جنبش اعتراضی ایران و آینده جمهوری اسلامی

 با پایان گرفتن انقلاب، نه به رهبر انقلاب نیازی هست، نه به پاسداران انقلاب، و طبیعتا کلّ جریان تندرو بلاموضوع می شود

درگیری بین معترضان و نیروهای پلیس در تظاهرات اعتراضی در پی کشته شدن مهسا امینی در تهران در 21 سپتامبر 2022 (EPA)
درگیری بین معترضان و نیروهای پلیس در تظاهرات اعتراضی در پی کشته شدن مهسا امینی در تهران در 21 سپتامبر 2022 (EPA)
TT

جنبش اعتراضی ایران و آینده جمهوری اسلامی

درگیری بین معترضان و نیروهای پلیس در تظاهرات اعتراضی در پی کشته شدن مهسا امینی در تهران در 21 سپتامبر 2022 (EPA)
درگیری بین معترضان و نیروهای پلیس در تظاهرات اعتراضی در پی کشته شدن مهسا امینی در تهران در 21 سپتامبر 2022 (EPA)


آیت‌الله علی خامنه‌ای از زمان به قدرت رسیدن در سال ۱۳۶۸، تا روی کار آمدن ابراهیم رئیسی در سال ۱۴۰۰، هیچ رئیس جمهوری را موافق میل و خط فکری خود نیافت. حتی محمود احمدی‌نژاد که با تظاهر به فرمانبرداری از آقای خامنه‌ای و با حمایت سپاه پاسداران بر سر کار آمد، رفته رفته بر اختلافاتش با رهبر ایران افزوده شد .

درگیری اکبر هاشمی‌رفسنجانی، محمد خاتمی و حسن روحانی با آقای خامنه‌ای عمدتا بر سر حمایت بی‌قید و شرط وی از جناح محافظه کار و تندرو و به قول عوام گذاشتن چوب لای چرخ دولت توسط ایشان بود. سیاست خارجی یکی از صحنه‌های درگیری آن سه تن با آقای خامنه‌ای و سپاه پاسداران، به خصوص سپاه قدس به شمار می‌رفت. نوع رابطه با جهان، خصوصا رابطه با آمریکا به علاوه سیاست‌های منطقه‌ای و موضوع صدور انقلاب در مرکز اختلافات آن سه تن با آقای خامنه‌ای قرار داشت. حساسیت نسبت به رابطه با آمریکا از سوی محافظه‌کاران به رهبری آقای خامنه‌ای شدید بوده و هنوز هم پابرجاست. دشمنی با آمریکا برای جناح رادیکال که هسته مرکزی قدرت را تشکیل می‌دهند دفاع از موجودیت و هویت آنان است. آشتی با آمریکا به منزله پایان انقلاب است. با پایان گرفتن انقلاب، نه به رهبر انقلاب نیازی هست، نه به پاسداران انقلاب، و طبیعتا کلّ جریان تندرو بلاموضوع می شود. سپاه پاسداران تاکید می کند که "مشکل آمریکا با ایران یک مشکل ایدئولوژیک، بنیادین و موجودیتی است که از طریق مذاکره و مصالحه و سازش حل و فصل نمی‌شود".

با پایان گرفتن دوران ریاست جمهوری حسن روحانی، آقای خامنه‌ای و سیستم حامی او تصمیم گرفتند به وضعیت کاریکاتورگونه دموکراسی در ایران برای همیشه خاتمه داده و از شرّ دو جناح اصلاح‌طلب (پیروان خط خاتمی) و میانه‌رو (پیروان خط هاشمی رفسنجانی) در داخل هرم قدرت، برای همیشه خلاص شوند. تندروها، طبیعتا به رهبری آقای خامنه‌ای، به این نتیجه رسیدند که از طریق حذف کاندیداهای ردۀ یک و حتی رده دو میانه‌رو و اصلاح‌طلب توسط شورای نگهبان، هیچ شانسی برای آنان باقی نگذاشته و با هدایت انتخابات به نتایج از پیش تعیین شده می‌توانند  تسلط خود را بر قوه مقننه و مجریه تثبیت کنند. طبیعی بود که این اقدام باعث می‌شد تنها کورسویِ امید بخش عظیمی از جامعه، از جمله طرفداران مدرنیته‌ که با سنت‌گرایان و فناتیک‌ها درگیر یک جنگ ۱۰۰ ساله‌ بوده‌اند، خاموش شود.

جدال بین سنت و مدرنیته از زمان به قدرت رسیدن رضا شاه و آغاز پروژه مدرنیزاسیون توسط او شدت گرفت و تا امروز ادامه داشته است. بخش عمده ای از محتوای فکری اعتراضات سال ۱۴۰۰ را همین درگیری مدرنیته با سنت شکل می‌دهد. در هر حال بخش ناراضی جامعه که حدود ۲۵ سال به نظریه اصلاح‌طلبان،  که اصلاحات از طریق صندوق رای امکان‌پذیر است دل بسته بودند، با واقعیت جدیدی روبرو شدند.  

کاندیدا‌های اصلاح طلب و میانه‌رو حذف شدند و نتیجه آن شد که گروهی عظیم، در انتخابات سال ۹۸ مجلس، به صندوق‌های رای پشت کردند. میزان مشارکت کمی بیش از ۴۰ درصد و کمترین میزان در ۱۱ دوره انتخابات مجلس شد. در استان تهران مشارکت از ۵۰ درصد در دوره قبل به ۲۶ درصد در آن دوره کاهش یافت و لذا از حدود ۱۰ میلیون واجدین شرایط حدود ۷.۵ میلیون نفر رای ندادند. اما همین مجلسِ برخوردار از ضعیف‌ترین پشتوانه را آقای خامنه‌ای "یکی از قوی‌ترین و انقلابی‌ترین مجالس دوران انقلاب" خواند.

از آنجا که یک نظرسنجی مستقل و قابل اتکا در ایران میسر نیست، نمی‌توان به دقت گفت چه درصدی از جامعه با جمهوری اسلامی مخالفند. اما شاید یکی از برجسته‌ترین یافته‌ها از بولتن سری فارس برای فرمانده سپاه، که توسط گروه هکری بلک ریوارد افشاء شد، تصویری است که نظرسنجی محرمانه خود نظام، از مردمسالاری دینی در ایران به ما می‌دهد. در گزارش آمده: "۷۰ درصد مردم تمایلی به حضور در راهپیمایی در حمایت از نظام و انقلاب ندارند. ۲۱.۴ درصد گزینه زیاد و خیلی زیاد و ۵.۹ درصد نیز گزینه تا حدودی را انتخاب کرده‌اند." از آنجا که هواداران نظام از یک راهپیمایی ساده به طرفداری از حکومت مورد علاقه‌شان دریغ نخواهند کرد، منطقی است که نتیجه گیری شود بین ۷۰ تا ۷۵ درصد جمعیت کشور حامی نظام نیستند.


