بلاسخارت به «الشرق الاوسط»: در سفر به تهران صحبتی دربارهٔ انتخابات عراق نکردم

عبداللهیان يلتقي بلاسخارت في طهران أمس (الخارجية الإيرانية)
عبداللهیان يلتقي بلاسخارت في طهران أمس (الخارجية الإيرانية)
TT

بلاسخارت به «الشرق الاوسط»: در سفر به تهران صحبتی دربارهٔ انتخابات عراق نکردم

عبداللهیان يلتقي بلاسخارت في طهران أمس (الخارجية الإيرانية)
عبداللهیان يلتقي بلاسخارت في طهران أمس (الخارجية الإيرانية)

جنین هنیس پلاسخارت، نماینده دبیرکل سازمان ملل در امور عراق در گفت و گوی اختصاصی با «الشرق الاوسط» اظهار کرد که در سفر اخیر خود به تهران دربارهٔ پرونده انتخابات شوراهای استانی در عراق صحبتی نکرده‌است.
رایزنی‌هایی که پلاسخارت روز یکشنبه در تهران برگزار کرد، با گمانه‌زنی‌های سیاسی زیادی همراه بود. اگرچه اطلاعات به بیرون درزیافته از دفاتر این هیئت بین‌المللی حکایت از «دستور کار مربوط به گفت و گوهای منطقه‌ای» دارد که با مقامات ایرانی روی میز گذاشته شده‌است، با این حال، منابع سیاسی مدعی شدند که انتخابات محلی «بخشی از برنامه این سفر بوده‌است».
ناظران عراقی از سفر پلاسخارت به تهران به عنوان یک «سابقه دیپلماتیک خطرناک» انتقاد کردند و گفتند که پرونده‌هایی که او با مقامات تهران در مورد آنها صحبت کرد متعلق به وزارت امور خارجه عراق است.
چند روز قبل از این بازدید، پرونده انتخابات شوراهای استانی پس از حل اختلاف سیاسی بر سر تعویق آن، به دلیل تمایل احزاب شیعه برای رفتن مستقیم به انتخابات زودهنگام در زمستان ۲۰۲۴، بار دیگر بر سر زبان‌ها افتاد.
منابع سیاسی آگاه گفتند که جناح‌های شیعه از تضعیف نفوذ نخست‌وزیر پس از انتخاب شوراهای جدید در استان‌ها هراس داشتند و با اصرار نیروهای بزرگ مانند ائتلاف دولت قانون برای رعایت تاریخ انتخابات محلی در نوامبر آینده موافقت کرد.
با حل و فصل مناقشه سیاسی بر سر تاریخ، نیروهای سیاسی به بررسی مقدمات سیاسی انتخابات محلی بازگشتند که مهم‌ترین آن تعیین موضع جنبش صدر در قبال آن بود؛ اینکه آیا این جنبش «برنامه ای برای تأثیرگذاری بر جو» دارد.
سیاستمداران چارچوب هماهنگی بر این باورند که تهران تنها طرفی است که می‌تواند رهبر جنبش صدر، مقتدی صدر را زیر سؤال ببرد و سناریوی انتخابات را از منظر «الحنانه»، پایگاه صدر در نجف، مشخص کند.
منابعی از چارچوب به «الشرق الاوسط» گفتند که «به احتمال زیاد پلاسخارت در سفرش به تهران به این پرونده پرداخته‌است».
اما بلاسخارت در پاسخ به سؤال «الشرق الاوسط» در مورد دستور کار این سفر و اینکه آیا در آنجا پرونده سیاسی در مورد انتخابات را مورد بحث قرار داده‌است، گفت: «نه... من در مورد این موضوع صحبت نکردم».
یک منبع نزدیک به دفاتر هیئت بین‌المللی به «الشرق الاوسط» گفت: «اختیار بین‌المللی اعطا شده به (یونامی) به آن کمک می‌کند تا علاوه بر امنیت مرزی و پاکسازی مین، نقش واقعی در فعال کردن گفت و گوهای منطقه ای با هدف حمایت از عراق ایفا کند».
در بیانیه وزارت امور خارجه ایران به نقل از حسین امیرعبداللهیان، وزیر امور خارجه این کشور با تأکید بر لزوم امنیت در تفاهم نامه امنیتی که در ماه مارس گذشته بین دو کشور امضا شد، آمده‌است: «امنیت مرزی بین دو کشور از اهمیت بالایی برخوردار است».
به نظر می‌رسد که نیروهای سیاسی شیعه نگران برنامه‌های جنبش صدر هستند، اما نمی‌توانند تحرکات آن را چند ماه مانده به تاریخ انتخابات به وضوح رصد کنند. به قول یکی از رهبران جنبش صدر، این نیروها تلاش می‌کنند همه را به این نگرانی بکشانند.



