ابراهیم حیدان، سرلشکر ستاد و وزیر کشور یمن، درباره تلاشهای ایران برای تبدیل تنگه بابالمندب و جزایر و سواحل پیرامون آن به منطقهای با نفوذ نظامی بلندمدت هشدار داد. او گفت تهران در پی انتقال تجربه «نظامیکردن گذرگاههای دریایی» است که در تنگه هرمز توسعه داده و آن را به دریای سرخ منتقل کند. او همچنین از فعالیت کارشناسان سپاه پاسداران ایران برای توسعه توانمندیهای حوثیها و ساخت استحکامات، اتاقهای عملیات و تأسیسات مرتبط با موشکها، پهپادها و قایقهای هدایتشونده خبر داد.
حیدان در گفتوگو با «الشرق الأوسط» گفت خطر تنها به تهدیدهای کنونی محدود نمیشود، بلکه به «آنچه برای آینده در حال پایهگذاری است» نیز گسترش مییابد. او هشدار داد که ادامه کنترل حوثیها بر مناطق راهبردی میتواند به ایران اهرم فشاری مؤثر بر یکی از مهمترین گذرگاههای دریایی بینالمللی بدهد و زمینه را برای مرتبطکردن عرصه یمن با شاخ آفریقا از طریق شبکههای قاچاق و گروههای مسلح فراهم کند.
این اظهارات پس از آن مطرح میشود که نیروهای دولتی مواضع گستردهای را در ساحل غربی به نفع گروه حوثی از دست دادند. حوثیها در حملهای که از ۳ تا ۱۱ سپتامبر ادامه داشت، توانستند حیس، الخوخه، المخا و بندر آن را به کنترل خود درآورند و تا بابالمندب، جزیره میون و دیگر جزایر یمن در جنوب دریای سرخ پیشروی کنند.
وزیر کشور یمن از افزایش سطح آمادگی امنیتی در عدن، لحج و مناطق واقع در پشت خطوط درگیری پس از تحولات نظامی در المخا و ساحل غربی خبر داد و تأکید کرد که میان وزارتخانههای دفاع و کشور از طریق یک اتاق عملیات مشترک هماهنگی وجود دارد تا از نفوذ عناصر و هستهها و سوءاستفاده از موجهای آوارگی برای ایجاد رخنههای امنیتی جلوگیری شود.
«نظامیکردن» بابالمندب
وزیر کشور یمن تحولات اخیر را در چارچوبی گستردهتر قرار داد و گفت یمن «بخشی از منظومه امنیت منطقهای و بینالمللی» است و با توجه به وجود تنگه بابالمندب، آنچه در این کشور رخ میدهد بهسرعت بر جهان تأثیر میگذارد.
او توضیح داد که از دیدگاه او، خطر اصلی در تلاش برای ایجاد یک زیرساخت نظامی درازمدت در منطقه است. او گفت کارشناسان مرتبط با سپاه پاسداران، تجربه و راهنمایی لازم برای مدیریت عملیات و توسعه توانمندیهای نظامی را در اختیار حوثیها قرار میدهند.
سرلشکر حیدان افزود این تلاشها شامل ایجاد «توانمندیها، استحکامات، پایگاهها، اتاقهای عملیات و غارهایی است که برای ساخت پهپادها و قایقهای هدایتشونده و توسعه موشکها استفاده میشوند» و این اقدامات در جغرافیای بابالمندب، جزایر، سواحل و ارتفاعات پیرامون آن انجام میشود.
وزیر کشور یمن گفت هدف، فراهمکردن امکان «انتقال تجربه نظامیکردن گذرگاههای دریایی» از سوی ایران است، تجربهای که تهران در تنگه هرمز به کار گرفته و اکنون میتواند به بابالمندب منتقل شود؛ اقدامی که ممکن است این تنگه را از یک گذرگاه بینالمللی باز به اهرمی برای نفوذ و فشار تبدیل کند که در آینده قابل استفاده باشد.
او هشدار داد که نباید پیامهای اطمینانبخش ایران و حوثیها درباره امنیت کشتیرانی را تضمینهای کافی تلقی کرد و گفت این پیامها به حوثیها فرصت بیشتری برای توسعه سامانههای نظامی و استحکامات خود در منطقه میدهد.
میون... جزیره لارک ایران!
وزیر کشور یمن همچنین درباره سناریویی مشخصتر در ارتباط با جزایر دریای سرخ هشدار داد و گفت دادن زمان بیشتر به حوثیها میتواند به آنها اجازه دهد پایگاهها، مخفیگاهها و غارهای مستحکم، در کنار یک سامانه پیشرفته برای رصد، رهگیری و ایجاد اختلال، ایجاد کنند.
