سپاه پاسداران فرضیه «نفوذ داخلی» در ترور هنیه را تقویت کرد

ایران می‌گوید «مجازات شدید است» اما در «زمان و مکان مناسب»

مردی در جاده اصلی نزدیک فرودگاه بین‌المللی بیروت در مقابل تابلوی تبلیغاتی حاوی تصاویر هنیه، سلیمانی و فؤاد شکر دوچرخه می‌راند (AFP)
مردی در جاده اصلی نزدیک فرودگاه بین‌المللی بیروت در مقابل تابلوی تبلیغاتی حاوی تصاویر هنیه، سلیمانی و فؤاد شکر دوچرخه می‌راند (AFP)
TT

سپاه پاسداران فرضیه «نفوذ داخلی» در ترور هنیه را تقویت کرد

مردی در جاده اصلی نزدیک فرودگاه بین‌المللی بیروت در مقابل تابلوی تبلیغاتی حاوی تصاویر هنیه، سلیمانی و فؤاد شکر دوچرخه می‌راند (AFP)
مردی در جاده اصلی نزدیک فرودگاه بین‌المللی بیروت در مقابل تابلوی تبلیغاتی حاوی تصاویر هنیه، سلیمانی و فؤاد شکر دوچرخه می‌راند (AFP)

پس از دو روایت مهیج از «نیویورک تایمز» آمریکا و «تلگراف» بریتانیا، «سپاه پاسداران» در ایران تلاش کرد تا ماجرای ترور اسماعیل هنیه، رئیس دفتر سیاسی جنبش «حماس» را در انحصار خود درآورد و اخیراً گفته است که یک «موشک کوتاه برد» به محل اقامت وی در تهران اصابت کرده است، روایتی که ممکن است احتمال نفوذ داخلی را افزایش دهد.
روزنامه آمریکایی نیویورک تایمز مدعی شد بمبی که دو ماه پیش در مقر هنیه در تهران کار گذاشته شده بود عامل ترور او بوده است، در حالی که تحقیقات روزنامه بریتانیایی تلگراف نشان داد که «موساد (سازمان اطلاعاتی اسرائیل) از عوامل ایرانی برای کار گذاشتن بمب در سه اتاق مجزا در ساختمانی که رهبر جنبش حماس در آن اقامت داشت استفاده کرده است».

روایت «سپاه پاسداران»

سپاه پاسداران بامداد شنبه با صدور بیانیه‌ای به زبان فارسی و عربی شکسته اعلام کرد: «رئیس دفتر سیاسی جنبش حماس با شلیک راکت کوتاه‌برد ترور شد».
در این بیانیه نحوه ترور با پرتاب یک گلوله کوتاه برد با کلاهک به وزن حدود ۷ کیلوگرم همراه با انفجاری قوی از خارج از محل اقامت مهمانان تشریح شده است.
سایت «سپاه نیوز»، ارگان رسمی سپاه پاسداران از شلیک موشکی از خارج از مرزهای ایران خبر داد که محل سکونت هنیه را هدف قرار داد و منجر به ترور وی شد.
انگیزه‌های ایران دیروز جمعه برای دفاع از روایت خود از وقایع ترور دوچندان شد. اصرار واضح بود که موضوع با پرتابه ای انجام شده است که از هوا افتاده است و نه وسیله ای که ماه‌ها پیش در اقامتگاه میهمان فلسطینی در تهران کار گذاشته شده بود.
بر اساس وزن کلاهک مذکور در بیانیه سپاه پاسداران، منبع پرتاب آن به احتمال زیاد از یک مکان نزدیک در داخل ایران بوده است.
سپاه پاسداران معتقد است که ترور هنیه «اقدامی است که رژیم صهیونیستی با حمایت دولت آمریکا طراحی کرده است». سپاه وعده انتقام داد و گفت: «رژیم ماجراجو و تروریست صهیونیستی پاسخ این جنایت را دریافت خواهد کرد که در زمان، مکان و شیوه مناسب به مجازات اشد خود خواهد رسید».
گزارش جدید سپاه پاسداران به وضوح نشان می‌دهد که تهران در این ماجرا مسئولیت دارد، اما باب گمانه‌زنی دربارهٔ وجود نفوذ داخلی بزرگ را باز می‌کند که فرضیه حضور عوامل محلی را که برای اجرای عملیات استخدام شده‌اند، تقویت می‌کند.

