«الشرق الاوسط» مهم‌ترین بندهای پیش‌نویس بیانیه «اجلاس سران عرب» را منتشر کرد

بخشی از نشست روز چهارشنبه وزرای خارجه کشورهای عربی در جده (AFP)
بخشی از نشست روز چهارشنبه وزرای خارجه کشورهای عربی در جده (AFP)
TT

«الشرق الاوسط» مهم‌ترین بندهای پیش‌نویس بیانیه «اجلاس سران عرب» را منتشر کرد

بخشی از نشست روز چهارشنبه وزرای خارجه کشورهای عربی در جده (AFP)
بخشی از نشست روز چهارشنبه وزرای خارجه کشورهای عربی در جده (AFP)

روزنامه «الشرق الاوسط» با حضور در سی و دومین نشست عادی سران کشورهای عربی که امروز (جمعه) در فضایی خوش‌بینانه و توافقی در جده آغاز شد، پیش نویس بیانیه پایانی این نشست را به دست آورد.
این پیش نویس شامل بیش از ۳۰ موضوع مربوط به امور جهان عرب است که شامل موضوع فلسطین، بحران سوریه و وضعیت لبنان و همچنین پرونده ایران، مسائل محیط زیست، امنیت سایبری و پرونده‌های اقتصادی و اجتماعی است.
اتحادیه عرب در پیش نویس بیانیه اجلاس سران، بر محوریت آرمان فلسطین برای کل ملت عرب، هویت عربی قدس شرقی اشغالی، پایتخت کشور فلسطین و حق دولت فلسطین بر حاکمیت مطلق بر تمام اراضی سال ۱۹۶۷ از جمله قدس شرقی و اهمیت فعال کردن «ابتکار صلح عربی»، تأکید کرد.
در این بیانیه در خصوص پرونده لبنان، از مقامات لبنانی خواسته شده‌است که به تلاش‌ها برای انتخاب رئیس‌جمهور و تشکیل دولت در اسرع وقت ادامه دهند و اصلاحات اقتصادی را برای خروج از بحران خفقان انجام دهند.
در مورد موضوع سوریه، پیش‌نویس بیانیه بر تجدید تعهد به حفظ حاکمیت، تمامیت ارضی و ثبات سوریه، تشدید تلاش‌ها برای کمک به خروج از بحران و پایان دادن به رنج مردم سوریه تأکید کرد.
در رابطه با سودان، همبستگی کامل در حفظ حاکمیت، استقلال و تمامیت ارضی این کشور، امتناع از مداخله در امور داخلی آن، تلقی بحران به عنوان یک موضوع داخلی و حفظ نهادها مورد تأکید قرار گرفت.
در چارچوب تحولات اوضاع در لیبی، این پیش‌نویس بر تعهد به وحدت، حاکمیت و تمامیت ارضی لیبی، رد هرگونه مداخله خارجی و پرهیز از تشدید تنش تأکید کرد.
در مورد یمن، این پیش نویس از تعهد به وحدت و حاکمیت این کشور، تأکید بر حمایت مستمر از دولت قانونی یمن به رهبری شورای رهبری ریاست جمهوری به ریاست رشاد محمد العلیمی و تقویت نقش و حمایت آن خبر داده‌است.
این بیانیه درراستای حمایت از سومالی، خواستار حمایت از تلاش‌های دولت سومالی در جنگ همه‌جانبه علیه تروریسم به ویژه جنبش «الشباب» با هدف از بین بردن آن و تمجید از ارتش ملی سومالی شده‌است.
پیش نویس بیانیه سران عرب همچنین بر تأیید مطلق حاکمیت امارات بر جزایر سه‌گانه خود (تنب بزرگ، تنب کوچک و ابوموسی) تأکید کرد.
در رابطه با پرونده ایران، این بیانیه از توافق حاصل شده بین پادشاهی عربی سعودی و ایران در پکن استقبال کرد. این توافق شامل از سرگیری روابط دیپلماتیک، بازگشایی نمایندگی‌های آنها و فعال سازی توافقنامه همکاری امنیتی و اقتصادی بین دو کشور است.
در مورد ترکیه، پیش نویس بیانیه حمله نیروهای ترکیه به خاک عراق را محکوم کرده و از دولت ترکیه خواسته‌است تا نیروهای خود را بدون قید و شرط خارج کند.
در رابطه با مبارزه با تروریسم، این پیش نویس تمامی اشکال عملیات جنایتکارانه سازمان‌های تروریستی در کشورهای عربی و جهان را محکوم کرد و از کشورهای عربی که کنوانسیون عربی مبارزه با تروریسم را امضا نکرده‌اند، خواست تا آن را تصویب کنند.



