کاخ سفید وضعیت اضطراری علیه ایران را تمدید کرد

تهران از تحقیقات بین‌المللی دربارهٔ فعالیت هسته ای مخفیانه انتقاد کرد

رئیس جمهور جو بایدن در پایگاه نیروی هوایی اندروز مریلند دوشنبه گذشته (AP)
رئیس جمهور جو بایدن در پایگاه نیروی هوایی اندروز مریلند دوشنبه گذشته (AP)
TT

کاخ سفید وضعیت اضطراری علیه ایران را تمدید کرد

رئیس جمهور جو بایدن در پایگاه نیروی هوایی اندروز مریلند دوشنبه گذشته (AP)
رئیس جمهور جو بایدن در پایگاه نیروی هوایی اندروز مریلند دوشنبه گذشته (AP)

کاخ سفید اعلام کرد جو بایدن رئیس‌جمهوری آمریکا، وضعیت اضطراری ملی مربوط به مقابله با تهدید غیرمعمول و فوق‌العاده ایران را به مدت یک سال دیگر تمدید کرد.
بایدن همچنین بر حفظ تحریم‌های جامع علیه تهران برای پاسخ به تهدیدات این کشور علیه امنیت ملی آمریکا تأکید کرد.
رئیس‌جمهور آمریکا در پیامی به کنگره ایالات متحده با بیان این که «اقدامات و سیاست‌های ایران، همچنان تهدیدی غیرعادی و فوق‌العاده علیه امنیت ملی، سیاست خارجی و اقتصاد آمریکا ایجاد می‌کند»، وضعیت اضطراری ملی را در قبال ایران، به مدت یک سال دیگر تمدید کرد.
طبق پیام بایدن، وضعیت اضطراری ملی آمریکا در قبال ایران که اولین بار در ۱۵ مارس ۱۹۹۵ اعلام شد، تا ۱۵ مارس ۲۰۲۴ ادامه می‌یابد.
این اقدام حدود یک هفته پس از تهدید آمریکا مبنی بر اتخاذ اقدامات آتی در صورت امتناع تهران از همکاری با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و پاسخ ندادن به فعالیت‌ها در مکان‌های اعلام‌نشده و «ممانعت» از کار آژانس بین‌المللی انرژی اتمی صورت می‌گیرد.
همچنین حدود یک هفته پس از نشست شورای حکام بین‌المللی انرژی اتمی، تهران نامه‌ای را که به آژانس سازمان ملل ارسال کرده بود، فاش کرد و خواستار ارائه توضیحات در مورد سایت‌های مخفی شد.
در این نامه آمده‌است: «ایران بارها اعلام کرده‌است که طبق توافق پادمان جایی برای گزارش دادن ندارد».
او در انجام این کار، از اتکای آژانس به آنچه که آن را «اتهامات» و «اطلاعات غیرقابل اعتماد» از اسرائیل توصیف کرد، انتقاد کرد.
پنج سال پیش، آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تحقیقاتی را دربارهٔ فعالیت‌هایی آغاز کرد که ایران پس از انتشار اسنادی گزارش نداده بود. اسرائیل در آوریل ۲۰۱۸ اعلام کرد این اسناد را پس از عملیات در تهران به دست آورده بود و آنها را «آرشیو هسته ای ایران» نامید.
ایران گفت که «ابهام» در تحقیقات بین‌المللی به دلیل «اتهاماتی است که عمدتاً از طرف شخص ثالث بد نیت، یعنی رژیم اسرائیل سرچشمه می‌گیرد».
بسته شدن تحقیقات یکی از مهم‌ترین شروط ایران برای پذیرش پیش نویس پیشنهادی اتحادیه اروپا برای تکمیل مذاکرات هسته ای بود که در سپتامبر ۲۰۲۲ به بن‌بست رسید.



مسکو و تهران: بزرگ‌تر از شراکت، کوچک‌تر از ائتلاف

 رئیسان روسیه و ایران، ولادیمیر پوتین و مسعود پزشکیان، در مراسم امضای توافقنامه در مسکو، ۱۷ ژانویه ۲۰۲۵ ( رویترز)
رئیسان روسیه و ایران، ولادیمیر پوتین و مسعود پزشکیان، در مراسم امضای توافقنامه در مسکو، ۱۷ ژانویه ۲۰۲۵ ( رویترز)
TT

مسکو و تهران: بزرگ‌تر از شراکت، کوچک‌تر از ائتلاف

 رئیسان روسیه و ایران، ولادیمیر پوتین و مسعود پزشکیان، در مراسم امضای توافقنامه در مسکو، ۱۷ ژانویه ۲۰۲۵ ( رویترز)
رئیسان روسیه و ایران، ولادیمیر پوتین و مسعود پزشکیان، در مراسم امضای توافقنامه در مسکو، ۱۷ ژانویه ۲۰۲۵ ( رویترز)

با امضای توافقنامه «شراکت استراتژیک جامع» بین روسیه و ایران، روابط دو کشور وارد مرحله‌ای جدید شده است که در آن منافع طرفین به شکلی بی‌سابقه به هم نزدیک می‌شوند. با این حال، در مسکو تردیدهایی درباره تمایل تهران به بازگشایی به سوی غرب وجود دارد.