یمنی‌ها پرچم‌ها و تصاویر فؤاد شکر و اسماعیل هنیه در تظاهرات گسترده در صنعا را به اهتزاز درمی‌آورند (AFP)

هنیه چگونه ترور شد؟

احمد بخشایش اردستانی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی ایران، همزمان با بیانیه سپاه پاسداران گفت که در مورد ترور هنیه «دو سناریو احتمالی» وجود دارد.
اردستانی در اظهاراتی مطبوعاتی گفت: دو سناریوی محتمل دربارهٔ ترور هنیه، در یکی این است که اسرائیلی‌ها با استفاده از یک ریزپرنده و از محل ایستگاه شماره ۲ توچال، محل مورد نظر را مورد اصابت قرار داده‌اند و سناریوی دوم این است که ریزپرنده‌ای در کار نبوده است، بلکه عده‌ای عوامل نفوذی در داخل ایران در حوالی همان ایستگاه شماره ۲ توچال مستقر شده‌اند و با سلاحی شبیه موشک، محل اقامت هنیه را زده‌اند.
این ایستگاه بر فراز کوهی مشرف به قرارگاه «امام علی» وابسته به «سپاه قدس» واقع شده است. این مهمانسرا در یک منطقه امنیتی مستحکم تحت نظارت «نیروی قدس»، معروف به قرارگاه «امام علی» برای آموزش اعضای «سپاه انقلاب» و دیگر شبه‌نظامیان از جناح‌های نیابتی قرار دارد.

موج دستگیری‌ها در ایران

پس از این ترور، ایران بیش از بیست نفر از جمله افسران ارشد اطلاعاتی، مقامات نظامی و کارمندان مهمانخانه ای که توسط سپاه پاسداران در تهران اداره می‌شد، دستگیر کرد. طبق آنچه که آشنایان با تحقیقات به نیویورک تایمز فاش کردند، این اقدام در پاسخ به نقض امنیتی «بزرگ و تحقیرآمیز» که منجر به ترور هنیه شد.
دو مقام ایرانی، که به دلیل ماهیت حساس تحقیقات نخواستند نامشان فاش شود اعلام کردند واحد اطلاعات سپاه پاسداران، متخصص در زمینه جاسوسی، تحقیقات را به عهده گرفت و به تعقیب متهمان پرداخت تا به اعضای تیم ترور که برنامه‌ریزی، کمک و اجرای این قتل را بر عهده داشتند، برساند.
بر اساس منابع ایرانی، مأموران تمامی کارکنان اقامتگاه سپاه را تحت بازداشت قرار دادند، تعدادی از آنها را دستگیر کردند و تمامی وسایل الکترونیکی از جمله تلفن‌های شخصی را ضبط کردند. آنها اشاره کردند که تیم جداگانه ای از مأموران از مقامات ارشد نظامی و اطلاعاتی که مسئول حفاظت از پایتخت بودند، بازجویی و تعدادی از
آنها را تا تکمیل تحقیقات بازداشت کردند.
اینکه ایران پس از هر نقض امنیتی علیه نهادهای امنیتی، افراد را به بهانه نقش‌های مشکوک جاسوسی دستگیر می‌کند، تازگی ندارد. به گزارش روزنامه تلگراف، ترور هنیه در پایتخت ایران نگرانی‌ها در مورد نفوذ اسرائیل در داخل ایران را تشدید کرد.
این روزنامه افزود که رهبر ایران «در دو روز گذشته چندین بار همه فرماندهان را احضار کرد و خواستار پاسخگویی شد».

