عدم خوش‌بینی لاوروف به احیای برجام در بحبوحه انتقادهای ایران از مسکو

خامنه ای آمریکا را مسئول جنگ اوکراین دانست.. ظریف دشمنی با روسیه را رد کرد

سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه روز پنجشنبه در حال گفت و گو با خبرنگاران در جاکارتا (آسوشیتدپرس)
سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه روز پنجشنبه در حال گفت و گو با خبرنگاران در جاکارتا (آسوشیتدپرس)
TT

عدم خوش‌بینی لاوروف به احیای برجام در بحبوحه انتقادهای ایران از مسکو

سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه روز پنجشنبه در حال گفت و گو با خبرنگاران در جاکارتا (آسوشیتدپرس)
سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه روز پنجشنبه در حال گفت و گو با خبرنگاران در جاکارتا (آسوشیتدپرس)

سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه روز پنجشنبه گفت: انتظار توافق تازه برای احیای برجام در شرایط فعلی غیر واقع بینانه است.

این در حالی است که مسکو پس از حمایت از طرح اماراتی مبنی بر حل و فصل موضوع جزایر سه‌گانه در خلیج، با انتقادات خشمگینانه از سوی متحدان و مخالفان خود در تهران مواجه شده‌است.

وزیر امور خارجه روسیه، در گفت و گو با خبرنگاران، آمریکا را مسئول «شکست» توافق هسته ای دانست.وی گفت که انتظارات از هرگونه تفاهم اضافی برای احیای توافق هسته ای «در شرایط فعلی غیرواقعی است، زیرا کمی بیش از یک سال تا انتخابات ریاست جمهوری آمریکا در سال ۲۰۲۴ باقی مانده‌است».

به گزارش خبرگزاری تاس روسیه، لاوروف در حاشیه اجلاس وزرای امور خارجه کشورهای عضو اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا «آسه آن» در جاکارتا پایتخت اندونزی گفت: «تردید دارم با روی کار آمدن یک دولت جدید در ایالات متحده در یک سال آینده، انتظار احیای برجام بسیار واقع بینانه باشد».

لاوروف دربارهٔ انسجام توافق ابراز تردید کرد و افزود: «چه کسی می‌داند که آیا آن دولت دموکرات خواهد بود یا جمهوری‌خواه؛ و هیچ‌کس نمی‌تواند تضمین کند که این دولت جدید از استفاده مجدد از ترفند خروج از توافقنامه خودداری کند».به گفته او، «واشینگتن از اجرای قطعنامه تصویب شده با اجماع خودداری کرد».

او با ابراز تاسف گفت: «زمانی که دولت جدید رئیس‌جمهور آمریکا جو بایدن روی کار آمد، آن‌ها گفتند که آماده احیای توافق هستند، اما به جای تصمیم‌گیری برای احیای کامل قطعنامه و خود برجام، برای به دست آورد چیز بیشتری چانه زنی کرده‌اند».

مقامات غربی و ایرانی در اوایل این ماه گفتند که ایالات متحده پس از ناکامی در احیای توافق، در تلاش برای کاهش تنش‌ها با ایران گفت و گو کرده‌است؛ این گفت و گوها با از طریق اقداماتی است که می‌تواند برنامه هسته‌ای ایران را محدود کند، منجر به آزادی اتباع آمریکایی می‌شود و برخی از دارایی‌های ایران در خارج از کشور را آزاد می‌کند.

وی گفت: «ما فقط از سناریویی استقبال می‌کنیم که در آن این روابط عادی شود، اما همان‌طور که گفتم این ارتباط چندانی با برجام ندارد».

اظهارات لاوروف کمتر از ۲۴ ساعت پس از اظهارات علی خامنه‌ای، رهبر ایران منتشر شد که ایالات متحده و صنعت تسلیحات آن را مسئول جنگ در اوکراین دانست، بدون اینکه دوباره به روسیه اشاره کند.

