رویکرد جنجالی آلمان درباره ایران به رغم انتقاد سرکوب اعتراضات 

نگاه مطبوعات آلمان به لابی جمهوری اسلامی

این عکس از جلسه گفتگو درباره استراتژی امنیتی آلمان با حضور آنالینا بربوک  در حساب توییتر اندیشکده کارپو منتشر شده است
این عکس از جلسه گفتگو درباره استراتژی امنیتی آلمان با حضور آنالینا بربوک  در حساب توییتر اندیشکده کارپو منتشر شده است
TT

رویکرد جنجالی آلمان درباره ایران به رغم انتقاد سرکوب اعتراضات 

این عکس از جلسه گفتگو درباره استراتژی امنیتی آلمان با حضور آنالینا بربوک  در حساب توییتر اندیشکده کارپو منتشر شده است
این عکس از جلسه گفتگو درباره استراتژی امنیتی آلمان با حضور آنالینا بربوک  در حساب توییتر اندیشکده کارپو منتشر شده است

بحث و جدل درباره رویکرد نرم دولت آلمان در خصوص جمهوری اسلامی در این کشور افزایش یافته است. مطبوعات آلمان به رغم انتقاد دولت از سرکوب وحشیانه معترضان توسط رژیم ایران همچنان به دولت آلمان می تازند. دو روز پس از مشارکت بیش از ۸۰ هزار نفر از ایرانیان و شهروندان آلمانی در راهپیمایی گسترده در برلین مطبوعات آلمان از موضع دولت این کشور انتقاد کردند. تظاهرات کنندگان در برلین خواستار توقف گفتگو با رژیم و اخراج دیپلمات های جمهوری اسلامی شدند.
روزنامه پرتیراژ بیلد در گزارشی به عدنان طباطبایی اشاره می کند. او شهروند آلمانی ایرانی نزدیک به جمهوری اسلامی و مشاور آنالینا بربورک وزیر خارجه آلمان است. عدنان طباطبایی خود را به عنوان کارشناس ایران جا زده و شبکه های آلمانی هم با او  گفتگو می کنند.
بیلد نوشت اندیشکده کارپو توسط عدنان طباطبایی تاسیس شده و مدیریت می شود و وزارت خارجه آلمان برنامه های این موسسه را درباره افزایش گفتگو با ایران تامین مالی می کند. خانواده طباطبایی می گوید که او بر خلاف تبلیغات شبکه های تلویزیونی آلمان کارشناس بی طرف نیست و همچنین طباطبایی مشاور بی طرف وزارت خارجه آلمان نیست.
صادق طباطبایی پدر عدنان سفیر سابق جمهوری اسلامی در آلمان و از نزدیکان خمینی حتی قبل از انقلاب و همچنین پس از بازگشت خمینی از فرانسه به ایران بود.
صادق طباطبایی ۱۹۴۳ در قم متولد شد. او خواهر زاده امام موسی صدر بود که پیش از سفر به آلمان مدتی نزد امام موسی صدر در لبنان اقامت داشت و در رشته بیوشیمی دانشگاه بوخوم تحصیل کرد. طباطبایی در آلمان بود و به همراه خمینی به ایران بازگشت و پست های حکومتی متعددی از جمله معاونت سیاسی نخست وزیر داشت تا اینکه به عنوان سفیر ایران در آلمان مشغول به کار شد.
صادق طباطبایی در قاچاق اسلحه و مواد مخدر برای رژیم ایران و حزب الله لبنان نقش داشت و اداره گمرک در فرودگاه دوسلدورف ۸ ژانویه ۱۹۸۳ در ساک او مواد مخدر پیدا کرد و صادق طباطبایی دستگیر و بعد از مدتی آزاد شد. بیلد نوشت «طباطبایی که مصونیت دیپلماتیک داشت و سفیر ایران بود به اتهام قاچاق اسلحه محاکمه نشد».
بیلد افزود عدنان طباطبایی پست حکومتی در ایران ندارد اما او برای «درک حکومت وحشی در ایران» تبلیغ می کند و اهمیت رویدادهای جاری را به عنوان یک دموکراسی سیستماتیک دستکم می گیرد و همواره نسبت به دخالت خارجی در ایران هشدار می دهد و حتی در سال ۲۰۱۶ از راهپیمایی روز قدس حمایت کرد».