تصویری از هنیه در تظاهرات محکومیت قتل او در شهر ساحلی صیدا لبنان (AFP)

واکنش حزب‌الله لبنان

علاوه بر این، ایران انتظار داشت که حزب‌الله لبنان در پاسخ به ترور رهبر نظامی برجسته این سازمان، فؤاد شکر، به «عمق» اسرائیل حمله کند و «به اهداف نظامی قانع نشود».
فؤاد شکر، که مسئول مدیریت عملیات حزب در جنوب لبنان بود، در حمله به ساختمانی در حومه جنوبی بیروت کشته شد.
حسن نصرالله، دبیرکل حزب‌الله، روز پنج‌شنبه اسرائیل را تهدید کرد که «قطعاً پاسخ خواهد داد».
بر اساس آنچه خبرگزاری رسمی ایرنا گزارش داد، نمایندگی ایران در سازمان ملل متحد اعلام کرد که پس از ترور شکر: «ما انتظار داریم (حزب‌الله) اهداف بیشتری را انتخاب کند و به عمق اسرائیل حمله کند».
نمایندگی ایران گفت: «(حزب‌الله) و رژیم (اسرائیل) به خطوطی که حمله از آن تجاوز می‌کرد پایبند بودند و حزب‌الله پاسخ خود را به اهداف نظامی، محدود نخواهد کرد».
حسین سلامی، فرمانده سپاه پاسداران ایران نیز گفت که حمله مرگبار اسرائیل به یک منطقه مسکونی در بیروت که منجر به کشته شدن شکر شد، به مجازات شدید اسرائیل ختم خواهد شد.
سلامی در نامه تسلیت خود به حسن نصرالله، دبیر حزب‌الله لبنان، به اسرائیل نسبت به عواقب ترور شکر در لبنان هشدار داد.
وی گفت: باید منتظر خشم، انتقام سخت و انتقام جویی از سوی مجاهدان وفادار در جبهه‌های مقاومت منطقه باشند.
ایران در همین راستا، جنازه میلاد بیدی، مستشار نظامی سپاه پاسداران که به همراه شکر در لبنان کشته شد، طی مراسمی تشییع کرد.

تجمع گسترده حامیان حوثی‌ها برای محکوم کردن کشته شدن هنیه (AFP)

سناریوی پاسخگویی

از جمعه تا شنبه شب ایران سطح تهدیدات را بالا برده و رسانه‌های رسمی آن از «جنگ روانی» استفاده کرده‌اند تا جایی که گوینده یک شبکه تلویزیونی در یک برنامه زنده گفت: «امشب منتظر اتفاق مهمی باشید».
تیتر صفحه اول روزنامه‌های داخلی ایران که صبح شنبه منتشر شدند، شامل عباراتی مانند «وحشت در تل‌آویو» و «انتقام هنیه» بود که بر تعطیلی کارخانه‌ها، مراکز و فرودگاه‌های اسرائیل در انتظار حمله ایران یا متحدانش تأکید می‌کرد.
حساب‌های الکترونیکی ایرانی در پلتفرم «ایکس» نیز انتشار فیلم‌های تبلیغاتی برای پرتاب موشک را منتشر و با فعالیتی بی‌سابقه، فرضیه‌های زیادی را دربارهٔ ماهیت واکنش تبلیغ کرد.
پلتفرم‌های محلی اطلاعاتی را - که گفته می‌شود به رویترز نسبت داده شده است - در مورد آمادگی‌های قریب‌الوقوع برای حمله موشکی بالستیک علیه اسرائیل، از ایران، عراق و یمن، در رابطه با بسته شدن حریم هوایی ترکیه توسط ترکیه منتشر کردند. سخنگوی رویترز اما گفت که این آژانس چنین اطلاعات ساختگی را منتشر نکرده است.
مقامات ایرانی از نکاتی در مورد شکل و اندازه واکنش به ترور هنیه استفاده کردند. حسن عاملی، عضو شورای رهبری خبرگان رهبری گفت: متأسفانه دین ما اجازه حمله به غیرنظامیان را نمی‌دهد، بنابراین ایران فقط مراکز نظامی را هدف قرار می‌دهد. اگر ایران می‌توانست غیرنظامیان را هدف قرار دهد، تل آویو کاملاً تخلیه می‌شد و این رژیم منفور ظرف چند روز سقوط می‌کرد.
اما حساب کاربری شورای عالی امنیت ملی ایران در «ایکس» روز شنبه نوشت: «اجرای عملیات تنبیهی علیه اسرائیل قطعاً در زمان و نحوه تعیین شده انجام خواهد شد. نشانگرها صاعقه آتش انتقام را بشارت می‌دهند».



