امیدواری سعودی‌ به نقش نشست شرم‌الشیخ در برقراری صلح منطقه

هیئت وزیران بر توقف فوری جنگ در سودان تأکید کرد.. بررسی نتایج نشست‌ها و مجامع بین‌المللی

خادم حرمین شریفین، ملک سلمان بن عبدالعزیز (واس)
خادم حرمین شریفین، ملک سلمان بن عبدالعزیز (واس)
TT

امیدواری سعودی‌ به نقش نشست شرم‌الشیخ در برقراری صلح منطقه

خادم حرمین شریفین، ملک سلمان بن عبدالعزیز (واس)
خادم حرمین شریفین، ملک سلمان بن عبدالعزیز (واس)

هیئت وزیران پادشاهی عربی سعودی ابراز امیدواری کرد که نتایج «نشست صلح شرم‌الشیخ» که مصر برای پایان دادن به جنگ در نوار غزه برگزار کرد، در تقویت تلاش‌ها برای استقرار امنیت و ثبات در خاورمیانه، کاهش رنج انسانی ملت فلسطین، عقب‌نشینی کامل رژیم اشغالگر و آغاز گام‌های عملی برای تحقق صلح عادلانه و فراگیر بر پایه «راه‌حل دو دولت» و تشکیل کشور مستقل فلسطینی در مرزهای ۱۹۶۷ با پایتختی قدس شرقی مؤثر باشد.

در نشست هیئت وزیران که به ریاست خادم حرمین شریفین، ملک سلمان بن عبدالعزیز در ریاض برگزار شد، همچنین بر ضرورت توقف فوری جنگ در سودان، حفظ وحدت و نهادهای آن کشور، جلوگیری از افزایش رنج و ویرانی برای ملت برادر سودان و اجرای مفاد امضاشده در «اعلامیه جده» در تاریخ ۱۱ مه ۲۰۲۳ تأکید شد.

در آغاز جلسه، هیئت وزیران از محتوای پیام خادم حرمین شریفین و ولی‌عهد، شاهزاده محمد بن سلمان بن عبدالعزیز، که برای پادشاه مغرب، محمد ششم ارسال شد، و نیز از مفاد تماس تلفنی ولی‌عهد با پادشاه اردن، عبدالله دوم، مطلع شد.

سلمان الدوسری، وزیر اطلاع‌رسانی سعودی، پس از جلسه اعلام کرد که هیئت وزیران، تحولات مربوط به فعالیت کمیته‌های مشترک بین سعودی و شماری از کشورهای برادر و دوست و پیشرفت حاصل‌شده در مسیر همکاری‌های دوجانبه را که با هدف تعمیق روابط و گسترش همکاری‌ها در حوزه‌های گوناگون انجام می‌شود، بررسی کرده است.

هیئت وزیران همچنین به نتایج برگزاری نشست‌ها و مجامع بین‌المللی در سعودی پرداخت و ضمن تمجید از موفقیت برگزاری «بیست‌وپنجمین همایش علمی پژوهش‌های حج، عمره و زیارت» که با حمایت خادم حرمین شریفین برگزار شد، اعلام کرد که ابتکارهای نوآورانه مطرح‌شده در این همایش به ارتقای کیفیت خدمات ارائه‌شده به زائران کمک خواهد کرد.

هیئت وزیران راه‌اندازی شبکه منطقه‌ای بازیابی دارایی‌ها در خاورمیانه و شمال آفریقا را گامی عملی در جهت ایجاد سامانه‌ای پیشرفته برای تقویت توان کشورهای منطقه در مبارزه با فساد و پول‌شویی دانست.

اعضا همچنین پروفسور عمر بن مؤنس یاغی، دانشمند سعودی و مدیر مرکز برتری مشترک بین شهر علم و فناوری ملک عبدالعزیز و دانشگاه کالیفرنیا برکلی را به‌مناسبت دریافت جایزه نوبل شیمی ۲۰۲۵ تبریک گفتند و این موفقیت را تجلی حمایت دولت از نظام پژوهش، توسعه، نوآوری و از دانشمندان و پژوهشگران کشور ارزیابی کردند.

