آمریکا می‌گوید تبادل ۵ زندانی با ایران همچنان در جریان است

مستشار الأمن القومي في البيت الأبيض جيك سوليفان (إ.ب.أ)
مستشار الأمن القومي في البيت الأبيض جيك سوليفان (إ.ب.أ)
TT

آمریکا می‌گوید تبادل ۵ زندانی با ایران همچنان در جریان است

مستشار الأمن القومي في البيت الأبيض جيك سوليفان (إ.ب.أ)
مستشار الأمن القومي في البيت الأبيض جيك سوليفان (إ.ب.أ)

جیک سالیوان مشاور امنیت ملی آمریکا اعلام کرد که توافق با ایران در خصوص آزادسازی پنج آمریکایی از ایران همچنان در جریان است، اما او در عین حال از ارائه بازه زمانی برای آزادی زندانیان آمریکایی خودداری کرد.
به گزارش خبرگزاری رویترز، ایران در ۱۰ اوت، چهار شهروند آمریکایی بازداشت شده را به حبس خانگی انتقال داد. آنها به پنجمین شهروند آمریکایی که قبلاً در حبس خانگی بود، ملحق شدند.
این اولین گام در توافقی است که دارایی‌های بلوکه شده ایران در کره جنوبی به ارزش ۶ میلیارد دلار را آزاد می‌کند و در نهایت به این پنج نفر اجازه می‌دهد ایران را ترک کنند.
سالیوان در تماس تلفنی با خبرنگاران گفت: «ما معتقدیم که کارها طبق تفاهمی که با ایران به دست آورده‌ایم پیش می‌رود. من برنامه زمانی دقیقی برای خروج این افراد از ایران ندارم. تفاهم با ایران در حال پیشرفت است، اما باید گام‌های بیشتری برداشته شود که الان نباید فاش شوند».
آزادسازی پنج آمریکایی از ایران ممکن است چند هفته طول بکشد، اما یکی از پرونده‌های اصلی اختلافی در روابط واشینگتن و تهران را برطرف می‌کند.
این دو کشور همچنان بر سر مسائلی از برنامه هسته ای ایران گرفته تا حمایت تهران از شبه نظامیان شیعه در منطقه با هم اختلاف دارند.
ایرانی‌های دوتابعیتی که اجازه خروج از زندان اوین را پیدا کردند شامل؛ سیامک نمازی، ۵۱ ساله، عماد شرقی، ۵۸ ساله، و مراد طاهباز، فعال محیط زیست، ۶۷ ساله هستند.
هویت چهارمین شهروند آمریکایی که زندان را ترک کرده یا پنجمین شهروند آمریکایی که قبلاً در حبس خانگی بود فاش نشده‌است.



مسکو و تهران: بزرگ‌تر از شراکت، کوچک‌تر از ائتلاف

 رئیسان روسیه و ایران، ولادیمیر پوتین و مسعود پزشکیان، در مراسم امضای توافقنامه در مسکو، ۱۷ ژانویه ۲۰۲۵ ( رویترز)
رئیسان روسیه و ایران، ولادیمیر پوتین و مسعود پزشکیان، در مراسم امضای توافقنامه در مسکو، ۱۷ ژانویه ۲۰۲۵ ( رویترز)
TT

مسکو و تهران: بزرگ‌تر از شراکت، کوچک‌تر از ائتلاف

 رئیسان روسیه و ایران، ولادیمیر پوتین و مسعود پزشکیان، در مراسم امضای توافقنامه در مسکو، ۱۷ ژانویه ۲۰۲۵ ( رویترز)
رئیسان روسیه و ایران، ولادیمیر پوتین و مسعود پزشکیان، در مراسم امضای توافقنامه در مسکو، ۱۷ ژانویه ۲۰۲۵ ( رویترز)

با امضای توافقنامه «شراکت استراتژیک جامع» بین روسیه و ایران، روابط دو کشور وارد مرحله‌ای جدید شده است که در آن منافع طرفین به شکلی بی‌سابقه به هم نزدیک می‌شوند. با این حال، در مسکو تردیدهایی درباره تمایل تهران به بازگشایی به سوی غرب وجود دارد.