احتمال مذاکره واشنگتن و تهران پیش از اکتبر ۲۰۲۵

(AP)
(AP)
TT

احتمال مذاکره واشنگتن و تهران پیش از اکتبر ۲۰۲۵

(AP)
(AP)

یک دیپلمات ارشد اروپایی بر این باور است که دولت دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، به دنبال مذاکره مستقیم و محرمانه با ایران درباره برنامه هسته‌ای این کشور است و احتمالاً پیش از اکتبر ۲۰۲۵ به یک توافق جدید دست خواهد یافت.

این دیپلمات که از مذاکرات هسته‌ای پیشین با ایران آگاهی گسترده‌ای دارد، در گفت‌وگو با روزنامه «الشرق الاوسط» اظهار کرد که ماه‌های آینده نقش تعیین‌کننده‌ای در دستیابی به توافقی جدید با تهران خواهد داشت؛ توافقی که جایگزین توافق کنونی می‌شود، توافقی که دولت اول ترامپ از آن خارج شد و اعتبار آن در اکتبر آینده به پایان می‌رسد.

وی تأکید کرد که واشنگتن احتمالاً مذاکرات را با ایران «به‌صورت محرمانه و در مکانی غیر از مکان‌های معمول» که میزبان مذاکرات مشابهی در گذشته بودند، انجام خواهد داد.

در گذشته، واشنگتن و تهران مذاکرات مستقیمی را پیش از توافق هسته‌ای سال ۲۰۰۵ در مسقط، پایتخت عمان، برگزار کردند. همچنین، پس از شکست مذاکرات وین، دور جدیدی از گفتگوها در دوحه انجام شد، جایی که اتحادیه اروپا نقش میانجی را بر عهده داشت.

دولت جو بایدن، رئیس‌جمهور پیشین آمریکا، مذاکرات هسته‌ای را با ایران در قالب گروه ۱+۵ از سر گرفت تا این توافق را به‌طور کامل احیا کند.

در تابستان ۲۰۲۳، مذاکره‌کنندگان اروپایی پیش‌نویس یک توافق را به ایران ارائه دادند، آن‌هم پس از بیش از هفت دور مذاکرات غیرمستقیم بین ایران و ایالات متحده که در وین برگزار شد و در آن، سه کشور اروپایی (فرانسه، بریتانیا و آلمان) به همراه روسیه و چین حضور داشتند. اما ایران در آخرین لحظات از امضای توافق خودداری کرد و خواستار امتیازات بیشتری از دولت بایدن شد، امری که واشنگتن نپذیرفت.

ایران «ضعیف‌تر از گذشته» است

این دیپلمات اروپایی که در حاشیه کنفرانس امنیتی مونیخ با «الشرق الاوسط» گفت‌وگو کرد، معتقد است که هر توافقی که اکنون میان واشنگتن و تهران حاصل شود، «بهتر از توافقی نخواهد بود که ایران دو سال پیش رد کرد».

با این حال، وی خوش‌بین است که توافقی تا پیش از اکتبر حاصل شود و افزود: «ایران در حال حاضر در موقعیتی ضعیف‌تر از گذشته قرار دارد» زیرا نفوذ نیروهای نیابتی آن در منطقه به شکلی بی‌سابقه تضعیف شده است.