سفر معاون عراقچی به بیروت برای سنجیدن نگرانی‌های «دوگانه شیعی»

رئیس پارلمان لبنان، نبیه بری، از سعید خطیب‌زاده، معاون وزیر امور خارجه ایران، در بیروت استقبال می‌کند (آسوشیتدپرس)
رئیس پارلمان لبنان، نبیه بری، از سعید خطیب‌زاده، معاون وزیر امور خارجه ایران، در بیروت استقبال می‌کند (آسوشیتدپرس)
TT

سفر معاون عراقچی به بیروت برای سنجیدن نگرانی‌های «دوگانه شیعی»

رئیس پارلمان لبنان، نبیه بری، از سعید خطیب‌زاده، معاون وزیر امور خارجه ایران، در بیروت استقبال می‌کند (آسوشیتدپرس)
رئیس پارلمان لبنان، نبیه بری، از سعید خطیب‌زاده، معاون وزیر امور خارجه ایران، در بیروت استقبال می‌کند (آسوشیتدپرس)

هم‌زمان با تماس تلفنی عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، با ژوزف عون، رئیس‌جمهوری لبنان، سعید خطیب‌زاده، معاون او، وارد بیروت شد. به گفته منابع لبنانی، تحرکات تازه تهران پس از مدتی غیبت، با هدف تأکید بر تداوم حضور ایران در صحنه سیاسی لبنان انجام می‌شود؛ هرچند رویکرد تهران در قبال لبنان با دیدگاه‌های عون و نواف سلام، نخست‌وزیر این کشور، تفاوت دارد. ایران همچنین می‌کوشد از تنش‌های ناشی از پس گرفتن استوارنامه محمدرضا شیبانی، سفیر ایران در لبنان، بکاهد.

بر اساس بیانیه ریاست‌جمهوری لبنان، محور گفت‌وگوی تلفنی عراقچی و عون، «توافق بر ضرورت حمایت از راه‌حل‌های دیپلماتیک به‌عنوان بهترین راه برای پایان دادن به درگیری‌های منطقه» بود. منابع لبنانی به روزنامه «الشرق الأوسط» گفتند عراقچی به عون اطمینان داده است که ایران همچنان به تفاهم‌نامه خود با آمریکا پایبند است و خواهان اجرای همه بندهای آن، از جمله توقف جنگ در همه جبهه‌ها، از جمله لبنان، است. عراقچی مسئولیت اجرا نشدن تفاهم‌نامه را متوجه واشنگتن دانست و گفت آمریکا هر بار که زمان اجرای آن نزدیک می‌شود، شروطی دشوار و عملاً اجرا‌نشدنی مطرح می‌کند. به گفته او، میانجی‌ها همچنان می‌کوشند آمریکا را به بازگشت به میز مذاکره ترغیب کنند، نه اینکه ایران را دوباره به جنگ تهدید کند.

پیامی سیاسی

به گفته منابع لبنانی، عراقچی می‌خواست با این تماس نشان دهد که تهران همچنان در پرونده لبنان نقش دارد و ماجرای پس گرفتن استوارنامه شیبانی دیگر مانعی برای ازسرگیری ارتباط با عون نیست. عون از «توافق چارچوب» حمایت می‌کند؛ توافقی که بیشتر نیروهای سیاسی لبنان نیز با آن موافق‌اند. او قصد ندارد این توافق را با تفاهم‌نامه ایران و آمریکا جایگزین کند.