حضور محمد بن سلمان نقش پیشروانه سعودی در سیاست بین‌الملل را توسعه بخشید

ولیعهد سعودی شاهزاده محمد بن سلمان در حال استقبال از ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه در ریاض، دسامبر ۲۰۲۳ (واس)
ولیعهد سعودی شاهزاده محمد بن سلمان در حال استقبال از ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه در ریاض، دسامبر ۲۰۲۳ (واس)
TT

حضور محمد بن سلمان نقش پیشروانه سعودی در سیاست بین‌الملل را توسعه بخشید

ولیعهد سعودی شاهزاده محمد بن سلمان در حال استقبال از ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه در ریاض، دسامبر ۲۰۲۳ (واس)
ولیعهد سعودی شاهزاده محمد بن سلمان در حال استقبال از ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه در ریاض، دسامبر ۲۰۲۳ (واس)

از زمان صدور فرمان ملک سلمان بن عبدالعزیز، خادم حرمین شریفین، در ژوئن ۲۰۱۷ (۲۶ رمضان ۱۴۳۸ هجری قمری) مبنی بر انتخاب شاهزاده محمد بن سلمان به عنوان ولیعهد «برای حفظ موجودیت دولت و آینده آن، و تضمین تداوم آن بر پایه‌های خدمت به دین، سپس کشور و مردم، و تحقق خیر برای ملت وفادارش»، پادشاهی عربی سعودی وارد مرحله‌ای جدید با آرزوهای گسترده شد.

هشت سال پس از آن، تحولات اقتصادی و اجتماعی کشور شتاب گرفت و نقش منطقه‌ای و بین‌المللی آن گسترده‌تر و تاثیرگذارتر شد. سعودی به بازیگری پیشرو در عرصه سیاسی تبدیل شد که نه تنها مورد اعتماد بازیگران بین‌المللی و منطقه‌ای، بلکه حتی متحدان در زمان اختلافات شدیدشان است.

تقویت ثبات بین‌المللی

ولیعهد سعودی از همان ابتدا رهبری تقویت گشایش سعودی به جهان را در ابعاد اقتصادی، فرهنگی و به‌ویژه سیاسی برعهده گرفت. این گشایش سیاسی در سال‌های اخیر به مناطقی بی‌سابقه در تاریخ سعودی و خاورمیانه، مانند کشورهای کارائیب و آسه‌آن، گسترش یافت تا همکاری‌ها در زمینه‌های اقتصاد، سرمایه‌گذاری، تجارت و گردشگری تقویت شود.

ولیعهد سعودی شاهزاده محمد بن سلمان در حال استقبال از ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، در دیدار قبلی وی به سعودی (رویترز)

سیاست خارجی سعودی نقش خود را به عنوان حامی صلح، توسعه و ثبات گسترش داد. در حالی که دومین سالگرد «توافق پکن» بین سعودی و ایران نزدیک می‌شود، ریاض به ابتکار شاهزاده محمد بن سلمان، ولیعهد و نخستوزیر، میزبان مذاکرات آمریکا-اوکراین برای حل بحران بود. این نقش‌آفرینی به لطف روابط متوازن سعودی با تمام طرف‌ها ممکن شد. نشست‌های اخیر در الدرعیه و جده بین آمریکا و روسیه و همچنین آمریکا و اوکراین نشان داد که سیاست خارجی سعودی مورد اعتماد متحدان و رقبا است. این نقش شامل میانجیگری در بحران روسیه-اوکراین، ارائه کمک‌های بشردوستانه، و میانجیگری برای آزادی اسرا بوده است.

ولیعهد سعودی در یک اقدام بشردوستانه، موفق به آزادی ۱۰ اسیر با ملیت‌های مختلف از نیروهای اوکراینی شد که پس از انتقال به سعودی، به کشورهایشان بازگردانده شدند. ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، نیز از تلاش‌های شاهزاده محمد بن سلمان در میانجیگری برای تبادل اسرا بین آمریکا و روسیه در سال گذشته تقدیر کرد.