در ادامه، هیئت وزیران به بررسی موضوعات موجود در دستور کار خود، از جمله مواردی که با شورای شوراها به‌طور مشترک بررسی شده بود، پرداخت و گزارش‌های ارائه‌شده از سوی شورای امور سیاسی و امنیتی، شورای امور اقتصادی و توسعه، کمیته عمومی هیئت وزیران و هیئت کارشناسان را مورد توجه قرار داد.

هیئت وزیران تفاهم‌نامه همکاری بین وزارت انرژی سعودی و برنامه محیط‌زیست سازمان ملل متحد را تصویب کرد و به وزیر محیط‌زیست، آب و کشاورزی اختیار داد تا با طرف چینی در زمینه تفاهم‌نامه پیشنهادی در صنعت آب مذاکره و آن را امضا کند. همچنین با الگوی تفاهم‌نامه همکاری در زمینه ترویج و بازاریابی گردشگری میان هیئت گردشگری سعودی و نهادهای مشابه دیگر کشورها موافقت شد.

علاوه بر این، هیئت وزیران با دو تفاهم‌نامه میان هیئت کل آمار سعودی و مراکز آمار قطر و امارات برای همکاری و تبادل تجربیات در زمینه آمار موافقت کرد و به رئیس هیئت توسعه پژوهش، نوآوری و توسعه اختیار داد با طرف ترکی درباره تفاهم‌نامه همکاری در زمینه پژوهش و نوآوری گفت‌وگو و آن را امضا کند.

همچنین دادستان کل مأمور شد تا تفاهم‌نامه همکاری میان دادستانی کل سعودی و دفتر دادستان دادگاه تجدیدنظر عالی ترکیه را امضا کند و وزیر آموزش نیز مأموریت یافت تا در زمینه تفاهم‌نامه همکاری میان مرکز ملی آموزش الکترونیک سعودی و سازمان خدمات آموزش و پژوهش کره جنوبی مذاکره و آن را امضا کند.

هیئت وزیران در این نشست با اصلاح نظام حرفه حسابداری و حسابرسی، ساختار صندوق توسعه ملی و سازمان حسابداران و حسابرسان سعودی موافقت کرد. همچنین تصمیم گرفت وظایف بهره‌برداری، نگهداری و نوسازی ایستگاه‌های تصفیه آب سدها و آب‌های زیرزمینی با ظرفیت روزانه کمتر از پنج‌هزار مترمکعب به‌تدریج به سازمان آب سعودی واگذار شود.

در پایان، هیئت وزیران حساب‌های نهایی شهر علم و فناوری ملک عبدالعزیز و مؤسسه عمومی پل ملک فهد برای دو سال مالی گذشته را تصویب و با چند ارتقا به رتبه‌های چهاردهم و پانزدهم اداری موافقت کرد.

همچنین گزارش‌های سالانه وزارت محیط‌زیست، آب و کشاورزی، سازمان زکات، مالیات و گمرک، سازمان اوقاف، سازمان داده‌ها و هوش مصنوعی سعودی، سازمان استاندارد و کیفیت، مرکز ملی سامانه‌های منابع دولتی و مرکز ملی بهره‌وری و بهینه‌سازی مصرف آب بررسی شد و تصمیم‌های لازم درباره آنها اتخاذ شد.



پیام رئیس‌جمهوری موریتانی به ولیعهد سعودی

شاهزاده محمد بن سلمان (واس)
شاهزاده محمد بن سلمان (واس)
TT

پیام رئیس‌جمهوری موریتانی به ولیعهد سعودی

شاهزاده محمد بن سلمان (واس)
شاهزاده محمد بن سلمان (واس)

شاهزاده محمد بن سلمان، ولیعهد و نخست‌وزیر پادشاهی عربی سعودی، پیام مکتوبی از محمد ولد الشیخ الغزوانی دریافت کرد که به روابط دوجانبه میان دو کشور و راه‌های تقویت آن مربوط می‌شود.

این پیام به نیابت از ولیعهد، توسط شاهزاده فیصل بن فرحان در جریان دیدار با دکتر محمد سالم ولد مرزوق در شهر جده دریافت شد.

دو طرف در جریان این دیدار، روابط میان دو کشور را بررسی کردند و درباره فرصت‌های توسعه همکاری‌های دوجانبه در زمینه‌های مختلف گفت‌وگو کردند. همچنین دیدگاه‌های خود را درباره مسائل مورد اهتمام مشترک تبادل کردند.