راهپیمایی روز قدس که توسط عوامل رژیم ایران هر سال در برلین برگزار می شد ممنوع شده است. شرکت کنندگان در این راهپیمایی همواره پرچم حزب الله لبنان را دست داشتند.
یکی از وبسایت های آلمانی در ۲۰۱۷ گفت که طباطبایی در گفتگو با سی ان ان آمریکا تحت عنوان کارشناس مسائل ایران به توجیه قطع اینترنت توسط حکومت ایران پرداخت.
این گزارش افزود که طباطبایی درباره قطع دسترسی به شبکه های اجتماعی در جریان اعتراضات سال ۲۰۱۷ گفت «تلگرام و اینستاگرام موقتا قطع شده. شبکه های اجتماعی به جریان آزاد اطلاعات کمک می کنند اما متاسفانه بسیاری از اخبار جعلی و خطرناک در این شبکه ها ترویج می شود».
به گفته این گزارش این اظهارات طباطبایی نمونه بارز رویکرد او در رسانه ها است. او می گوید که همه چیز در ایران درست است و نکته قابل ملاحظه این است که طباطبایی با رویکرد گزینشی روی برخی اخبار دست می گذارد و از برخی دیگر از تحولات چشم پوشی می کند و مخاطبانی که اطلاعات چندانی درباره ایران ندارند او را به عنوان کارشناس معتمد قبول دارند». این گزارش خاطر نشان کرد که طباطبایی همیشه در قالب سفر کاری به ایران سفر می کند.
عدنان طباطبایی مدرک کارشناسی ارشد دانشگاه مطالعات شرقی لندن و موسس اندیشکده کارپو در شهر بن آلمان است. طباطبایی از این موسسه به عنوان یک اندیشکده یاد می کند اما برخی می گویند که کارپو یکی از لابی های جمهوری اسلامی است.
عده ای از مخالفان جمهوری اسلامی معتقدند که طباطبایی «لابی» جمهوری اسلامی در آلمان است.
یک وبسایت آلمانی به نقل از منیره کاظمی فعال اپوزیسیون جمهوری اسلامی مقیم آلمان در ۳۶ سال گذشته گفت  «وزیر خارجه آلمان تحت تاثیر لابی جمهوری اسلامی است و به همین دلایل حمایت دولت آلمان از تظاهرات کنندگان در ایران در حد حرف است. حضور عدنان پسر صادق طباطبایی تاجر سابق سلاح به حزب الله لبنان به عنوان مشاور دولت آلمان که هنوز هم به عنوان تحلیلگر امور سیاسی در شبکه ها حضور دارد بسیار معنادار است».
او افزود «افراد بسیاری مثل طباطبایی در آلمان هستند».
طباطبایی علاوه بر نقش «مشاور» وزارت خارجه آلمان خدمات مستشاری به نیروهای مسلح این کشور هم می دهد. وبسایت نیروهای نظامی ذخیره آلمان ۱۶ ژوئن ۲۰۱۹ خبری درباره دوره آموزشی این نیروها درباره تهدیدهای امنیتی در ایالت شلسویگ-هولشتاین منتشر کرد که طباطبایی هم آنجا حضور داشته است. در این خبر اظهارات طباطبایی نقل شده و او در حضور جمعی از نیروهای مسلح آلمان می گوید ایران اسرائیل را تهدید نمی کند.
طباطبایی در این مراسم خاطر نشان کرد «ایران هیچ گاه علیه اسرائیل اقدام نظامی انجام نمی دهد چون در ایران نیروهای انتحاری نداریم». او گفت «تهدیدها علیه ایران پس از خروج دونالد ترامپ رئیس جمهور سابق آمریکا از برجام افزایش یافته است». 
طباطبایی اظهار کرد ایران با سعودی و امارات و آمریکا اختلاف نظر دارد اما خواسته ایران این است که اولا جدی گرفته شود و دوم اینکه پایبندی این کشور به برجام به رسمیت شناخته شود.
طباطبایی در جمع نیروهای نظامی آلمان درباره نقض روزانه و فزاینده برجام طی سالیان سال اشاره نکرده است. آژانس بین المللی انرژی اتمی در چند ماه گذشته به کرات اعلام کرد که ایران اجازه ورود بازرسان به رآکتورهای هسته ای را نمی دهد و این نهاد نمی تواند بگوید که برنامه هسته ای ایران صلح آمیز است.