این توافقنامه پایه‌ای قانونی برای گسترش همکاری‌های وسیع بین دو کشور فراهم می‌کند و جایگزین توافقنامه همکاری سال ۲۰۰۱ می‌شود که پیش‌تر زمینه‌های محدودی برای همکاری ایجاد کرده بود.

در طول ۲۵ سال گذشته، روابط مسکو و تهران به شدت توسعه یافته و تحولات بزرگی در منطقه رخ داده است که دو کشور را وادار به بازنگری در اساس همکاری‌های خود کرده است. با این حال، مسیر رسیدن به این توافقنامه هموار نبوده و موانع زیادی بر سر راه آن وجود داشته است.

رئیسان روسیه و ایران، پوتین و پزشکیان، پس از مذاکرات در مسکو، برای حضور در مراسم امضا آماده می‌شوند (عکس: آسوشیتدپرس)

موضع روسیه در قبال تحولات جنگ قره‌باغ و سوریه، که به منافع منطقه‌ای ایران آسیب زد، باعث ایجاد تردیدهایی در تهران درباره قابل اعتماد بودن مسکو به عنوان یک شریک استراتژیک شده است. از سوی دیگر، مسکو نیز همواره با نگرانی به تلاش‌های ایران برای بازگشایی کانال‌های ارتباطی با غرب نگاه کرده است.

انتخاب زمان امضای این توافقنامه جلب توجه می‌کند. این توافقنامه پس از چندین تأخیر و درست سه روز قبل از تحلیف رئیس‌جمهور جدید آمریکا، دونالد ترامپ، امضا شد. برخی تحلیل‌گران معتقدند که مسکو و تهران پس از تحولات سوریه و اوکراین، تصمیم گرفتند تا با تقویت مواضع خود، آماده مذاکرات آینده شوند.
این توافقنامه در ۴۷ بند، حوزه‌های مختلف همکاری از جمله تجارت، انرژی، آموزش و گردشگری را پوشش می‌دهد. بخش قابل توجهی از آن به همکاری در زمینه انرژی هسته‌ای صلح‌آمیز اختصاص دارد، حوزه‌ای که ایران به زودی چالش‌های دیپلماتیک جدی در آن پیش رو خواهد داشت.

رئیسان روسیه و ایران، پوتین و پزشکیان، در مراسم امضای توافقنامه در کرملین، مسکو، ۱۷ ژانویه ۲۰۲۵ (آسوشیتدپرس)

همکاری نظامی

توافقنامه بر همکاری‌های نظامی و امنیتی تأکید کرده است، اما از تبدیل این شراکت به یک اتحاد نظامی کامل جلوگیری می‌کند. این همکاری شامل تبادل هیئت‌های نظامی، آموزش پرسنل، انجام تمرینات مشترک و مشارکت در کنفرانس‌های بین‌المللی می‌شود.
دو کشور بر تقویت همکاری در مبارزه با تروریسم، تبادل اطلاعات امنیتی و هماهنگی بین وزارتخانه‌های داخلی تأکید کرده‌اند. همچنین، همکاری در زمینه‌های حقوقی، کنترل تسلیحات و خلع سلاح نیز در توافقنامه گنجانده شده است.
توافقنامه به توسعه روابط تجاری و اقتصادی، بهبود شبکه‌های حمل‌ونقل و تدارکات، و افزایش مبادلات تجاری بین دو کشور اشاره کرده است. همچنین، استفاده از ارزهای ملی در مبادلات و مقابله با تحریم‌های یکجانبه غرب نیز مورد تأکید قرار گرفته است.
این توافقنامه تمامی جنبه‌های همکاری سیاسی، اقتصادی، امنیتی، نظامی و فرهنگی را پوشش می‌دهد. با این حال، نکته جالب توجه این است که در بند پایانی توافقنامه آمده است: «در صورت بروز اختلاف در تفسیر مفاد این توافقنامه، نسخه انگلیسی سند مرجع خواهد بود.»