واکنش تند ایران به ضرب الاجل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی

تکرار تغییر دکترین هسته ای ایران از زبان مشاور خامنه ای

مجسّم من مفاعل «بوشهر» النووي يُعرَض خلال معرض نووي في مدينة أصفهان وسط إيران (أ.ف.ب)
مجسّم من مفاعل «بوشهر» النووي يُعرَض خلال معرض نووي في مدينة أصفهان وسط إيران (أ.ف.ب)
TT

واکنش تند ایران به ضرب الاجل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی

مجسّم من مفاعل «بوشهر» النووي يُعرَض خلال معرض نووي في مدينة أصفهان وسط إيران (أ.ف.ب)
مجسّم من مفاعل «بوشهر» النووي يُعرَض خلال معرض نووي في مدينة أصفهان وسط إيران (أ.ف.ب)

دو روز پس از سفر رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به ایران و اعلام نارضایتی وی از مذاکراتش با مقامات ارشد این کشور، تهران مواضع «هسته‌ای» خود را تشدید کرد.
به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران دیروز (پنجشنبه)، کمال خرازی رئیس کمیته عالی راهبردی روابط خارجی وابسته به دفتر علی خامنه ای رهبر ایران گفت: «ما هنوز تصمیمی برای ساخت بمب هسته‌ای نگرفته‌ایم، اما اگر موجودیت ایران به خطر بیفتد، چاره‌ای جز تغییر دکترین نظامی ما وجود نخواهد داشت».
به گزارش رویترز، خرازی که از او به عنوان مشاور خامنه ای یاد می‌شود، افزود که تهران پیش از این اشاره کرده است که توانایی ساخت چنین سلاح‌هایی را دارد.
وی توضیح داد: «اگر اسرائیل به تأسیسات هسته ای ما حمله کند، قدرت بازدارندگی ما تغییر خواهد کرد».
گروسی روز سه شنبه پس از بازگشت از ایران گفت که همکاری با ایران در مورد برنامه هسته ای آن «رضایت بخش نیست... ما عملاً در بن‌بست قرار داریم و این باید تغییر کند».
وی خواستار دستیابی به «نتایج ملموس در اسرع وقت در مورد مسائل جنجالی بین دو طرف» شد و اظهار کرد که «خوب است در عرض یک ماه، یعنی قبل از نشست بعدی شورای حکام آژانس که متشکل از ۳۵ کشور است، به توافق برسیم».
ناظران، سخنان خرازی، وزیر امور خارجه اسبق ایران را به عنوان پاسخی غیرمستقیم به «مهلت یک‌ماهه» که گروسی برای دستیابی به توافق با آژانس بین‌المللی در مورد موارد اختلاف بین آنها در پیش روی تهران قرار داد، تفسیر کردند.
ایران در حال انجام عملیات غنی سازی اورانیوم با خلوص تا ۶۰ درصد است، در حالی که اورانیوم مورد استفاده در ساخت سلاح تا حدود ۹۰ درصد در حال غنی سازی است.
به گزارش رویترز، طبق استاندارد رسمی آژانس بین‌المللی، غنی سازی این مواد هسته ای به سطوح بالاتر برای ساخت دو نوع سلاح هسته ای کافی است.



مسکو و تهران: بزرگ‌تر از شراکت، کوچک‌تر از ائتلاف

 رئیسان روسیه و ایران، ولادیمیر پوتین و مسعود پزشکیان، در مراسم امضای توافقنامه در مسکو، ۱۷ ژانویه ۲۰۲۵ ( رویترز)
رئیسان روسیه و ایران، ولادیمیر پوتین و مسعود پزشکیان، در مراسم امضای توافقنامه در مسکو، ۱۷ ژانویه ۲۰۲۵ ( رویترز)
TT

مسکو و تهران: بزرگ‌تر از شراکت، کوچک‌تر از ائتلاف

 رئیسان روسیه و ایران، ولادیمیر پوتین و مسعود پزشکیان، در مراسم امضای توافقنامه در مسکو، ۱۷ ژانویه ۲۰۲۵ ( رویترز)
رئیسان روسیه و ایران، ولادیمیر پوتین و مسعود پزشکیان، در مراسم امضای توافقنامه در مسکو، ۱۷ ژانویه ۲۰۲۵ ( رویترز)

با امضای توافقنامه «شراکت استراتژیک جامع» بین روسیه و ایران، روابط دو کشور وارد مرحله‌ای جدید شده است که در آن منافع طرفین به شکلی بی‌سابقه به هم نزدیک می‌شوند. با این حال، در مسکو تردیدهایی درباره تمایل تهران به بازگشایی به سوی غرب وجود دارد.

