گفت‌وگوی سعودی و اوکراین دربارهٔ «اجلاس جهانی صلح»

آندری یرماک و مساعد العیبان دربارهٔ «روند دستیابی به صلح پایدار و عادلانه» گفت‌وگو کردند

الرئيس الأوكراني أجرى زيارتين للسعودية خلال أقل من عام (واس)
الرئيس الأوكراني أجرى زيارتين للسعودية خلال أقل من عام (واس)
TT

گفت‌وگوی سعودی و اوکراین دربارهٔ «اجلاس جهانی صلح»

الرئيس الأوكراني أجرى زيارتين للسعودية خلال أقل من عام (واس)
الرئيس الأوكراني أجرى زيارتين للسعودية خلال أقل من عام (واس)

ریاست جمهوری اوکراین اعلام کرد که در بحبوحه تداوم عملیات نظامی روسیه، مذاکراتی با پادشاهی عربی سعودی انجام شده و جزئیات بسیاری از جمله «اجلاس جهانی صلح» که قرار است تابستان آینده در سوئیس برگزار شود، مورد بحث قرار گرفت.
به گزارش منابع رسانه ای، ریاست جمهوری اوکراین اعلام کرد که آندری یرماک، مدیر دفتر رئیس‌جمهور اوکراین در تماس تلفنی با مساعد العیبان، مشاور امنیت ملی سعودی، از ادامه گفت و گوهای دوجانبه بین دو کشور در بالاترین سطح قدردانی کرد.
ریاست جمهوری اوکراین افزود که یرماک از العیبان به خاطر «تداوم اجرای توافقات حاصل شده بین دو کشور» تشکر کرد.
به گفته ریاست جمهوری اوکراین، دو طرف همچنین دربارهٔ سازماندهی «اجلاس جهانی صلح» در سطح رهبران که قرار است در سوئیس برگزار شود، گفت و گو کردند.
وی از ریاض به خاطر «تمایلش برای پیوستن به روند دستیابی به صلح پایدار و عادلانه» تشکر کرد.
دور جدید مذاکرات سعودی و اوکراین پس از سفر ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین به پادشاهی عربی سعودی (دومین بار در کمتر از یک سال گذشته) صورت می‌گیرد.
شاهزاده محمد بن سلمان، ولیعهد و نخست‌وزیر پاشاهی عربی سعودی در دیدار با زلنسکی بر اشتیاق و حمایت کشورش از همه تلاش‌های بین‌المللی با هدف حل سیاسی بحران اوکراین و روسیه و ادامه تلاش‌های خود برای کمک به کاهش اثرات انسانی ناشی از آن تأکید کرد. در حالی که رئیس‌جمهور اوکراین به نقش محوری ریاض در خاورمیانه و جهان اشاره کرد.
در ماه می سال گذشته، سعودی در «اجلاس سران کشورهای عربی» در استان جده در غرب این کشور با حضور گسترده سران عرب میزبان رئیس‌جمهور اوکراین بود و طی آن زلنسکی از نقش ریاض در میانجیگری برای آزادی اسرا از هر دو طرف قدردانی کرد.
وی اعلام کرد که فرمول ۱۰ ماده ای خود را برای صلح ارائه خواهد کرد و به دنبال مشارکت دادن بیشترین تعداد ممکن از کشورها در آن خواهد بود.
در آگوست سال گذشته، این شهر ساحلی میزبان نشستی از مشاوران امنیت ملی و نمایندگان بیش از ۴۰ کشور و سازمان بین‌المللی از جمله سازمان ملل متحد به ریاست مساعد العیبان، مشاور امنیت ملی سعودی در خصوص بحران اوکراین بود.
شرکت کنندگان در آن نشست توافق کردند که به رایزنی و تبادل نظر بین‌المللی ادامه دهند به گونه ای که به ایجاد زمینه‌های مشترکی که راه را برای صلح هموار می‌کند، کمک کند. کی یف از میزبانی سعودی در این نشست قدردانی کرد.
در همین حال، حرکت هواپیماهای امدادی سعودی که توسط مرکز امداد و کمک‌های بشردوستانه ملک سلمان اداره می‌شوند، به سمت اوکراین ادامه یافت و تاکنون ۱۳ هواپیما به آنجا ارسال شده‌است.

