع آن باز شدن مسیرهای امداد بشردوستانه و حفاظت از غیر نظامیان هستیم. ما از دولت سودان و نیروهای پشتیبانی سریع می خواهیم تا در ابتکار عمل های مطرح شده برای حل و فصل بحران کنونی به طور جدی و موثر مشارکت کنند. ابتکارعمل جده و نیز راهکارهای دیگری از سوی کشورهای همسایه و غیره برای پایان جنگ جاری و برقراری امنیت و ثبات در سودان و پایان مشکلات مردم این کشور مطرح شده اند.

 

سوریه

بار دیگر بر لزوم پایان بحران سوریه طبق قطعنامه ۲۲۵۴ شورای امنیت و حفظ امنیت و حاکمیت ملی و تمامیت ارضی این کشور و تامین خواسته های مردم سوریه و رهایی مردم از دست تروریسم تاکید می کنیم تا بستر مناسب برای بازگشت امن و داوطلبانه پناهجویان در سوریه مهیا گردد. دخالت در امور داخلی سوریه و هر گونه تلاش برای ایجاد تغییر در ساختار جمعیتی آن غیر قابل قبول است.
ما بر اهمیت نقش کمیته عربی ارتباطات و ابتکار عمل عربی برای حل بحران سوریه و لزوم اجرای بیانیه پایانی نشست امان تاکید و ضمنا از تلاش های سازمان ملل در این چارچوب حمایت می کنیم.
ما بر لزوم مهیا کردن شرایط مناسب برای بازگشت داوطلبانه پناهجویان سوریه به کشور و برخورداری آنها از زندگی خوب و امنیت و برداشتن اقدامات یکجانبه تحمیلی علیه سوریه تاکید می کنیم و جامعه جهانی باید به وظایف خود درباره این پناهجویان و حمایت از کشورهای میزبان آنها تا حین بازگشت امن و داوطلبانه پناهجویان به سوریه طبق استانداردهای بین المللی عمل کند و درباره پیامدهای کاهش حمایت بین المللی از پناهجویان سوریه و کشورهای میزبان هشدار می دهیم.

 

یمن

ما بار دیگر بر موضع ثابت خود در حمایت از شورای رهبری ریاستی جمهوری یمن به ریاست جناب دکتر رشاد محمد العلیمی و حمایت از تلاش های دولت یمن برای دست یابی به آشتی ملی بین همه گروه ها و وحدت صف به منظور برقراری امنیت و ثبات در کشور تاکید و تلاش های بین المللی و منطقه ای برای رسیدن به راهکار سیاسی فراگیر برای بحران یمن با توجه به مراجع بین المللی را تایید می کنیم. راهکار اصلی این بحران ابتکار عمل خلیجی و ساز و کارهای اجرایی آن و نتایج گفتگوی ملی بین گروه های یمنی و قطعنامه ۲۲۱۶ شورای امنیت هستند که ما را به هدف اصلی و تامین خواسته های مشروع ملت یمن یعنی صلح و ثبات و رشد و شکوفایی می رسانند.

 

لیبی

ما حمایت کامل خود را از دولت لیبی و حاکمیت ملی و استقلال و تمامیت ارضی و توقف دخالت خارجی در این کشور و خروج تمامی نیروهای خارجی و مزدور طبق برنامه زمانی مشخص را اعلام می کنیم و از پارلمان لیبی و رئیس شورای عالی دولت لیبی می خواهیم تا هر چه زودتر درباره صدور قوانین انتخاباتی و پاسخ دادن به خواسته مردم لیبی برای برگزاری انتخابات همزمان پارلمانی و ریاست جمهوری و پایان دادن به دوره های انتقالی به توافق برسند.
ما بر حمایت از تلاش ها برای رسیدن به راهکار سیاسی طبق مراجع مورد توافق و برگزاری انتخابات همزمان ریاست جمهوری و پارلمانی در اسرع وقت و برگزاری انتخابات و یکپارچه سازی نهادهای دولتی برای تامین خواسته های مردم لیبی تاکید می کنیم. از ادامه روند سیاسی و رسیدن به آشتی ملی در راستای حفاظت از لیبی و منافع عالی این کشور و دست یابی به خواسته های مردم در برخورداری از صلح و ثبات و شکوفایی حمایت می کنیم. تلاش های کشورهای همسایه لیبی و اتحادیه عرب و سازمان ملل و اتحادیه آفریقا برای ایجاد همگرایی بین طرف های لیبی به منظور یکپارچه کردن دوباره لیبی و دست یابی به راهکار سیاسی برای بحران کنونی مایه قدردانی است.

 

لبنان

ما بر حمایت از جمهوری لبنان و حفظ یکپارچگی و تمامیت ارضی و حاکمیت ملی این کشور تاکید می کنیم و از همه طرف های لبنانی می خواهیم انتخاب رئیس جمهور را در اولویت قرار دهند و نهادهای دولتی را تقویت و در راستای رفع چالش های سیاسی و امنیتی تلاش و اصلاحات اقتصادی لازم را اجرا کنند و توانمندی ارتش لبنان و دستگاه امنیت داخلی را به منظور حفظ امنیت و ثبات و صیانت از مرزهای این کشور در برابر تجاوزگری اسرائیل گسترش دهند.

سومالی

حمایت ثابت خود را از حاکمیت ملی و استقلال و تمامیت ارضی جمهوری فدرال سومالی اعلام و با حکومت سومالی در راستای حفاظت از حاکمیت ملی و رویارویی با هر گونه اقدام علیه حاکمیت ملی ابراز همبستگی و به تلاش های حکومت سومالی در حوزه مبارزه با تروریسم و برقراری امنیت و ثبات و پیشبرد روند توسعه پایدار و شکوفایی برای مردم سومالی کمک می کنیم.

جزایر اماراتی

ما تاکید می کنیم حاکمیت جزایر سه گانه تنب بزرگ و تنب کوچک و ابوموسی متعلق به امارات بوده و از جمهوری اسلامی ایران می خواهیم در خصوص ابتکار عمل دولت امارات متحده عربی درباره ایجاد راهکار مسالمت آمیز و گفتگوی مستقیم یا مراجعه به دیوان بین المللی دادگستری با توجه به قوانین بین المللی و منشور سازمان ملل رویکرد سازنده در پیش بگیرند که در اعتماد سازی و تقویت امنیت و ثبات در منطقه خلیج عربی سهیم خواهد بود.