این توافقنامه پایه‌ای قانونی برای گسترش همکاری‌های وسیع بین دو کشور فراهم می‌کند و جایگزین توافقنامه همکاری سال ۲۰۰۱ می‌شود که پیش‌تر زمینه‌های محدودی برای همکاری ایجاد کرده بود.

در طول ۲۵ سال گذشته، روابط مسکو و تهران به شدت توسعه یافته و تحولات بزرگی در منطقه رخ داده است که دو کشور را وادار به بازنگری در اساس همکاری‌های خود کرده است. با این حال، مسیر رسیدن به این توافقنامه هموار نبوده و موانع زیادی بر سر راه آن وجود داشته است.

رئیسان روسیه و ایران، پوتین و پزشکیان، پس از مذاکرات در مسکو، برای حضور در مراسم امضا آماده می‌شوند (عکس: آسوشیتدپرس)

موضع روسیه در قبال تحولات جنگ قره‌باغ و سوریه، که به منافع منطقه‌ای ایران آسیب زد، باعث ایجاد تردیدهایی در تهران درباره قابل اعتماد بودن مسکو به عنوان یک شریک استراتژیک شده است. از سوی دیگر، مسکو نیز همواره با نگرانی به تلاش‌های ایران برای بازگشایی کانال‌های ارتباطی با غرب نگاه کرده است.

انتخاب زمان امضای این توافقنامه جلب توجه می‌کند. این توافقنامه پس از چندین تأخیر و درست سه روز قبل از تحلیف رئیس‌جمهور جدید آمریکا، دونالد ترامپ، امضا شد. برخی تحلیل‌گران معتقدند که مسکو و تهران پس از تحولات سوریه و اوکراین، تصمیم گرفتند تا با تقویت مواضع خود، آماده مذاکرات آینده شوند.
این توافقنامه در ۴۷ بند، حوزه‌های مختلف همکاری از جمله تجارت، انرژی، آموزش و گردشگری را پوشش می‌دهد. بخش قابل توجهی از آن به همکاری در زمینه انرژی هسته‌ای صلح‌آمیز اختصاص دارد، حوزه‌ای که ایران به زودی چالش‌های دیپلماتیک جدی در آن پیش رو خواهد داشت.

رئیسان روسیه و ایران، پوتین و پزشکیان، در مراسم امضای توافقنامه در کرملین، مسکو، ۱۷ ژانویه ۲۰۲۵ (آسوشیتدپرس)

همکاری نظامی

توافقنامه بر همکاری‌های نظامی و امنیتی تأکید کرده است، اما از تبدیل این شراکت به یک اتحاد نظامی کامل جلوگیری می‌کند. این همکاری شامل تبادل هیئت‌های نظامی، آموزش پرسنل، انجام تمرینات مشترک و مشارکت در کنفرانس‌های بین‌المللی می‌شود.
دو کشور بر تقویت همکاری در مبارزه با تروریسم، تبادل اطلاعات امنیتی و هماهنگی بین وزارتخانه‌های داخلی تأکید کرده‌اند. همچنین، همکاری در زمینه‌های حقوقی، کنترل تسلیحات و خلع سلاح نیز در توافقنامه گنجانده شده است.
توافقنامه به توسعه روابط تجاری و اقتصادی، بهبود شبکه‌های حمل‌ونقل و تدارکات، و افزایش مبادلات تجاری بین دو کشور اشاره کرده است. همچنین، استفاده از ارزهای ملی در مبادلات و مقابله با تحریم‌های یکجانبه غرب نیز مورد تأکید قرار گرفته است.
این توافقنامه تمامی جنبه‌های همکاری سیاسی، اقتصادی، امنیتی، نظامی و فرهنگی را پوشش می‌دهد. با این حال، نکته جالب توجه این است که در بند پایانی توافقنامه آمده است: «در صورت بروز اختلاف در تفسیر مفاد این توافقنامه، نسخه انگلیسی سند مرجع خواهد بود.»