از سوی دیگر، مخالفان حزب‌الله سفر خطیب‌زاده به بیروت را اقدامی با رویکردی آشکارا شیعی می‌دانند که هدفش بررسی نگرانی‌های «دوگانه شیعی»، یعنی دو جریان سیاسی شیعی لبنان، است. به باور آنان، دیدار او با نبیه بری، رئیس مجلس نمایندگان لبنان، و رهبران حزب‌الله نیز در همین راستا انجام شده است.

منابع لبنانی گفتند لحن عراقچی در تماس با عون دیپلماتیک بود، اما خطیب‌زاده در اظهاراتش لحنی تند داشت. به نقل از این منابع، خطیب‌زاده در گفت‌وگو با روزنامه‌نگاران گفته است: «مذاکره بی‌فایده است و ما خود را برای بدترین سناریوها آماده می‌کنیم. گفت‌وگوهای مستقیم میان لبنان و اسرائیل به نتیجه‌ای نمی‌رسد، زیرا اسرائیل موجودیتی غاصب است و از مذاکرات به‌عنوان گامی برای گسترش سلطه خود بر منطقه و پیشبرد طرح موسوم به «اسرائیل بزرگ» استفاده می‌کند».

او همچنین گفته است: «تا زمانی که اسرائیل جنوب لبنان را در اشغال دارد، مقاومت ادامه خواهد داشت و حفظ سلاح ضروری است. هر لبنانی که منافع کشورش برایش اهمیت دارد، باید از این رویکرد حمایت کند».

خطیب‌زاده درباره رابطه ایران و حزب‌الله نیز گفت این رابطه به معنای فرمان‌بری حزب‌الله از ایران نیست و تهران در امور لبنان دخالت نمی‌کند؛ تصمیم‌گیری درباره این امور بر عهده خود لبنانی‌هاست.

او مدعی شد حزب‌الله از ایران نمی‌پرسد که چه باید بکند، اما گاهی از تهران می‌پرسد چگونه می‌تواند در برابر دشمن قاطع‌تر و سرسخت‌تر عمل کند. به گفته خطیب‌زاده، حزب‌الله درباره مسائل داخلی لبنان از ایران نظرخواهی نمی‌کند.

مذاکرات ایران و آمریکا

خطیب‌زاده گفت در شرایط کنونی چشم‌اندازی برای توافق با آمریکا وجود ندارد. او با اشاره به تجربه‌های گذشته، از جمله حمله واشنگتن به ایران در میانه مذاکرات، گفت این سابقه دستیابی به توافق را دشوار می‌کند.

او همچنین به اختلاف‌نظر در داخل آمریکا اشاره کرد و گفت یک جناح با اجرای مفاد تفاهم‌نامه مخالف است، در حالی که جناحی دیگر خواهان توافق بوده است. خطیب‌زاده افزود: «دولت دونالد ترامپ دچار اختلاف و آشفتگی داخلی است؛ وگرنه می‌توانستیم به توافق برسیم». او در ادامه مدعی شد که «شوکت آمریکا شکسته شده و بیش از این نیز تضعیف خواهد شد».

خطیب‌زاده در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت منطقه گفت: «واقع‌بینی سیاسی حکم می‌کند که تا اطلاع ثانوی، در برابر تهدیدهای آمریکا خود را برای بدترین سناریوها آماده کنیم».

رابطه ایران و سوریه

خطیب‌زاده درباره رابطه تهران و دمشق گفت: «ایران عجله‌ای ندارد و آماده است هر زمان که سوریه تصمیم بگیرد، با این کشور تعامل کند. سوریه در مرحله‌ای حساس و خطرناک قرار دارد. ترکیه مرتکب اشتباهی راهبردی شده و زمینه را برای شکل‌گیری طرح مشترک اسرائیل و آمریکا فراهم کرده است؛ نتیجه این روند آن بوده که سوریه عملاً امتیازی به اسرائیل داده است».