تلاش سعودی برای تقویت نقش پاکستان در کاهش تنش‌ها

بخشی از دیدار ولیعهد پادشاهی عربی سعودی، شاهزاده محمد بن سلمان، با نخست‌وزیر پاکستان و فرمانده ارتش این کشور در جده، مارس ۲۰۲۶ (واس)
بخشی از دیدار ولیعهد پادشاهی عربی سعودی، شاهزاده محمد بن سلمان، با نخست‌وزیر پاکستان و فرمانده ارتش این کشور در جده، مارس ۲۰۲۶ (واس)
TT

تلاش سعودی برای تقویت نقش پاکستان در کاهش تنش‌ها

بخشی از دیدار ولیعهد پادشاهی عربی سعودی، شاهزاده محمد بن سلمان، با نخست‌وزیر پاکستان و فرمانده ارتش این کشور در جده، مارس ۲۰۲۶ (واس)
بخشی از دیدار ولیعهد پادشاهی عربی سعودی، شاهزاده محمد بن سلمان، با نخست‌وزیر پاکستان و فرمانده ارتش این کشور در جده، مارس ۲۰۲۶ (واس)

تحلیلگرانی که با «الشرق الأوسط» گفت‌وگو کرده‌اند، اعلام شهباز شریف، نخست‌وزیر پاکستان، درباره مشارکت پادشاهی عربی سعودی در پاسخ واشنگتن به تعلیق «طرح آزادی» مربوط به عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز را در ادامه تلاش‌های دیپلماتیکی ارزیابی می‌کنند که ریاض در پیش گرفته است.

شهباز شریف با قدردانی از آنچه «شجاعت» دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، خواند، تصمیم او برای تعلیق این طرح را «به‌موقع» توصیف کرد و گفت پاسخ ترامپ به درخواست پاکستان، پادشاهی عربی سعودی و دیگر کشورها می‌تواند به تقویت ثبات کمک کند. او در پیامی در شبکه «ایکس» نوشت: «پاسخ سخاوتمندانه رئیس‌جمهور ترامپ به درخواست ارائه‌شده از سوی پاکستان و دیگر کشورها، به‌ویژه پادشاهی و برادر عزیزم ولیعهد و نخست‌وزیر پادشاهی عربی سعودی، شاهزاده محمد بن سلمان، به‌طور قابل‌توجهی به تقویت صلح، ثبات و آشتی منطقه‌ای در این دوره حساس کمک خواهد کرد.»

ولیعهد پادشاهی عربی سعودی و نخست‌وزیر پاکستان طی کمتر از یک ماه دو بار در جده دیدار کردند (ا.ف.پ)

این تحرکات بخشی از مجموعه‌ای از رایزنی‌های سیاسی فشرده در هفته‌های اخیر به‌شمار می‌رود، به‌ویژه پس از آنکه پاکستان به‌طور رسمی در نقش میانجی میان ایالات متحده و ایران وارد شد. در همین چارچوب، نشست‌های چهارجانبه وزارتی با حضور پادشاهی عربی سعودی، پاکستان، ترکیه و مصر شکل گرفت که نخستین دور آن در ریاض، سپس در اسلام‌آباد و سومین نشست در آنتالیا برگزار شد. سفیر پاکستان در پادشاهی عربی سعودی در گفت‌وگو با «الشرق الأوسط» این روند را «بخشی از تلاش‌های مستمر برای تحقق صلح در منطقه» توصیف کرده است.

همکاری رو به گسترش

احمد القریشی، کارشناس امنیت ملی، بر این باور است که پادشاهی عربی سعودی نقش کلیدی در پیشبرد موفقیت‌آمیز میانجی‌گری پاکستان ایفا کرده است. به گفته او، سیاست خویشتنداری ریاض، همراه با انتقال پیام‌های روشن سیاسی و نظامی در هماهنگی با پاکستان به ایران، به شکل‌گیری این برداشت در تهران کمک کرده که با شرایطی تازه در سطح منطقه روبه‌رو است؛ شرایطی که نیازمند بازنگری در رویکردهای سیاسی و ابزارهای مدیریت بحران است.