تصویری که سایت خامنه ای از دیدار روز گذشته وی با جمعی از روحانیون در تهران منتشر کرده‌است

خامنه‌ای ملت اوکراین را «بیچاره، بی‌پناه و قربانی» توصیف کرد و گفت: «اینها (آمریکایی‌ها) آماده اند تا ملت بدبخت و منزوی اوکراین را به جلو برانند تا جیب سازندگان اسلحه آمریکایی را پر کنند.

انتقاد لاوروف و خامنه ای از آمریکا با آخرین موج انتقادات داخلی در ایران به دلیل نزدیک شدن به روسیه، همزمان شده‌است.

این انتقادات پس از آن مطرح شده‌است که وزرای خارجه روسیه و شورای همکاری خلیج با صدور بیانیه ای مشترک از ابتکار امارات و تلاش‌های آن برای دستیابی به راه حلی مسالمت آمیز برای موضوع جزایر سه‌گانه تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی از طریق مذاکرات دوجانبه یا دیوان بین‌المللی دادگستری حمایت کردند.



احتمال مذاکره واشنگتن و تهران پیش از اکتبر ۲۰۲۵

(AP)
(AP)
TT

احتمال مذاکره واشنگتن و تهران پیش از اکتبر ۲۰۲۵

(AP)
(AP)

یک دیپلمات ارشد اروپایی بر این باور است که دولت دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، به دنبال مذاکره مستقیم و محرمانه با ایران درباره برنامه هسته‌ای این کشور است و احتمالاً پیش از اکتبر ۲۰۲۵ به یک توافق جدید دست خواهد یافت.

این دیپلمات که از مذاکرات هسته‌ای پیشین با ایران آگاهی گسترده‌ای دارد، در گفت‌وگو با روزنامه «الشرق الاوسط» اظهار کرد که ماه‌های آینده نقش تعیین‌کننده‌ای در دستیابی به توافقی جدید با تهران خواهد داشت؛ توافقی که جایگزین توافق کنونی می‌شود، توافقی که دولت اول ترامپ از آن خارج شد و اعتبار آن در اکتبر آینده به پایان می‌رسد.

وی تأکید کرد که واشنگتن احتمالاً مذاکرات را با ایران «به‌صورت محرمانه و در مکانی غیر از مکان‌های معمول» که میزبان مذاکرات مشابهی در گذشته بودند، انجام خواهد داد.

در گذشته، واشنگتن و تهران مذاکرات مستقیمی را پیش از توافق هسته‌ای سال ۲۰۰۵ در مسقط، پایتخت عمان، برگزار کردند. همچنین، پس از شکست مذاکرات وین، دور جدیدی از گفتگوها در دوحه انجام شد، جایی که اتحادیه اروپا نقش میانجی را بر عهده داشت.

دولت جو بایدن، رئیس‌جمهور پیشین آمریکا، مذاکرات هسته‌ای را با ایران در قالب گروه ۱+۵ از سر گرفت تا این توافق را به‌طور کامل احیا کند.

در تابستان ۲۰۲۳، مذاکره‌کنندگان اروپایی پیش‌نویس یک توافق را به ایران ارائه دادند، آن‌هم پس از بیش از هفت دور مذاکرات غیرمستقیم بین ایران و ایالات متحده که در وین برگزار شد و در آن، سه کشور اروپایی (فرانسه، بریتانیا و آلمان) به همراه روسیه و چین حضور داشتند. اما ایران در آخرین لحظات از امضای توافق خودداری کرد و خواستار امتیازات بیشتری از دولت بایدن شد، امری که واشنگتن نپذیرفت.

ایران «ضعیف‌تر از گذشته» است

این دیپلمات اروپایی که در حاشیه کنفرانس امنیتی مونیخ با «الشرق الاوسط» گفت‌وگو کرد، معتقد است که هر توافقی که اکنون میان واشنگتن و تهران حاصل شود، «بهتر از توافقی نخواهد بود که ایران دو سال پیش رد کرد».

با این حال، وی خوش‌بین است که توافقی تا پیش از اکتبر حاصل شود و افزود: «ایران در حال حاضر در موقعیتی ضعیف‌تر از گذشته قرار دارد» زیرا نفوذ نیروهای نیابتی آن در منطقه به شکلی بی‌سابقه تضعیف شده است.