منابع لبنانی گفتند دیدارهای خطیب‌زاده در بیروت تغییری در موضع ایران ایجاد نکرده است. به گفته آنان، او می‌خواست بر ثابت ماندن موضع تهران تأکید کند؛ موضعی که در کلیات با مخالفت نعیم قاسم، دبیرکل حزب‌الله، با «توافق چارچوب» هم‌خوانی دارد.

این منابع این پرسش را مطرح کردند که آیا خطیب‌زاده به بیروت آمده بود تا بدون نام بردن مستقیم از «توافق چارچوب»، موضعی تند و تحریک‌آمیز علیه آن بگیرد؟ این در حالی است که عراقچی در پیام خود به عون بر ضرورت راه‌حل‌های دیپلماتیک تأکید کرده بود.

در مجموع، لحن دیپلماتیک عراقچی با موضع‌گیری تند معاونش همراه شد. این تفاوت این پرسش را پیش می‌کشد که آیا خطیب‌زاده می‌خواست پیامی منتقل کند که بیش از آنکه بازتاب‌دهنده دیدگاه جریان سیاسیِ نمایندگی‌شده از سوی عراقچی در ساختار قدرت ایران باشد، به مواضع سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نزدیک است؟ در غیر این صورت، چه ضرورتی داشت مواضعی مطرح کند که به دخالت در امور داخلی لبنان تعبیر می‌شود؛ موضوعی که از دیرباز یکی از عوامل تنش در روابط ایران و لبنان بوده و همچنان هست؟

اکثریت لبنانی‌ها چنین دخالت‌هایی را قاطعانه رد می‌کنند و از «توافق چارچوب» و رویکرد دیپلماتیک عون حمایت می‌کنند. این رویکرد در برابر گزینه نظامی قرار دارد؛ گزینه‌ای که حزب‌الله آن را آزمود و هزینه‌های انسانی و مادی سنگینی بر لبنان تحمیل کرد.


سنتکام توانمندی‌های جدید پهپادی را در خاورمیانه آزمایش می‌کند


فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا نشستی توجیهی درباره تنگه هرمز برای شرکای بین‌المللی خود در بخش کشتیرانی برگزار کرد (سنتکام)
فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا نشستی توجیهی درباره تنگه هرمز برای شرکای بین‌المللی خود در بخش کشتیرانی برگزار کرد (سنتکام)
TT

سنتکام توانمندی‌های جدید پهپادی را در خاورمیانه آزمایش می‌کند


فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا نشستی توجیهی درباره تنگه هرمز برای شرکای بین‌المللی خود در بخش کشتیرانی برگزار کرد (سنتکام)
فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا نشستی توجیهی درباره تنگه هرمز برای شرکای بین‌المللی خود در بخش کشتیرانی برگزار کرد (سنتکام)

فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا، سنتکام، روز چهارشنبه اعلام کرد که «نیروی ۹۹» وابسته به فرماندهی مرکزی نیروی هوایی آمریکا، توانمندی‌های جدیدی در زمینه پهپادها و ارتباطات در اختیار نیروهای عملیاتی مستقر در خاورمیانه قرار می‌دهد.

این فرماندهی در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس افزود که این نیرو در حال آزمایش «ایده‌های نوآورانه با هدف افزایش اثربخشی رزمی در میدان نبرد» است.

سنتکام شامگاه سه‌شنبه ادعای یکی از فرماندهان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران مبنی بر کنترل کامل تهران بر تنگه هرمز را رد کرد و این اظهارات را «ادعایی بی‌اساس» خواند.

سنتکام در واکنش به این اظهارات در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «ایران نیروی دریایی ندارد، زیرا نیروهای آمریکایی آن را غرق کرده‌اند. ایران بر تنگه هرمز کنترل ندارد و عبور آزادانه هزاران کشتی از این تنگه و انتقال بیش از یک میلیارد بشکه نفت تنها در چند ماه گذشته، گواه این موضوع است.»