پرونده فلسطین و عادی‌سازی

مسئله فلسطین پس از دهه‌ها شاهد تحرکی بی‌سابقه بوده است. سعودی در ماهها و سال‌های اخیر بسیاری از کشورها را به رسمیت شناختن دولت فلسطین ترغیب کرده است، به طوری که تعداد این کشورها به ۱۴۹ مورد (بر اساس آمار وزارت خارجه فلسطین) رسیده است. شاهزاده محمد بن سلمان شرط سعودی برای عادی‌سازی با اسرائیل را «تحقق دولت فلسطینی» اعلام کرده است.

سعودی میزبان دو اجلاس پیاپی از کشورهای عربی و اسلامی در ریاض برای هماهنگی مواضع و فشار بر جامعه بین‌المللی بوده است. همچنین ریاض نخستین نشست ائتلاف بین‌المللی برای اجرای راه‌حل دو دولتی را برگزار کرد.

ولیعهد سعودی شاهزاده محمد بن سلمان در حال استقبال از بیعت‌کنندگان در قصر الصفا در مکه (واس)

بسیاری از ناظران معتقدند سیاست‌های ریاض تحت رهبری شاهزاده محمد بن سلمان در سال‌های اخیر با تمرکز بر پرونده‌های پیچیده و گردآوری تمام طرف‌ها به میز مذاکره، از شدت بحران‌های جهانی کاسته است. این رویکرد، صلح را از مسیر گفت‌وگو ممکن ساخته است.

مقصد راه‌حل‌های صلح آمیز

مذاکرات آمریکا-اوکراین در جده در ماه جاری به پیشنهاد آتش‌بس فوری ۳۰ روزه و گام‌هایی به سوی صلح پایدار در اوکراین انجامید. این نتیجه پس از سه هفته مذاکرات آمریکا-روسیه، اولین گفت‌وگوها از آغاز جنگ اوکراین، حاصل شد. دو طرف بر تشکیل گروه‌های سطح بالا برای پایان دادن به جنگ و بازگشایی کانال‌های دیپلماتیک توافق کردند.

در زمینه یمن، سعودی با ارائه «ابتکار پایان بحران یمن» و حمایت از آتش‌بس، نقش میانجیگری خود را تقویت کرد که به نقشه راه سازمان ملل برای یمن منجر شد.

حل اختلاف تاریخی اتیوپی و اریتره از طریق «توافقنامه جده برای صلح» در سپتامبر ۲۰۱۸ تحت حمایت پادشاه سلمان، جایگاه سعودی را به عنوان پایگاهی برای صلح تقویت کرد. عمر گله، رئیس‌جمهور جیبوتی، این نقش را ستود.

در سودان، سعودی با انجام عملیات تاریخی تخلیه افراد گرفتار پس از جنگ داخلی ۲۰۲۳ و میزبانی «مذاکرات جده» بین طرف‌های درگیر، نقش بشردوستانه و صلح آفرین خود را نشان داد.

واشنگتن و پکن در ریاض

در دهه گذشته، سعودی تنها کشور خاورمیانی بوده که توانسته در میانه تنش‌های جهانی—از جنگ اوکراین تا مناقشات تجاری و جنگ غزه—زعمای آمریکا، چین و روسیه را در فاصله کوتاهی میزبانی کند. این جایگاه، سعودی را به بازیگری کلیدی در تاثیرگذاری بر سیاست‌های بین‌المللی تبدیل کرده است، امری که با حجم و سطح سفرها و نشست‌های بین‌المللی در ریاض، به‌ویژه پس از جنگ غزه، مشهود است.

ولیعهد سعودی در حال استقبال از رئیس‌جمهور چین در یکی از دیدارهای اخیر به سعودی (واس)

نقش سعودی در جهان عرب و اسلام

سعودی تحت رهبری شاهزاده محمد بن سلمان، در هشت سال گذشته میزبان ۷ اجلاس مهم عربی و اسلامی از جمله «اجلاس اضطراری مکه» (۲۰۱۹)، «اجلاس عربی-چینی» (۲۰۲۲)، و «اجلاس مشترک عربی-اسلامی» (۲۰۲۳) بوده است. همچنین ۱۲ دوره از ۴۵ دوره اجلاس شورای همکاری خلیج در سعودی برگزار شده است.

سعودی میزبان رویدادهای بین‌المللی بزرگی مانند «اجلاس گروه ۲۰» در ۲۰۲۰ (به صورت مجازی)، «اجلاس سعودی-آفریقا» (۲۰۲۳)، و «اجلاس سعودی-کارائیب» (۲۰۲۳) بوده است.