نقش کاکائو تنها بهعنوان ماده اصلی شکلات و شیرینیها محدود نمیشود. پژوهشهای علمی نشان میدهند که کاکائو حاوی مجموعهای از ترکیبات گیاهی است که ممکن است با شماری از فواید سلامتی مرتبط باشند؛ از حمایت از سلامت قلب و عروق گرفته تا تأثیر بر خلقوخو و عملکرد مغز.
پودر کاکائو از دانههای کاکائو تهیه میشود؛ به این صورت که دانهها را خرد و چربی یا کره کاکائو را از آنها استخراج میکنند. کاکائو امروزه بهدلیل نقش اساسیاش در تولید شکلات شناخته شده است، اما برخی پژوهشها نشان میدهند که حاوی ترکیبات مهمی است که ممکن است برای سلامت مفید باشند.
بااینحال، بر اساس گزارش وبسایت «هلثلاین»، همچنان به مطالعات بیشتری روی انسانها نیاز است تا میزان این فواید و سازوکارهای آنها با دقت بیشتری مشخص شود.
۱. سرشار از پلیفنولهایی است که فواید متعدد سلامتی دارند
کاکائو منبع ترکیبات پلیفنولی است؛ آنتیاکسیدانهایی که بهطور طبیعی در مجموعهای از مواد غذایی و نوشیدنیها، از جمله میوهها، سبزیجات، چای و شکلات، یافت میشوند.
پژوهشگران پلیفنولها را با فواید متعدد سلامتی، از جمله کاهش التهاب، کاهش فشار خون و بهبود سلامت قلب، مرتبط دانستهاند.
کاکائو حاوی ترکیبات «فلاوانول» است که خواص آنتیاکسیدانی و ضدالتهابی قدرتمندی دارند.
بااینحال، فرآیندهای فرآوری کاکائو و قرار گرفتن آن در معرض حرارت ممکن است باعث از دست رفتن بخشی از این خواص شود.
بنابراین، اگرچه کاکائو منبعی عالی از پلیفنولها به شمار میرود، محصولات مختلف حاوی کاکائو لزوماً فواید سلامتی یکسانی ندارند؛ زیرا میزان ترکیبات مفید آنها بسته به روش تولید و فرآوری میتواند متفاوت باشد.
۲. ممکن است با بهبود سطح اکسید نیتریک به کاهش فشار خون بالا کمک کند
کاکائو ممکن است به کاهش فشار خون کمک کند و این موضوع تا حدی با ترکیبات فلاوانول موجود در آن ارتباط دارد.
این ترکیبات ممکن است به بهبود سطح اکسید نیتریک در خون کمک کنند؛ در نتیجه عملکرد رگهای خونی تقویت میشود و فشار خون کاهش مییابد.
بااینحال، باید توجه داشت که فرآیندهای تولید کاکائو میتوانند میزان فلاوانول را بهشدت کاهش دهند. بنابراین، احتمالاً این آثار سلامتی در شکلاتهای معمولی به همان میزان وجود ندارند.
۳. ممکن است خطر حمله قلبی و سکته مغزی را کاهش دهد
کاکائو، افزون بر احتمال کمک به کاهش فشار خون، ظاهراً خواص دیگری نیز دارد که ممکن است به کاهش خطر حمله قلبی و سکته مغزی کمک کند.
کاکائوی سرشار از فلاوانول ممکن است به بهبود سطح اکسید نیتریک در خون کمک کند؛ این امر موجب شل شدن و گشاد شدن سرخرگها و رگهای خونی و در نتیجه بهبود جریان خون میشود.
این امر ممکن است به کاهش خطر حمله قلبی، نارسایی قلبی و سکته مغزی کمک کند.
مطالعهای که در سال ۲۰۱۷ انجام شد نشان داد مصرف متعادل شکلات با کاهش میزان بستری شدن در بیمارستان یا مرگ ناشی از نارسایی قلبی ارتباط داشت.
این یافتهها نشان میدهند که مصرف مقادیر کم و متعادل شکلات سرشار از کاکائو ممکن است فوایدی پیشگیرانه برای سلامت قلب داشته باشد.