 

امنیت آبی

تاکید می کنیم امنیت آبی عربی بخشی جدایی ناپذیر از امنیت ملی عربی به خصوص در جمهوری عربی مصر و جمهوری سودان بوده و هر گونه اقدام در نادیده گرفتن حقوق آبی این دو کشور از رود نیل غیر قابل قبول است. این مساله درباره جمهوری عربی سوریه و جمهوری عراق و رودهای دجله و فرات صدق می کند. ما با هر گونه اقدام از سوی این کشورها برای حفاظت از امنیت و منافع آبی شان ابراز همبستگی و نگرانی عمیق خود را از تداوم اقدامات یکجانبه که باعث خدشه دار شدن منافع آبی این کشورها می شود اعلام می کنیم.

 

تروریسم

ما بار دیگر هر گونه حمایت از گروه های مسلح یا گروه های شبه نظامی غیر حکومتی وابسته به کشورهای بیگانه که بر خلاف منافع عالی کشورهای عربی کار می کنند را به شدت رد و بر همبستگی با تمامی کشورهای عربی در حمایت از حاکمیت ملی و تمامیت ارضی و صیانت از نهادهای ملی در برابر تلاش های خارجی در راستای تجاوز یا نفوذ یا خدشه دار کردن حاکمیت ملی یا اقدام علیه منافع عربی تاکید می کنیم.
۱۴-ما بر موضع ثابت خود درباره مخالفت با همه انواع تروریسم تاکید می کند و انگیزه ها و توجیه اقدامات تروریستی را غیر قابل قبول می دانیم و برای خشکاندن منابع تامین مالی تروریسم و حمایت از تلاش های بین المللی برای مبارزه با گروه های تروریستی و تندرو و جلوگیری از تامین مالی آنها و مقابله با آثار ناگوار تروریسم بر منطقه و بر هم زدن صلح و امنیت بین المللی تلاش می کنیم.

 

تندروی و نفرت پراکنی

ما طبق قطعنامه های اتحادیه عرب و شورای امنیت خواستار اقدامات بازدارنده برای مقابله با تندروی و گفتمان نفرت پراکنی هستیم و این اقدامات را هر کجا باشد محکوم می کنیم چرا که صلح اجتماعی و تداوم صلح و امنیت بین المللی را در معرض خطر قرار داده و خطر تکرار منازعات در جهان و ناامنی و بی ثباتی را افزایش می دهد. ما از همه کشورها می خواهیم در راستای گسترش ارزش های بردباری و همزیستی مسالمت آمیز و نوع دوستی و دوری از نفرت پراکنی و فرقه گرایی و تعصب و نژاد پرستی و انواع تندروی بکوشند.

دریانوردی

ما پایبندی به آزادی دریانوردی در آب های بین المللی با توجه با قوانین بین المللی و کنوانسیون های دریانوری و لزوم تضمین آزادی دریانوردی در دریای سرخ و دریای عرب و دریای عمان و خلیج عربی را تاکید و حمله به کشتی های تجاری و ایجاد ناامنی در مسیر دریانوردی و داد و ستد دریایی بین المللی و به خطر افتادن منافع کشورها و مردم جهان را به شدت محکوم می کنیم.

 

تسلیحات هسته ای

ما بار دیگر خواهان خاورمیانه ای بدون تسلیحات هسته ای و کشتار جمعی هستیم و از حقوق کشورها برای دست یابی به انرژی صلح آمیز هسته ای حمایت می کنیم و از آنها می خواهیم به تعهدات خود عمل و با آژانس بین المللی انرژی اتمی همکاری کنند و غنی سازی بالاتر از حد نیازهای صلح آمیز نداشته باشند.

همکاری بین المللی

ما عزم و اراده خود برای ادامه تلاش گسترش شراکت و گفتگوهای استراتژیک و همکاری با بلوک های بین المللی و کشورهای دوست در حوزه های سیاسی و امنیتی و اقتصادی و اجتماعی در چارچوب احترام متقابل و عدم دخالت در امور داخلی کشورهای عربی و گفتگوی سازنده و تفاهم و هماهنگی برای گسترش منافع مشترک و پیشبرد توسعه و شکوفایی و مقابله با همه چالش های معاصر را اعلام می کنیم.
بار دیگر بر همکاری تنگاتنگ با سازمان ملل و موسسات آن و پایبندی به منشور سازمان ملل و قوانین بین المللی در حوزه امنیت و صلح بین المللی و حمایت از تلاش ها برای رفع چالش های جهانی و دست یابی به اهداف جهانی توسعه پایدار ۲۰۳۰ و تغییرات آب و هوا و حفاظت از محیط زیست و حقوق بشر و مقابله با فقر و دست یابی به امنیت آبی و غذایی و منابع تجدید پذیر و استفاده صلح آمیز از انرژی هسته ای تاکید می کنیم.

 

کنفرانس بین المللی

از پادشاهی بحرین به خاطر میزبانی سی و سومین نشست سران عرب و توجه این کشور به توسعه چشم انداز همکاری عربی همه جانبه و پیشنهادات مطرح شده درباره ایجاد امنیت و ثبات برای مردم خاورمیانه و آغاز دوره بهبودی در منطقه قدردانی می کنیم و توصیه های زیر را اعلام می کنیم:
-فراخوان گروهی برای برگزاری کنفرانس بین المللی زیر نظر سازمان ملل برای حل مساله فلسطین از طریق راهکار دو کشوری که باعث پایان اشغالگری اسرائیل در همه مناطق اشغالی می شود و کشور مستقل فلسطین با حاکمیت ملی و قابلیت استمرار و حیات بر مبنای قطعنامه های بین المللی در کنار اسرائیل تشکیل شده و هر دو کشور با صلح و امنیت به منظور اجرای صلح عادلانه و فراگیر زندگی می کنند.
*توصیه به وزیران خارجه کشورهای عربی برای اقدامات فوری و رایزنی با وزیران خارجه کشورهای جهان در راستای تشویق آنان برای به رسمیت شناختن هر چه سریع تر کشور فلسطین. وزیران خارجه عرب درباره نحوه این اقدامات رایزنی خواهد کرد و گزارش خود را در این باره به دبیرخانه اتحادیه عرب ارسال می کنند. این گام بخشی از تلاش های عربی برای دست یابی فلسطین به عضویت کامل در سازمان ملل به عنوان یک کشور مستقل و دارای حاکمیت ملی است. تلاش های عربی با اعضای شورای امنیت برای به رسمیت شناختن کشور فلسطین افزایش خواهد یافت.
فراهم کردن خدمات آموزشی برای جنگ زدگان در منطقه که از حقوق آموزش رسمی به دلیل*
شرایط امنیتی و سیاسی و پیامدهای آوارگی و پناهندگی و مهاجرت محروم شده اند. این برنامه با همکاری اتحادیه عرب و یونسکو و پادشاهی بحرین اجرا خواهد شد.
*بهبود خدمات نظام سلامت برای ساکنان در مناطق جنگ زده در منطقه و توسعه صنعت دارو سازی و تولید واکسن در کشورهای عربی و فراهم کردن دارو و درمان از طریق همکاری بین اتحادیه عرب و سازمان بهداشت جهانی و پادشاهی بحرین.
*توسعه و افزایش همکاری عربی در حوزه فین تک و ابتکار و تحول دیجیتالی برای ایجاد بستر مناسب در راستای بهبود خدمات مالی نوآوری با تکنولوژی های نوین.