نمایشگر رصد موقعیت کشتی‌ها، نشان‌دهنده تردد دریایی در تنگه هرمز (ا.ف.پ)

القریشی در ادامه گفت مشارکت پادشاهی عربی سعودی در هر ابتکار منطقه‌ای یا بین‌المللی، به آن سطح قابل‌توجهی از اعتبار و مشروعیت می‌بخشد؛ موضوعی که در مورد میانجی‌گری پاکستان نیز به‌وضوح دیده می‌شود. او این ابتکار را از نظر زمان‌بندی و مسیر «غافلگیرکننده» توصیف کرد و افزود که بدون حمایت ایالات متحده و پادشاهی عربی سعودی، نه ایران و نه جامعه بین‌المللی آن را با چنین جدیتی دنبال نمی‌کردند.

او همچنین به سفر شاهزاده فیصل بن فرحان، وزیر امور خارجه پادشاهی عربی سعودی، به اسلام‌آباد پیش از دیدار آمریکا و ایران اشاره کرد و آن را نشانه‌ای روشن برای تهران دانست تا این میانجی‌گری را جدی بگیرد.

«چهارجانبه اسلامی»

منیف الحربی، تحلیلگر سیاسی، نیز در گفت‌وگو با «الشرق الأوسط» تلاش‌های پادشاهی عربی سعودی از ابتدای بحران برای یافتن راه‌حلی سیاسی با هدف مهار تنش‌ها را برجسته کرد. به گفته او، این رویکرد بر این باور استوار است که راه‌حل‌های نظامی نمی‌توانند به ثباتی پایدار منجر شوند.

او به نشست ۱۹ مارس در ریاض اشاره کرد که با حضور پادشاهی عربی سعودی، پاکستان، ترکیه و مصر برگزار شد و زمینه‌ساز شکل‌گیری رویکردی مبتنی بر راه‌حل‌های سیاسی شد. پس از آن، نشست ۲۹ مارس در اسلام‌آباد با تحرکات دیپلماتیک گسترده‌تری همراه بود که به پیشبرد این مسیر انجامید و در نهایت به دیدار طرف‌های آمریکایی و ایرانی در پاکستان به عنوان نشانه‌ای از تداوم این روند دیپلماتیک منجر شد.

الحربی همچنین بر تأکید مداوم ریاض بر ضرورت حل‌وفصل مسالمت‌آمیز بحران‌های منطقه‌ای، همراه با پایبندی به حقوق بین‌الملل و منشور سازمان ملل متحد، تأکید کرد. به گفته او، این رویکرد بازتاب‌دهنده نقش محوری و دیرینه پادشاهی عربی سعودی در تقویت ثبات منطقه و ترجیح دادن مسیر توسعه، همکاری و شراکت است.


معافیت متقابل سعودی و ترکیه برای دارندگان گذرنامه‌های دیپلماتیک و ویژه از ویزا

رئیس‌جمهور ترکیه هنگام استقبال از وزیر خارجه پادشاهی عربی سعودی، با حضور همتای ترک خود در آنکارا – دیروز (خبرگزاری رسمی پادشاهی عربی سعودی «واس»)
رئیس‌جمهور ترکیه هنگام استقبال از وزیر خارجه پادشاهی عربی سعودی، با حضور همتای ترک خود در آنکارا – دیروز (خبرگزاری رسمی پادشاهی عربی سعودی «واس»)
TT

معافیت متقابل سعودی و ترکیه برای دارندگان گذرنامه‌های دیپلماتیک و ویژه از ویزا

رئیس‌جمهور ترکیه هنگام استقبال از وزیر خارجه پادشاهی عربی سعودی، با حضور همتای ترک خود در آنکارا – دیروز (خبرگزاری رسمی پادشاهی عربی سعودی «واس»)
رئیس‌جمهور ترکیه هنگام استقبال از وزیر خارجه پادشاهی عربی سعودی، با حضور همتای ترک خود در آنکارا – دیروز (خبرگزاری رسمی پادشاهی عربی سعودی «واس»)

پادشاهی عربی سعودی و ترکیه توافق‌نامه‌ای درباره معافیت متقابل از الزامات ویزا برای دارندگان گذرنامه‌های دیپلماتیک و گذرنامه‌های ویژه امضا کردند.

پس از امضای این توافق، رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، روز چهارشنبه در آنکارا از شاهزاده فیصل بن فرحان، وزیر خارجه پادشاهی عربی سعودی، استقبال و با او دیدار کرد.