نشست صلح در سوئیس

آندری یرماک، مدیر دفتر رئیس‌جمهور اوکراین (یکشنبه) تأکید کرد که اوکراین و شرکای آن ممکن است از روسیه برای شرکت در نشست صلح در چند ماه آینده دعوت کنند تا در مورد پایان دادن به جنگی که دو سال است ادامه دارد، طبق شرایط کی یف صحبت کنند.
به گزارش منابع رسانه ای، وی افزود، سوئیس میزبان اجلاسی برای بحث در مورد چشم‌انداز صلح پیشنهادی رئیس‌جمهور اوکراین خواهد بود.
غسان ابراهیم، محقق دانشگاهی و سیاسی، معتقد است که رئیس‌جمهور اوکراین به دلیل روابط متمایز ریاض با هر دو طرف درگیری، روی نقش سعودی در دستیابی به صلح در کشورش و آرامش با روسیه حساب می‌کند، به خصوص که سعودی کمک‌های امدادی و بشردوستانه به اوکراین ارائه کرد، از جنگ حمایت نکرد و در هیچ ائتلافی علیه روسیه یا با روسیه حاضر نشد، علاوه بر آن میزبان نشست مشاوران امنیت ملی و میانجیگری برای آزادی اسرای دو طرف بود؛ این همان چیزی است که سعودی را به قول او «دارای موضعی متمایز در مورد بحران اوکراین و روسیه» می‌کند.

گرفتن نبض

ابراهیم پیش‌بینی کرد که «اجلاس سوئیس» تلاشی مقدماتی برای اندازه‌گیری نبض دو طرف و میزان آمادگی اوکراین و روسیه برای پذیرش گفت و گو و امتیاز دادن باشد، در حالی که ابراهیم انتظار ندارد مسکو در این دور شرکت کند.
وی گفت: احتمال مشارکت روس‌ها ضعیف است، اما تماس‌هایی با روسیه وجود دارد و این بدان معناست که مسکو ممکن است در دورهای آینده شرکت کند، به‌ویژه که راه‌حل نظامی در افق وجود ندارد.
ابراهیم در گفت و گو با «الشرق الاوسط» افزود: «من فکر نمی‌کنم که این نشست به اندازه کافی آماده شده باشد و نمی‌توان از آن انتظار نتایج اساسی داشت، اما مطمئناً گامی در مسیر درست است، با این امید که دورهای آتی وجود داشته باشد که راه را برای یک روند سیاسی واقعی و میانجیگری هموار کند».
احمد آل ابراهیم، تحلیلگر سیاسی سعودی نیز به نوبه خود گفت: نقش ریاض در بحران روسیه و اوکراین «می‌تواند چند وجهی و در سطوح منطقه‌ای و بین‌المللی مهم باشد؛ از جمله اینکه سعودی در تسهیل گفت وگو و ارتباط بین طرف‌های درگیر در بحران، تلاش برای دستیابی به اجماع و تفاهم مشترک و استفاده از روابط دوجانبه خود با کشورهای مربوطه برای تأثیرگذاری بر تصمیم‌گیری‌ها و تقویت تلاش‌های دیپلماتیک نقش ایفا می‌کند».
آل ابراهیم در گفت و گوی تلفنی با «الشرق الاوسط» معتقد است، کمک‌های امدادی و بشردوستانه سعودی به مردم اوکراین آسیب‌دیده از بحران و همچنین کمک‌های پزشکی برای کاهش درد و رنج مردم آسیب‌دیده از درگیری، نفوذ ریاض در مسیر حل و فصل امور را افزایش می‌دهد.
آل ابراهیم اظهار کرد که فرصت‌های همکاری اقتصادی با سعودی «ممکن است نقش مؤثری در حل این بحران ایفا کند، به خصوص که سعودی از روابط همکاری اقتصادی مهمی با روسیه برخوردار است و پس از پایان مناقشه، فرصتی برای رشد با طرف اوکراینی وجود دارد، به خصوص که طرف اوکراینی چندین بار تمایل خود را برای سرمایه‌گذاری ریاض در اوکراین و افزایش سطح همکاری تجاری و اقتصادی با آن ابراز کرده‌است».
در نتیجه، به گفته آل ابراهیم، این نقش‌ها «با هدف تقویت ثبات منطقه‌ای و حل بحران روسیه و اوکراین از راه‌های صلح‌آمیز و سازنده است و پادشاهی سعودی سابقه طولانی میانجیگری، حمایت بشردوستانه و حمایت سیاسی برای کمک به دستیابی به صلح و ثبات در منطقه و جهان دارد».



پیام رئیس‌جمهوری موریتانی به ولیعهد سعودی

شاهزاده محمد بن سلمان (واس)
شاهزاده محمد بن سلمان (واس)
TT

پیام رئیس‌جمهوری موریتانی به ولیعهد سعودی

شاهزاده محمد بن سلمان (واس)
شاهزاده محمد بن سلمان (واس)

شاهزاده محمد بن سلمان، ولیعهد و نخست‌وزیر پادشاهی عربی سعودی، پیام مکتوبی از محمد ولد الشیخ الغزوانی دریافت کرد که به روابط دوجانبه میان دو کشور و راه‌های تقویت آن مربوط می‌شود.

