«جامعه بهایی»: بولدوزرهای ایرانی حتی پس از مرگ هم ما را تعقیب می‌کنند

نماینده بهایی‌ها در سازمان ملل گفت که تهران به هر طریقی بر پیروان باب فشار می‌آورد

گورستان خاوران در جنوب شرق تهران (X)
گورستان خاوران در جنوب شرق تهران (X)
TT

«جامعه بهایی»: بولدوزرهای ایرانی حتی پس از مرگ هم ما را تعقیب می‌کنند

گورستان خاوران در جنوب شرق تهران (X)
گورستان خاوران در جنوب شرق تهران (X)

مقامات ایرانی تا خود قبر هم بهائی‌ها را تعقیب می‌کنند؛ اقلیتی که برای چهار دهه از آزار و اذیت و ممنوعیت قانونی رنج برده‌اند.
خبرگزاری فرانسه روز جمعه اعلام کرد که بولدوزرهایی که از سوی مقامات تهران به محل دفن بهایی‌ها فرستاده شده بود، نوشته‌ها، گل‌ها و سنگ قبرها را تخریب کردند.
پیروان بزرگ‌ترین اقلیت مذهبی غیرمسلمان در ایران معتقدند آنچه رخ داده «نقض مقدسات جدید آنها و ادامه آزار و شکنجه آنها حتی پس از مرگ است».
بهائیت یک گرایش معنوی نسبتاً جدید است که به اوایل قرن نوزدهم در ایران بازمی‌گردد. بهائیان در ایران از تبعیض در زندگی روزمره خود شکایت دارند که این امر آنها را در تجارت و حتی دفن مردگان خود با مشکل مواجه می‌کند.
آنها همچنین شکایت دارند که به‌طور سیستماتیک از دسترسی به آموزش عالی در ایران محروم می‌شوند.
به گفته سازمان «جامعه جهانی بهائی» که مسئولیت دفاع از حقوق این اقلیت مذهبی را بر عهده دارد و در ایران ممنوع الفعالیت است: در گورستان خاوران در جنوب شرق تهران بین ۳۰ تا ۴۵ نفر بهائی مدفون هستند که چندی پیش درگذشتند.

آزار و اذیت تاریخی

این سازمان گزارش می‌دهد که جامعه بهایی از زمان پیروزی «انقلاب اسلامی» در سال ۱۹۷۹ مورد آزار و اذیت و تبعیض سیستماتیک قرار گرفته است. برخلاف دیگر اقلیت‌های مذهبی، قانون اساسی ایران، دین بهائی را که پیروان آن از تحصیلات عالی محروم هستند و در مجلس نماینده‌ای ندارند، به‌رغم اختصاص پنج کرسی برای سایر اقلیت‌های مذهبی غیرمسلمان، آن را به رسمیت نمی‌شناسد.
بهائیان تأکید می‌کنند که آنها از انواع مختلف آزار و اذیت و یورش به شرکت‌های خود و همچنین مصادره اموال و دستگیری آنها رنج می‌برند.
پس از «انقلاب اسلامی» در ایران، مقامات دو محل دفن متعلق به بهائیان را تحت کنترل درآوردند و آنها را مجبور به دفن مردگان خود در خاوران محل دفن زندانیان سیاسی در سال ۱۹۸۸ دفن کردند.
سیمین فهندژ، نماینده جامعه جهانی بهایی در سازمان ملل متحد معتقد است که «آنها می‌خواهند جامعه بهایی را از هر طریق ممکن تحت فشار قرار دهند».

تشدید سرکوب

نماینده جامعه جهانی بهائی در سازمان ملل، می‌گوید: «این واقعیت که آنها (مقامات جمهوری اسلامی) مردگان را هدف قرار داده‌اند نشان می‌دهد که انگیزه این اقدام، آزار و اذیت مذهبی است و نه مقابله با تهدیدی برای امنیت ملی یا جامعه».
دفتر بین‌المللی آزادی مذهبی وابسته به وزارت امور خارجه آمریکا، «تخریب» حداقل ۳۰ قبر را محکوم کرد و گفت که بهائیان در ایران هنوز «با نقض حق خود برای دفن مردگان خود مواجه هستند».
تخریب گورستان‌ها در حالی صورت می‌گیرد که ایران سرکوب پیروان بهائی را تشدید می‌کند که به گفته نمایندگان آنها تعداد آنها در کشور صدها هزار نفر تخمین زده می‌شود.
مهوش ثابت ۷۱ ساله و فریبا کمال‌آبادی ۶‬۱ ساله، از شخصیت‌های ارشد جامعه بهائی ایران، ۹ مردادماه ۱۴۰۱ توسط نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی بازداشت شده و هم‌اکنون در حال گذراندن محکومیت‌های ۱۰ ساله خود هستند.
وزارت امور خارجه آمریکا همچنین اظهار کرد که «مصادره اموال بهاییان به میزان قابل توجهی افزایش یافته و توسل به محاکمات ساختگی برای صدور احکام حبس طولانی برای بهائیان افزایش یافته است».
حداقل ۷۰ بهایی در بازداشت موقت یا در زندان هستند، در حالی که ۱۲۰۰ نفر از آنها تحت تعقیب قضایی یا مجازات‌های سخت قرار دارند.
جاوید رحمان، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر در ایران، این هفته به شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد در ژنو گفت که از «آزار و اذیت مداوم، دستگیری‌های خودسرانه و تعرض به اعضای جامعه بهائی» بسیار مضطرب و شوکه شده است.
فهندژ با اشاره به اعتراضات سراسری سپتامبر ۲۰۲۲ معتقد است که «رفتاری که با بهائیان می‌شود ارتباط تنگاتنگی با وضعیت عمومی حقوق بشر در کشور دارد. تشدید سرکوب همزمان با بدتر شدن وضعیت عمومی حقوق بشر در ایران است. مقامات به دنبال حذف هر گونه مخالفت هستند.



