واکنش بلینکن به انتقادات خامنه‌ای: توپ در زمین ایران است

وزارت خارجه آمریکا: در ابراز نگرانی از همه فعالیت‌های تهران صریح بودیم

واکنش بلینکن به انتقادات خامنه‌ای: توپ در زمین ایران است
TT

واکنش بلینکن به انتقادات خامنه‌ای: توپ در زمین ایران است

واکنش بلینکن به انتقادات خامنه‌ای: توپ در زمین ایران است

آنتونی بلینکن وزیر امور خارجه آمریکا امروز پنجشنبه ضمن مردود دانستن انتقادات علی خامنه ای رهبر ایران، از ایالات متحده دربارهٔ بازگشت به پایبندی متقابل به توافق هسته ای اعلام کرد که «روند مذاکرات با ایران نمی‌تواند به‌طور نامحدود ادامه یابد و در حال حاضر توپ در زمین ایران است».
وزیر امور خارجه ایالات متحده که به کویت سفر کرده‌است، به انتقادات خامنه ای واکنش نشان داد؛ انتقاداتی که ناکامی مذاکرات وین را در نتیجه «لجاجت» دانست، به این دلیل که بازگشت به توافق‌نامه را به پرونده موشکی ایران و نقش منطقه ای آن گره خورده‌است. بلینکن این ادعاها را رد کرد.
امیدها برای احیای سریع توافق‌نامه، که به ایران اجازه می‌داد در ازای محدود کردن برنامه هسته ای خود، شاهد تخفیف تحریم‌ها باشد، کم رنگ شده‌است.
بلینکن گفت که آمریکا برای بازگشت به توافق هسته ای حسن نیت و تمایل نشان داده‌است، اما این روند نمی‌تواند به‌طور نامحدود ادامه یابد و اکنون توپ در زمین ایران است.
ایران این اظهرات را رد کرده و اصرار دارد که از آنجایی که ایالات متحده، تحت ریاست جمهوری پیشین دونالد ترامپ، از توافق سال ۲۰۱۵ خارج شد، ابتدا باید برای لغو تحریم‌ها اقدام کند.
پیش از این، سخنگوی وزارت امور خارجه ایالات متحده در مصاحبه ای از طریق ایمیل به «الشرق الاوسط» گفته بود که دولت رئیس‌جمهور بایدن «صادقانه و ثابت قدم در مسیر دیپلماتیک معنادار برای دستیابی به بازگشت متقابل به انطباق با برنامه جامع اقدام مشترک حرکت کرده تا از این طریق مجموعه کاملی از نگرانی‌های ما دربارهٔ ایران را برطرف کنیم».
وی افزود: «ما این کار را انجام می‌دهیم زیرا می‌دانیم که بازگشت متقابل به پیروی از برجام در راستای منافع ملی آمریکا است. ما کاملاً واضح بودیم که آماده بازگشت به وین هستیم تا مذاکرات را از سر بگیریم، در حالی که در مورد ایران نمی‌توان همین حرف را زد».
وی گفت که همه ادعاهای دیگر نمی‌توانند این مسئله را پنهان کنند، و ما از ایران می‌خواهیم که به مذاکرات برگردد تا بتوانیم به نتیجه برسیم. وزیر خارجه بلینکن نیز گفته‌است: «این فرصت برای همیشه دوام نخواهد داشت».
در این میان، روزنامه آمریکایی وال استریت ژورنال در گزارشی به نقل از مقام‌های ارشد نظامی و دیپلماتیک آمریکا آورده‌است که شاهد افزایش قابل توجه استفاده از موشک‌های هدایت شونده و پهپاد علیه نیروها و متحدان آمریکا هستند و پهپادهای ایران به تهدیدی فزاینده، قریب‌الوقوع و خطرناک تر از برنامه هسته ای و موشک‌های بالستیک برای متحدان ما در منطقه خاورمیانه تبدیل شدند.
این گزارش می‌افزاید: «آمریکا بعضی از بخش‌های برنامه موشکی ایران را در سال‌های گذشته تحریم کرده‌است اما این مقامات آمریکایی گفتند هدف قرار دادن شبکه‌های تدارکاتی ایران مانند تأمین کنندگان قطعاتی که برای ساختن پهپادها و موشک‌های نقطه زن لازم است، به‌طور موثرتری می‌تواند در این فعالیت‌ها خلل ایجاد کند».
این روزنامه به نقل از یک مقام ارشد آمریکایی اضافه کرد: «این بخشی از یک رویکرد جامع است، بنابراین ما با تمامی جنبه‌های تهدید ناشی از ایران سر و کار داریم».
گزارش وال استریت ژورنال اضافه کرد که این توانایی‌های ایران در سال ۲۰۱۹ برجسته شد هنگامی که یک حمله هواپیمای بدون سرنشین نیمی از تولید نفت خام را در سعودی را متوقف کرد. ایالات متحده، تهران را مقصر دانست.
مقامات فاش کردند که در میان افزایش تنش‌ها پس از کشته شدن قاسم سلیمانی مغز متفکر عملیات خارجی در «سپاه پاسداران»، واشینگتن پس از چند ماه، به فکر بمباران کارخانه ساخت این هواپیماها در نزدیکی شهر اصفهان در مرکز ایران افتاده بود.