اردوغان به «الشرق الأوسط»: «توافق‌نامه مکه» بعد بازدارندگی را تقویت می‌کند… و متوجه هیچ کشوری نیست

  امیر محمد بن سلمان، رئیس‌جمهوری اردوغان و نخست‌وزیر شهباز شریف را پس از امضای «توافق‌نامه مکه برای دفاع مشترک» در میان گرفته است (واس)
امیر محمد بن سلمان، رئیس‌جمهوری اردوغان و نخست‌وزیر شهباز شریف را پس از امضای «توافق‌نامه مکه برای دفاع مشترک» در میان گرفته است (واس)
TT

اردوغان به «الشرق الأوسط»: «توافق‌نامه مکه» بعد بازدارندگی را تقویت می‌کند… و متوجه هیچ کشوری نیست

  امیر محمد بن سلمان، رئیس‌جمهوری اردوغان و نخست‌وزیر شهباز شریف را پس از امضای «توافق‌نامه مکه برای دفاع مشترک» در میان گرفته است (واس)
امیر محمد بن سلمان، رئیس‌جمهوری اردوغان و نخست‌وزیر شهباز شریف را پس از امضای «توافق‌نامه مکه برای دفاع مشترک» در میان گرفته است (واس)

رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهوری ترکیه، تأکید کرد که روابط کشورش با سعودی «رابطه‌ای راهبردی» است و فاش کرد که مرحله آینده شاهد گام‌هایی خواهد بود که «روابط دو کشور را به سطوحی بسیار بالاتر ارتقا خواهد داد». او گفت تنگه هرمز یکی از شریان‌های حیاتی اقتصاد جهانی است و «آرزوی ما و انتظارمان این است که تنش کنونی در نزدیک‌ترین زمان ممکن پایان یابد و تنگه هرمز بار دیگر نقش خود را در خدمت به تجارت بین‌المللی، به شکلی امن، باثبات و بدون وقفه ایفا کند».
اردوغان در پاسخ به پرسش‌های مکتوبی که «الشرق الأوسط» پس از امضای «توافق‌نامه مکه برای دفاع مشترک» با ولیعهد و نخست‌وزیر سعودی، امیر محمد بن سلمان، و نخست‌وزیر پاکستان، شهباز شریف، در مکه مکرمه در هفته گذشته، از او پرسیده بود، گفت: «اشتباه است که (توافق‌نامه مکه برای دفاع مشترک) را صرفاً بازتابی مقطعی» از تشدید تنش میان ایالات متحده و ایران بدانیم. او توضیح داد که «نباید این موضوع را صرفاً از بعد نظامی نگریست؛ زیرا هدف اصلی این توافق‌نامه تقویت بعد بازدارندگی آن، تحکیم انگیزه امنیتی طرف‌ها از طریق تقویت روح همبستگی میان آنها و حفاظت از ثبات منطقه‌ای است». او خاطرنشان کرد که این توافق‌نامه «برای تأکید بر حق دفاع مقرر در ماده ۵۱ منشور سازمان ملل متحد» شکل گرفته است و تأکید کرد که «متوجه هیچ‌یک از کشورها نیست»، بلکه «به روی همه کشورهای برادری که خواهان پیوستن به آن باشند، باز است».
اردوغان خواستار آن شد که «حملات اسرائیل به لبنان باید هرچه سریع‌تر متوقف شود» و سوریه را در برابر «مرحله‌ای جدید» دانست و گفت: «مهم‌ترین چشم‌انداز ما این است که این مرحله راه را برای صلحی پایدار، ثبات و بازسازی سوریه هموار کند». او متعهد شد که کشورش «اجازه نخواهد داد هیچ سازمان یا موجودیتی در شمال سوریه یا در هر بخش دیگری از آن وجود داشته باشد که امنیت ترکیه را تهدید کند».

متن پاسخ‌های رئیس‌جمهور ترکیه در پی می‌آید:

توافق‌نامه سه‌جانبه مکه

جناب رئیس‌جمهوری، ایده «توافق‌نامه سه‌جانبه مکه» چگونه شکل گرفت و مهم‌ترین تحولاتی که به آن منجر شد، چه بود؟

-ایده «توافق‌نامه مکه برای دفاع مشترک» در نتیجه شرایط جدیدی شکل گرفت که تحولات منطقه ما بر آن تحمیل کرده است و از آگاهی سه کشور نسبت به مسئولیت‌های مشترکشان سرچشمه می‌گیرد. ما همواره بر این باور بوده‌ایم که مسائل منطقه باید به دست کشورهای خود منطقه حل‌وفصل شود و همیشه از تلاش‌ها برای یافتن راه‌حل برای آنها حمایت کرده‌ایم؛ و این همواره مبنایی بوده که رویکرد ما به وضعیت بر آن استوار بوده است. مسائل منطقه باید از سوی بازیگران منطقه‌ای آن به راه‌حل برسند؛ و ما بر این باوریم که با این اقدام، نخستین گام را در مسیر تحقق این هدف برداشته‌ایم.
رویدادهای اخیر اهمیت فوق‌العاده تلاش‌های هم‌افزایی و همبستگی میان کشورهای برادر و دوست را اثبات کرده است. ما در ترکیه همواره و همچنان خواهان گفت‌وگو و تقویت کانال‌های رایزنی، به جای تعمیق اختلافات، بوده‌ایم؛ زیرا می‌دانیم که صلح پایدار صرفاً از طریق پایان دادن به منازعات محقق نمی‌شود، بلکه از طریق ایجاد پل‌های اعتماد متقابل، اراده سیاسی قدرتمند و چشم‌انداز مشترک برای آینده تحقق می‌یابد.
بنابراین، «توافق‌نامه مکه برای دفاع مشترک» ثمره این برداشت است؛ توافقی که از سطح تفاهم میان سه کشور فراتر می‌رود و به ابتکاری برای بر عهده گرفتن مسئولیت تاریخی سنگین ما در تحقق ثبات در منطقه و فراهم کردن امنیت و آرامش برای ملت‌های برادر و دوست آن تبدیل می‌شود. در اینجا می‌خواهم بر نکته‌ای بسیار مهم تأکید کنم و آن اینکه این توافق‌نامه به روی همه کشورهای برادری که خواهان صلح و ثبات هستند، باز است.