یک معترض ایرانی تصاویر مهسا امینی را در جریان تظاهرات پس از کشته شدن او در مقابل کنسولگری ایران در استانبول در اکتبر گذشته در دست دارد (EPA)
 

گزارشهای متعددی در مورد اعتراضات آبان ۱۳۹۸ وجود دارد که همگی بر این نکته تاکید می‌کنند که ستون فقرات حرکت اعتراضی مزبور را "تهیدستان" تشکیل می‌دادند. علی مطهری، نماینده سابق مجلس در نطقی در مجلس گفت: "بر اساس اعتراف نهادهای اطلاعاتی معترضان آبان ۹۸ توده‌های فقیر جامعه بودند". با سرکوب گسترده اعتراضات مزبور که به گفته یدالله جوانی معاون سیاسی سپاه "در ۲۹ استان" (از ۳۱ استان) و "صدها شهر" شکل گرفت، نظام تقریبا مطمئن شده بود که برای سالیان دراز پتانسیل حرکت‌های اعتراضی را در کشور منکوب کرده است.

شورای نگهبان، به دنبال پروژه حذف کامل اصلاح‌طلبان و میانه‌روها، ابراهیم رئیسی و تیم همراه او را که قاطعا نالایقترین در میان همه دولت‌های بعد از انقلاب ۵۷ به شمار می‌روند بر سر کار آورد. در پی این حرکت، فرصت رسیدن به توافق هسته‌ای و برداشته شدن تحریم‌ها و آزادسازی پول‌های بلوکه شده که تیم بایدن آن را بوجود آورده بود، با برخوردِ از موضع بالا و طرح خواسته‌های غیر عملی (از جمله اصرار بر متوقف کردن تحقیقات مربوط به سایت‌های مشکوک توسط آژانس بین‌المللی انرژی اتمی) از دست رفت.

اعتماد به نفس و اطمینان از اینکه دیگر نیروئی جلودار جریان تندرو و فناتیک نیست باعث گردید که گشت ارشاد، که اینک با نام پلیس امنیت اخلاقی فعالیت می‌کرد، صحنه‌هائی تکان‌دهنده از بگیر و ببند دختران و زنان بر سر مسئله حجاب پدید بیاورد. ویدئوی برخوردها در شبکه‌های اجتماعی دست به دست می‌شد و خشم را زیر پوست جامعه به غلیان در می‌آورد. مرگ غم‌انگیز مهسا امینی 22 ساله در شهریور ماه، در پی یکی از همین برخوردهای گشت ارشاد، جرقه‌ای بود که آتشفشان خاموش خشم عمومی را فعال کرد. زن، زندگی، آزادی شعار محوری اعتراضات شد و زنان بطور بی‌سابقه ای رکن عمده جنبش را شکل دادند.

اما تفاوت عمده‌ای بین این موج جدید و اعتراضات سال ۱۳۹۸ مشهود بود. حمله گسترده به فروشگاه‌های زنجیره‌ای و بانک‌ها در سال 98 خبر از ترکیب جمعیتی‌ای می‌داد که بیشتر تهی‌دستان جامعه را در بر می‌گرفت. شعارها هم اکثرا محتوای معیشتی و اقتصادی داشت از جمله: فقر، کشتار، گرانی، مردم شدن قربانی - بنزین گرون تر شده، فقیر فقیرتر شده، هر چند که شعار مرگ بر دیکتاتور و مرگ بر خامنه‌ای هم تکرار می‌شد.

در اعتراضات اخیر، اما، شعارها عمدتا بر محور حقوق زنان و ابراز انزجار از دیکتاتوری استوار بود. نکته قابل توجه دیگری که خاستگاه دو حرکت اعتراضی ۱۳۹۸ و ۱۴۰۱ را از یکدیگر متمایز می‌کند استفاده معترضین آبان ۹۸ از شعارهائی نظیر: رضا شاه روحت شاد، ای شاه ایران، برگرد به ایران و"ایران که شاه نداره، حساب کتاب نداره" بود. در حالیکه شعارهای مذکور در اعتراضات اخیر شنیده نشد و یا بسیار به ندرت شنیده شد. این موضوع نشان می‌دهد که معترضین ۹۸ حساسیتی نسبت به مقوله دیکتاتوری نداشته‌اند و صرفا به دنبال آسایش اقتصادی بودند در حالی که معترضین امسال موضع شدیدا ضددیکتاتوری داشته و تمایلی نداشتند، حتی در ضدیت با جمهوری اسلامی، حکومتی مانند حکومت رضا شاه و محمد رضا شاه به ایران باز گردد.

اعتراضات امسال،  همچون تمام حرکت‌های اعتراضی گذشته، فاقد یک "رهبری با محبوبیت بالا و خارج از دسترس جمهوری اسلامی" بود و لذا ضربه‌پذیر بود.  مقایسه غلطی در میان معترضین رایج شده بود که استدلال می‌کردند کشورهائی که بهار عربی در آنها شکل گرفت هیچکدام رهبری مشخص و شناخته شده‌ای نداشتند. ایراد این استدلال در آنجا بود که دقیقا به همین دلیل همه آن جنبش‌ها پس از سقوط رژیم‌های مورد اعتراض، با شکست روبرو شدند. جنبش، برای موفقیت به رهبری با محبوبیت بالا نیاز دارد که ناراضیان را بسیج کند، به حرکت در آورد، متحد کند، جهت دهد و بالاخره پس از سقوط رژیم، خلاء قدرت را پر کند.

ضعف دیگر اعتراضات جاری عدم قابلیت جذب طبقات فرودست جامعه بوده است. از آنجا که موتور محرکه جنبش، دفاع از حقوق زنان و مخالفت با دیکتاتوری بوده بطور طبیعی شعارهای معیشتی بسیار کمرنگ بود و قشر عظیم کم درآمد جامعه را که دغدغه‌شان نان است به خود جذب نکرد. مسئله عجیب اینجاست که در تمام مدت عمر جمهوری اسلامی، هر که در کسوت رهبری مخالفین چه در داخل و چه در خارج ظاهر شده، از جمله رهبران اصلاح‌طلبان که از طبقات متوسط شهری آمده‌اند، حتی یک نفر صدای جمعیت عظیمی که بین ۳۰میلیون نفر تا حتی طبق برخی برآوردها ۷ دهک از ۱۰ جامعه را در بر می‌گیرد نشده است. همیشه بحث آزادی‌های اجتماعی و سیاسی مطرح بوده، که هر چند مقولاتی ارزشمند‌ند، اما اولویت نخست تهیدستان که در مشکلات معیشتی غرق‌ شده‌اند نیستند.