این توافقنامه پایه‌ای قانونی برای گسترش همکاری‌های وسیع بین دو کشور فراهم می‌کند و جایگزین توافقنامه همکاری سال ۲۰۰۱ می‌شود که پیش‌تر زمینه‌های محدودی برای همکاری ایجاد کرده بود.

در طول ۲۵ سال گذشته، روابط مسکو و تهران به شدت توسعه یافته و تحولات بزرگی در منطقه رخ داده است که دو کشور را وادار به بازنگری در اساس همکاری‌های خود کرده است. با این حال، مسیر رسیدن به این توافقنامه هموار نبوده و موانع زیادی بر سر راه آن وجود داشته است.

رئیسان روسیه و ایران، پوتین و پزشکیان، پس از مذاکرات در مسکو، برای حضور در مراسم امضا آماده می‌شوند (عکس: آسوشیتدپرس)

موضع روسیه در قبال تحولات جنگ قره‌باغ و سوریه، که به منافع منطقه‌ای ایران آسیب زد، باعث ایجاد تردیدهایی در تهران درباره قابل اعتماد بودن مسکو به عنوان یک شریک استراتژیک شده است. از سوی دیگر، مسکو نیز همواره با نگرانی به تلاش‌های ایران برای بازگشایی کانال‌های ارتباطی با غرب نگاه کرده است.

انتخاب زمان امضای این توافقنامه جلب توجه می‌کند. این توافقنامه پس از چندین تأخیر و درست سه روز قبل از تحلیف رئیس‌جمهور جدید آمریکا، دونالد ترامپ، امضا شد. برخی تحلیل‌گران معتقدند که مسکو و تهران پس از تحولات سوریه و اوکراین، تصمیم گرفتند تا با تقویت مواضع خود، آماده مذاکرات آینده شوند.
این توافقنامه در ۴۷ بند، حوزه‌های مختلف همکاری از جمله تجارت، انرژی، آموزش و گردشگری را پوشش می‌دهد. بخش قابل توجهی از آن به همکاری در زمینه انرژی هسته‌ای صلح‌آمیز اختصاص دارد، حوزه‌ای که ایران به زودی چالش‌های دیپلماتیک جدی در آن پیش رو خواهد داشت.

رئیسان روسیه و ایران، پوتین و پزشکیان، در مراسم امضای توافقنامه در کرملین، مسکو، ۱۷ ژانویه ۲۰۲۵ (آسوشیتدپرس)

همکاری نظامی

توافقنامه بر همکاری‌های نظامی و امنیتی تأکید کرده است، اما از تبدیل این شراکت به یک اتحاد نظامی کامل جلوگیری می‌کند. این همکاری شامل تبادل هیئت‌های نظامی، آموزش پرسنل، انجام تمرینات مشترک و مشارکت در کنفرانس‌های بین‌المللی می‌شود.
دو کشور بر تقویت همکاری در مبارزه با تروریسم، تبادل اطلاعات امنیتی و هماهنگی بین وزارتخانه‌های داخلی تأکید کرده‌اند. همچنین، همکاری در زمینه‌های حقوقی، کنترل تسلیحات و خلع سلاح نیز در توافقنامه گنجانده شده است.
توافقنامه به توسعه روابط تجاری و اقتصادی، بهبود شبکه‌های حمل‌ونقل و تدارکات، و افزایش مبادلات تجاری بین دو کشور اشاره کرده است. همچنین، استفاده از ارزهای ملی در مبادلات و مقابله با تحریم‌های یکجانبه غرب نیز مورد تأکید قرار گرفته است.
این توافقنامه تمامی جنبه‌های همکاری سیاسی، اقتصادی، امنیتی، نظامی و فرهنگی را پوشش می‌دهد. با این حال، نکته جالب توجه این است که در بند پایانی توافقنامه آمده است: «در صورت بروز اختلاف در تفسیر مفاد این توافقنامه، نسخه انگلیسی سند مرجع خواهد بود.»