فرماندهی مرکزی آمریکا افزود که «ایالات متحده و شرکای منطقه‌ای آن به‌وضوح کنترل تنگه را در دست دارند». این فرماندهی همچنین اعلام کرد که تنها در یک روز، با کمک نیروهای آمریکایی و شرکای آن‌ها، ۱۹ میلیون بشکه نفت خام از این تنگه عبور کرده است.


ایران پیش از انتخابات آمریکا، روش‌های حمله به کشتی‌ها را تغییر می‌دهد


کشتی‌ها در تنگه هرمز (رویترز)
کشتی‌ها در تنگه هرمز (رویترز)
TT

ایران پیش از انتخابات آمریکا، روش‌های حمله به کشتی‌ها را تغییر می‌دهد


کشتی‌ها در تنگه هرمز (رویترز)
کشتی‌ها در تنگه هرمز (رویترز)

دو مقام ارشد ایرانی به خبرگزاری رویترز گفتند ایران برای هدف قرار دادن کشتی‌هایی که از تنگه هرمز عبور می‌کنند، از روش‌های جدیدی استفاده می‌کند. هدف این اقدام، بالا نگه‌داشتن قیمت نفت و تأثیرگذاری بر انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا است.

ایران از زمان حملات آمریکا و اسرائیل به این کشور در ۲۸ فوریه، می‌کوشد کنترل تنگه هرمز را به دست بگیرد. تهران عبورومرور از این آبراه را محدود کرده است؛ مسیری که پیش از جنگ، حدود یک‌پنجم عرضه جهانی نفت و گاز طبیعی مایع‌شده از آن عبور می‌کرد. ایران می‌خواهد از این طریق اهرم فشاری علیه واشنگتن ایجاد کند.

تهدیدها و حملات ایران، رفت‌وآمد کشتی‌ها از تنگه را به‌شدت کاهش داده و باعث افزایش قیمت نفت شده است؛ هرچند برخی محموله‌های نفتی همچنان از این مسیر عبور می‌کنند.

این دو مقام از ارائه جزئیات راهبرد جدید خودداری کردند، اما یکی از آن‌ها گفت ایران حدود ۱۰ روز پیش، استفاده از روش‌های تهاجمی متفاوتی را علیه کشتی‌هایی آغاز کرد که از نظر این کشور محدودیت‌هایش را نقض می‌کنند. به گفته او، این تغییر باعث افزایش حملات به این کشتی‌ها شده است.

آن‌ها گفتند این راهبرد شامل تغییر در نوع حملات و دفعات آن‌هاست و یکی از اهدافش تأثیرگذاری بر نتیجه انتخابات آمریکا است.

یکی از این مقام‌ها گفت: «هدف، ناکام گذاشتن تلاش‌های آمریکا و متحدانش برای کاهش قیمت جهانی نفت است.»

این دو مقام گفتند تصمیم به اجرای راهبرد جدید در بالاترین سطوح رهبری ایران گرفته شده و اجرای آن با هماهنگی کامل میان بخش‌های مختلف حاکمیت انجام می‌شود.

ایران از دیده‌بان‌ها استفاده می‌کند

یک مقام نظامی آمریکایی که خواست نامش فاش نشود، تأیید کرد ایران روش‌های خود را به‌طور اساسی تغییر داده است. به گفته او، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی پس از آنکه آمریکا بخش عمده‌ای از توان راداری ایران را نابود کرد، استفاده از دیده‌بان‌های غیرمسلح را در قایق‌های کوچک آغاز کرده است. این افراد مأموریت دارند اهداف احتمالی، از جمله کشتی‌های متعلق به نیروی دریایی آمریکا، را شناسایی کنند.