معترضان در استانبول بنرهایی نمادین در دست دارند که نشان دهنده پایان رژیم ایران است (رویترز)

آیت الله خمینی این مسئله را درک کرده بود. او مدام خصیصه اصلی انقلاب را این‌گونه برجسته می‌کرد: انقلاب کوخ نشینان، پابرهنه ها، انقلاب مستضعفین. وی می گفت: "سرتاسر ایران برای ضعفا مسکن می‌سازیم. آب و برق را مجانی می‌کنیم برای طبقه مستمند، اتوبوس را مجانی می‌کنیم برای طبقه مستمند" هر چند که حتی یک از آن وعده‌ها عملی نشد.  

تشریح وضعیت اقتصاد از هم پاشیده ایران نیاز به نوشته‌ای جداگانه دارد. اما همین اندازه کافی است که بدانیم قیمت مواد غذائی آنچنان سرسام آور بالا رفته که طبق جدیدترین گزارش بانک جهانی از حیث بالاترین میزان "تورم واقعی مواد غذائی" بین ۱۶۱ کشور، بعد از زیمبابوه و لبنان، ایران در مقام سوم قرار گرفته است. دولت رئیسی، تحت سیاست‌های دیکته شده توسط آیت الله خامنه‌ای، برای حل بحران اقتصادی، بجای تمرکز بر رفع تحریم‌های آمریکا، افزایش درآمد ارزی، آزاد سازی پول‌های بلوکه شده و جذب سرمایه گذاری خارجی و حفظ ارزش پول ملی، گزینه چاپ پول را برگزید که انفجار قیمت‌ها را به همراه داشته است. قیمت دلار که در ابتدای ریاست جمهوری رئیسی ۲۵۰۰۰ تومان بود، در تاریخ نگارش این مطلب به مرز ۴۲۰۰۰ تومان رسیده است. به عبارت ساده ظرف ۱۶ ماه، پول ملی حدود ۴۵ درصد از ارزش خود را از دست داده است. در حالی که کاهش ارزش پول ملی شتاب گرفته برخی کارشناسان درون ایران، ناآرامی‌های داخلی و بی ثباتی بوجود آمده را یکی از اصلی‌ترین دلایل این موضوع می‌دانند.

عامل دیگری که در ایران مایه نگرانی شد و موقعیت پول ایران را متزلزل‌تر کرد مسافرت اخیر آقای شی جین پینگ، رئیس جمهور چین به ریاض بود. هر چند که قبل از این سفر هم پکن با حجم مبادلات ۸۷ میلیارد دلار در سال بزرگترین شریک تجاری ریاض به شمار می‌رفت اما امضاء چندین تفاهم نامه به ارزش ۳۰ میلیارد دلار بین چین و سعودی و امضاء "توافق همکاری استراتژیک و جامع" بین دو کشور و تعهد طرفین به حمایت از منافع یکدیگر و تمامیت ارضی و دفاع از اصل عدم مداخله در امور داخلی دیگر کشورها این برداشت را در ایران تقویت کرد که چین دیگر نمی‌خواهد روی جمهوری اسلامی به عنوان منبع با ثبات تامین نفت حساب باز کند. اوضاع بی‌ثبات داخلی و درگیری مستمر در سیاست خارجی، به خصوص با آمریکا، امنیت انرژی را برای دومین اقتصاد بزرگ دنیا تضمین نمی کند. آقای شی، در ۲۰امین کنگره حزب کمونیست که در ماه اکتبر بر پا شد بر این نکته تاکید کرد که "امنیت انرژی" اولویت کلیدی چین است.

حمایت چین از "ابتکار امارات متحده عربی برای راه حل مسالمت آمیز در موضوع جزایر سه‌گانه" که در بیانیه نشست ریاض آمده بود، با توجه به جایگاه استثنائی چین در اقتصاد و سیاست خارجی جمهوری اسلامی، این گمان را که تفاهم نامه ۲۵ ساله چین با ایران دیگر موضوعیت خود را از دست داده است، ، سیاست‌مداران ایران را بهت‌زده و بازار ارز را متشنج‌تر کرد.

به نظر می‌رسد جمهوری اسلامی برای برون رفت از گرداب مشکلات سیاسی و اقتصادی حاضر به تن دادن به امضاء توافق هسته‌ای شده است. امیر عبداللهیان روز سه شنبه ۲۹آذر بعد از جلسه دو ساعته با جوزپ بورل مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا در اردن گفت که ایران حاضر است توافق هسته‌ای را بر اساس پیش‌نویسی که نتیجه ماهها چانه زنی‌های سخت و فشرده بوده است نهائی کند. دست یافتن به یک توافق نه تنها امکان فروش نفت توسط جمهوری اسلامی را بطور چشمگیری افزایش می‌دهد بلکه پول‌های بلوکه شده در بانک‌های خارجی که یک نماینده سازمان ملل حجم آن را بین ۱۰۰ تا ۱۲۰ میلیارد دلار اعلام کرد، آزاد خواهد کرد. این رقم هنگفتی است اما چیزی جز یک مسکّن نخواهد بود. در نهایت، حتی امضاء یک برجام جدید هم مشکل جمهوری اسلامی را حل نخواهد کرد.

هر توافقی بین جمهوری اسلامی و آمریکا ناپایدار است. آقای خامنه‌ای مذاکره و تنش‌زدائی با آمریکا را ممنوع کرده است چرا که ادامه دشمنی با آمریکا، چنانکه پیشتر بحث شد، راز بقاء نظام است. اما در تاریخ معاصر روابط بین‌الملل نمی‌توان نمونه‌ای پیدا کرد که دو کشور در تضاد آشتی‌ناپذیر با یکدیگر باشند، برای تنش‌زدائی هم مذاکره نکنند اما یک توافق بین آنها پایدار بماند. در اوج جنگ سرد چندین توافق به منظور کاهش تنش بین شوروی و آمریکا به امضاء رسید.

از طرفی، شکاف میان مخالفان و معترضین اعتراضات اخیر با حکومت چنان عمیق شده که حتی با خاموش شدن اعتراضات، خشم فروخفته سرکوب‌شدگان چون آتشی زیر خاکستر، به دنبال لحظه ای دیگر برای فوران، به حیات خود ادامه خواهد داد.

و بالاخره، دانش‌پژوهان اداره ملی تحقیقات اقتصادی آمریکا، در تحقیقی، با استفاده از نظریه بازی‌ها و ساختن مدل ریاضی نشان می‌دهند که «بقای دیکتاتورها به‌دلیل استفاده از زور یا ایدئولوژی نیست، بلکه به‌دلیل آن است که (درست یا غلط) جامعه را متقاعد می‌کنند که قابلیت اداره کشور را دارند». این مدل همچنین نشان می‌دهد که حتی اگر کارآمدی سیستم در اذهان عمومی جامعه زیر سوال برود، تا آن‌جا که شوک اقتصادی عظیم نباشد، نظام به بقای خود ادامه خواهد داد. طبق نتایج این پژوهش، با زیر سوال رفتن کارآئی سیستم در وجدان عمومی جامعه و سقوط اقتصاد، انقلاب برای تعویض نظام حاکم شکل می‌گیرد.

