جریان‌های سیاسی لبنان اتفاق‌نظر دارند که مذاکرات میان لبنان و اسرائیل در حال حاضر وارد دورهای از «وقفه» شده است. مدت این وقفه به این بستگی دارد که چه کسی مأمور تشکیل دولت اسرائیل شود؛ آیا بنیامین نتانیاهو بار دیگر این مأموریت را بر عهده می‌گیرد یا رقیبش، گادی آیزنکوت، رئیس پیشین ستاد ارتش اسرائیل، جای او را خواهد گرفت. هرچند هر دو در نحوه برخورد با پرونده لبنان، چه در بُعد امنیتی و چه در بُعد سیاسی، دیدگاه مشترکی دارند، اختلاف آن‌ها بر سر این است که چه کسی رهبری دولت را بر عهده بگیرد. این موضوع به نتایج انتخابات کنست بستگی دارد.
لبنان اکنون در مرحله‌ای قرار دارد که انتظار و نگرانی بر آن غلبه کرده است. یک منبع وزارتی به روزنامه «الشرق الأوسط» گفت نگرانی وجود دارد که دوره «وقفه» تحمیل‌شده به لبنان طولانی شود؛ به‌ویژه اگر تشکیل دولت اسرائیل ناکام بماند و انتخابات بار دیگر برگزار شود، مگر آنکه واشنگتن برای فراهم کردن زمینه توافق میان نتانیاهو و رقیبش آیزنکوت مداخله کند. این نگرانی در حالی مطرح است که نشست نظامی لبنان و اسرائیل که با نظارت وزارت خارجه آمریکا در ایالت فلوریدا برگزار شد، هیچ پیشرفتی به همراه نداشت.
در مقابل، منبعی در «ائتلاف دوجانبه شیعی» که به حزب‌الله نزدیک است، تبلیغ نشانه‌های گشایش در روابط ایران و آمریکا را آغاز کرده است. این در حالی است که قضاوت نهایی درباره این موضوع به نتایج میانجی‌گری‌هایی بستگی دارد که برای فراهم کردن زمینه ازسرگیری مذاکرات تهران و واشنگتن تلاش می‌کنند. همین مسئله باعث شد یک منبع وزارتی درباره صحت این ادعاها ابراز تردید کند.
این منبع وزارتی فاش کرد که واشنگتن برای خارج کردن «توافق چارچوب» از وضعیت بلاتکلیفی، فشاری بر اسرائیل وارد نکرده است. بهانه آمریکا این است که تا زمانی که نتانیاهو تسهیلات لازم را برای فعال‌سازی این توافق فراهم نکرده، قصد مداخله ندارد. نتانیاهو در آستانه انتخابات کنست قرار دارد و آمریکا ترجیح داده است تعیین تکلیف مسائل بعدی را به نتایج انتخابات واگذار کند تا آیزنکوت، رقیب او، از این موضوع بهره‌برداری نکند.
این منبع افزود آنچه برای واشنگتن اهمیت دارد، اطمینان از تداوم مذاکرات از طریق نظارت بر نشست نظامی است. با این حال، ازسرگیری مذاکرات در سطح سیاسی تا مشخص شدن نتایج انتخابات اسرائیل و انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا به تعویق افتاده است.
او گفت واشنگتن ترجیح داده است برای وادار کردن نتانیاهو به توقف حملات و نقض توافق‌ها از سوی ارتش اسرائیل، مداخله و فشاری وارد نکند. ژوزف عون، رئیس‌جمهوری لبنان، نیز با اشاره به بی‌نتیجه ماندن تماس‌ها در این زمینه، به همین موضوع اشاره کرده بود.
بهانه‌ای برای تقویت موضع حزب‌الله در برابر دولت
این منبع تأکید کرد که بی‌اعتنایی واشنگتن به درخواست عون برای اعمال فشار بر نتانیاهو به‌منظور توقف حملات اسرائیل، می‌تواند زمینه را برای تقویت موضع «ائتلاف دوجانبه شیعی»، به‌ویژه حزب‌الله، در برابر دولت فراهم کند. نمایندگان حزب‌الله می‌توانند با طرح این پرسش که لبنان تاکنون از ورود به مذاکرات مستقیم با اسرائیل چه دستاوردی داشته است، دولت را زیر فشار بگذارند.
او گفت انتظار داشت دولت آمریکا در جریان دورهای پیشین مذاکرات سیاسی میان دو کشور که با میانجی‌گری واشنگتن برگزار شد، مداخله کند تا از یک سو موضع لبنان در حمایت از مذاکره تقویت شود و از سوی دیگر، بهانه‌های حزب‌الله برای توجیه پافشاری بر «تفاهم‌نامه» آمریکا و ایران از میان برود. این تفاهم‌نامه هنوز به مرحله اجرا نرسیده و سرنوشت آن همچنان به تلاش میانجی‌ها برای متقاعد کردن دو طرف امضاکننده به ازسرگیری مذاکرات وابسته است.