ما در ترکیه، همان‌گونه که در گذشته چنین بوده‌ایم و در آینده نیز همواره خواهیم بود، از صلح و ثبات و تقویت برادری با برادران خود حمایت می‌کنیم. ما «توافق‌نامه مکه برای دفاع مشترک» را تجسم عملی این اراده قدرتمند می‌دانیم و هیچ مخالفتی با پیوستن کشورهای دیگر به این توافق‌نامه نداریم. ما ـ به خواست خدا ـ ترکیه، سعودی و پاکستان، راه را برای مرحله‌ای جدید از همکاری و اقدام مشترک در منطقه‌مان گشوده‌ایم. کشور ما اراده‌ای قدرتمند دارد که این در را همواره به‌طور کامل باز نگه دارد و با تمام توان در تلاش‌های مربوط به تقویت صلح و ثبات در منطقه مشارکت کند.

آیا این توافق‌نامه ارتباطی با روند تنش شدید میان ایالات متحده و ایران دارد، یا اینکه ایده هماهنگی سه‌جانبه از قبل مطرح بوده است؟

-بدون شک افزایش شدت تنش میان ایالات متحده و ایران برای تحولاتی که منطقه شاهد آن است، خطرناک است. اما اشتباه است که «توافق‌نامه مکه برای دفاع مشترک» را صرفاً بازتابی مقطعی از این تشدید تنش بدانیم؛ زیرا چنین برداشتی به درک نادرستی از سیاست‌ها و نیت‌های اتخاذشده در کشور ما منجر خواهد شد.
این توافق‌نامه برای تأکید بر حق دفاع مقرر در ماده ۵۱ منشور سازمان ملل متحد شکل گرفته است و متوجه هیچ کشوری نیست. این توافق‌نامه با هدف تقویت امنیت، رفاه و ثبات در منطقه شکل گرفته و به روی همه کشورهای برادری که خواهان پیوستن به آن هستند، باز است. زیرا چشم‌انداز ما در این زمینه صرفاً به سه کشور محدود نمی‌شود، بلکه امیدواریم این توافق‌نامه گسترش یابد و حتی شاید روزی شرایط مناسب فراهم شود و همه کشورهای منطقه زیر سقف آن گرد هم آیند؛ و این می‌تواند بهترین گام در مسیر تحقق ثباتی پایدار در سراسر منطقه باشد.
گامی که امروز برداشته‌ایم، محصول لحظه حاضر نیست، بلکه این توافق‌نامه از مدت‌ها پیش مطرح بوده است؛ در جریان گفت‌وگوها و دیدارهای مکررمان با شرکایی که این توافق‌نامه را با آنها امضا کرده‌ایم و همچنین با دیگر کشورهای منطقه. ما همواره و از سال‌ها پیش تأکید کرده‌ایم که تقویت صلح و امنیت در منطقه ما مستلزم رایزنی‌های منظم میان کشورهای ذی‌ربط است و تلاش‌هایمان نیز در همین راستا بوده است.
زیرا حل‌وفصل مسائل منطقه باید دور از نسخه‌های تحمیل‌شده از خارج صورت گیرد؛ ما به‌خوبی می‌دانیم که آن راه‌حل‌های وارداتی از خارج، جز فاجعه به بار نمی‌آورند. از همین رو، ما در ترکیه پیوسته تلاش کرده‌ایم بر اساس سیاست‌هایی حرکت کنیم که بر اراده مستقل و خرد جمعی کشورهای منطقه استوارند.
بنابراین، ما سازوکار سه‌جانبه برآمده از «توافق‌نامه مکه» را واکنشی آنی در برابر یک وضعیت بین‌المللی مشخص نمی‌دانیم، بلکه آن را گامی بزرگ می‌دانیم که برآمده از اراده‌ای راهبردی برای مواجهه با تحولات جدید منطقه است.
ما در ترکیه همواره در کنار راه‌حل‌های دیپلماتیک، نه تشدید تنش؛ در کنار گفت‌وگو، نه درگیری؛ و در کنار همکاری منطقه‌ای و تقویت پیوندهای اقدام مشترک، نه در کنار شکاف و تفرقه، ایستاده‌ایم. ما کشوری هستیم که توان گفت‌وگو با همه طرف‌ها و پذیرش مسئولیت در مسائل دشوار را دارد و نقش خود را برای تحقق صلح و ثبات پایدار در سراسر منطقه ادامه خواهیم داد.

بازدارندگی جمعی

با آنکه این توافق‌نامه ماهیتی دفاعی دارد، متن آن با عبارتی مواجه‌مان می‌کند که می‌گوید هرگونه حمله به هر یک از طرف‌های آن، حمله به هر سه طرف تلقی می‌شود. آیا این درست است؟

-بله، همان‌گونه که از نام آن نیز برمی‌آید، «توافق‌نامه مکه برای دفاع مشترک» بر اساس دفاع جمعی بنا شده است. همچنین امضای آن در مکه مکرمه میان کشورهای برادر، به آن نمادپردازی ویژه‌ای می‌بخشد. و این برای ما مایه خرسندی بسیار زیادی است.
«توافق‌نامه مکه برای دفاع مشترک» پیش از هر چیز بر پایه بازدارندگی جمعی استوار است؛ توافق‌نامه‌ای که در پی تقویت حوزه‌های همکاری امنیتی و دفاعی است و راه را برای توسعه طرح‌های مشترک در زمینه صنایع دفاعی و حمایت از تلاش‌های صورت‌گرفته برای مبارزه با تروریسم هموار می‌کند.
این توافق‌نامه متوجه هیچ طرفی نیست، بلکه هدف آن تحقق صلح، ثبات و رفاه برای ملت‌های ماست. مفاد مندرج در متن آن روشن است و به هیچ‌وجه ابهامی در آن وجود ندارد. مبنای آن این است که هرگونه تهدید علیه امنیت یکی از طرف‌ها، تهدیدی امنیتی علیه دیگر طرف‌های امضاکننده آن تلقی شود.
اما نباید این موضوع را صرفاً از بعد نظامی نگریست؛ زیرا هدف اصلی این توافق‌نامه تقویت بعد بازدارندگی آن، تحکیم انگیزه امنیتی طرف‌ها از طریق تقویت روح همبستگی میان آنها و حفاظت از ثبات منطقه‌ای است.
ترکیه در حوزه دفاع و امنیت دستاوردهای بزرگی به دست آورده و در این زمینه مورد تقدیر و تحسین همگان قرار گرفته است. ما از طریق این توافق‌نامه‌ها با کشورهای برادر و دوست، به این دستاوردها بُعدی منطقه‌ای در حمایت از صلح می‌بخشیم.
در عین حال، کشورهای امضاکننده این توافق‌نامه تأکید می‌کنند که متعهدند برای یکدیگر منشأ تهدید نباشند، بلکه برعکس، خواهند کوشید هر اقدامی را که موجب تقویت مظاهر همبستگی میان آنها می‌شود، انجام دهند.
پیامی که طرف‌های امضاکننده «توافق‌نامه مکه برای دفاع مشترک» می‌خواهند منتقل کنند، روشن و بدون هیچ ابهامی است: امنیت ما از طریق آنچه امنیت همه ما را تضمین می‌کند، محقق می‌شود؛ و ما کاملاً اطمینان داریم که اگر این رویکرد جامع را به کار بگیریم، صلح، ثبات و شکوفایی را برای همه خود محقق کرده‌ایم.