 

*تحلیلگر سیاسی و روزنامه نگار مستقل

 

ویژه "الشرق الآوسط*



واکنش تند ایران به ضرب الاجل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی

مجسّم من مفاعل «بوشهر» النووي يُعرَض خلال معرض نووي في مدينة أصفهان وسط إيران (أ.ف.ب)
مجسّم من مفاعل «بوشهر» النووي يُعرَض خلال معرض نووي في مدينة أصفهان وسط إيران (أ.ف.ب)
TT

واکنش تند ایران به ضرب الاجل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی

مجسّم من مفاعل «بوشهر» النووي يُعرَض خلال معرض نووي في مدينة أصفهان وسط إيران (أ.ف.ب)
مجسّم من مفاعل «بوشهر» النووي يُعرَض خلال معرض نووي في مدينة أصفهان وسط إيران (أ.ف.ب)

دو روز پس از سفر رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به ایران و اعلام نارضایتی وی از مذاکراتش با مقامات ارشد این کشور، تهران مواضع «هسته‌ای» خود را تشدید کرد.
به گزارش خبرگزاری دانشجویان ایران دیروز (پنجشنبه)، کمال خرازی رئیس کمیته عالی راهبردی روابط خارجی وابسته به دفتر علی خامنه ای رهبر ایران گفت: «ما هنوز تصمیمی برای ساخت بمب هسته‌ای نگرفته‌ایم، اما اگر موجودیت ایران به خطر بیفتد، چاره‌ای جز تغییر دکترین نظامی ما وجود نخواهد داشت».
به گزارش رویترز، خرازی که از او به عنوان مشاور خامنه ای یاد می‌شود، افزود که تهران پیش از این اشاره کرده است که توانایی ساخت چنین سلاح‌هایی را دارد.
وی توضیح داد: «اگر اسرائیل به تأسیسات هسته ای ما حمله کند، قدرت بازدارندگی ما تغییر خواهد کرد».
گروسی روز سه شنبه پس از بازگشت از ایران گفت که همکاری با ایران در مورد برنامه هسته ای آن «رضایت بخش نیست... ما عملاً در بن‌بست قرار داریم و این باید تغییر کند».
وی خواستار دستیابی به «نتایج ملموس در اسرع وقت در مورد مسائل جنجالی بین دو طرف» شد و اظهار کرد که «خوب است در عرض یک ماه، یعنی قبل از نشست بعدی شورای حکام آژانس که متشکل از ۳۵ کشور است، به توافق برسیم».
ناظران، سخنان خرازی، وزیر امور خارجه اسبق ایران را به عنوان پاسخی غیرمستقیم به «مهلت یک‌ماهه» که گروسی برای دستیابی به توافق با آژانس بین‌المللی در مورد موارد اختلاف بین آنها در پیش روی تهران قرار داد، تفسیر کردند.
ایران در حال انجام عملیات غنی سازی اورانیوم با خلوص تا ۶۰ درصد است، در حالی که اورانیوم مورد استفاده در ساخت سلاح تا حدود ۹۰ درصد در حال غنی سازی است.
به گزارش رویترز، طبق استاندارد رسمی آژانس بین‌المللی، غنی سازی این مواد هسته ای به سطوح بالاتر برای ساخت دو نوع سلاح هسته ای کافی است.


فشار واشنگتن بر مالزی برای جلوگیری از دورزدن تحریم نفتی از سوی ایران


عکسی که آژانس امنیت دریایی اندونزی از نفتکش ایرانی ام تی آرمان در حال حمل نفت به کشتی MTS Tinos با پرچم کامرون در ژوئیه گذشته منتشر کرد (رویترز)
عکسی که آژانس امنیت دریایی اندونزی از نفتکش ایرانی ام تی آرمان در حال حمل نفت به کشتی MTS Tinos با پرچم کامرون در ژوئیه گذشته منتشر کرد (رویترز)
TT

فشار واشنگتن بر مالزی برای جلوگیری از دورزدن تحریم نفتی از سوی ایران


عکسی که آژانس امنیت دریایی اندونزی از نفتکش ایرانی ام تی آرمان در حال حمل نفت به کشتی MTS Tinos با پرچم کامرون در ژوئیه گذشته منتشر کرد (رویترز)
عکسی که آژانس امنیت دریایی اندونزی از نفتکش ایرانی ام تی آرمان در حال حمل نفت به کشتی MTS Tinos با پرچم کامرون در ژوئیه گذشته منتشر کرد (رویترز)

یک مقام ارشد وزارت خزانه‌داری ایالات متحده گفت، آمریکا دریافته است که ایران با استفاده از تأمین کنندگان مالزیایی و شرکت‌های مستقر در مالزی نفت خود را به جنوب شرقی آسیا و نزدیکی سنگاپور منتقل می‌کند.
واشینگتن تحریم‌های سختی را علیه ایران و گروه‌های نیابتی‌اش اعمال کرده است تا این کشور را از سرمایه‌هایی که می‌گوید برای بی‌ثبات کردن خاورمیانه استفاده می‌کند، محروم کند.
ایران برای صادرات نفت و دور زدن تحریم‌های آمریکا به ناوگان نفتکش‌های خود مشهور به «ناوگان دریایی شبح» متعلق به طرف‌های ناشناخته و مرموز متکی است. تحریم‌ها از می ۲۰۱۹، یک سال پس از خروج دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور سابق آمریکا از توافق هسته ای، مانع از صادرات ایران شده است.
برایان نلسون، معاون وزیر خزانه‌داری در امور تروریسم و اطلاعات مالی و نیل مک‌براید، مشاور ارشد وزارت خزانه‌داری آمریکا از دوشنبه تا پنجشنبه در سنگاپور و مالزی حضور دارند.
این وزارت‌خانه در بیانیه‌ای اعلام کرد که حضور این دو مقام ارشد در جهت پیش‌برد اهداف وزارتخانه مبنی بر جلوگیری از کسب درآمد ایران و نیروهای نیابتی آن است.
به گزارش خبرگزاری فرانسه، این مقام که خواست نامش فاش نشود، گفت که فروش نفت تهران در شرق آسیا، گروه‌های مسلح متحد با آن از جمله حماس و حوثی‌ها را تأمین مالی می‌کند.
وزارت خزانه‌داری آمریکا تمرکز خود را بر گروه‌های شبه‌نظامی که از منطقه جنوب شرقی آسیا، به ویژه از طریق جمع‌آوری کمک‌های مالی و فروش نفت ایران تأمین مالی می‌شوند افزایش داده است.
این مقام گفت که ایالات متحده در تلاش است تا از تبدیل شدن مالزی به یک پایگاه که در آن گروه حماس بتواند هم کمک جمع‌آوری کند و سپس پول منتقل کند، جلوگیری کند.
وی ادامه داد: توقف این محموله‌های نفتی ضربه قاطعی به توانایی ایران برای تأمین مالی این حملات در سراسر جهان خواهد زد، از جمله حملات حوثی‌ها که در حال حاضر کشتی‌های تجاری را تهدید می‌کنند.
او افزود: «ما نگران ظرفیت حماس برای جمع‌آوری کمک‌های مالی در منطقه، از جمله در مالزی هستیم، بنابراین می‌خواهیم در مورد این نگرانی‌ها گفتگوی مستقیم داشته باشیم».
این مقام آمریکایی گفت که نگرانی‌های فزاینده‌ای مبنی بر تلاش‌های ایران و گروه‌های شبه‌نظامی وابسته آن برای جمع‌آوری کمک‌های مالی به ویژه از طریق خیریه‌ها وجود دارد.
به گزارش خبرگزاری رویترز، او همچنین بدون نام بردن از خیریه‌های مظنون اظهار کرد: «این که آن‌ها می‌خواهند از کمک‌هایی مالی که برای فلسطینی‌ها فرستاده می‌شود سوءاستفاده کرده و به تأمین مالی فعالیت‌های خشونت‌آمیز و بی‌ثبات‌کننده خود بپردازند، وحشتناک است».
این مقام همچنین گفت که ایالات متحده شاهد انتقال نفت ایران به نزدیکی سنگاپور و سپس از آنجا به سراسر منطقه است.
وزارت خزانه داری آمریکا در دسامبر ۲۰۲۳، چهارشرکت مستقر در مالزی را تحریم کرد و آنها را متهم به حمایت از تولید پهپادهای ایران کرد.


