اعلام انتقال پخش مراسم جوایز «امی» به پلتفرم «پرایم ویدئو»، بحثهایی را درباره تشدید رقابت میان تلویزیون و پلتفرمها برانگیخته است. پژوهشگران این اتفاق را نشانهای از «ادامه ازدستدادن سلطه تلویزیون» دانستهاند، اما تأکید کردهاند که «هنوز فرصت بازپسگیری این نقش از طریق بهرهگیری از مزیت پخش رایگان وجود دارد».
جوایز «امی» اخیراً اعلام کرد که پخش مراسم سالانه خود را از سال آینده میلادی (۲۰۲۷)، بر اساس توافقی ششساله میان شرکت «آمازون» و «آکادمی تلویزیون»، به پلتفرم «پرایم ویدئو» منتقل میکند. این اعلام به معنای پایان دورهای است که طی آن، شبکههای تلویزیونی به مدت هفت دهه مراسم اهدای جوایز به برترین آثار تلویزیونی سال را پخش میکردند.
کریس آبریگو، رئیس «آکادمی تلویزیون»، به گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس گفت: «تداوم، بخش بزرگی از چیزی است که به دنبالش هستیم. با داشتن یک شریک در طول شش سال، واقعاً میتوانیم با یکدیگر یاد بگیریم و سالبهسال در کنار هم پیشرفت کنیم.»
آسوشیتدپرس همچنین به نقل از مایک هاپکینز، رئیس «پرایم ویدئو» و استودیوهای «آمازون امجیام»، نوشت: «ما با زمان در رقابت هستیم و باید کار را آغاز کنیم.»
از سال ۱۹۵۵، مراسم جوایز «امی» هر سال بهصورت چرخشی از چهار شبکه تلویزیونی اصلی پخش شده است. شبکه «انبیسی» نخستین شبکهای بود که این مراسم را در سطح ملی پخش کرد و آخرین بار نیز ماه گذشته میزبان آن بود. در سه دهه گذشته، حق پخش مراسم هر سال میان شبکههای «ایبیسی»، «سیبیاس»، «فاکس» و «انبیسی» دستبهدست میشد؛ سازوکاری که به «توافق چرخشی» معروف بود.
می عبدالغنی، استاد رسانه در دانشگاه بنغازی لیبی و پژوهشگر رسانههای دیجیتال، معتقد است که «انتقال پخش جوایز امی به پرایم ویدئو، تحولی ساختاری با دلالتی نمادین است که با انتقال بزرگداشت صنعت تلویزیون به محیط دیجیتالِ میزبان آن، تعریف ماهیت رسانه تلویزیون را از نو صورتبندی میکند».
او در گفتوگو با «الشرق الأوسط» میگوید: «این انتقال، با فراهمکردن امکان دسترسی همزمان و رایگان به این رویداد در بیش از ۲۴۰ کشور و منطقه، به جهانیشدن مستقیم آن میانجامد. این اقدام، فرسایش جمعیتی مخاطبان پخش خطی را از طریق جذب نسلهای جوانِ دیجیتال جبران میکند. در عین حال، مفهوم کلاسیک «رویداد رسانهای» و آیین جمعیِ تماشای همزمان را به نفع مصرف فردی و پراکنده محتوا از میان میبرد و همزمان، سلطه غولهای فناوری بر رویدادهای زنده بزرگ و اقتصاد تبلیغات تلویزیون متصل به اینترنت را تثبیت میکند.»

می عبدالغنی تأکید میکند که «تلویزیون سنتی، سلطه تاریخی خود بر تولید سریالهای ممتاز و سرگرمیهای پرهزینه را به نفع پلتفرمهای دیجیتال از دست داده است؛ پلتفرمهایی که بودجههای کلان و جوایز بزرگ را به خود جذب کردهاند و در نتیجه، صفحههای تلویزیونی کلاسیک به فضاهایی برای بازپخش محتوا و برنامههای کمهزینه تبدیل شدهاند».
او خاطرنشان میکند که این وضعیت با فرسایش شدید جمعیتی مخاطبان، کاهش اشتراکها و پدیده «قطع اشتراک تلویزیون کابلی» همزمان شده است؛ پدیدهای که در پی گرایش تقریباً کامل نسلهای جوان به پخش دیجیتال شکل گرفته و باعث شده است تلویزیون بخش عمدهای از زمان روزانه تماشای صفحهنمایش و جایگاه خود را بهعنوان تنها میزبان فرهنگ تودهای از دست بدهد.