۴. پلیفنولها ممکن است جریان خون به مغز و عملکرد آن را بهبود دهند
پلیفنولها، از جمله پلیفنولهای موجود در کاکائو، ممکن است از طریق بهبود عملکرد مغز و جریان خون در آن، به کاهش خطر ابتلا به برخی بیماریهای تحلیلبرنده عصبی کمک کنند.
همچنین مصرف شکلات تلخ ممکن است به کاهش خستگی کمک کند؛ موضوعی که میتواند به نوبه خود موجب بهبود عملکردهای شناختی و حمایت از سلامت مغز شود.
۵. ممکن است به بهبود خلقوخو کمک کند
تأثیر کاکائو بر مغز ممکن است در بهبود خلقوخو نقش داشته باشد و همین موضوع پژوهشگران را به بررسی رابطه میان مصرف شکلات سرشار از کاکائو و وضعیت روانی سوق داده است.
در مطالعهای که در سال ۲۰۲۲ انجام شد، پژوهشگران فواید احتمالی مصرف شکلات تلخ حاوی ۸۵ و ۷۰ درصد کاکائو را بر خلقوخو بررسی کردند.
این مطالعه نشان داد افرادی که شکلات تلخ حاوی ۸۵ درصد کاکائو مصرف کرده بودند، پس از سه هفته احساسات منفی کمتری داشتند؛ در حالی که همین تغییر در افرادی که شکلات تلخ حاوی ۷۰ درصد کاکائو مصرف کرده بودند مشاهده نشد.
این یافتهها نشان میدهند که پودر کاکائو ممکن است به بهبود خلقوخو کمک کند، هرچند برای تأیید این موضوع و شناخت سازوکارهای مسئول آن، به پژوهشهای بیشتری نیاز است.
۶. فلاوانولهای کاکائو ممکن است علائم دیابت نوع ۲ را بهبود دهند
اگرچه مصرف بیش از حد شکلات به کنترل سطح قند خون کمک نمیکند، کاکائو حاوی برخی ترکیباتی است که ممکن است اثرات ضد دیابتی داشته باشند.
فلاوانولهای موجود در کاکائو ممکن است به بهبود ترشح انسولین و کاهش التهاب کمک کنند.
همچنین مصرف مقادیر بیشتر فلاوانولها، از جمله فلاوانولهای بهدستآمده از کاکائو، ممکن است با کاهش خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ ارتباط داشته باشد.
بااینحال، همچنان به پژوهشهای بیشتری نیاز است تا میزان این فواید، سازوکار تأثیر کاکائو بر خطر ابتلا به بیماری و نقش آن در کنترل بیماری مشخص شود.
۷. ممکن است به کنترل وزن کمک کند
مصرف متعادل کاکائو، حتی هنگامی که به شکل شکلات مصرف شود، ممکن است به کنترل وزن کمک کند.
کاکائو ممکن است از طریق تنظیم مصرف انرژی و افزایش اکسیداسیون چربی در این زمینه نقش داشته باشد.
البته باید توجه داشت که اگرچه کاکائو و محصولات سرشار از آن ممکن است در برخی شرایط به کنترل وزن کمک کنند، برای تعیین فواید آن در کاهش یا کنترل وزن، بهویژه در بزرگسالان مبتلا به چاقی، به پژوهشهای بیشتری نیاز است.
۸. ممکن است خواص محافظتی در برابر سرطان داشته باشد
کاکائو، در مقایسه با همه مواد غذایی دیگر، در صورتی که میزان فلاوانولها نسبت به وزن سنجیده شود، بالاترین غلظت این ترکیبات را دارد.
رژیمهای غذایی سرشار از فلاوانول ممکن است به کاهش خطر ابتلا به سرطان کمک کنند.
بااینحال، همچنان به پژوهشهای بیشتری نیاز است تا فواید احتمالی فلاوانول موجود در کاکائو بهطور خاص و میزان تأثیر آن در پیشگیری از سرطان مشخص شود.