آیا می‌توان گفت که قدرت‌های منطقه‌ای در خاورمیانه تصمیم گرفته‌اند مسئولیت امنیت و ثبات را بر عهده بگیرند؛ چیزی که در گذشته از وظایف قدرت‌های بزرگ به شمار می‌رفت؟

-امروز کشورهای منطقه بیش از هر زمان دیگری ناگزیرند مسئولیت امنیت، ثبات و آینده خود را شخصاً بر عهده بگیرند. و این همان اصلی است که ما همواره از آن دفاع کرده‌ایم: هیچ‌کس مسائل منطقه را بهتر از کشورهای آن و ملت‌هایش نمی‌شناسد.
درست است که تحولات منطقه‌ای ممکن است پیامدهای بین‌المللی داشته باشد، اما تقویت حاکمیت منطقه‌ای، همبستگی مشترک و اراده جمعی به تقویت ثبات جهانی کمک خواهد کرد.
ما در ترکیه بر این باوریم که ایجاد سازوکارهای مستحکم‌تر به‌صورت هماهنگ میان کشورهای منطقه برای تأمین امنیت و ثبات، اهمیتی بسیار زیاد دارد. زیرا ما همواره با بیشتر کشورهای منطقه روابط خوبی داشته‌ایم و می‌دانیم که تبدیل این روابط به همکاری نهادمند و پایدار، بسیار سودمند است.
از این رو، معتقدیم کشورهای منطقه باید امنیت و ثبات اقتصادی خود را از طریق روابط نهادمند میان یکدیگر تضمین کنند. وضعیت کنونی نشان می‌دهد که آینده منطقه را نمی‌توان جدا از اراده کشورهای آن ترسیم کرد.
هدف ما نباید ایجاد ائتلاف‌های حذف کننده باشد، بلکه باید ساختن نظامی از همکاری منطقه‌ای باشد که بر احترام به حاکمیت و تمامیت ارضی، اعتماد متقابل و منافع مشترک استوار باشد.
ترکیه بر اساس این رویکرد به فعالیت خود ادامه خواهد داد، هرگاه ضرورت ایجاب کند مسئولیت‌های خود را بر عهده خواهد گرفت و تلاش‌های دیپلماتیک خود را برای تقویت صلح، امنیت و ثبات در منطقه ادامه خواهد داد.

امنیت تأمین انرژی

*آیا بر این باورید که «توافق‌نامه مکه» به تقویت امنیت در منطقه خلیج، که برای اقتصاد جهانی از اهمیت بسیاری برخوردار است، کمک خواهد کرد؟

-البته، من چنین اعتقادی دارم و ما چنین اعتقادی داریم. همان‌گونه که از ابتدا تأکید کردم، ما توافق‌نامه‌ای را امضا کرده‌ایم که در خدمت شکوفایی، رفاه، سلامت و امنیت منطقه خواهد بود.
امنیت منطقه خلیج نه‌تنها برای کشورهای منطقه از اهمیت زیادی برخوردار است، بلکه برای اقتصاد جهانی و تجارت بین‌المللی نیز اهمیتی فوق‌العاده دارد. بسیاری از مسائل، از امنیت تأمین انرژی گرفته تا ایمنی گذرگاه‌های دریایی، از تداوم جریان تجارت گرفته تا ثبات اقتصادی جهانی، ارتباطی مستقیم با امنیت و صلح این منطقه دارند. این صرفاً یک دیدگاه نظری نیست؛ تحولات ماه‌های اخیر این موضوع را به‌روشنی به ما نشان داده‌اند.
از این رو، ما بر این باوریم که هر گامی که با هدف تقویت امنیت و ثبات در منطقه خلیج برداشته شود، نه‌تنها در سطح منطقه‌ای، بلکه از منظر صلح و شکوفایی جهانی نیز دارای ارزش و اهمیت است.
ما بر این باوریم که «توافق‌نامه مکه برای دفاع مشترک» سهم بزرگی در تثبیت مفهوم امنیت مشترک و همبستگی در منطقه خواهد داشت و رویکرد حاکم بر آن را دستخوش تغییر خواهد کرد.
نمی‌توان امنیت و توسعه اقتصادی را جدا از یکدیگر نگریست. من بارها تأکید کرده‌ام که ثبات سیاسی و توسعه اقتصادی همگام با یکدیگر پیش می‌روند.
اروپا پس از آنکه جنگ‌های بزرگی را پشت سر گذاشت، ابتدا از طریق اقدام مشترک به ثبات و امنیت دست یافت و سپس به سوی همگرایی اقتصادی و شکوفایی حرکت کرد. ما می‌توانیم بدون آنکه همه این دردها و رنج‌ها را پشت سر بگذاریم، با یکدیگر به این مرحله برسیم.
تجارت، سرمایه‌گذاری و شکوفایی در غیاب صلح و ثبات نمی‌توانند پایدار باشند. همچنین ثبات منطقه خلیج، هم‌زمان، از منظر امنیت پیوندهای اقتصادی میان آسیا، اروپا و آفریقا، مسئله‌ای راهبردی به شمار می‌رود.
ما به صلح و ثبات در خلیج جدا از چشم‌انداز خود درباره امنیت‌مان و صلح منطقه‌ای نگاه نمی‌کنیم. از این رو، به ایفای همه مسئولیت‌هایی که بر عهده ما گذاشته شده است ادامه خواهیم داد و تلاش‌های دیپلماتیک سازنده خود را پی خواهیم گرفت.