در مقابل، می عبدالغنی معتقد است که «تداوم حیات تلویزیون بر برتری ساختاری آن در پخش زنده رویدادهای ورزشی و پوشش لحظهای اخبار، بدون خطر اختلالات فنی شبکههای اینترنتی، استوار است؛ افزون بر این، تلویزیون در ارائه خدمات عمومی و محلی ریشهدار است؛ حوزههایی که پلتفرمهای جهانی از عهده آنها برنمیآیند».
او همچنین اشاره میکند که «تلویزیون از طریق الگوی شبکههای رایگانِ متکی بر تبلیغات، در حال بازیابی کارکرد خود است؛ الگویی که میتواند مشکل «خستگی ناشی از انتخاب» را حل کند، آن هم در شرایطی که پلتفرمهای دیجیتال با بحران «خستگی ناشی از اشتراکها» و اشباع بازار روبهرو هستند».
او میگوید: «خود پلتفرمها نیز به اقتباس از سازوکارهای تاریخی تلویزیون، مانند تبلیغات و زمانبندی منظم پخش، روی آوردهاند. این امر تأیید میکند که تلویزیون در محیط رسانهای ترکیبی، همچنان بهعنوان رسانهای مکمل و سازگارشونده به حیات خود ادامه میدهد.»
این پژوهشگر رسانههای دیجیتال در شرایط رقابت شدید میان پلتفرمها و تلویزیون، پیشنهاد میکند که تلویزیون الگوی کسبوکار خود را بر پایه چند محور از نو تعریف کند: «در اختیار داشتن برتری فنی و عملیاتی در پخش همزمان و زنده رویدادهای ورزشی و اخبار فوری، بدون اختلالات فنی؛ بازآفرینی دیجیتال تجربه پخش خطی از طریق شبکههای پخش آنلاین رایگانِ متکی بر تبلیغات؛ و تبدیلشدن به یک گردآورنده محتوای دیجیتال که بستههای یکپارچهای از پلتفرمهای رقیب و خدمات اینترنتی ارائه میدهد تا مشکل پراکندگی صورتحسابها و خستگی ناشی از اشتراکهای متعدد را حل کند.»
او میافزاید که تلویزیون باید «پیوند ارگانیک خود با جوامع محلی را از طریق پوشش خدمات عمومی و وضعیتهای اضطراری تقویت کند؛ حوزههایی که الگوریتمهای جهانی قادر به جایگزینی آنها نیستند. در نهایت، باید الگوهای ترکیبیای را به کار گیرد که پلتفرمهای پخش را با زمانبندی هوشمند و انتشار هفتگی محتوا تلفیق میکنند تا شور و توجه مخاطبان حفظ شود و درآمدهای تبلیغاتی تداوم یابد».
این اقدام جوایز «امی» چند ماه پس از آن صورت میگیرد که جوایز «اسکار» در دسامبر گذشته اعلام کرد مراسم خود را از سال ۲۰۲۹ از طریق «یوتیوب» پخش خواهد کرد.

خالد القضاة، عضو هیئتمدیره سندیکای روزنامهنگاران اردن، میگوید تحولات اخیر «خطری واقعی برای مؤسسات بزرگ رسانهای، بهویژه شبکههای تلویزیونی بزرگ، به شمار میرود؛ زیرا آنها دیگر تنها بازیگران مسلط بر عرصه پخش نیستند».
او در گفتوگو با «الشرق الأوسط» توضیح میدهد: «فضای اینترنت به همین مؤسسات امکان داده است که پلتفرمهای خود را ایجاد کنند، برای آنها بودجه اختصاص دهند و بدون واسطه، سانسور، محدودیتهای تحریریه یا سیاستهای پخش این مؤسسات، مستقیماً مخاطبان را با محتوای موردنظر خود هدف قرار دهند.»
او بر ضرورت آن تأکید میکند که «مؤسسات رسانهای تاجی را که بر سر گذاشتهاند، کنار بگذارند، به دغدغههای مردم نزدیک شوند و مطالب و ایدههایی پخش کنند که بتوانند با مخاطبان ارتباط برقرار کنند و به پرسشهای آنها پاسخ دهند».
او همچنین میگوید: «مؤسسات بزرگ رسانهای و شبکههای تلویزیونی جهانی هنوز فرصت دارند؛ به شرط آنکه خود را به شکلی بازآفرینی کنند که خواستههای مخاطبان را برآورده سازد و از مزیتهایی که پلتفرمهای الکترونیکی ایجاد کردهاند، بهره ببرند.»