وی تأکید کرد که «این موضوع به این معناست که هر توافق هسته‌ای جدیدی گسترده‌تر خواهد بود و فعالیت‌های منطقه‌ای ایران را نیز شامل خواهد شد»؛ مسئله‌ای که تا پیش از این حتی تصور آن نیز ممکن نبود.

برخی کشورهای منطقه‌ای همواره خواستار توافقی گسترده‌تر با ایران بوده‌اند که علاوه بر برنامه هسته‌ای، مداخله‌های منطقه‌ای تهران را نیز محدود کند، اما ایران تاکنون این درخواست را رد کرده است.

ترامپ پیشتر با صدور یک فرمان اجرایی، تحریم‌های ایران را تشدید کرد، اما همزمان اعلام نمود که دولت او «به دنبال مذاکره و دستیابی به توافقی جدید با تهران است».

این دیپلمات اروپایی اظهار کرد که تلاش‌های ترامپ در این زمینه «جدی» است، زیرا او «می‌خواهد نام خود را در تاریخ به‌عنوان یک توافق‌ساز ثبت کند».

بااین‌حال، وی به یک مانع کلیدی اشاره کرد که هنوز پابرجاست: «عدم وجود یک مذاکره‌کننده از سوی آمریکا». وی توضیح داد که دولت جدید ایالات متحده هنوز جانشینی برای رابرت مالی، نماینده ویژه سابق در امور ایران، تعیین نکرده است.

رابرت مالی به دلیل «انتقال اطلاعات محرمانه به طرف ایرانی در جریان مذاکرات غیرمستقیم در وین» از سمت خود تعلیق و مجوزهای امنیتی‌اش لغو شد.

این دیپلمات اظهار کرد که ایران در انتظار تعیین مذاکره‌کننده‌ای از سوی واشنگتن است و «بسیار مشتاق» مذاکره با ایالات متحده می‌باشد.

او حتی مدعی شد که «ایران حاضر است هر توافقی را بپذیرد تا تحریم‌ها علیه این کشور برداشته شود».

وی افزود که این بار «مشوق‌ها و تضمین‌های اقتصادی از سوی اروپا ارائه نخواهد شد»، زیرا اروپا پس از خروج ایالات متحده از توافق و کاهش سطح تجارت با ایران «دیگر مورد اعتماد تهران نیست».

مخاطرات عدم دستیابی به توافق

بااینکه این دیپلمات مطمئن نبود که توافقی تا پیش از اکتبر ۲۰۲۵ حاصل شود، اما گفت: «اگر دولتی در آمریکا قادر به دستیابی به توافقی هسته‌ای با ایران باشد، قطعاً دولت ترامپ خواهد بود» زیرا ایران اطمینان خواهد داشت که هیچ دولت آمریکایی دیگری پس از او، این توافق را لغو نخواهد کرد؛ همان‌طور که ترامپ توافق دوران اوباما را لغو کرد.

وی هشدار داد که اگر توافقی قبل از این تاریخ حاصل نشود، کشورهای اروپایی ممکن است مکانیسم «اسنپ‌بک» را فعال کنند، که منجر به بازگشت تمامی تحریم‌های بین‌المللی علیه ایران خواهد شد.

سه کشور اروپایی در آخرین نشست آژانس بین‌المللی انرژی اتمی هشدار دادند که «همکاری ایران در پایین‌ترین سطح ممکن قرار دارد» و فعالیت‌های هسته‌ای این کشور «به‌طور مداوم در حال افزایش است» به‌گونه‌ای که دیگر نمی‌توان اطمینان داشت که این فعالیت‌ها صلح‌آمیز باقی مانده‌اند.

این دیپلمات اروپایی هشدار داد که در صورت عدم دستیابی به توافق با ایران تا پیش از اکتبر، «خاورمیانه با یک بحران واقعی مواجه خواهد شد» و این موضوع اسرائیل را به حمله نظامی علیه ایران سوق خواهد داد.