کاخ سفید وضعیت اضطراری علیه ایران را تمدید کرد

تهران از تحقیقات بین‌المللی دربارهٔ فعالیت هسته ای مخفیانه انتقاد کرد

رئیس جمهور جو بایدن در پایگاه نیروی هوایی اندروز مریلند دوشنبه گذشته (AP)
رئیس جمهور جو بایدن در پایگاه نیروی هوایی اندروز مریلند دوشنبه گذشته (AP)
TT

کاخ سفید وضعیت اضطراری علیه ایران را تمدید کرد

رئیس جمهور جو بایدن در پایگاه نیروی هوایی اندروز مریلند دوشنبه گذشته (AP)
رئیس جمهور جو بایدن در پایگاه نیروی هوایی اندروز مریلند دوشنبه گذشته (AP)

کاخ سفید اعلام کرد جو بایدن رئیس‌جمهوری آمریکا، وضعیت اضطراری ملی مربوط به مقابله با تهدید غیرمعمول و فوق‌العاده ایران را به مدت یک سال دیگر تمدید کرد.
بایدن همچنین بر حفظ تحریم‌های جامع علیه تهران برای پاسخ به تهدیدات این کشور علیه امنیت ملی آمریکا تأکید کرد.
رئیس‌جمهور آمریکا در پیامی به کنگره ایالات متحده با بیان این که «اقدامات و سیاست‌های ایران، همچنان تهدیدی غیرعادی و فوق‌العاده علیه امنیت ملی، سیاست خارجی و اقتصاد آمریکا ایجاد می‌کند»، وضعیت اضطراری ملی را در قبال ایران، به مدت یک سال دیگر تمدید کرد.
طبق پیام بایدن، وضعیت اضطراری ملی آمریکا در قبال ایران که اولین بار در ۱۵ مارس ۱۹۹۵ اعلام شد، تا ۱۵ مارس ۲۰۲۴ ادامه می‌یابد.
این اقدام حدود یک هفته پس از تهدید آمریکا مبنی بر اتخاذ اقدامات آتی در صورت امتناع تهران از همکاری با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و پاسخ ندادن به فعالیت‌ها در مکان‌های اعلام‌نشده و «ممانعت» از کار آژانس بین‌المللی انرژی اتمی صورت می‌گیرد.
همچنین حدود یک هفته پس از نشست شورای حکام بین‌المللی انرژی اتمی، تهران نامه‌ای را که به آژانس سازمان ملل ارسال کرده بود، فاش کرد و خواستار ارائه توضیحات در مورد سایت‌های مخفی شد.
در این نامه آمده‌است: «ایران بارها اعلام کرده‌است که طبق توافق پادمان جایی برای گزارش دادن ندارد».
او در انجام این کار، از اتکای آژانس به آنچه که آن را «اتهامات» و «اطلاعات غیرقابل اعتماد» از اسرائیل توصیف کرد، انتقاد کرد.
پنج سال پیش، آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تحقیقاتی را دربارهٔ فعالیت‌هایی آغاز کرد که ایران پس از انتشار اسنادی گزارش نداده بود. اسرائیل در آوریل ۲۰۱۸ اعلام کرد این اسناد را پس از عملیات در تهران به دست آورده بود و آنها را «آرشیو هسته ای ایران» نامید.
ایران گفت که «ابهام» در تحقیقات بین‌المللی به دلیل «اتهاماتی است که عمدتاً از طرف شخص ثالث بد نیت، یعنی رژیم اسرائیل سرچشمه می‌گیرد».
بسته شدن تحقیقات یکی از مهم‌ترین شروط ایران برای پذیرش پیش نویس پیشنهادی اتحادیه اروپا برای تکمیل مذاکرات هسته ای بود که در سپتامبر ۲۰۲۲ به بن‌بست رسید.



احتمال مذاکره واشنگتن و تهران پیش از اکتبر ۲۰۲۵

(AP)
(AP)
TT

احتمال مذاکره واشنگتن و تهران پیش از اکتبر ۲۰۲۵

(AP)
(AP)

یک دیپلمات ارشد اروپایی بر این باور است که دولت دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، به دنبال مذاکره مستقیم و محرمانه با ایران درباره برنامه هسته‌ای این کشور است و احتمالاً پیش از اکتبر ۲۰۲۵ به یک توافق جدید دست خواهد یافت.

این دیپلمات که از مذاکرات هسته‌ای پیشین با ایران آگاهی گسترده‌ای دارد، در گفت‌وگو با روزنامه «الشرق الاوسط» اظهار کرد که ماه‌های آینده نقش تعیین‌کننده‌ای در دستیابی به توافقی جدید با تهران خواهد داشت؛ توافقی که جایگزین توافق کنونی می‌شود، توافقی که دولت اول ترامپ از آن خارج شد و اعتبار آن در اکتبر آینده به پایان می‌رسد.

وی تأکید کرد که واشنگتن احتمالاً مذاکرات را با ایران «به‌صورت محرمانه و در مکانی غیر از مکان‌های معمول» که میزبان مذاکرات مشابهی در گذشته بودند، انجام خواهد داد.

در گذشته، واشنگتن و تهران مذاکرات مستقیمی را پیش از توافق هسته‌ای سال ۲۰۰۵ در مسقط، پایتخت عمان، برگزار کردند. همچنین، پس از شکست مذاکرات وین، دور جدیدی از گفتگوها در دوحه انجام شد، جایی که اتحادیه اروپا نقش میانجی را بر عهده داشت.