او میافزاید: «تلویزیونها همچنان پناهگاه میلیونها نفر هستند؛ زیرا ممکن است اینترنت در برخی کشورها در دسترس باشد و در کشورهای دیگر هزینه بالایی داشته باشد. ساعات طولانی تماشای پخش آنلاین نیز بستههای اینترنت را مصرف میکند و این مسئله بار مالی بر دوش شهروندان میگذارد.»
او خاطرنشان میکند که «پخش رایگان فرصتی برای شبکههای تلویزیونی به شمار میرود»، هرچند به گفته او، «در شرایط تشدید رقابت با پلتفرمها، چالشها همچنان جدی هستند».
تقریباً تمام مراسم اهدای جوایز شاهد افت شدید شمار بینندگان بودهاند. جوایز «امی» نیز همواره از نظر میزان مخاطب پایینتر از جوایز «اسکار»، «گرمی» و «گلدن گلوب» قرار داشته است؛ حتی با وجود آنکه تحسین آثار برگزیده این مراسم افزایش یافته است. بر اساس گفته ناظران، شمار بینندگان این مراسم در اوج خود از ۲۰ میلیون نفر فراتر میرفت، اما اکنون در حدود ۷ میلیون نفر ثابت مانده است.
محمد فتحی، پژوهشگر متخصص در امور رسانههای دیجیتال، اشاره میکند که تصمیم به انتقال پخش مراسم جوایز «امی» به یک پلتفرم دیجیتال، پس از دههها پخش تلویزیونی، «بحث مهمی را درباره آینده رسانهها میگشاید؛ اما لزوماً به معنای پایان تلویزیون نیست، بلکه بیش از هر چیز، بازتابدهنده تغییر در شیوه دسترسی مخاطبان به محتوا و ماهیت رقابت بر سر حقوق پخش، تبلیغات و بینندگان است».
فتحي در گفتوگو با «الشرق الأوسط» میگوید: «این تحول صرفاً تغییر شبکه پخشکننده نیست، بلکه نشانهای است از اینکه پلتفرمهای دیجیتال اکنون توانایی میزبانی رویدادهایی را دارند که از نظر تاریخی با تلویزیون سنتی پیوند خورده بودند.»
او بر «ضرورت تمایز قائلشدن میان انتقال یک مراسم یا حتی مجموعهای از رویدادها به یک پلتفرم دیجیتال و ناپدیدشدن تلویزیون بهعنوان یک رسانه» تأکید میکند و میگوید هر یک از این دو، الگوی متفاوتی برای دسترسی به مخاطبان و کسب درآمد دارند.
او معتقد است که «مسئله، ناپدیدشدن تلویزیون نیست، بلکه از دست دادن انحصار دسترسی به مخاطبان و رویدادهای بزرگ است. تلویزیون همچنان از نقاط قوتی برخوردار است که از جمله آنها میتوان به گستردگی پوشش، اخبار محلی، پوشش میدانی و توانایی دسترسی به مخاطبانی اشاره کرد که لزوماً به اینترنت یا اشتراکهای دیجیتال متکی نیستند».
او میگوید: «تلویزیون ممکن است بخشی از مخاطبان و درآمدهای خود را از دست بدهد، اما این به معنای اجتنابناپذیربودن این روند یا تسلط پلتفرمها بر تمام شکلهای تماشا نیست.»
فتحي همچنین توضیح میدهد که «راهحل، تلاش برای شکستدادن پلتفرمها با ابزارهای قدیمی تلویزیون نیست، بلکه در بازتعریف نقش تلویزیون و توسعه الگوی کسبوکار آن نهفته است؛ از طریق سرمایهگذاری بر محتوایی که جایگزینکردنش دشوار است، مانند اخبار موثق، گزارشهای تحقیقی، پوششهای میدانی و برنامههای تحلیلی».
او در ادامه بر «تبدیلشدن به یک مؤسسه رسانهای چندسکویی، شناخت مخاطبان و متنوعسازی منابع درآمد، بهدور از الگوی سنتی تبلیغات تلویزیونی» تأکید میکند.
«اعلام انتقال پخش مراسم جوایز «امی» به پلتفرم «پرایم ویدئو» بحثهایی را درباره تشدید رقابت میان تلویزیون و پلتفرمها برانگیخته است»