تنگه هرمز

آیا انتظار دارید اوضاع در تنگه هرمز به مسیری که پیش از آغاز درگیری کنونی داشت، بازگردد؟

-تنگه هرمز منطقه‌ای است که اهمیت آن تنها به سطح منطقه‌ای محدود نمی‌شود، بلکه تا سطح جهانی امتداد می‌یابد. این تنگه گذرگاهی راهبردی و بسیار مهم برای تأمین انرژی جهانی و تجارت بین‌المللی به شمار می‌رود. از این رو، هرگونه تنشی که در این منطقه رخ دهد، پیامدهایش تنها به کشورهای منطقه محدود نخواهد شد و جهان نیز آثار آن را از طریق قیمت‌های نفت به‌طور کامل مشاهده و لمس کرده است.
تنگه هرمز ثابت کرده است که یکی از شریان‌های حیاتی اقتصاد جهانی است. آرزو و انتظار ما این است که تنش کنونی در نزدیک‌ترین زمان ممکن پایان یابد و تنگه هرمز بار دیگر نقش خود را در خدمت به تجارت بین‌المللی، به شکلی امن، باثبات و بدون وقفه ایفا کند. این امر نیز به خویشتن‌داری همه طرف‌ها و باز نگه داشتن کانال‌های دیپلماسی بستگی دارد.
ما هرگز از تشدید تنش حمایت نکرده‌ایم، بلکه برعکس، از حل مشکلات از طریق مذاکره و برقراری گفت‌وگو با همه طرف‌ها دفاع کرده‌ایم. و تلاش کرده‌ایم طرف‌ها را بر سر یک میز گرد هم آوریم. زیرا می‌دانیم که دستیابی به راه‌حلی پایدار، چه در تنگه هرمز، چه در اوکراین و چه در فلسطین، از طریق درگیری محقق نمی‌شود، بلکه از مسیر دیپلماسی تحقق می‌یابد.
در ارتباط با امنیت آبراهی با چنین اهمیت و حساسیتی، مسئولیت بزرگی بر عهده کشورهای منطقه قرار دارد. ما بر این باوریم که تقویت مالکیت منطقه‌ای و مفهوم امنیت مشترک می‌تواند سهم بزرگی در ثبات تنگه هرمز داشته باشد. هدف باید این باشد که تنگه هرمز به وضعیت طبیعی، امن و باثبات خود بازگردد و این وضعیت پایدار و دائمی شود.

رابطه‌ای راهبردی

روابط کنونی با سعودی را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

-ما روابط خود با سعودی را رابطه‌ای راهبردی می‌دانیم؛ رابطه‌ای که تاریخ مشترک، پیوندهای برادری میان ما و منافع متقابل آن را شکل داده است. ترکیه و سعودی نه‌تنها دو کشور دوست و برادرند، بلکه دو کشوری هستند که مسئولیت‌های مهمی در قبال صلح، ثبات و شکوفایی منطقه بر عهده دارند.
ما از شتاب و پویایی‌ای که روابطمان در دوره اخیر به دست آورده است، خرسندیم. در حالی که برای تقویت گفت‌وگوی سیاسی خود تلاش می‌کنیم، همکاری‌مان را نیز در بسیاری از زمینه‌ها، به‌ویژه اقتصاد، تجارت، سرمایه‌گذاری، صنایع دفاعی، انرژی و گردشگری، توسعه می‌دهیم.
ما روابط خود با سعودی را از منظری فراتر از تحولات و شرایط مقطعی دنبال می‌کنیم؛ منظری که بر منافع مشترک بلندمدت و احترام متقابل استوار است. در شرایطی که منطقه ما مرحله‌ای را پشت سر می‌گذارد که با چالش‌هایی بسیار خطرناک همراه است، رایزنی و همکاری مستمر میان ترکیه و سعودی بیش از هر زمان دیگری اهمیت پیدا می‌کند.
ما بر این باوریم که «توافق‌نامه مکه» به تقویت روابط ما در بسیاری از زمینه‌ها، و در رأس آنها همکاری دفاعی، کمک خواهد کرد.
ما نسبت به مسئولیت‌های مشترک خود در قبال صلح و ثبات منطقه‌مان آگاهی داریم و بر همین اساس عمل می‌کنیم. ما در ترکیه برای ثبات و امنیت سعودی و دیگر کشورهای منطقه اهمیت بسیاری قائل هستیم. زیرا هر بحرانی، هرچند محدود، که در منطقه ما رخ دهد، بر همه کشورهای منطقه تأثیر می‌گذارد؛ به‌ویژه در زمینه مهاجرت و تروریسم.
و من بر این باورم که در مرحله آینده گام‌هایی برخواهیم داشت که روابط دو کشور را به سطوحی بسیار بالاتر ارتقا خواهد داد.

ثبات لبنان

ترکیه از نزدیک تحولات لبنان را نیز دنبال می‌کند. ارزیابی شما از تحولات اخیر لبنان چیست؟

-لبنان برای ما صرفاً کشوری نزدیک از نظر جغرافیایی نیست، بلکه کشوری دوست و برادر است که پیوندهای تاریخی نیز ما را به آن مرتبط می‌کند. امنیت، صلح و ثبات لبنان برای ثبات سراسر منطقه ما اهمیت زیادی دارد. همان‌گونه که درباره دیگر کشورهای منطقه نیز صدق می‌کند، باید از حاکمیت، وحدت سیاسی و تمامیت ارضی لبنان صیانت شود.
ما همچنین با پیچیده‌تر شدن مسائل داخلی لبنان از طریق مداخلات خارجی یا ابزارهای نظامی و تبدیل این کشور به عرصه رقابت میان قدرت‌های خارجی مخالفیم. ما بر این باوریم که لبنانی‌ها حق دارند تصمیم‌های مربوط به آینده کشورشان را خودشان و با اراده آزاد خود اتخاذ کنند.
حملات اسرائیل به لبنان باید هرچه سریع‌تر متوقف شود؛ آن هم در شرایطی که سیاست‌های تجاوزکارانه و توسعه‌طلبانه اسرائیل، مشکل اصلی منطقه را تشکیل می‌دهد. در این چارچوب، ما مذاکرات جاری برای دستیابی به آتش‌بس در لبنان را گامی مثبت می‌دانیم.
نمی‌توان امنیت و ثبات لبنان را جدا از صلح منطقه‌ای نگریست. تاریخ خاورمیانه نباید پیوسته با درگیری‌ها، ویرانی و رنج نوشته شود. این منطقه نیز شایسته آن است که از صلح، آرامش و شکوفایی برخوردار باشد. تمامی تلاش‌های دیپلماتیک ما در ترکیه بر همین رویکرد استوار است.
منطقه ما سال‌های طولانی با جنگ و اشک پیوند خورده است و باید نهایت تلاش خود را برای تغییر این واقعیت به کار بگیریم. طبیعتاً امیدواریم لبنان ثبات خود را بازیابد، نهادهایش تقویت شوند و مردمش بتوانند با امنیت و آرامش به آینده خود بنگرند.
در این چارچوب، ما آماده‌ایم همه اشکال حمایت فنی و همکاری را ارائه کنیم. ما اراده و تعهد خود را در این زمینه به آقای رئیس‌جمهور جوزف عون و آقای نخست‌وزیر نواف سلام، که اخیراً میزبانشان در کشورمان بودیم، اعلام کرده‌ایم.