به گزارش خبرگزاری رسمی پادشاهی عربی سعودی، دو طرف در این دیدار روابط دوجانبه را بررسی کرده و درباره راه‌های تقویت همکاری‌ها در راستای منافع مشترک و همچنین تقویت امنیت و ثبات در منطقه گفت‌وگو کردند.

این توافق مشترک که توسط وزیر خارجه پادشاهی عربی سعودی و همتای ترک او، هاکان فیدان، امضا شد، در پایان نشست سوم شورای هماهنگی ترکیه و پادشاهی عربی سعودی در آنکارا و در روز چهارشنبه به نتیجه رسید.

گفت‌وگوهای دوجانبه

هاکان فیدان و شاهزاده فیصل بن فرحان پیش از برگزاری نشست شورا، یک جلسه دوجانبه برگزار کردند که طی آن روابط میان ترکیه و پادشاهی عربی سعودی و راه‌های توسعه آن در تمامی حوزه‌ها مورد بررسی قرار گرفت.

در این گفت‌وگوها همچنین مجموعه‌ای از موضوعات بین‌المللی و تحولات منطقه‌ای از جمله وضعیت نوار غزه، حملات اسرائیل به لبنان، تلاش‌ها برای گسترش نفوذ در خاک سوریه، جنگ در ایران و پیامدهای آن بر منطقه، و نیز تلاش‌های دیپلماتیک جاری برای پایان دادن به این جنگ و دستیابی به توافق میان ایران و ایالات متحده آمریکا بررسی شد.

به گفته منابع دیپلماتیک که با «الشرق الأوسط» گفت‌وگو کرده‌اند، وزیران خارجه ترکیه و پادشاهی عربی سعودی بر ضرورت ادامه اجرای مرحله دوم توافق صلح و آغاز فوری روند بازسازی در غزه تأکید کردند.

همچنین دو طرف بر توقف اقدامات توسعه‌طلبانه اسرائیل در منطقه، از جمله از طریق حملات به لبنان و تلاش برای گسترش نفوذ در سوریه، تأکید داشتند.

این منابع افزودند که دو وزیر از ادامه تلاش‌ها برای پایان دادن به جنگ در ایران و دستیابی به توافق نهایی میان تهران و واشنگتن حمایت کردند و همچنین بر ضرورت جلوگیری از تبدیل تحولات مربوط به تنگه هرمز به عامل تنش و تحریک جدید در منطقه تأکید داشتند.

بر اساس این گزارش، دو طرف همچنین بر این اصل تأکید کردند که کشورهای منطقه باید خود مسئول حل‌وفصل بحران‌هایشان باشند و نباید اجازه مداخله خارجی داده شود؛ رویکردی که آن را مبتنی بر اصل «مالکیت منطقه‌ای» توصیف کردند.

در ادامه، وزیران خارجه پادشاهی عربی سعودی و ترکیه بر تداوم تلاش‌ها برای یافتن راه‌حل‌های دیپلماتیک در مسائل خاورمیانه و حل اختلافات از طریق گفت‌وگو تأکید کردند.

ادامه همکاری

شورای هماهنگی ترکیه و پادشاهی عربی سعودی که در سال ۲۰۱۶ تأسیس شد، به عنوان یک سازوکار رسمی برای همکاری و مشورت میان دو کشور فعالیت می‌کند و هدف آن توسعه و تعمیق روابط در تمامی ابعاد در چارچوبی نهادی است.

نخستین نشست این شورا در روزهای ۷ و ۸ فوریه ۲۰۱۷ در آنکارا برگزار شد و دومین نشست آن نیز در ۱۸ مه ۲۰۲۵ در ریاض تشکیل شد.

این شورا شامل پنج کمیته فرعی با مشارکت نهادهای ذی‌ربط دو کشور است: کمیته سیاسی و دیپلماتیک، کمیته نظامی و امنیتی، کمیته فرهنگ، ورزش، رسانه و گردشگری، کمیته توسعه اجتماعی، سلامت و آموزش و کمیته تجارت، صنعت، سرمایه‌گذاری، زیرساخت و انرژی.

جلسات این کمیته‌ها به‌طور منظم برگزار می‌شود. آخرین نشست، مربوط به کمیته سیاسی و دیپلماتیک بود که به‌صورت مجازی در ۲۸ آوریل گذشته برگزار شد و هدف آن آماده‌سازی برای نشست سوم شورا بود.