ترکیه: رفتار ایران کمکی به مبارزه با تروریسم نمی‌کند

نیروهای حزب کارگران کردستان در شمال عراق (آرشیویی - رویترز)
نیروهای حزب کارگران کردستان در شمال عراق (آرشیویی - رویترز)
TT

ترکیه: رفتار ایران کمکی به مبارزه با تروریسم نمی‌کند

نیروهای حزب کارگران کردستان در شمال عراق (آرشیویی - رویترز)
نیروهای حزب کارگران کردستان در شمال عراق (آرشیویی - رویترز)

ترکیه گفت که «دوستان ایرانی» علیرغم ارائه داده‌های اطلاعاتی دربارهٔ تحرکات و فعالیت‌های نیروهای خود در شمال عراق، در مبارزه با پ‌ک‌ک کمکی نمی‌کنند.
یاشار گولر، وزیر دفاع ترکیه دیروز (جمعه) گفت: «رویکرد ایرانی‌ها خوب نیست... ما با آنها صحبت می‌کنیم و اطلاعاتی (در مورد حزب کارگران) ارائه می‌کنیم و آنها به ما پاسخ می‌دهند: هیچی، کسی نیست». وی ادامه داد: «بدون شک ما ناراحت هستیم».
از سوی دیگر، گولر از همکاری بغداد در آستانه آغاز عملیات نظامی مورد انتظار ترکیه در شمال عراق ابراز خرسندی کرد، اگرچه دولت عراق هنوز حزب کارگران را در زمره «سازمان‌های تروریستی» قرار نداده است.
گولر با تأکید بر اینکه «سیستم‌های دفاعی برای محافظت از ترکیه کافی است»، گفت: «۶۰ هزار نفر ۲۴ ساعت شبانه‌روز و ۷ روز هفته در مرز کار می‌کنند».
روزنامه حریت که نزدیک به دولت ترکیه است، به نوبه خود گزارش داد که بغداد و اربیل (دولت اقلیم کردستان) در حال آماده شدن برای ایجاد نقاط مشترک در مرز عراق و سوریه و پایگاه‌هایی در نقاط استراتژیک نزدیک به مرز ترکیه با پشتیبانی لجستیکی آنکارا هستند.
وزارت دفاع ترکیه نیز به نوبه خود از کشته شدن ۳۲ شبه نظامی پ ک ک به عنوان بخشی از عملیات «قفل پنجه» در مناطق «هاکورک»، «گارا» و «هفتنین» در شمال عراق خبر داد.

 


بولتون به «الشرق الاوسط»: حمله به اصفهان اشتباه بود

بولتون به «الشرق الاوسط»: حمله به اصفهان اشتباه بود
TT

بولتون به «الشرق الاوسط»: حمله به اصفهان اشتباه بود

بولتون به «الشرق الاوسط»: حمله به اصفهان اشتباه بود

جان بولتون، مشاور سابق امنیت ملی آمریکا، حمله به اصفهان را «عملکرد بسیار محدود اسرائیل» و «اقدامی اشتباه» توصیف کرد.
بولتون در مصاحبه با «الشرق الاوسط» تأکید کرد که دلیل این واکنش محدود «فشار فوق‌العاده» از سوی دولت جو بایدن، رئیس‌جمهور آمریکا است.
بولتون حمله محدود را «اشتباه» اسرائیل دانست و افزود: «اگر قصد نشان دادن قدرت اسرائیل برای جلوگیری از حملات آینده ایران بود، مطمئن نیستم که آنها این مأموریت را انجام داده باشند».
این مقام سابق آمریکایی احتمال حملات بیشتر اسرائیل به ایران را رد نکرد، اما او هشدار داد که «یک واکنش ملایم ممکن است اسرائیل را در معرض خطر بیشتری قرار دهد، زیرا رژیم ایران ممکن است به این نتیجه برسد که اسرائیلی‌ها برای مقابله با آن جدی نیستند».
بولتون با انتقاد از فقدان هرگونه استراتژی آمریکا در خاورمیانه، بر لزوم مقابله با تهران و حلقه آتشی که با عوامل خود در منطقه ایجاد کرده است، تأکید کرد.
بولتون همچنین از اظهارات دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور پیشین آمریکا مبنی بر اینکه این حملات ایران در دوران ریاست وی رخ نمی‌داد، انتقاد کرد و گفت که ایرانی‌ها او را «سخنران بدون عمل» می‌دانند.