سوریه… مرحله‌ای جدید

روند تغییرات در سوریه را تاکنون چگونه ارزیابی می‌کنید؟

-ما روند تغییراتی را که سوریه شاهد آن است، از منظر اراده ملت سوریه برای تعیین سرنوشت خود، نقطه عطفی تاریخی ارزیابی می‌کنیم. ترکیه از همان ابتدا از تمامیت ارضی، وحدت سیاسی و حاکمیت سوریه دفاع کرده است.
جنگ، تروریسم و بی‌ثباتی‌ای که سوریه از آن رنج برده، هزینه‌های سنگینی بر سراسر منطقه تحمیل کرده است. اکنون ما در برابر مرحله‌ای جدید قرار داریم. مهم‌ترین چشم‌انداز ما این است که این مرحله راه را برای صلحی پایدار، ثبات و بازسازی سوریه هموار کند.
ما اجازه نخواهیم داد هیچ سازمان یا موجودیتی در شمال سوریه یا در هر بخش دیگری از آن وجود داشته باشد که امنیت ترکیه را تهدید کند. همان‌گونه که تمامیت ارضی سوریه برای ما از اهمیت فوق‌العاده‌ای برخوردار است، امنیت ملی ترکیه نیز به همان اندازه اهمیت دارد.
از آغاز این مرحله، چشم‌انداز ما این بوده است که برادران سوری ما بتوانند با امنیت و صلح در کشور خود زندگی کنند. سوریه از دسامبر ۲۰۲۴ تاکنون گام مهمی در مسیر بهبود شرایط امنیتی کشور، فراهم کردن زمینه لازم برای توسعه اقتصادی و برقراری تفاهم اجتماعی برداشته است.
طبیعتاً مالکیت منطقه‌ای و حمایت منطقه‌ای از دولت سوریه در دستیابی به این نتایج نقش مهمی داشته است. دولت سوریه که در ایجاد روابط خوب با کشورهای منطقه و جامعه بین‌المللی موفق بوده، با تمرکز بر دستورکار ثبات و امنیت پایدار، توانایی خود را برای پرهیز از درگیر شدن در منازعات بیشتر نشان داده است.
امروز، عادی‌سازی اوضاع در سوریه، در واقع، به مسئله‌ای با اهمیت راهبردی برای سراسر منطقه تبدیل شده است. به جای آنکه نام سوریه با منشأ بی‌ثباتی گره بخورد، اکنون این نام به پروژه‌های اتصال و توسعه پیوند می‌خورد.
ترکیه، همان‌گونه که تاکنون عمل کرده است، به ایفای مسئولیت‌های خود و انجام وظایفی که بر عهده دارد برای ثبات سوریه، کمک به برخاستن دوباره این کشور و تقویت صلح منطقه‌ای ادامه خواهد داد. ترکیه همچنین مصمم است در این مسیر با شرکای منطقه‌ای و بین‌المللی خود همکاری کند.
اکنون که صفحه‌ای جدید در سوریه گشوده شده است، این صفحه باید نه با رنج‌های جدید، بلکه با روح صلح، برادری و حاکمیت و با چشم‌اندازی مبتنی بر آینده مشترک نوشته شود.


محمد بن سلمان در مکه از اردوغان استقبال کرد

شاهزاده محمد بن سلمان، ولیعهد پادشاهی عربی سعودی، هنگام استقبال از رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، در مکه، جمعه (واس)
شاهزاده محمد بن سلمان، ولیعهد پادشاهی عربی سعودی، هنگام استقبال از رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، در مکه، جمعه (واس)
TT

محمد بن سلمان در مکه از اردوغان استقبال کرد

شاهزاده محمد بن سلمان، ولیعهد پادشاهی عربی سعودی، هنگام استقبال از رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، در مکه، جمعه (واس)
شاهزاده محمد بن سلمان، ولیعهد پادشاهی عربی سعودی، هنگام استقبال از رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، در مکه، جمعه (واس)

شاهزاده محمد بن سلمان، ولیعهد و نخست‌وزیر پادشاهی عربی سعودی، روز جمعه در مکه با رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، دیدار کرد.

اردوغان در سفری رسمی و به دعوت خادم حرمین شریفین، ملک سلمان بن عبدالعزیز، وارد پادشاهی عربی سعودی شد و شاهزاده محمد بن سلمان در کاخ صفا در مکه از او استقبال کرد.

شاهزاده محمد بن سلمان، رجب طیب اردوغان و محمد شهباز شریف، نخست‌وزیر پاکستان، در جریان «نشست مکه برای دفاع مشترک» درباره روابط دوجانبه و سه‌جانبه میان کشورهای خود و نیز شماری از موضوعات مورد اهتمام مشترک گفت‌وگو کردند.

رهبران سه کشور همچنین «توافق‌نامه مکه برای دفاع مشترک» را امضا کردند؛ توافقی که نشان‌دهنده اهتمام پادشاهی عربی سعودی، ترکیه و پاکستان به تقویت امنیت مشترک، برقراری امنیت، صلح و ثبات در منطقه و جهان، و حرکت به سوی آینده‌ای امن و شکوفا است.

 

 


سعودی، ترکیه و پاکستان «توافق‌نامه مکه برای دفاع مشترک» را امضا کردند

«توافق‌نامه مکه برای دفاع مشترک» نشان‌دهنده عزم سه کشور برای تقویت امنیت مشترک است (واس)
«توافق‌نامه مکه برای دفاع مشترک» نشان‌دهنده عزم سه کشور برای تقویت امنیت مشترک است (واس)
TT

سعودی، ترکیه و پاکستان «توافق‌نامه مکه برای دفاع مشترک» را امضا کردند

«توافق‌نامه مکه برای دفاع مشترک» نشان‌دهنده عزم سه کشور برای تقویت امنیت مشترک است (واس)
«توافق‌نامه مکه برای دفاع مشترک» نشان‌دهنده عزم سه کشور برای تقویت امنیت مشترک است (واس)

پادشاهی عربی سعودی، ترکیه و پاکستان روز جمعه «توافق‌نامه مکه برای دفاع مشترک» را امضا کردند؛ توافق‌نامه‌ای که نشان‌دهنده عزم سه کشور برای تقویت امنیت مشترک، برقراری امنیت، صلح و ثبات در منطقه و جهان، و حرکت به سوی آینده‌ای امن و شکوفا است.

این توافق‌نامه در جریان «نشست سران مکه برای دفاع مشترک» میان سه کشور به امضا رسید. شاهزاده محمد بن سلمان، ولیعهد و نخست‌وزیر پادشاهی عربی سعودی، رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، و محمد شهباز شریف، نخست‌وزیر پاکستان، آن را امضا کردند.