این پیام به نیابت از ولیعهد، توسط شاهزاده فیصل بن فرحان در جریان دیدار با دکتر محمد سالم ولد مرزوق در شهر جده دریافت شد.

دو طرف در جریان این دیدار، روابط میان دو کشور را بررسی کردند و درباره فرصت‌های توسعه همکاری‌های دوجانبه در زمینه‌های مختلف گفت‌وگو کردند. همچنین دیدگاه‌های خود را درباره مسائل مورد اهتمام مشترک تبادل کردند.


تلاش سعودی برای تقویت نقش پاکستان در کاهش تنش‌ها

بخشی از دیدار ولیعهد پادشاهی عربی سعودی، شاهزاده محمد بن سلمان، با نخست‌وزیر پاکستان و فرمانده ارتش این کشور در جده، مارس ۲۰۲۶ (واس)
بخشی از دیدار ولیعهد پادشاهی عربی سعودی، شاهزاده محمد بن سلمان، با نخست‌وزیر پاکستان و فرمانده ارتش این کشور در جده، مارس ۲۰۲۶ (واس)
TT

تلاش سعودی برای تقویت نقش پاکستان در کاهش تنش‌ها

بخشی از دیدار ولیعهد پادشاهی عربی سعودی، شاهزاده محمد بن سلمان، با نخست‌وزیر پاکستان و فرمانده ارتش این کشور در جده، مارس ۲۰۲۶ (واس)
بخشی از دیدار ولیعهد پادشاهی عربی سعودی، شاهزاده محمد بن سلمان، با نخست‌وزیر پاکستان و فرمانده ارتش این کشور در جده، مارس ۲۰۲۶ (واس)

تحلیلگرانی که با «الشرق الأوسط» گفت‌وگو کرده‌اند، اعلام شهباز شریف، نخست‌وزیر پاکستان، درباره مشارکت پادشاهی عربی سعودی در پاسخ واشنگتن به تعلیق «طرح آزادی» مربوط به عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز را در ادامه تلاش‌های دیپلماتیکی ارزیابی می‌کنند که ریاض در پیش گرفته است.

شهباز شریف با قدردانی از آنچه «شجاعت» دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، خواند، تصمیم او برای تعلیق این طرح را «به‌موقع» توصیف کرد و گفت پاسخ ترامپ به درخواست پاکستان، پادشاهی عربی سعودی و دیگر کشورها می‌تواند به تقویت ثبات کمک کند. او در پیامی در شبکه «ایکس» نوشت: «پاسخ سخاوتمندانه رئیس‌جمهور ترامپ به درخواست ارائه‌شده از سوی پاکستان و دیگر کشورها، به‌ویژه پادشاهی و برادر عزیزم ولیعهد و نخست‌وزیر پادشاهی عربی سعودی، شاهزاده محمد بن سلمان، به‌طور قابل‌توجهی به تقویت صلح، ثبات و آشتی منطقه‌ای در این دوره حساس کمک خواهد کرد.»

ولیعهد پادشاهی عربی سعودی و نخست‌وزیر پاکستان طی کمتر از یک ماه دو بار در جده دیدار کردند (ا.ف.پ)

این تحرکات بخشی از مجموعه‌ای از رایزنی‌های سیاسی فشرده در هفته‌های اخیر به‌شمار می‌رود، به‌ویژه پس از آنکه پاکستان به‌طور رسمی در نقش میانجی میان ایالات متحده و ایران وارد شد. در همین چارچوب، نشست‌های چهارجانبه وزارتی با حضور پادشاهی عربی سعودی، پاکستان، ترکیه و مصر شکل گرفت که نخستین دور آن در ریاض، سپس در اسلام‌آباد و سومین نشست در آنتالیا برگزار شد. سفیر پاکستان در پادشاهی عربی سعودی در گفت‌وگو با «الشرق الأوسط» این روند را «بخشی از تلاش‌های مستمر برای تحقق صلح در منطقه» توصیف کرده است.

همکاری رو به گسترش

احمد القریشی، کارشناس امنیت ملی، بر این باور است که پادشاهی عربی سعودی نقش کلیدی در پیشبرد موفقیت‌آمیز میانجی‌گری پاکستان ایفا کرده است. به گفته او، سیاست خویشتنداری ریاض، همراه با انتقال پیام‌های روشن سیاسی و نظامی در هماهنگی با پاکستان به ایران، به شکل‌گیری این برداشت در تهران کمک کرده که با شرایطی تازه در سطح منطقه روبه‌رو است؛ شرایطی که نیازمند بازنگری در رویکردهای سیاسی و ابزارهای مدیریت بحران است.