احتمال مذاکره واشنگتن و تهران پیش از اکتبر ۲۰۲۵

(AP)
(AP)
TT

احتمال مذاکره واشنگتن و تهران پیش از اکتبر ۲۰۲۵

(AP)
(AP)

یک دیپلمات ارشد اروپایی بر این باور است که دولت دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، به دنبال مذاکره مستقیم و محرمانه با ایران درباره برنامه هسته‌ای این کشور است و احتمالاً پیش از اکتبر ۲۰۲۵ به یک توافق جدید دست خواهد یافت.

این دیپلمات که از مذاکرات هسته‌ای پیشین با ایران آگاهی گسترده‌ای دارد، در گفت‌وگو با روزنامه «الشرق الاوسط» اظهار کرد که ماه‌های آینده نقش تعیین‌کننده‌ای در دستیابی به توافقی جدید با تهران خواهد داشت؛ توافقی که جایگزین توافق کنونی می‌شود، توافقی که دولت اول ترامپ از آن خارج شد و اعتبار آن در اکتبر آینده به پایان می‌رسد.

وی تأکید کرد که واشنگتن احتمالاً مذاکرات را با ایران «به‌صورت محرمانه و در مکانی غیر از مکان‌های معمول» که میزبان مذاکرات مشابهی در گذشته بودند، انجام خواهد داد.

در گذشته، واشنگتن و تهران مذاکرات مستقیمی را پیش از توافق هسته‌ای سال ۲۰۰۵ در مسقط، پایتخت عمان، برگزار کردند. همچنین، پس از شکست مذاکرات وین، دور جدیدی از گفتگوها در دوحه انجام شد، جایی که اتحادیه اروپا نقش میانجی را بر عهده داشت.

دولت جو بایدن، رئیس‌جمهور پیشین آمریکا، مذاکرات هسته‌ای را با ایران در قالب گروه ۱+۵ از سر گرفت تا این توافق را به‌طور کامل احیا کند.

در تابستان ۲۰۲۳، مذاکره‌کنندگان اروپایی پیش‌نویس یک توافق را به ایران ارائه دادند، آن‌هم پس از بیش از هفت دور مذاکرات غیرمستقیم بین ایران و ایالات متحده که در وین برگزار شد و در آن، سه کشور اروپایی (فرانسه، بریتانیا و آلمان) به همراه روسیه و چین حضور داشتند. اما ایران در آخرین لحظات از امضای توافق خودداری کرد و خواستار امتیازات بیشتری از دولت بایدن شد، امری که واشنگتن نپذیرفت.

ایران «ضعیف‌تر از گذشته» است

این دیپلمات اروپایی که در حاشیه کنفرانس امنیتی مونیخ با «الشرق الاوسط» گفت‌وگو کرد، معتقد است که هر توافقی که اکنون میان واشنگتن و تهران حاصل شود، «بهتر از توافقی نخواهد بود که ایران دو سال پیش رد کرد».

