آغاز دوئل اقتصادی مجلس ایران و دولت همزمان با جهش نرخ ارز

تناقض گویی مقامات دولت ایران دربارهٔ منابع نفتی*پارلمان جدید ایران فشار روی دولت را از دروازه اقتصاد کلید زد

همزمان با روند افزایشی نرخ ارز در بازارهای ایران و نگرانی از موج جدید فشار اقتصادی به مردم، مجلس جدید ایران پس از یک هفته از آغاز به کار، با فراخواندن رئیس بانک مرکزی و رئیس سازمان برنامه و بودجه این کشور به صحن مجلس، انتقادات تندی علیه سیاست‌های اقتصادی دولت مطرح کردند.
محمدباقر قالیباف رئیس جدید مجلس ایران در جلسه علنی امروز (سه شنبه ۱۳ خرداد) از سازوکار اجرای سیاست‌های موسوم به «اقتصاد مقاومتی» دولت انتقاد کرد و گفت: «نفت ابزار فشار در ایران است، با وجود تحریم‌ها باید کشور را بدون درآمد نفتی اداره کنیم».
از سوی دیگر، عبدالناصر همتی رئیس کل بانک مرکزی ایران که این روزها با انتقادهای فراوانی نسبت به التهاب بازار ارز مواجه است، توسط نمایندگان به مجلس فراخوانده شد. او برای توجیه وضعیت پیش آمده تحریم‌های آمریکا و کرونا را عامل اصلی عدم بازگشت ارز و فشار بر بازار عنوان کرد.
به گزارش خبرگزاری ایسنا، همتی گفت: «سال ۹۸ یکی از سخت‌ترین سال‌های بعد از دوران انقلاب بود، تحریم‌های تحمیلی در ۲ ساله گذشته بی‌سابقه و هوشمندانه بود». او افزود: «هوشمندانه از این جهت بود که دولت آمریکا از همه ابزارهای خود استفاده کرد تا ایران را از درآمدهای بین‌المللی خود محروم کند و تمام منافذ بانکی و صادراتی ایران را مختل کند».
وی با اشاره به آمارهای رشد اقتصادی، اعلام کرد: تحریم‌ها تأثیر بسیاری بر شاخص‌های رشد اقتصادی داشت به‌طور مثال ما در سال ۹۷، بالغ بر ۱۰۷ میلیارد دلار درآمد حاصل از نفت داشتیم که در سال ۹۸ به کمتر از ۲۰ درصد این رقم دست پیدا کردیم.
به گفته او، «کشورهایی که با ما رابطه دوستی دارند نظیر کره و عراق به خاطر فشار آمریکا به بانک‌های آنها اجازه دسترسی ما به منابع ارزی خود را نمی‌دهند. اما ما در حال مذاکره هستیم تا بتوانیم به منابع ارزی خود دست پیدا کنیم».
این در حالی است که اظهارات همتی با آنچه محمدباقر نوبخت رئیس سازمان برنامه و بودجه ایران در این جلسه مطرح کرده، تفاوت و تناقض داشته‌است. نوبخت گفته صادرات نفت و گاز و درآمد از ۱۱۹ میلیارد دلار در ۹ سال پیش به کمتر از ۹ میلیارد دلار رسیده و این که در سال جاری به چه عددی برسد را در جلسه غیرعلنی خواهم گفت.
نمایندگان محافظه کار نیز در نطق‌هایی برای دولت خط و نشان کشیدند. به گزارش خبرگزاری «خانه ملت»، محمد علیپور نماینده ماکو گفته‌است: «۴۰ میلیارد دلار ارز طی دو سال غارت شد». او افزود: «سیاست ارزی اسحاق جهانگیری معاون اول رئیس‌جمهور باعث لطمه به اقتصاد شده‌است».
در ادامه، محسن زنگنه نماینده تربت حیدریه از دولت خواست تا بازارهای غیررسمی ارز را ساماندهی کند. او اذعان کرد: «نتوانستیم بازار مشخصی برای خرید و فروش ارز و دلالی ایجاد کنیم و مردم اعتماد و اطمینان خود را به بانک مرکزی از دست داده‌اند».
در همین راستا، جواد ساداتی‌نژاد نماینده کاشان نیز اذعان کرد، «برای تأمین ارز واردات مواد اولیه دچار مشکل هستیم».
علی اصغر خانی نماینده شاهرود نیز معتقد است که «کنترل بازار ارز از دست دولت خارج شده‌است». به گفته او همه کالاها چند برابر شده و وضعیت بازار خودرو و بازار ارزاق عمومی اصلاً خوب نیست.
او همچنین ضمن انتقاد از بانک مرکزی اظهار کرد «سیاست‌گذاری‌های بانک مرکزی اشتباه است. بسیاری از مشکلات تورمی ناشی از سیاست‌های بانکی است».
همزمان، خبرگزاری صدا و سیما از برگزاری پنجمین جلسه دادگاه علنی ۲۱ متهم اخلال ارزهای دولتی در شعبه سوم دادگاه ویژه رسیدگی به جرایم اخلالگران و مفسدان اقتصادی خبرداد.
این در حالی است که روزنامه دنیای اقتصاد گزارش داد که در سومین روز هفته، دلار به بالای محدوده ۱۷ هزار و ۶۰۰ تومانی بازگشت و سکه تمام بهار آزادی نیز به کانال ۷ میلیون و ۴۰۰ هزار تومانی جهش کرد.
برخی فعالان ارزی باور دارند که قیمت ارز می‌تواند در روزهای آینده به افزایش خود ادامه دهد. از نظر این گروه، دلار بالای ۱۷هزار تومان تثبیت شده‌است و این مسئله می‌تواند استارتی برای افزایش بیشتر قیمت‌ها و مشکلات زندگی برای شهروندان را باشد.