پادشاهی عربی سعودی و مصر روز شنبه خواستار افزایش تلاش‌های دیپلماتیک برای مهار بحران‌های منطقه‌ای و جلوگیری از گسترش درگیری‌ها شدند. آن‌ها درباره پیامدهای تشدید تنش نظامی بر امنیت منطقه، کشتیرانی بین‌المللی، عرضه انرژی و اقتصاد جهانی هشدار دادند. این مواضع در جریان مشارکت دو کشور در بیست‌ودومین دوره مجمع «گفت‌وگوی منامه ۲۰۲۶» مطرح شد که پایتخت بحرین میزبان آن است.
در حالی که پادشاهی عربی سعودی بر ادامه تلاش‌های خود برای کاهش تنش‌ها و حل‌وفصل مناقشه‌ها از راه‌های مسالمت‌آمیز تأکید کرد، مصر هشدار داد که هر دور تازه‌ای از رویارویی نظامی میان ایالات متحده و ایران ممکن است خطرناک‌تر و ویرانگرتر باشد. قاهره همچنین خواستار عبور از مرحله مدیریت بحران‌ها و حرکت به‌سوی ایجاد سازوکارهای منطقه‌ای شد که از بروز آن‌ها جلوگیری کنند.
مهندس ولید الخریجی، معاون وزیر امور خارجه پادشاهی عربی سعودی، در نشستی با عنوان «پیامدهای مناقشه منطقه‌ای تحول‌آفرین» گفت منطقه در مرحله‌ای حساس قرار دارد. او به گسترش دامنه درگیری‌ها در سال‌های گذشته، تشدید رنج‌های انسانی و افزایش خطرهایی اشاره کرد که کشتیرانی، عرضه انرژی و اقتصاد جهانی را تهدید می‌کنند.
او بر ضرورت مهار بحران‌ها و تحکیم پایه‌های امنیت و ثبات تأکید کرد و گفت این هدف باید از طریق راه‌حل‌های سیاسی دنبال شود؛ راه‌حل‌هایی که به ریشه‌های اصلی مناقشه‌ها بپردازند، از تکرار آن‌ها جلوگیری کنند و امنیت کشورها و ملت‌ها را حفظ کنند.
الخریجی توضیح داد که سیاست پادشاهی عربی سعودی بر پیوند میان امنیت این کشور و ثبات محیط منطقه‌ای آن استوار است و تحقق توسعه و رفاه به صلحی پایدار نیاز دارد. او تأکید کرد ریاض با هماهنگی کشورهای برادر و شرکای بین‌المللی، تلاش‌های دیپلماتیک خود را برای کاهش تنش‌ها و حل مسالمت‌آمیز اختلاف‌ها ادامه می‌دهد. این تلاش‌ها بر پایه احترام به حاکمیت کشورها، حسن همجواری و عدم مداخله در امور داخلی آن‌ها انجام می‌شود.
او در عین حال تأکید کرد که پادشاهی عربی سعودی برای حفاظت از امنیت و حاکمیت خود، در حال تقویت توان دفاعی، ارتقای امنیت زیرساخت‌ها و تأسیسات حیاتی، تقویت امنیت سایبری و تضمین تداوم خدمات اساسی است. این کشور همچنین هماهنگی میان کشورهای خلیج را تقویت و مشارکت‌های دفاعی خود را گسترش می‌دهد.
در موضوع یمن، معاون وزیر امور خارجه سعودی بار دیگر حمایت کشورش از دولت قانونی یمن و تلاش‌ها برای دستیابی به راه‌حلی سیاسی و فراگیر را اعلام کرد؛ راه‌حلی که وحدت، امنیت و ثبات یمن را حفظ کند.
او ادامه حملات حوثی‌ها به پادشاهی عربی سعودی و اماکن و تأسیسات غیرنظامی و نیز تهدیدهای این گروه علیه امنیت کشتیرانی را محکوم کرد. الخریجی گفت تشدید تنش از سوی این گروه، تلاش‌ها برای کاهش تنش و کوشش‌های دیپلماتیک برای حل بحران یمن را تضعیف می‌کند، به گسترش دامنه درگیری‌ها می‌انجامد و فرصت‌های بازگرداندن ثبات منطقه‌ای را کاهش می‌دهد.
مصر نسبت به تشدید تنش هشدار داد
در سوی دیگر، بدر عبدالعاطی، وزیر امور خارجه مصر، نگرانی عمیق کشورش را از احتمال ازسرگیری رویارویی نظامی میان ایالات متحده و ایران ابراز کرد و هشدار داد که هرگونه تشدید تنش تازه، پیامدهای خطرناک‌تری برای منطقه خواهد داشت.
عبدالعاطی در جریان حضور در این مجمع گفت: «دور بعدی خطرناک‌تر و ویرانگرتر خواهد بود و به هیچ نتیجه‌ای منجر نخواهد شد. باید از گذشته درس بگیریم.»
هشدارهای مصر در شرایطی مطرح می‌شود که تلاش‌ها برای تثبیت آتش‌بس دائمی میان واشنگتن و تهران به نتیجه نرسیده و اختلاف‌ها درباره بازگشایی دوباره تنگه هرمز، رفع محاصره اعمال‌شده بر بنادر ایران و لغو تحریم‌های نفتی همچنان ادامه دارد.