این منبع معتقد است نشست نظامی در نهایت به تهیه فهرستی از موارد اختلاف انجامید که قرار است بعداً به نشست سیاسی ارجاع شود. هنوز زمان برگزاری این نشست مشخص نشده و تعیین آن به واشنگتن واگذار شده است تا پس از تشکیل دولت اسرائیل درباره آن تصمیم بگیرد. در آن زمان، آمریکا می‌تواند برای فعال‌سازی توافق و قرار دادن آن در مسیر اجرا، بر تل‌آویو فشار وارد کند.
او گفت هیئت نظامی لبنان با تشکیل کمیته هماهنگی دوجانبه مخالفت کرده است؛ کمیته‌ای که قرار است پس از خروج نیروهای موقت سازمان ملل در لبنان، موسوم به یونیفل، از جنوب این کشور در پایان سال جاری میلادی، جایگزین آن‌ها شود. لبنان در مقابل خواهان استقرار یک نیروی چندملیتی اروپایی با حمایت سازمان ملل است.
به همین دلیل، لبنان بر پایبندی به «توافق چارچوب» به‌عنوان تنها گزینه موجود تأکید دارد و از اصل انحصار سلاح در دست دولت عقب‌نشینی نخواهد کرد. حزب‌الله راه‌حل نظامی را آزموده است، در حالی که دولت لبنان همچنان به دنبال اعمال فشار بر اسرائیل است. این وضعیت آمریکا را در برابر تعهد دونالد ترامپ، رئیس‌جمهوری آمریکا، به عون قرار می‌دهد؛ تعهدی که ترامپ هنگام دیدار با او در کاخ سفید برای ارائه هرگونه حمایت به‌منظور تسهیل اجرای «توافق چارچوب» داده بود.
نشانه مثبت ایران برای حزب‌الله
در مقابل، منبع نزدیک به «ائتلاف دوجانبه شیعی» که مسئولیت تبلیغ نشانه‌های گشایش در روابط آمریکا و ایران را بر عهده گرفته است، امیدوار است میانجی‌گری‌ها به ازسرگیری ارتباط میان دو کشور و احیای جایگاه «تفاهم‌نامه» امضاشده میان آن‌ها منجر شود. او در گفت‌وگو با روزنامه «الشرق الأوسط» این موضوع را مطرح کرد.
این منبع فاش کرد که پیش‌بینی او درباره وقوع چنین تحولی بی‌دلیل نیست، بلکه بر ارتباط حزب با رهبران ایران استوار است؛ هرچند قضاوت نهایی همچنان به نتیجه تلاش‌های میانجی‌گری بستگی دارد. او تأکید کرد که «ائتلاف دوجانبه» هیچ منفعتی در پیش‌دستی و اعلام نتیجه پیش از مشخص شدن آن ندارد.
او همچنین به گزارش‌هایی اشاره کرد که بر اساس آن‌ها ترامپ از جی‌دی ونس، معاون خود، خواسته است پیامی به محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، پیامی با هدف تأمین نیازهای مردم ایران منتقل کند.
این منبع افزود حزب‌الله از شامگاه دوشنبه گذشته تبلیغ نشانه‌های گشایش را آغاز کرده است؛ پس از آنکه از مقام‌هایی در رهبری ایران در این زمینه نشانه‌ای مثبت دریافت کرد. گفته می‌شود رهبران ایران نبیه بری، رئیس پارلمان لبنان، را نیز در جریان اطلاعات خود قرار داده‌اند؛ زیرا ارتباط مستمری با او دارند و می‌خواهند وی را از رفت‌وآمد فرستادگان و میانجی‌هایی که برای نزدیک کردن دیدگاه‌های تهران و واشنگتن به ایران سفر می‌کنند، مطلع نگه دارند.
بری در دیدار با مراجعه‌کنندگانش تنها به این جمله بسنده کرده است که «نتیجه نهایی را باید در پایان کار دید تا بتوانیم بر اساس آن تصمیم بگیریم».
زمان‌بندی بیانیه قاسم
این منبع به بیانیه‌ای که نعیم قاسم، دبیرکل حزب‌الله، صادر کرد نیز پرداخت و احتمال داد که او زمان انتشار بیانیه را بر اساس اطلاعاتی انتخاب کرده باشد که از رهبری ایران و به‌طور مشخص سپاه پاسداران دریافت کرده است؛ نهادی که حرف آخر را در این زمینه می‌زند.
او اشاره کرد که این بیانیه نکته تازه‌ای نداشت و مواضع پیشین حزب‌الله درباره پافشاری بر حفظ سلاح را تکرار کرد. قاسم تأکید کرده بود که «تا زمانی که اشغالگری وجود دارد و تجاوز آن ادامه دارد، جایی برای بحث درباره خلع سلاح نیست». او همچنین «توافق چارچوب» را فاقد مشروعیت دانست و آن را توافقی توصیف کرد که گویی اساساً وجود ندارد.
قاسم افزود: «ما به توافق ایران و آمریکا اهمیت می‌دهیم؛ توافقی که با آغاز تفاهم‌نامه، کارآمدی خود را در کاهش سطح تجاوز به لبنان نشان داد.»