همگامی حزب‌الله با تنش اسرائیل و ایران

همگامی حزب‌الله با تنش اسرائیل و ایران
TT

همگامی حزب‌الله با تنش اسرائیل و ایران

همگامی حزب‌الله با تنش اسرائیل و ایران

حزب‌الله تنش بین اسرائیل و ایران را با تشدید نظامی کیفی و بی‌سابقه از جنوب لبنان همراهی کرد، جایی که دیروز چهارشنبه سرعت عملیات نظامی در دو سوی مرز افزایش یافت.
به گفته ارتش اسرائیل، واکنش این حزب به ترور فرماندهانش توسط اسرائیل در نتیجه هدف قرار دادن یک مرکز جدید ارتش و یک خودرو در شهرک عرب العرامشه در مرز با لبنان با دو پهپاد انفجاری و دو موشک ضد زره، منجر به مجروح شدن ۱۸ اسرائیلی شد.
این تعداد مجروحان از زمانی که حزب‌الله نبرد «پشتیبانی و حمایت از نوار غزه» را از جنوب لبنان آغاز کرد، بالاترین میزان مجروحیت در یک روز در اسرائیل به حساب می‌آید.
اسرائیل با بمباران گسترده چندین شهر جنوبی از جمله نزدیکی شهر بعلبک واکنش نشان داد. رسانه‌های محلی از ۳ حمله به دشت ایعات در غرب شهر بعلبک در شرق لبنان خبر دادند که تلفات جانی در پی نداشت.
در حالی که اسرائیل تصمیم گرفته به حمله اخیر ایران پاسخ دهد، ابراهیم رئیسی رئیس‌جمهور ایران در مراسم رژه نظامی دیروز که به مناسبت روز ارتش برگزار شد، گفت: «هرگونه حمله رژیم صهیونیستی به سرزمین‌های ما با پاسخ سخت مواجه خواهد شد».
بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، به وزرای خارجه بریتانیا و آلمان اطمینان داد که اسرائیل «حق دفاع را برای خود محفوظ می‌دارد».
دیوید کامرون، وزیر امور خارجه بریتانیا گفت که امیدوار است اسرائیل این را به گونه ای اجرا کند که تشدید تنش را به حداقل برساند.
ایالات متحده، اتحادیه اروپا و کشورهای گروه ۷ روز چهارشنبه اعلام کردند که قصد دارند تحریم‌ها علیه ایران را تشدید کنند، اقدامی که هدف آن آرام کردن اسرائیل و مهار واکنش این کشور به حملات شنبه گذشته ایران است.


برایان هوک به «الشرق الاوسط»: دولت بایدن براساس «قواعد ایران» بازی می‌کند

براين هوك
براين هوك
TT

برایان هوک به «الشرق الاوسط»: دولت بایدن براساس «قواعد ایران» بازی می‌کند

براين هوك
براين هوك

برایان هوک نماینده سابق آمریکا در امور ایران، دولت جو بایدن را به عدم تدوین استراتژی در منطقه «شعله‌ور» خاورمیانه متهم کرده و آتش‌ها و تنش‌های این منطقه را ساخته و پرداخته ایالات متحده و ناشی از اقدام این دولت در به حاشیه راندن شرکای خود و ایجاد خلأ برشمرد که ایران و گروهک تروریستی داعش از آن بهره‌برداری کردند.
برایان هوک در گفت و گوی اختصاصی با روزنامه «الشرق الاوسط»، با بیان این که پاسخ آمریکا به حملات «گروه‌های نیابتی ایران» در منطقه، در حفاظت از نیروهای کشورش ناکام مانده، عنوان کرد که «ایران بهای حملات خود را به نحو لازم پرداخت نکرده» و ایالات متحده نیز سیاست بازدارندگی علیه تهران را باخته چرا که «بر اساس قواعد ایران» بازی می‌کند.
وی تأکید کرد، دولت بایدن شماری اشتباه را مرتکب شده از جمله این که نام حوثی‌ها را از فهرست تروریسم خود برداشته و همچنین «طرح صلح روشنی در خاورمیانه» ارائه نکرده آن گونه که دونالد ترامپ رئیس‌جمهوری پیشین آمریکا پیشتر چنین کاری را انجام داده بود.
هوک دربارهٔ روابط پرتنش دولت کنونی آمریکا با بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل نیز، ضمن تأکید بر این که چنین تنش‌هایی «شخصی» و به دلیل «انزجار» از نتانیاهو بوده، افزود: ما اقدام به شخصی‌سازی اختلافات خود در سیاست خارجی کرده‌ایم.

متن کامل مصاحبه را می‌خوانید:

حملات گروه‌های نیابتی ایران

  • نیروهای نیابتی ایران حملات خود را علیه منافع آمریکا در منطقه تشدید کرده‌اند و از اکتبر تاکنون بیش از ۱۷۰ حمله انجام شده است که برخی از آنها به کشته شدن نیروهای آمریکایی منجر شده است. به نظر شما واکنش آمریکا به آن کافی بوده است؟

- پاسخ آمریکا در حفاظت از نیروهای آمریکایی در منطقه ناکام مانده است. همان‌طور که اشاره کردم، پس از ۱۷۵ حمله، ایالات متحده ۱۱ بار پاسخ داد. این عدم توازن، محیط بسیار تساهلی را برای رژیم ایران و نیروهای نیابتی‌اش ایجاد می‌کند، زیرا وقتی این تعداد حمله وجود دارد و ایالات متحده با بمباران ساختمان‌های خالی، بدون ضربه زدن به خود رژیم ایران، به حداقل پاسخ می‌دهد، این امر حملات بیشتر را تشویق می‌کند. فکر می‌کنم در دوران دولت بایدن، بیش از ۲۰۰ حمله صورت گرفته است که ۱۷۰ مورد آن از نوامبر گذشته است. ایالات متحده سیاست بازدارندگی خود علیه رژیم ایران را از دست داده است.

  • برخی از اعضای کنگره خواستار حمله مستقیم به رژیم ایران هستند. آیا از این ایده حمایت می‌کنید؟

- رژیم ایران سازماندهی می‌کند و تجهیزاتی را در اختیار عوامل خود قرار می‌دهد تا برای آنها جان خود را از دست بدهند. در نتیجه، رژیم ایران هرگز احساس نکرد که بهای کاری را که در این «فضای خاکستری» انجام می‌دهد، پرداخت کرده است. از این رو تعدادی از اعضای کنگره خواستار پیروی از سلسله فرماندهی و پاسخ مستقیم به رژیم ایران شدند.
حق با شماست؛ این خواسته‌ها پس از کشته شدن ۳ سرباز آمریکایی در اردن توسط یک مأمور ایرانی و حملات دیگری که در مورد آنها صحبت کردیم، رخ داد. در آن زمان تعدادی از اعضای کنگره خواستار مسئول دانستن رژیم ایران در قبال اقدامات خود شدند. یکی از کارهایی که ما در دولت ترامپ انجام دادیم این بود که یک بیانیه عمومی دادیم که به ایران اجازه نمی‌دهیم «سیاست انکار» را نسبت به نمایندگان خود دنبال کند. اگر یکی از عوامل حمله ای به آمریکا یا متحدانش انجام دهد، ما رژیم ایران را مسئول می‌دانیم، زیرا این رژیم است که همه این عوامل را در منطقه سازماندهی، آموزش و تأمین مالی می‌کند و دلیل اصلی عدم ثبات در خاورمیانه هستند.
بنابراین علاقه مندم دولت بایدن هم همین اعلامیه را انجام دهد، به این معنی که بین ایران و نمایندگانش فرقی قائل نشود. من معتقدم که در نتیجه این سیاست، شما در موقعیت بهتری برای بازدارندگی رژیم ایران خواهید بود. من مطلقاً شک ندارم که رژیم ایران از سیاست خارجی دولت بایدن در خاورمیانه لذت می‌برد، زیرا ما قدرت بازدارندگی خود را از دست داده‌ایم.