نمایشگر رصد موقعیت کشتی‌ها، نشان‌دهنده تردد دریایی در تنگه هرمز (ا.ف.پ)

القریشی در ادامه گفت مشارکت پادشاهی عربی سعودی در هر ابتکار منطقه‌ای یا بین‌المللی، به آن سطح قابل‌توجهی از اعتبار و مشروعیت می‌بخشد؛ موضوعی که در مورد میانجی‌گری پاکستان نیز به‌وضوح دیده می‌شود. او این ابتکار را از نظر زمان‌بندی و مسیر «غافلگیرکننده» توصیف کرد و افزود که بدون حمایت ایالات متحده و پادشاهی عربی سعودی، نه ایران و نه جامعه بین‌المللی آن را با چنین جدیتی دنبال نمی‌کردند.

او همچنین به سفر شاهزاده فیصل بن فرحان، وزیر امور خارجه پادشاهی عربی سعودی، به اسلام‌آباد پیش از دیدار آمریکا و ایران اشاره کرد و آن را نشانه‌ای روشن برای تهران دانست تا این میانجی‌گری را جدی بگیرد.

«چهارجانبه اسلامی»

منیف الحربی، تحلیلگر سیاسی، نیز در گفت‌وگو با «الشرق الأوسط» تلاش‌های پادشاهی عربی سعودی از ابتدای بحران برای یافتن راه‌حلی سیاسی با هدف مهار تنش‌ها را برجسته کرد. به گفته او، این رویکرد بر این باور استوار است که راه‌حل‌های نظامی نمی‌توانند به ثباتی پایدار منجر شوند.

او به نشست ۱۹ مارس در ریاض اشاره کرد که با حضور پادشاهی عربی سعودی، پاکستان، ترکیه و مصر برگزار شد و زمینه‌ساز شکل‌گیری رویکردی مبتنی بر راه‌حل‌های سیاسی شد. پس از آن، نشست ۲۹ مارس در اسلام‌آباد با تحرکات دیپلماتیک گسترده‌تری همراه بود که به پیشبرد این مسیر انجامید و در نهایت به دیدار طرف‌های آمریکایی و ایرانی در پاکستان به عنوان نشانه‌ای از تداوم این روند دیپلماتیک منجر شد.

الحربی همچنین بر تأکید مداوم ریاض بر ضرورت حل‌وفصل مسالمت‌آمیز بحران‌های منطقه‌ای، همراه با پایبندی به حقوق بین‌الملل و منشور سازمان ملل متحد، تأکید کرد. به گفته او، این رویکرد بازتاب‌دهنده نقش محوری و دیرینه پادشاهی عربی سعودی در تقویت ثبات منطقه و ترجیح دادن مسیر توسعه، همکاری و شراکت است.


معافیت متقابل سعودی و ترکیه برای دارندگان گذرنامه‌های دیپلماتیک و ویژه از ویزا

رئیس‌جمهور ترکیه هنگام استقبال از وزیر خارجه پادشاهی عربی سعودی، با حضور همتای ترک خود در آنکارا – دیروز (خبرگزاری رسمی پادشاهی عربی سعودی «واس»)
رئیس‌جمهور ترکیه هنگام استقبال از وزیر خارجه پادشاهی عربی سعودی، با حضور همتای ترک خود در آنکارا – دیروز (خبرگزاری رسمی پادشاهی عربی سعودی «واس»)
TT

معافیت متقابل سعودی و ترکیه برای دارندگان گذرنامه‌های دیپلماتیک و ویژه از ویزا

رئیس‌جمهور ترکیه هنگام استقبال از وزیر خارجه پادشاهی عربی سعودی، با حضور همتای ترک خود در آنکارا – دیروز (خبرگزاری رسمی پادشاهی عربی سعودی «واس»)
رئیس‌جمهور ترکیه هنگام استقبال از وزیر خارجه پادشاهی عربی سعودی، با حضور همتای ترک خود در آنکارا – دیروز (خبرگزاری رسمی پادشاهی عربی سعودی «واس»)

پادشاهی عربی سعودی و ترکیه توافق‌نامه‌ای درباره معافیت متقابل از الزامات ویزا برای دارندگان گذرنامه‌های دیپلماتیک و گذرنامه‌های ویژه امضا کردند.