این توافق‌نامه بر پایه روابط تاریخی و ریشه‌دار میان سه کشور، پیوندهای برادری و همبستگی اسلامی میان آنها، و نیز منافع راهبردی مشترک و همکاری نزدیک دفاعی تنظیم شده است.

لحظه امضای «توافق‌نامه مکه برای دفاع مشترک» در کاخ صفا در مکه، جمعه (واس)

این توافق‌نامه همچنین با هدف تقویت بازدارندگی مشترک در برابر هرگونه تجاوز تدوین شده است و تصریح می‌کند که هر حمله مسلحانه به هر یک از سه کشور، حمله به همه آنها تلقی می‌شود. همچنین، توسعه همه ابعاد همکاری دفاعی میان سه کشور از دیگر محورهای این توافق‌نامه است.

سفر رجب طیب اردوغان و محمد شهباز شریف به پادشاهی عربی سعودی به دعوت خادم حرمین شریفین، ملک سلمان بن عبدالعزیز، انجام شد و شاهزاده محمد بن سلمان در کاخ صفا در مکه از آنها استقبال کرد.

در «نشست سران مکه برای دفاع مشترک»، روابط ممتاز میان پادشاهی عربی سعودی، ترکیه و پاکستان و نیز شماری از موضوعات مورد علاقه مشترک بررسی شد.

رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، در پیامی در شبکه اجتماعی «ایکس» نوشت: «این توافق‌نامه که بر اصل بازدارندگی جمعی استوار است، به تقویت همکاری‌های امنیتی و دفاعی ما، توسعه پروژه‌های مشترک در صنایع دفاعی و مبارزه با تروریسم کمک خواهد کرد.» او تأکید کرد این توافق‌نامه «برای مشارکت همه کشورهای برادر که در پی صلح، رفاه و ثبات در منطقه ما هستند، باز است.»

اردوغان همچنین گفت این «توافق‌نامه بار دیگر بر حق دفاع مشروع، آن‌گونه که در ماده ۵۱ منشور سازمان ملل متحد آمده، تأکید می‌کند و هیچ کشوری را هدف قرار نمی‌دهد.» او بر «تداوم پایبندی ترکیه به حل اختلاف‌ها و بحران‌ها از راه گفت‌وگو و دیپلماسی، بر پایه احترام به حقوق بین‌الملل و در چارچوب دیدگاه این کشور درباره حاکمیت سرزمینی» تأکید کرد.

شاهزاده خالد بن سلمان، وزیر دفاع پادشاهی عربی سعودی، نیز در پیامی در شبکه اجتماعی «ایکس» گفت: «این توافق‌نامه چارچوبی برای یک شراکت دفاعی بلندمدت ایجاد می‌کند که بازدارندگی، هماهنگی و هم‌افزایی میان کشورهای برادر ما را تقویت می‌کند و به حمایت از امنیت و ثبات منطقه و جهان کمک خواهد کرد.»

بخشی از مراسم امضای «توافق‌نامه مکه برای دفاع مشترک» در کاخ صفا در مکه، جمعه (واس)

شاهزاده فیصل بن فرحان، وزیر خارجه پادشاهی عربی سعودی، نیز گفت امضای این توافق‌نامه «بر عمق روابط برادرانه و راهبردی میان سه کشور تأکید می‌کند.» او افزود این توافق‌نامه «نقطه عطفی در مسیر همکاری دفاعی میان سه کشور و نتیجه اراده مشترک آنها برای یکپارچه کردن تلاش‌ها در برابر چالش‌ها و تهدیدهایی است که امنیت و ثبات منطقه را هدف قرار می‌دهند.»

او در پیامی در «ایکس» افزود: «این توافق‌نامه تجلی اراده سیاسی مشترک سه کشور برای حفاظت از امنیت و ثبات، و حمایت از شکل‌گیری محیطی امن‌تر در منطقه است؛ اقدامی که به سود کشورهای ما و ملت‌های آنها خواهد بود، آثار مثبتی بر سراسر منطقه خواهد گذاشت و راه را برای آینده‌ای امن‌تر با فرصت‌های بیشتر برای توسعه و شکوفایی هموار می‌کند.»

وزارت خارجه پادشاهی عربی سعودی نیز در پیامی در «ایکس» اعلام کرد این توافق‌نامه بر پیوندهای برادرانه سه کشور برای مقابله با چالش‌های امنیتی و تهدیدهای نظامی تأکید دارد و زمینه توسعه توانمندی‌های دفاعی مشترک، بازدارندگی راهبردی، افزایش آمادگی و تقویت و یکپارچه‌سازی ظرفیت‌های دفاعی را فراهم می‌کند.

تجلی عمق روابط راهبردی

در همین حال، دکتر رائد قرملی، معاون وزیر خارجه پادشاهی عربی سعودی در امور دیپلماسی عمومی، گفت این توافق‌نامه «تجلی عمق روابط راهبردی و تاریخی سه کشور است که چندین دهه قدمت دارد و حاصل سال‌ها مذاکرات مفصل میان آنهاست.»

او افزود این توافق‌نامه «به سه کشور مؤسس امکان می‌دهد توانمندی‌های دفاعی مشترک، بازدارندگی راهبردی، سطح آمادگی و نیز هماهنگی و یکپارچگی ظرفیت‌های دفاعی خود را برای مقابله مشترک با هرگونه تهدید علیه امنیت و تمامیت ارضی‌شان توسعه دهند.»

قرملی همچنین گفت بر اساس این توافق‌نامه، «هر حمله مسلحانه خارجی به هر یک از سه کشور، حمله به همه آنها تلقی می‌شود.» او در عین حال تأکید کرد این توافق‌نامه «به معنای تشکیل یک محور نظامی یا ائتلاف طایفه‌ای و مذهبی نیست و با برنامه‌های هسته‌ای یا رقابت تسلیحاتی ارتباطی ندارد، بلکه هدف آن ایجاد توانمندی‌های بومی و پایدار است.»

او افزود: «این توافق‌نامه به روابط راهبردی و مستحکم پادشاهی عربی سعودی در سطح خلیج، جهان عرب و عرصه بین‌المللی آسیبی نمی‌زند، تهدیدی برای امنیت هیچ کشوری در منطقه نیست و موجب تشدید تنش میان هیچ دو کشوری نخواهد شد.» او همچنین توضیح داد این توافق‌نامه «هیچ‌یک از توافق‌های دوجانبه یا چندجانبه موجود میان این سه کشور یا میان آنها و دیگر کشورها و سازمان‌ها را لغو یا جایگزین نمی‌کند.»