  • پس آیا از حملات مستقیم در داخل ایران حمایت می‌کنید؟

- من مانند گذشته با گزارش‌های اطلاعاتی آشنا نیستم؛ بنابراین، این تصمیم دولت بایدن است. با این حال، تعدادی از دارایی‌های ایران در خاورمیانه وجود دارند که به حمایت از سازمان‌های تروریستی، مانند حوثی‌ها، ادامه می‌دهند. حوثی‌ها ۳۰ درصد کانتینرهای حمل و نقل جهان را متوقف کردند. واضح است که بدون رژیم ایران، حوثی‌ها نمی‌توانستند عملیات کشتیرانی بین‌المللی را به روشی که انجام دادند متوقف کنند؛ بنابراین، من فکر می‌کنم تعدادی گزینه وجود دارد که دولت بایدن باید آنها را اجرا کند، اما آمادگی انجام این کار را ندارد.

  • منظورتان این است که واکنش آمریکا باید شامل هدف قرار دادن شخصیت‌های خاص باشد؟ همان‌طور که دولت ترامپ مثلاً با قاسم سلیمانی انجام داد؟

-همان‌طور که اشاره کردم مثل قبل با گزارش‌های اطلاعاتی آشنا نیستم. اما چیزی که من می‌دانم این است که دولت بایدن منابع مالی رژیم مانند نفت را هدف قرار نداده است. در مورد بازدارندگی نمایندگان ایران جدی نبود و کاری نکرد که رژیم ایران بهای مستقیمی را بپردازد. لیستی از گزینه‌ها در اختیار وزارت دفاع قرار دارد. اما احساس می‌کنم در کاخ سفید، نظریه تنش‌زدایی با هدف تنش‌زدایی وجود دارد. این دقیقاً همان نوع سیاست خارجی است که رژیم ایران در آن برتری دارد.
من سیاست خارجی تشدید تنش را به تنش زدایی ترجیح می‌دهم، زیرا تمرکز فعلی دولت بایدن بر گفت و گو و تعامل با ایرانی‌ها در مکان‌هایی مانند عمان و وین است که بدون تقویت تحریم‌های نفتی که منجر به افزایش ۸۰ درصدی منابع نفتی شد. زمانی که ما در کاخ سفید بودیم، این منابع ۸۰ درصد کاهش یافت. به یاد دارم که رئیس‌جمهور روحانی گفت تحریم‌های ما ۲۰۰ میلیارد دلار برای نظام هزینه داشته است. در دوران دولت بایدن، رژیم ایران شاهد افزایش ۱۰۰ میلیارد دلاری منابع بود. آنها این پول را خرج حوثی‌ها، حزب‌الله، حماس و عوامل آنها در عراق و سوریه کردند که نیروهای آمریکایی را هدف قرار دادند و کشتند. این یک سیاست بسیار خطرناک است که دولت بایدن باید آن را تغییر دهد.

پیامدهای «عقب‌نشینی آمریکا»

  • به‌طور کلی به سیاست خاورمیانه ای بایدن اشاره کردید. اما با توجه به ه وضعیت ناپایدار کنونی خاورمیانه آن را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

- اینها آتشی است که خود ما ساخته‌ایم. دولت بایدن به قدرت رسید و شرکای عرب سنی ما و اسرائیل را به حاشیه راند. هر بار که آمریکا بین ما و این کشورها فاصله می‌گذارد، این پیام را به سازمان‌های تروریستی در خاورمیانه می‌دهد که خلاء وجود دارد و آمریکا در حال عقب‌نشینی است. این کار را در دوره پرزیدنت اوباما انجام داد که از منطقه خارج شد و ایران و داعش این خلاء را پر کردند. سال‌ها بعد ایران و داعش دوباره بازگشتند تا خلاء را پر کنند. این چیزی است که قبلاً در سیاست خارجی دیده‌ایم.
سیاست خارجی دولت اوباما امروز در دولت بایدن تکرار می‌شود. «محور مقاومت» ایران قوی‌تر شده است. اکنون داعش پس از نابودی توسط رئیس‌جمهور ترامپ، دوباره ظاهر می‌شود؛ بنابراین، من دوست دارم سیاست خارجی مشابه دولت ترامپ ببینم، زیرا موفقیت‌آمیز بود و فکر نمی‌کنم کسی مخالف این دیدگاه باشد که خاورمیانه امروز به دلیل نبود یک خط مشی خارجی موفق آمریکایی در آتش است.

  • در اینجا باید از سیاست آمریکا در قبال اسرائیل بپرسیم. واضح است که نتانیاهو با وجود هشدارهای دولت بایدن قصد حمله به رفح را دارد و این موضوع را به صراحت به آنتونی بلینکن وزیر امور خارجه اعلام کرد. این تنش در روابط بین دولت بایدن و نتانیاهو را چگونه می‌بینید؟

-به نظر من برخی از این تنش‌ها شخصی است. بیزاری از نخست‌وزیر نتانیاهو وجود دارد. من معتقدم که ما اختلافات سیاست خارجی خود را شخصی کرده و آنها را به یک نفر تقلیل داده‌ایم، بی بی نتانیاهو. اما من معتقدم که مردم اسرائیل در حال حاضر از ساختار امنیتی جدیدی در منطقه حمایت می‌کنند که از تکرار ۷ اکتبر جلوگیری می‌کند. و اسرائیل در حال انجام این کار است. حماس در ۷ اکتبر به اسرائیل اعلام جنگ کرد و اسرائیل این جنگ را انجام داد و آن را تا رسیدن به پیروزی ادامه خواهد داد، همان‌طور که اسرائیل آن را تعریف می‌کند.
سال انتخابات است، و من فکر می‌کنم که سیاست شروع به ایفای نقش بزرگی در تصمیم‌گیری‌های سیاست خارجی آمریکا در مکان‌هایی مانند میشیگان کرده است. من ترجیح می‌دهم بیشتر از اسرائیل حمایت کنیم تا ۷ اکتبر تکرار نشود.