نشست پکن؛ هماهنگی برای مقابله با تحریم‌های ایران


وانگ یی، وزیر امور خارجه چین، در دیدار با سرگئی ریابکوف، معاون وزیر امور خارجه روسیه، و کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر امور خارجه ایران، در پکن، ۱۴ مارس ۲۰۲۵ (رویترز)  
وانگ یی، وزیر امور خارجه چین، در دیدار با سرگئی ریابکوف، معاون وزیر امور خارجه روسیه، و کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر امور خارجه ایران، در پکن، ۱۴ مارس ۲۰۲۵ (رویترز)  
TT

نشست پکن؛ هماهنگی برای مقابله با تحریم‌های ایران


وانگ یی، وزیر امور خارجه چین، در دیدار با سرگئی ریابکوف، معاون وزیر امور خارجه روسیه، و کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر امور خارجه ایران، در پکن، ۱۴ مارس ۲۰۲۵ (رویترز)  
وانگ یی، وزیر امور خارجه چین، در دیدار با سرگئی ریابکوف، معاون وزیر امور خارجه روسیه، و کاظم غریب‌آبادی، معاون وزیر امور خارجه ایران، در پکن، ۱۴ مارس ۲۰۲۵ (رویترز)  

نتایج نشست پکن میان معاونان وزیران امور خارجه روسیه، چین و ایران، نشان‌دهنده آغاز یک حرکت مشترک با هدف «هماهنگی زمانی» در مرحله‌ای دشوار و پیچیده است. این موضوع را یک دیپلمات روسی تأیید کرده است.

شرکت‌کنندگان در این نشست که اولین دیدار از این نوع محسوب می‌شود، بر هماهنگی مواضع برای مقابله با تحریم‌ها، رد هرگونه اقدام نظامی علیه تأسیسات هسته‌ای و تلاش برای پیشبرد یک توافق سیاسی احتمالی با دولت آمریکا توافق کردند. این موضوع در چارچوب پیشنهاد مسکو برای میانجی‌گری در پرونده برنامه هسته‌ای ایران و در پی اعلام آمادگی واشنگتن برای آغاز روند مذاکرات مطرح شد.

به نظر می‌رسد مسکو که به طور فعال برای موفقیت این نشست سه‌جانبه تلاش کرده، قصد دارد موقعیت مذاکره‌ای خود با واشنگتن را تقویت کند. این تلاش در چارچوب گشایش به سوی یک گفت‌وگوی گسترده‌تر شامل پرونده اوکراین و سایر مسائل بین‌المللی و منطقه‌ای از جمله برنامه هسته‌ای ایران صورت می‌گیرد.

بیانیه وزارت امور خارجه روسیه حاکی از رضایت مسکو از نتایج این نشست بود. در این دیدار، سرگئی ریابکوف، دیپلمات ارشد روسیه که مسئول پرونده‌های امنیت استراتژیک و مدیریت گفت‌وگو با واشنگتن است، شرکت داشت.

بر اساس این بیانیه، در این نشست «هماهنگی اقدامات برای کاهش تنش‌ها حول برنامه هسته‌ای ایران مورد بحث قرار گرفت و بر غیرقابل قبول بودن تهدیدات و استفاده از نیروی نظامی علیه تأسیسات انرژی هسته‌ای ایران تأکید شد.»