او به احتمال تبدیل جزیره میون، واقع در قلب بابالمندب، به محلی با کارکرد نظامی مشابه جزیره لارک ایران در تنگه هرمز اشاره کرد و گفت جزیرههای زقر و حنیش، در کنار ارتفاعات و سواحل امتدادیافته در دریای سرخ، در صورت تثبیت حضور حوثیها در تنگه، میتوانند بخشی از «یک منظومه نظامی یکپارچه» شوند.
از دریای سرخ تا شاخ آفریقا
سرلشکر ابراهیم حیدان خطرات را به بابالمندب محدود نکرد و هشدار داد که کنترل این تنگه از سوی حوثیها، به گفته او، زمینه گستردهتری برای «سپاه پاسداران» فراهم میکند تا عرصه یمن را به دریای سرخ و شاخ آفریقا مرتبط کند.
او توضیح داد که میتوان از شبکههای قاچاق و گذرگاههای دریایی برای انتقال سلاح، تجهیزات و تجربیات و توسعه توانمندیهای نظامی و لجستیکی حوثیها استفاده کرد. به گفته او، این شبکهها همچنین میتوانند برای گسترش کانالهای ارتباطی با گروههای مسلح و سازمانهای تروریستی فعال در شاخ آفریقا به کار گرفته شوند. او بهطور مشخص به جنبش «الشباب» سومالی اشاره کرد.
وزیر کشور یمن هشدار داد که ممکن است توانمندیهای این گروهها با توانمندیهای حوثیها و شبکههای «سپاه پاسداران» در هم ادغام شود؛ اقدامی که به گفته او میتواند بابالمندب را به «نقطه اتکایی برای نفوذ ایران با ابزارها و عرصههای متعدد» تبدیل کند و در صورت وقوع هرگونه تشدید تنش منطقهای، اهرمی راهبردی در اختیار تهران قرار دهد.
گارد ساحلی به حمایت فوری نیاز دارد
وزیر کشور یمن در مواجهه با این چالشها بر ادامه مقابله نیروهای دولتی با حوثیها، تلاش برای بازپسگیری مناطق و تأمین امنیت آنها تأکید کرد و بهطور ویژه بر اهمیت مقابله با قاچاق تأکید داشت؛ قاچاقی که او آن را یکی از شریانهای اصلی تأمین مالی و تجهیزات حوثیها توصیف کرد.
او گفت نیروهای گارد ساحلی یمن با وجود محدودیت امکانات، وظایف خود را انجام میدهند، اما به «حمایت تخصصی و فوری» کشورهای برادر و دوست نیاز دارند. این حمایت باید شامل تجهیزات نظارت و شناسایی دریایی، سامانههای رهگیری و رصد، قایقها و تجهیزات مدرن و همچنین تقویت توانمندیهای اطلاعاتی لازم برای شناسایی شبکههای قاچاق، رهگیری مسیرهای آنها و توقیف محمولههایشان باشد.
حیدان تأکید کرد مسئولیت حفاظت از بابالمندب و مقابله با قاچاق دیگر تنها مسئلهای داخلی و مربوط به یمن نیست. او گفت «امنیت کشتیرانی و خطوط تجارت بینالمللی از حاکمیت دولت بر سرزمین و آبهایش آغاز میشود» و مقابله با تهدیدها به حمایت منطقهای و بینالمللی از دولت یمن و تقویت توانمندیهای آن نیاز دارد.
تقویت امنیت عدن و لحج
در ارتباط با پیامدهای داخلی تحولات نظامی اخیر، وزیر کشور یمن از تقویت حضور نیروهای امنیتی در ورودیهای استان لحج، پایتخت موقت عدن و مناطق مجاور خبر داد. این اقدام همزمان با موج آوارگی پس از تحولات ساحل غربی انجام شده است.
او توضیح داد که وزارت کشور با توجه به اینکه تحولات اخیر فراتر از محدوده جبهههای نظامی است، همزمان برای حفاظت از غیرنظامیان آواره و افزایش سطح آمادگی امنیتی، بر اساس برنامههایی که از پیش برای سناریوهای مختلف تدوین شده بود، اقدام کرده است.
او گفت اقدامات انجامشده با هدف ایجاد توازن میان حفاظت از آوارگان و جلوگیری از سوءاستفاده حوثیها از جابهجایی آنها «برای اهداف امنیتی یا اجرای عملیات نفوذ و رخنه» صورت میگیرد.