وی تأکید کرد که «این موضوع به این معناست که هر توافق هسته‌ای جدیدی گسترده‌تر خواهد بود و فعالیت‌های منطقه‌ای ایران را نیز شامل خواهد شد»؛ مسئله‌ای که تا پیش از این حتی تصور آن نیز ممکن نبود.

برخی کشورهای منطقه‌ای همواره خواستار توافقی گسترده‌تر با ایران بوده‌اند که علاوه بر برنامه هسته‌ای، مداخله‌های منطقه‌ای تهران را نیز محدود کند، اما ایران تاکنون این درخواست را رد کرده است.

ترامپ پیشتر با صدور یک فرمان اجرایی، تحریم‌های ایران را تشدید کرد، اما همزمان اعلام نمود که دولت او «به دنبال مذاکره و دستیابی به توافقی جدید با تهران است».

این دیپلمات اروپایی اظهار کرد که تلاش‌های ترامپ در این زمینه «جدی» است، زیرا او «می‌خواهد نام خود را در تاریخ به‌عنوان یک توافق‌ساز ثبت کند».

بااین‌حال، وی به یک مانع کلیدی اشاره کرد که هنوز پابرجاست: «عدم وجود یک مذاکره‌کننده از سوی آمریکا». وی توضیح داد که دولت جدید ایالات متحده هنوز جانشینی برای رابرت مالی، نماینده ویژه سابق در امور ایران، تعیین نکرده است.

رابرت مالی به دلیل «انتقال اطلاعات محرمانه به طرف ایرانی در جریان مذاکرات غیرمستقیم در وین» از سمت خود تعلیق و مجوزهای امنیتی‌اش لغو شد.

این دیپلمات اظهار کرد که ایران در انتظار تعیین مذاکره‌کننده‌ای از سوی واشنگتن است و «بسیار مشتاق» مذاکره با ایالات متحده می‌باشد.

او حتی مدعی شد که «ایران حاضر است هر توافقی را بپذیرد تا تحریم‌ها علیه این کشور برداشته شود».

وی افزود که این بار «مشوق‌ها و تضمین‌های اقتصادی از سوی اروپا ارائه نخواهد شد»، زیرا اروپا پس از خروج ایالات متحده از توافق و کاهش سطح تجارت با ایران «دیگر مورد اعتماد تهران نیست».

مخاطرات عدم دستیابی به توافق

بااینکه این دیپلمات مطمئن نبود که توافقی تا پیش از اکتبر ۲۰۲۵ حاصل شود، اما گفت: «اگر دولتی در آمریکا قادر به دستیابی به توافقی هسته‌ای با ایران باشد، قطعاً دولت ترامپ خواهد بود» زیرا ایران اطمینان خواهد داشت که هیچ دولت آمریکایی دیگری پس از او، این توافق را لغو نخواهد کرد؛ همان‌طور که ترامپ توافق دوران اوباما را لغو کرد.

وی هشدار داد که اگر توافقی قبل از این تاریخ حاصل نشود، کشورهای اروپایی ممکن است مکانیسم «اسنپ‌بک» را فعال کنند، که منجر به بازگشت تمامی تحریم‌های بین‌المللی علیه ایران خواهد شد.

سه کشور اروپایی در آخرین نشست آژانس بین‌المللی انرژی اتمی هشدار دادند که «همکاری ایران در پایین‌ترین سطح ممکن قرار دارد» و فعالیت‌های هسته‌ای این کشور «به‌طور مداوم در حال افزایش است» به‌گونه‌ای که دیگر نمی‌توان اطمینان داشت که این فعالیت‌ها صلح‌آمیز باقی مانده‌اند.

این دیپلمات اروپایی هشدار داد که در صورت عدم دستیابی به توافق با ایران تا پیش از اکتبر، «خاورمیانه با یک بحران واقعی مواجه خواهد شد» و این موضوع اسرائیل را به حمله نظامی علیه ایران سوق خواهد داد.