وزارت امور خارجه روسیه همچنین اعلام کرد که «رایزنی‌ها میان معاونان وزیران امور خارجه روسیه، چین و ایران بر روی برنامه اقدام جامع مشترک و هماهنگی اقدامات برای کاهش تنش‌های مصنوعی حول برنامه هسته‌ای ایران متمرکز بود.»

روسیه، چین و ایران بر هماهنگی برای مقابله با تحریم‌های علیه تهران توافق کردند (رویترز)

این بیانیه همچنین به ارزیابی دقیق سه طرف از «اقدامات غیرقانونی و نقض‌های متعدد قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت توسط ایالات متحده و کشورهای اروپایی» اشاره کرد و بر غیرقابل قبول بودن تهدید، ارعاب و استفاده از نیروی نظامی علیه زیرساخت‌های انرژی هسته‌ای ایران تأکید کرد.

به گفته وزارت امور خارجه روسیه، این نشست همچنین به بررسی چشم‌انداز «یافتن راه‌حل‌های مذاکره‌ای پایدار و بلندمدت بر اساس ملاحظات متقابل و تعادل مطمئن منافع طرفین» پرداخت.

نشستی «موفق و مهم»

محسن بختیار، سفیر ایران در چین، در پلتفرم «ایکس» این نشست را «کاملاً موفق» توصیف کرد و گفت که این نشست راه را برای مقابله با «یک‌جانبه‌گرایی شکست‌خورده» ایالات متحده هموار می‌کند.

چین، ایران و روسیه در روز جمعه در جریان مذاکرات پکن خواستار لغو تحریم‌های علیه تهران شدند. این در حالی است که تلاش‌های دیپلماتیک فشرده‌ای توسط قدرت‌های بزرگ برای احیای توافق سال ۲۰۱۵ در جریان است و واشنگتن فشارهای شدیدی بر برنامه هسته‌ای ایران اعمال می‌کند.

این مذاکرات در زمانی انجام شد که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، از زمان بازگشت به کاخ سفید در ژانویه ۲۰۲۵، تمایل خود را برای گفت‌وگو با تهران اعلام کرده است. ترامپ در سال ۲۰۱۸ و در دوره اول ریاست‌جمهوری خود به طور یک‌جانبه از این توافق خارج شد.

با این حال، ترامپ تحریم‌های شدیدی علیه ایران اعمال کرد و ایران نیز با محکوم کردن «دورویی» ایالات متحده، به این اقدامات واکنش نشان داد.

بخشی از نشست سه‌جانبه روسیه، چین و ایران در پکن، ۱۴ مارس ۲۰۲۵ (رویترز)

ورود روسیه به این پرونده از طریق پیشنهاد میانجی‌گری برای پیشبرد مذاکرات هسته‌ای ایران، نشان‌دهنده تغییر مهمی است که بیانگر این باور در کرملین است که روابط جدید با دولت ترامپ می‌تواند به یک «توافق جامع» در مورد مسائل مورد اختلاف دو کشور منجر شود.

کرملین اعلام کرده است که پرونده ایران یکی از چندین مسیر مذاکره‌ای است که مسکو و واشنگتن آماده آغاز گفت‌وگو درباره آن‌ها هستند. این مسیرها شامل درگیری در اوکراین، مسائل امنیت استراتژیک و موضوعات منطقه‌ای داغ می‌شوند.

برخی محافل روسیه معتقدند که مسکو ممکن است آماده ترسیم چارچوب یک «توافق جامع» با واشنگتن باشد که بر اساس احترام به منافع طرفین در پرونده‌های مطرح شده استوار است.

در این چارچوب، به نظر می‌رسد نشست پکن موقعیت مذاکره‌ای مسکو را تقویت کرده است. این موضوع در اظهارات سه طرف که از از سرگیری برنامه هسته‌ای ایران، رد سیاست فشار حداکثری واشنگتن و مقابله با پیامدهای تحریم‌ها سخن گفتند، منعکس شده است.