او افزود مقامهای مسئول سطح هماهنگی و تبادل اطلاعات میان دستگاههای امنیتی، مقامهای محلی و یگانهای نظامی را افزایش دادهاند و در کنار آن، فعالیتهای اطلاعاتی پیشگیرانه برای جلوگیری از ورود عناصر یا اجرای اقدامات خرابکارانه علیه مناطق آزادشده تشدید شده است.
اتاق عملیات مشترک
سرلشکر حیدان از هماهنگی میان وزارتخانههای دفاع و کشور از طریق «اتاق عملیات مشترک» خبر داد و توضیح داد که فعالیت این اتاق شامل یکسانسازی ارزیابی وضعیت، تعیین مسئولیتها و تسریع واکنش به تحولات میدانی است.
او افزود دستگاههای امنیتی و نظامی کانالهای ارتباطی و تبادل اطلاعات را تقویت کردهاند و تمرکز آنها بر خطوط تماس، جادهها و مناطقی است که ممکن است برای نفوذ، انتقال عناصر و هستهها یا انتقال سلاح و مواد منفجره مورد استفاده قرار گیرد.
او در عین حال تأکید کرد برخورد با آوارگان بر این مبناست که آوارگی «در درجه نخست یک مسئله انسانی» است، اما در عین حال به مدیریت دقیق امنیتی نیاز دارد تا از استفاده از آن به عنوان پوششی برای ورود عناصر یا هستهها به مناطق آزادشده جلوگیری شود.
هستههای خفته و قاچاق
وزیر کشور یمن در پاسخ به پرسشی درباره ماهیت تهدیدهایی که دستگاههای امنیتی در حال حاضر با آن مواجهاند، به تلاشها برای نفوذ و رخنه و احتمال سوءاستفاده از جابهجایی آوارگان برای پنهانکردن عناصر یا انتقال اطلاعات و ابزارهای مورد استفاده در اقدامات خرابکارانه اشاره کرد. او همچنین از خطر هستههای خفته، شبکههای قاچاق و جرایم سازمانیافته سخن گفت.
سرلشکر ابراهیم حیدان توضیح داد اقدامات امنیتی تشدیدشده در عدن و لحج تا حد زیادی «پیشگیرانه و پیشدستانه» بوده و هدف آن جلوگیری از تبدیل فشار نظامی در جبههها به ناآرامیهای امنیتی در داخل شهرهاست، در حالی که ملاحظات انسانی در برخورد با آوارگان نیز حفظ میشود.
المخا، «آزمونی عملی»
وزیر کشور یمن رویدادهای المخا را «آزمونی عملی و مستقیم» برای میزان آمادگی نهاد امنیتی و برنامههایی دانست که وزارت کشور برای برخورد با تحولات نظامی تدوین کرده است.
او توضیح داد که این برنامهها از ابتدا سناریوهای پیشروی و عقبنشینی، تغییر خطوط درگیری، گسترش جابهجایی آوارگان و افزایش فشار بر استانهای واقع در پشت جبههها را در نظر گرفته بودند.
حیدان تأکید کرد حفاظت از جبهه داخلی مأموریتی نیست که تنها به یک تحول نظامی ناگهانی مربوط باشد، بلکه «بخشی اساسی و دائمی» از فعالیت وزارت کشور است. او از بازتوزیع منابع و استقرار نیروهای امنیتی متناسب با تحولات میدانی و تقویت جریان اطلاعات میان دستگاههای امنیتی، مقامهای محلی و نیروهای نظامی خبر داد.
«همکاری» با گروههای تروریستی
همزمان با تهدید حوثیها، وزیر کشور یمن هشدار داد سازمانهای تروریستی، شبکههای قاچاق و جرایم سازمانیافته ممکن است از گسترش جنگ، تغییر خطوط درگیری و جابهجایی دوباره نیروها برای ایجاد خلأهای امنیتی سوءاستفاده کنند.
سرلشکر حیدان از وجود «همکاری متقابل» میان حوثیها و این شبکهها و گروهها سخن گفت و افزود این مسئله تنها به تحولات اخیر مربوط نمیشود، بلکه به مراحل پیشین درگیری بازمیگردد. او به ارتباطاتی با جنبش «الشباب» در سومالی اشاره کرد.
او تأکید کرد دستگاههای امنیتی تهدید حوثیها، تروریسم، جرایم سازمانیافته و قاچاق را پروندههایی جدا از یکدیگر نمیدانند، بلکه آنها را «یک منظومه امنیتی واحد» تلقی میکنند. به گفته وزیر کشور، این وضعیت مستلزم افزایش آمادگی، تقویت حضور نیروها در مناطق حساس و تشدید نظارت بر گذرگاهها، جادهها و مسیرهای قاچاق است تا تحولات نظامی به بحران امنیتی گستردهتری تبدیل نشود.