این مقام گفت ارتش آمریکا هفته گذشته، در رویدادی که پیش‌تر گزارش نشده بود، دیده‌بان‌های ایرانی را شناسایی کرد که از روی یک قایق بادبانی فعالیت می‌کردند و اطلاعات مربوط به اهداف را به سپاه پاسداران می‌دادند. به گفته او، نیروهای آمریکایی با این قایق مواجه شدند و به سرنشینان آن دستور دادند قایق را ترک کنند. سپس قایق را منهدم کردند. در این حادثه کسی کشته نشد.

این مقام تأکید کرد ایران که نمی‌خواهد باقی‌مانده قایق‌های تندرو خود را به خطر بیندازد، نتوانسته است مانع افزایش صادرات نفت از طریق تنگه شود؛ به‌ویژه پس از آنکه حملات آمریکا نیروی دریایی این کشور را نابود کرد.

جنگ و هزینه ماهانه سه میلیارد دلاری آن، به یکی از محورهای اصلی کارزارهای انتخاباتی آمریکا برای انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره در ماه نوامبر تبدیل شده است. این انتخابات مشخص می‌کند کدام حزب کنترل کنگره را در دست خواهد داشت.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، در حال بررسی گام‌های بعدی علیه ایران است، اما گفته است پیش از انتخابات حمله دیگری انجام نخواهد داد.

هم‌زمان، آمریکا بنادر ایران را محاصره دریایی کرده و دامنه تحریم‌ها را گسترش می‌دهد. هدف از این اقدامات، افزایش فشار اقتصادی بر تهران برای دستیابی به توافقی است که به درگیری پایان دهد.

تنش‌ها بر سر تنگه هرمز، بازارهای جهانی انرژی را در برابر اختلال‌های بیشتر آسیب‌پذیر کرده است. خطر حملات و افزایش هزینه‌های حمل‌ونقل دریایی و بیمه، تلاش‌ها برای بازگرداندن رفت‌وآمد کشتی‌ها به سطح عادی را دشوار کرده است.

حملات در محدوده‌ای گسترده‌تر

داده‌های مستقل نشان می‌دهد حملات به کشتی‌های تجاری که همچنان از تنگه عبور می‌کنند، طی چند روز گذشته به بالاترین سطح از زمان آغاز جنگ رسیده است.

این دو مقام گفتند تهران در چارچوب راهبرد جدید، دامنه جغرافیایی عملیات خود را نیز گسترش خواهد داد تا این عملیات از تنگه هرمز فراتر برود و آب‌های دورتری را دربر بگیرد.

تحلیل‌های مبتنی بر اطلاعات منابع صنعت امنیت دریایی، از جمله گزارش‌های ارائه‌شده به سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا و شرکت‌های فعال در حوزه امنیت دریایی منطقه، نشان می‌دهد که این روند شاید از هم‌اکنون آغاز شده باشد.

بر اساس این تحلیل‌ها، ایران کشتی‌هایی را در مناطقی فراتر از تنگه هرمز هدف قرار می‌دهد؛ از جمله کشتی‌هایی که طی چند روز گذشته در نزدیکی سواحل قطر و امارات متحده عربی هدف حمله قرار گرفته‌اند.

مقام دوم ایرانی گفت تهران اجازه نخواهد داد ترامپ پیش از انتخابات نوامبر قیمت نفت را کاهش دهد. او گفت: «وقتی فکر کنند به نقطه‌ای نزدیک شده‌اند که قیمت‌ها کاهش پیدا می‌کند، آن‌ها را از آن نقطه دور خواهیم کرد. این یک بازی شطرنج است.» او افزود: «چنین کشتی‌هایی در هیچ‌جا، حتی خارج از تنگه هرمز، امن نخواهند بود.»

دو مقام ایرانی گفتند تهران در پی ایجاد وضعیتی است که در آن هیچ کشتی ناقض محدودیت‌های ایران نتواند از تنگه عبور کند. یکی از آن‌ها گفت: «به‌زودی تنگه به‌طور کامل بسته خواهد شد.»