میانجی‌های قطری روز جمعه بار دیگر به تهران بازگشتند تا تلاش‌ها برای دستیابی به توافق را از سر بگیرند. این تحرکات در حالی انجام می‌شود که درباره ترتیب گام‌های مورد نیاز اختلاف نظر وجود دارد و مشخص نیست اولویت باید ازسرگیری مذاکرات هسته‌ای باشد یا کاهش محاصره و تحریم‌ها.
عبدالعاطی در نشست «پایه‌های امنیت منطقه‌ای» تأکید کرد که مصر حملات به کشورهای خلیج را رد و محکوم می‌کند و امنیت خلیج را بخشی جدایی‌ناپذیر از امنیت مصر می‌داند.
او خواستار عبور از سیاست رسیدگی به بحران‌ها پس از وقوع آن‌ها شد و بر ضرورت ایجاد یک نظام منطقه‌ای برای هشدار زودهنگام و واکنش سریع تأکید کرد؛ نظامی که بتواند از بروز مناقشه‌ها جلوگیری کند و تنش‌ها را پیش از تبدیل شدن به رویارویی نظامی مهار کند.
وزیر امور خارجه مصر همچنین طرحی برای تقویت امنیت منطقه‌ای ارائه کرد که بر احترام به حاکمیت کشورها و حقوق بین‌الملل، خودداری از استفاده از زور و مداخله در امور داخلی کشورها و تقویت مسئولیت مشترک منطقه‌ای در قبال امنیت استوار است. این طرح همچنین بر ضرورت بهره‌گیری هم‌زمان از دیپلماسی و توان بازدارندگی برای حل مناقشه‌ها تأکید دارد.
او بر ضرورت حفاظت از کشتیرانی بین‌المللی، عرضه انرژی و زیرساخت‌های حیاتی نیز تأکید کرد و درباره پیامدهای گسترش رویارویی‌های نظامی برای اقتصاد جهانی و زنجیره‌های تأمین مواد غذایی و انرژی هشدار داد.
عبدالعاطی تحقق ثبات منطقه‌ای را به دستیابی به راه‌حلی عادلانه برای مسئله فلسطین مرتبط دانست. این راه‌حل باید بر تشکیل کشور مستقل فلسطین بر اساس مرزهای چهارم ژوئن (حزیران) ۱۹۶۷ و به پایتختی قدس شرقی استوار باشد. او همچنین کوچ اجباری فلسطینیان، الحاق سرزمین‌ها و شهرک‌سازی را رد کرد.
تحرکات دیپلماتیک
در چارچوب تلاش‌های دیپلماتیک برای مهار بحران‌ها، معاون وزیر امور خارجه سعودی در حاشیه «گفت‌وگوی منامه» مجموعه‌ای از دیدارهای دوجانبه انجام داد. این دیدارها به بررسی تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی و راه‌های تقویت همکاری‌های امنیتی و سیاسی اختصاص داشت.
الخریجی با دونالد بلوم، دستیار وزیر امور خارجه آمریکا، درباره روابط پادشاهی عربی سعودی و آمریکا، تحولات منطقه‌ای و تلاش‌ها برای رسیدگی به آن‌ها گفت‌وگو کرد.
او همچنین با یاسوهیرو کوبه، معاون مشاور امنیت ملی ژاپن، درباره روابط دوجانبه و تحولات بین‌المللی گفت‌وگو کرد. در دیدار او با آنیت وبر، نماینده ویژه اتحادیه اروپا در امور شاخ آفریقا، نیز تحولات اوضاع در قاره آفریقا و راه‌های تقویت همکاری‌های مشترک برای تحقق امنیت و ثبات بررسی شد.
مواضع پادشاهی عربی سعودی و مصر در این مجمع نشان‌دهنده نزدیکی دیدگاه‌های دو کشور درباره ضرورت کاهش تنش‌ها، در اولویت قرار دادن راه‌حل‌های سیاسی و تقویت توان کشورهای منطقه برای حفاظت از امنیت خود است؛ آن هم در شرایطی که تنش‌های نظامی و تهدیدهای پیش روی گذرگاه‌های دریایی و عرضه انرژی همچنان ادامه دارد.
امنیت کشتیرانی
شاهزاده سلمان بن حمد آل خلیفه، ولیعهد و نخست‌وزیر بحرین، مجمع امنیت منطقه‌ای «گفت‌وگوی منامه ۲۰۲۶» را با حضور وزیران، مقام‌های امنیتی، فرماندهان نظامی و دانشگاهیان از کشورهای مختلف جهان افتتاح کرد.
او بر اهمیت تضمین امنیت آبراه‌های حیاتی بین‌المللی و آزادی کشتیرانی تأکید کرد؛ اموری که به تحکیم امنیت و ثبات و تحقق توسعه و رفاه در منطقه و جهان کمک می‌کنند.
ولیعهد بحرین در سخنرانی خود گفت این کشور همچنان از تلاش‌های بین‌المللی برای تقویت اقدامات مشترک و همکاری‌های بین‌المللی حمایت می‌کند، زیرا این تلاش‌ها در تحکیم پایه‌های امنیت و ثبات منطقه‌ای و بین‌المللی اهمیت دارند.