مسکو و تهران: بزرگ‌تر از شراکت، کوچک‌تر از ائتلاف

 رئیسان روسیه و ایران، ولادیمیر پوتین و مسعود پزشکیان، در مراسم امضای توافقنامه در مسکو، ۱۷ ژانویه ۲۰۲۵ ( رویترز)
رئیسان روسیه و ایران، ولادیمیر پوتین و مسعود پزشکیان، در مراسم امضای توافقنامه در مسکو، ۱۷ ژانویه ۲۰۲۵ ( رویترز)
TT

مسکو و تهران: بزرگ‌تر از شراکت، کوچک‌تر از ائتلاف

 رئیسان روسیه و ایران، ولادیمیر پوتین و مسعود پزشکیان، در مراسم امضای توافقنامه در مسکو، ۱۷ ژانویه ۲۰۲۵ ( رویترز)
رئیسان روسیه و ایران، ولادیمیر پوتین و مسعود پزشکیان، در مراسم امضای توافقنامه در مسکو، ۱۷ ژانویه ۲۰۲۵ ( رویترز)

با امضای توافقنامه «شراکت استراتژیک جامع» بین روسیه و ایران، روابط دو کشور وارد مرحله‌ای جدید شده است که در آن منافع طرفین به شکلی بی‌سابقه به هم نزدیک می‌شوند. با این حال، در مسکو تردیدهایی درباره تمایل تهران به بازگشایی به سوی غرب وجود دارد.

این توافقنامه پایه‌ای قانونی برای گسترش همکاری‌های وسیع بین دو کشور فراهم می‌کند و جایگزین توافقنامه همکاری سال ۲۰۰۱ می‌شود که پیش‌تر زمینه‌های محدودی برای همکاری ایجاد کرده بود.

در طول ۲۵ سال گذشته، روابط مسکو و تهران به شدت توسعه یافته و تحولات بزرگی در منطقه رخ داده است که دو کشور را وادار به بازنگری در اساس همکاری‌های خود کرده است. با این حال، مسیر رسیدن به این توافقنامه هموار نبوده و موانع زیادی بر سر راه آن وجود داشته است.

رئیسان روسیه و ایران، پوتین و پزشکیان، پس از مذاکرات در مسکو، برای حضور در مراسم امضا آماده می‌شوند (عکس: آسوشیتدپرس)

موضع روسیه در قبال تحولات جنگ قره‌باغ و سوریه، که به منافع منطقه‌ای ایران آسیب زد، باعث ایجاد تردیدهایی در تهران درباره قابل اعتماد بودن مسکو به عنوان یک شریک استراتژیک شده است. از سوی دیگر، مسکو نیز همواره با نگرانی به تلاش‌های ایران برای بازگشایی کانال‌های ارتباطی با غرب نگاه کرده است.

انتخاب زمان امضای این توافقنامه جلب توجه می‌کند. این توافقنامه پس از چندین تأخیر و درست سه روز قبل از تحلیف رئیس‌جمهور جدید آمریکا، دونالد ترامپ، امضا شد. برخی تحلیل‌گران معتقدند که مسکو و تهران پس از تحولات سوریه و اوکراین، تصمیم گرفتند تا با تقویت مواضع خود، آماده مذاکرات آینده شوند.
این توافقنامه در ۴۷ بند، حوزه‌های مختلف همکاری از جمله تجارت، انرژی، آموزش و گردشگری را پوشش می‌دهد. بخش قابل توجهی از آن به همکاری در زمینه انرژی هسته‌ای صلح‌آمیز اختصاص دارد، حوزه‌ای که ایران به زودی چالش‌های دیپلماتیک جدی در آن پیش رو خواهد داشت.

رئیسان روسیه و ایران، پوتین و پزشکیان، در مراسم امضای توافقنامه در کرملین، مسکو، ۱۷ ژانویه ۲۰۲۵ (آسوشیتدپرس)

همکاری نظامی

توافقنامه بر همکاری‌های نظامی و امنیتی تأکید کرده است، اما از تبدیل این شراکت به یک اتحاد نظامی کامل جلوگیری می‌کند. این همکاری شامل تبادل هیئت‌های نظامی، آموزش پرسنل، انجام تمرینات مشترک و مشارکت در کنفرانس‌های بین‌المللی می‌شود.
دو کشور بر تقویت همکاری در مبارزه با تروریسم، تبادل اطلاعات امنیتی و هماهنگی بین وزارتخانه‌های داخلی تأکید کرده‌اند. همچنین، همکاری در زمینه‌های حقوقی، کنترل تسلیحات و خلع سلاح نیز در توافقنامه گنجانده شده است.
توافقنامه به توسعه روابط تجاری و اقتصادی، بهبود شبکه‌های حمل‌ونقل و تدارکات، و افزایش مبادلات تجاری بین دو کشور اشاره کرده است. همچنین، استفاده از ارزهای ملی در مبادلات و مقابله با تحریم‌های یکجانبه غرب نیز مورد تأکید قرار گرفته است.
این توافقنامه تمامی جنبه‌های همکاری سیاسی، اقتصادی، امنیتی، نظامی و فرهنگی را پوشش می‌دهد. با این حال، نکته جالب توجه این است که در بند پایانی توافقنامه آمده است: «در صورت بروز اختلاف در تفسیر مفاد این توافقنامه، نسخه انگلیسی سند مرجع خواهد بود.»