با این حال، وی خوش‌بین است که توافقی تا پیش از اکتبر حاصل شود و افزود: «ایران در حال حاضر در موقعیتی ضعیف‌تر از گذشته قرار دارد» زیرا نفوذ نیروهای نیابتی آن در منطقه به شکلی بی‌سابقه تضعیف شده است.

وی تأکید کرد که «این موضوع به این معناست که هر توافق هسته‌ای جدیدی گسترده‌تر خواهد بود و فعالیت‌های منطقه‌ای ایران را نیز شامل خواهد شد»؛ مسئله‌ای که تا پیش از این حتی تصور آن نیز ممکن نبود.

برخی کشورهای منطقه‌ای همواره خواستار توافقی گسترده‌تر با ایران بوده‌اند که علاوه بر برنامه هسته‌ای، مداخله‌های منطقه‌ای تهران را نیز محدود کند، اما ایران تاکنون این درخواست را رد کرده است.

ترامپ پیشتر با صدور یک فرمان اجرایی، تحریم‌های ایران را تشدید کرد، اما همزمان اعلام نمود که دولت او «به دنبال مذاکره و دستیابی به توافقی جدید با تهران است».

این دیپلمات اروپایی اظهار کرد که تلاش‌های ترامپ در این زمینه «جدی» است، زیرا او «می‌خواهد نام خود را در تاریخ به‌عنوان یک توافق‌ساز ثبت کند».

بااین‌حال، وی به یک مانع کلیدی اشاره کرد که هنوز پابرجاست: «عدم وجود یک مذاکره‌کننده از سوی آمریکا». وی توضیح داد که دولت جدید ایالات متحده هنوز جانشینی برای رابرت مالی، نماینده ویژه سابق در امور ایران، تعیین نکرده است.

رابرت مالی به دلیل «انتقال اطلاعات محرمانه به طرف ایرانی در جریان مذاکرات غیرمستقیم در وین» از سمت خود تعلیق و مجوزهای امنیتی‌اش لغو شد.

این دیپلمات اظهار کرد که ایران در انتظار تعیین مذاکره‌کننده‌ای از سوی واشنگتن است و «بسیار مشتاق» مذاکره با ایالات متحده می‌باشد.

او حتی مدعی شد که «ایران حاضر است هر توافقی را بپذیرد تا تحریم‌ها علیه این کشور برداشته شود».

وی افزود که این بار «مشوق‌ها و تضمین‌های اقتصادی از سوی اروپا ارائه نخواهد شد»، زیرا اروپا پس از خروج ایالات متحده از توافق و کاهش سطح تجارت با ایران «دیگر مورد اعتماد تهران نیست».

مخاطرات عدم دستیابی به توافق

بااینکه این دیپلمات مطمئن نبود که توافقی تا پیش از اکتبر ۲۰۲۵ حاصل شود، اما گفت: «اگر دولتی در آمریکا قادر به دستیابی به توافقی هسته‌ای با ایران باشد، قطعاً دولت ترامپ خواهد بود» زیرا ایران اطمینان خواهد داشت که هیچ دولت آمریکایی دیگری پس از او، این توافق را لغو نخواهد کرد؛ همان‌طور که ترامپ توافق دوران اوباما را لغو کرد.

وی هشدار داد که اگر توافقی قبل از این تاریخ حاصل نشود، کشورهای اروپایی ممکن است مکانیسم «اسنپ‌بک» را فعال کنند، که منجر به بازگشت تمامی تحریم‌های بین‌المللی علیه ایران خواهد شد.

سه کشور اروپایی در آخرین نشست آژانس بین‌المللی انرژی اتمی هشدار دادند که «همکاری ایران در پایین‌ترین سطح ممکن قرار دارد» و فعالیت‌های هسته‌ای این کشور «به‌طور مداوم در حال افزایش است» به‌گونه‌ای که دیگر نمی‌توان اطمینان داشت که این فعالیت‌ها صلح‌آمیز باقی مانده‌اند.

این دیپلمات اروپایی هشدار داد که در صورت عدم دستیابی به توافق با ایران تا پیش از اکتبر، «خاورمیانه با یک بحران واقعی مواجه خواهد شد» و این موضوع اسرائیل را به حمله نظامی علیه ایران سوق خواهد داد.