دولت جو بایدن، رئیس‌جمهور پیشین آمریکا، مذاکرات هسته‌ای را با ایران در قالب گروه ۱+۵ از سر گرفت تا این توافق را به‌طور کامل احیا کند.

در تابستان ۲۰۲۳، مذاکره‌کنندگان اروپایی پیش‌نویس یک توافق را به ایران ارائه دادند، آن‌هم پس از بیش از هفت دور مذاکرات غیرمستقیم بین ایران و ایالات متحده که در وین برگزار شد و در آن، سه کشور اروپایی (فرانسه، بریتانیا و آلمان) به همراه روسیه و چین حضور داشتند. اما ایران در آخرین لحظات از امضای توافق خودداری کرد و خواستار امتیازات بیشتری از دولت بایدن شد، امری که واشنگتن نپذیرفت.

ایران «ضعیف‌تر از گذشته» است

این دیپلمات اروپایی که در حاشیه کنفرانس امنیتی مونیخ با «الشرق الاوسط» گفت‌وگو کرد، معتقد است که هر توافقی که اکنون میان واشنگتن و تهران حاصل شود، «بهتر از توافقی نخواهد بود که ایران دو سال پیش رد کرد».

با این حال، وی خوش‌بین است که توافقی تا پیش از اکتبر حاصل شود و افزود: «ایران در حال حاضر در موقعیتی ضعیف‌تر از گذشته قرار دارد» زیرا نفوذ نیروهای نیابتی آن در منطقه به شکلی بی‌سابقه تضعیف شده است.

وی تأکید کرد که «این موضوع به این معناست که هر توافق هسته‌ای جدیدی گسترده‌تر خواهد بود و فعالیت‌های منطقه‌ای ایران را نیز شامل خواهد شد»؛ مسئله‌ای که تا پیش از این حتی تصور آن نیز ممکن نبود.

برخی کشورهای منطقه‌ای همواره خواستار توافقی گسترده‌تر با ایران بوده‌اند که علاوه بر برنامه هسته‌ای، مداخله‌های منطقه‌ای تهران را نیز محدود کند، اما ایران تاکنون این درخواست را رد کرده است.

ترامپ پیشتر با صدور یک فرمان اجرایی، تحریم‌های ایران را تشدید کرد، اما همزمان اعلام نمود که دولت او «به دنبال مذاکره و دستیابی به توافقی جدید با تهران است».

این دیپلمات اروپایی اظهار کرد که تلاش‌های ترامپ در این زمینه «جدی» است، زیرا او «می‌خواهد نام خود را در تاریخ به‌عنوان یک توافق‌ساز ثبت کند».

بااین‌حال، وی به یک مانع کلیدی اشاره کرد که هنوز پابرجاست: «عدم وجود یک مذاکره‌کننده از سوی آمریکا». وی توضیح داد که دولت جدید ایالات متحده هنوز جانشینی برای رابرت مالی، نماینده ویژه سابق در امور ایران، تعیین نکرده است.

رابرت مالی به دلیل «انتقال اطلاعات محرمانه به طرف ایرانی در جریان مذاکرات غیرمستقیم در وین» از سمت خود تعلیق و مجوزهای امنیتی‌اش لغو شد.

این دیپلمات اظهار کرد که ایران در انتظار تعیین مذاکره‌کننده‌ای از سوی واشنگتن است و «بسیار مشتاق» مذاکره با ایالات متحده می‌باشد.

او حتی مدعی شد که «ایران حاضر است هر توافقی را بپذیرد تا تحریم‌ها علیه این کشور برداشته شود».

وی افزود که این بار «مشوق‌ها و تضمین‌های اقتصادی از سوی اروپا ارائه نخواهد شد»، زیرا اروپا پس از خروج ایالات متحده از توافق و کاهش سطح تجارت با ایران «دیگر مورد اعتماد تهران نیست».

مخاطرات عدم دستیابی به توافق

بااینکه این دیپلمات مطمئن نبود که توافقی تا پیش از اکتبر ۲۰۲۵ حاصل شود، اما گفت: «اگر دولتی در آمریکا قادر به دستیابی به توافقی هسته‌ای با ایران باشد، قطعاً دولت ترامپ خواهد بود» زیرا ایران اطمینان خواهد داشت که هیچ دولت آمریکایی دیگری پس از او، این توافق را لغو نخواهد کرد؛ همان‌طور که ترامپ توافق دوران اوباما را لغو کرد.

وی هشدار داد که اگر توافقی قبل از این تاریخ حاصل نشود، کشورهای اروپایی ممکن است مکانیسم «اسنپ‌بک» را فعال کنند، که منجر به بازگشت تمامی تحریم‌های بین‌المللی علیه ایران خواهد شد.

سه کشور اروپایی در آخرین نشست آژانس بین‌المللی انرژی اتمی هشدار دادند که «همکاری ایران در پایین‌ترین سطح ممکن قرار دارد» و فعالیت‌های هسته‌ای این کشور «به‌طور مداوم در حال افزایش است» به‌گونه‌ای که دیگر نمی‌توان اطمینان داشت که این فعالیت‌ها صلح‌آمیز باقی مانده‌اند.

این دیپلمات اروپایی هشدار داد که در صورت عدم دستیابی به توافق با ایران تا پیش از اکتبر، «خاورمیانه با یک بحران واقعی مواجه خواهد شد» و این موضوع اسرائیل را به حمله نظامی علیه ایران سوق خواهد داد.