پس از امضای این توافق، رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، روز چهارشنبه در آنکارا از شاهزاده فیصل بن فرحان، وزیر خارجه پادشاهی عربی سعودی، استقبال و با او دیدار کرد.

به گزارش خبرگزاری رسمی پادشاهی عربی سعودی، دو طرف در این دیدار روابط دوجانبه را بررسی کرده و درباره راه‌های تقویت همکاری‌ها در راستای منافع مشترک و همچنین تقویت امنیت و ثبات در منطقه گفت‌وگو کردند.

این توافق مشترک که توسط وزیر خارجه پادشاهی عربی سعودی و همتای ترک او، هاکان فیدان، امضا شد، در پایان نشست سوم شورای هماهنگی ترکیه و پادشاهی عربی سعودی در آنکارا و در روز چهارشنبه به نتیجه رسید.

گفت‌وگوهای دوجانبه

هاکان فیدان و شاهزاده فیصل بن فرحان پیش از برگزاری نشست شورا، یک جلسه دوجانبه برگزار کردند که طی آن روابط میان ترکیه و پادشاهی عربی سعودی و راه‌های توسعه آن در تمامی حوزه‌ها مورد بررسی قرار گرفت.

در این گفت‌وگوها همچنین مجموعه‌ای از موضوعات بین‌المللی و تحولات منطقه‌ای از جمله وضعیت نوار غزه، حملات اسرائیل به لبنان، تلاش‌ها برای گسترش نفوذ در خاک سوریه، جنگ در ایران و پیامدهای آن بر منطقه، و نیز تلاش‌های دیپلماتیک جاری برای پایان دادن به این جنگ و دستیابی به توافق میان ایران و ایالات متحده آمریکا بررسی شد.

به گفته منابع دیپلماتیک که با «الشرق الأوسط» گفت‌وگو کرده‌اند، وزیران خارجه ترکیه و پادشاهی عربی سعودی بر ضرورت ادامه اجرای مرحله دوم توافق صلح و آغاز فوری روند بازسازی در غزه تأکید کردند.

همچنین دو طرف بر توقف اقدامات توسعه‌طلبانه اسرائیل در منطقه، از جمله از طریق حملات به لبنان و تلاش برای گسترش نفوذ در سوریه، تأکید داشتند.

این منابع افزودند که دو وزیر از ادامه تلاش‌ها برای پایان دادن به جنگ در ایران و دستیابی به توافق نهایی میان تهران و واشنگتن حمایت کردند و همچنین بر ضرورت جلوگیری از تبدیل تحولات مربوط به تنگه هرمز به عامل تنش و تحریک جدید در منطقه تأکید داشتند.

بر اساس این گزارش، دو طرف همچنین بر این اصل تأکید کردند که کشورهای منطقه باید خود مسئول حل‌وفصل بحران‌هایشان باشند و نباید اجازه مداخله خارجی داده شود؛ رویکردی که آن را مبتنی بر اصل «مالکیت منطقه‌ای» توصیف کردند.

در ادامه، وزیران خارجه پادشاهی عربی سعودی و ترکیه بر تداوم تلاش‌ها برای یافتن راه‌حل‌های دیپلماتیک در مسائل خاورمیانه و حل اختلافات از طریق گفت‌وگو تأکید کردند.

ادامه همکاری

شورای هماهنگی ترکیه و پادشاهی عربی سعودی که در سال ۲۰۱۶ تأسیس شد، به عنوان یک سازوکار رسمی برای همکاری و مشورت میان دو کشور فعالیت می‌کند و هدف آن توسعه و تعمیق روابط در تمامی ابعاد در چارچوبی نهادی است.

نخستین نشست این شورا در روزهای ۷ و ۸ فوریه ۲۰۱۷ در آنکارا برگزار شد و دومین نشست آن نیز در ۱۸ مه ۲۰۲۵ در ریاض تشکیل شد.

این شورا شامل پنج کمیته فرعی با مشارکت نهادهای ذی‌ربط دو کشور است: کمیته سیاسی و دیپلماتیک، کمیته نظامی و امنیتی، کمیته فرهنگ، ورزش، رسانه و گردشگری، کمیته توسعه اجتماعی، سلامت و آموزش و کمیته تجارت، صنعت، سرمایه‌گذاری، زیرساخت و انرژی.

جلسات این کمیته‌ها به‌طور منظم برگزار می‌شود. آخرین نشست، مربوط به کمیته سیاسی و دیپلماتیک بود که به‌صورت مجازی در ۲۸ آوریل گذشته برگزار شد و هدف آن آماده‌سازی برای نشست سوم شورا بود.