وانگ یی، وزیر امور خارجه چین، در دیدار با سرگئی ریابکوف و کاظم غریب‌آبادی، هشدار داد که «وضعیت بار دیگر در یک تقاطع حساس قرار دارد.»

وی افزود: «توافق جامع در مورد مسئله هسته‌ای ایران دستاورد مهمی است که از طریق گفت‌وگو و مذاکره به دست آمده است.» او هشدار داد که «تحریم‌های یک‌جانبه تنها به تشدید اختلافات منجر خواهد شد. گفت‌وگو و مذاکره تنها گزینه‌های موجود هستند.»

ما چائو شیوی، معاون وزیر امور خارجه چین، گفت که روسیه، چین و ایران در نشست پکن بر ضرورت لغو همه تحریم‌های غیرقانونی تأکید کردند.

وی افزود: «ایران و روسیه از چین به خاطر نقش سازنده‌اش و سازماندهی این نشست در پکن تشکر کردند.»

گفت‌وگویی عمیق

نماینده ایران «برخی کشورها» را به ایجاد «یک بحران غیرضروری» متهم کرد و تأکید کرد که نشستی «بسیار سازنده و مثبت» با همتایان روس و چینی‌اش برگزار شده است.

ما چائو شیوی، معاون وزیر امور خارجه چین، در یک کنفرانس خبری با همتایان روس و ایرانی‌اش اعلام کرد: «ما تبادل نظر عمیقی در مورد مسئله هسته‌ای و لغو تحریم‌ها انجام دادیم.»

وی افزود: «ما بر ضرورت پایان دادن به همه تحریم‌های یک‌جانبه غیرقانونی تأکید کردیم.» این اظهارات در بیانیه مشترک سه کشور که توسط پکن منتشر شد، منعکس شده است.

توافق سال ۲۰۱۵ میان تهران و واشنگتن، پاریس، لندن، برلین، مسکو و پکن، به لغو تحریم‌ها علیه ایران در ازای کاهش فعالیت‌های هسته‌ای و تضمین صلح‌آمیز بودن برنامه هسته‌ای ایران منجر شد.

با این حال، ایالات متحده در سال ۲۰۱۸ به تصمیم ترامپ به طور یک‌جانبه از این توافق خارج شد و تحریم‌های شدیدی را علیه ایران اعمال کرد که اقتصاد این کشور را تحت فشار قرار داد.

تهران تا یک سال پس از خروج آمریکا به تعهدات خود پایبند بود، اما پس از آن شروع به کاهش تعهدات خود کرد. از آن زمان تاکنون تمام تلاش‌ها برای احیای این توافق با شکست مواجه شده است.

پس از ۱۰ سال از اجرای این توافق، قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت سازمان ملل متحد که اجرای توافق ۲۰۱۵ را تضمین می‌کرد، در اکتبر ۲۰۲۵ منقضی می‌شود.

برخی کشورها احتمال اعمال مجدد تحریم‌ها علیه ایران پس از این تاریخ را رد نکرده‌اند.

ایران در ماه‌های اخیر چندین دور مذاکره با آلمان، فرانسه و بریتانیا در مورد برنامه هسته‌ای خود انجام داده است و همچنین سیاست‌های خود را با مسکو و پکن هماهنگ کرده تا با وضعیت موجود مقابله کند.

اولین واکنش اروپا به نشست پکن حاکی از برخورد مثبت اروپا با احتمال آغاز یک روند مذاکره‌ای برای حل اختلافات حول برنامه هسته‌ای ایران از طریق روش‌های صلح‌آمیز بود.

انور العنونی، سخنگوی خدمات خارجی اتحادیه اروپا، گفت که این اتحادیه از نشست سه‌جانبه روسیه، ایران و چین در مورد برنامه هسته‌ای ایران مطلع است و همچنان به ارتباطات در این زمینه باز است.

وی در یک نشست خبری در بروکسل افزود: «این سه کشور طرف‌های توافق هسته‌ای ایران هستند. هیچ جایگزین عملی‌ای برای حل دیپلماتیک وجود ندارد.»