  • با توجه به همه اینها؛ آیا فکر می‌کنید که حمله به رفح در حال حاضر گام درستی است؟

- این تصمیمی است که بر عهده ارتش اسرائیل و رهبری در اسرائیل است. بر اساس اقدامات آنها روشن است که آنها معتقدند تا زمانی که توانایی‌های مبارزان حماس را کاهش دهند یا آنها را از بین ببرند باید به جنگ ادامه دهند. یادم می‌آید که قبل از ۷ اکتبر آماری را دیدم که نشان می‌داد بین ۳۵ تا ۵۰ هزار فروند از این جنگنده‌ها وجود دارد و فکر نمی‌کنم اسرائیل حتی به هدف قرار دادن همه آنها نزدیک شده باشد. چیزی که من می‌دانم این است که اسرائیل هرگز در موقعیتی قرار نمی‌گیرد که مورد حمله قرار گیرد، همان‌طور که در ۷ اکتبر اتفاق افتاد. من معتقدم که آنها اکنون تصمیمات نظامی تاکتیکی می‌گیرند تا اطمینان حاصل کنند که آنچه رخ داده تکرار نخواهد شد.

قراردادن حوثی‌ها در لیست تروریسم

  • برگردیم به یکی از نکاتی که در پاسخ‌هایتان اشاره کردید، از طرح جامع صلح در منطقه صحبت کردید. در اینجا من برخی از انتقادات وارده به دولت بایدن را ارائه می‌کنم که دولت بایدن را متهم به عقب‌نشینی از سیاست‌های خارجی ترامپ می‌کند، مانند حذف حوثی‌ها از لیست تروریسم، یا عدم تلاش برای تحکیم «توافق‌های ابراهیم». آیا با این اتهامات موافقید؟

- شکی نیست که در دولت ترامپ، خاورمیانه را در موقعیت بهتری نسبت به آنچه در آن یافتیم، رها کردیم. اکنون، ما اینجا هستیم، حدود سه سال و نیم بعد، و همان‌طور که قبلاً گفتم، خاورمیانه در حال سوختن است.
من معتقدم که دولت بایدن در ابتدا چندین اشتباه مرتکب شد که اکنون سعی در اصلاح آنها دارد. یکی از اولین گام‌هایی که او پس از به دست گرفتن قدرت برداشت، حذف نام حوثی‌ها به عنوان یک سازمان تروریستی خارجی بود. این اقدام شامل مواردی است که مایک پمپئو و من برای آن اصرار داشتیم، زیرا واضح است که حوثی‌ها تمام تعاریف قانونی یک سازمان تروریستی خارجی را رعایت می‌کنند. حذف این طبقه‌بندی اشتباه بود.
زمانی که پرزیدنت ترامپ روی کار آمد، جرد کوشنر را به عنوان فرستاده به خاورمیانه منصوب کرد و ما یک طرح صلح چند صد صفحه ای با چشم‌انداز اقتصادی و سیاسی ارائه کردیم. پرزیدنت بایدن نه فرستاده‌ای برای خاورمیانه منصوب کرد و نه طرحی برای صلح برای خاورمیانه ارائه کرد. او همچنین یک سخنرانی در مورد خاورمیانه ایراد نکرد، منظور من هیچ سخنرانی راهبردی است، همان‌طور که رئیس‌جمهور ترامپ ۵ ماه پس از به قدرت رسیدن وقتی به پادشاهی عربی سعودی رفت.
بنابراین، هیچ فرستاده‌ای برای خاورمیانه و هیچ طرح صلحی برای خاورمیانه وجود نداشت. هیچ حس استراتژیکی وجود نداشت. همه این نکات، ارکان اساسی یک سیاست خارجی مؤثر را تشکیل می‌دهند. اکنون، دولت سیاست خارجی آمریکا بسیار واکنشی شده است.
ما با قواعد ایران بازی می‌کنیم. من معتقدم که ایران خود حرکت‌ها را تنظیم می‌کند، چه از طریق حزب‌الله باشد و چه از طریق حوثی‌ها. به نظر می‌رسد که ما هر روز در پاسخ به یک تحریک جدید از خواب بیدار می‌شویم. ما در خط دفاعی هستیم و طرف مقابل در حمله است. ما باید این پویایی را اصلاح و معکوس کنیم. تا زمانی که این کار را انجام ندهیم، فکر می‌کنم شما همچنان شاهد شعله‌ور بودن خاورمیانه خواهید بود.

  • پس به نظر می‌رسد شما به صراحت می‌گویید آمریکا در خاورمیانه استراتژی ای ندارد؟

-من هیچ مدرکی دال بر استراتژی دولت بایدن در خاورمیانه ندیده‌ام و می‌خواهم مثالی از آن بزنم: اولین سفر خارجی پرزیدنت ترامپ به خاورمیانه بود. وی در ریاض در برابر ۵۵ کشور عربی و مسلمان سخنرانی کرد. این سخنرانی همان استراتژی است که ما در طول ۴ سال اجرا کرده‌ایم. ای کاش رئیس‌جمهور بایدن در زمان روی کار آمدن خود سخنرانی مشابهی انجام می‌داد. ای کاش او یک فرستاده ویژه برای خاورمیانه تعیین می‌کرد و ای کاش یک طرح صلح ارائه می‌کرد. اما همه این موارد وجود نداشت.
در غیاب آن، افرادی که برای رئیس‌جمهور کار می‌کنند، استراتژی جامعی برای اجرای آن مانند زمان من ندارند؛ بنابراین من فکر می‌کنم اینها برخی از مسائل اساسی است که باید به آنها پرداخت.

بازگشت ترامپ

  • آخرین سؤال من در مورد انتخابات است: به نظر شما ترامپ پیروز می‌شود؟ آیا در صورت پیروزی به تیم او در کاخ سفید خواهید پیوست؟

- مردم آمریکا در ماه نوامبر به این سؤال پاسخ خواهند داد. من سعی می‌کنم از تحلیل سیاسی دوری کنم. نیمه‌های زیادی از این دیدار باقی مانده است. با این حال، آنچه می‌توانم بگویم این است که ایالات متحده در ۲۰ سال گذشته برای یافتن سیاست خارجی مناسب در خاورمیانه تلاش کرده است. من فکر می‌کنم پرزیدنت ترامپ سیاست درستی را پیدا کرد، همان‌طور که در ریاض و در طول دوران ریاست‌جمهوری خود بیان کرد و تیم خوبی را گرد هم آورد که روی این استراتژی کار می‌کردند. ما توانستیم داعش را شکست دهیم و نفوذ و گسترش ایران را معکوس کنیم. ما یک طرح صلح بسیار معتبر بین اسرائیلی‌ها و فلسطینی‌ها ارائه کردیم. من فکر می‌کنم بسیاری از اینها هنوز هم معتبر و واقعی هستند؛ بنابراین، من می‌خواهم شاهد بازگشت به آن باشم. من فکر می‌کنم دولت بایدن در حال حرکت به این سمت است که من از دیدن آن خوشحالم. اما هنوز راه زیادی در پیش است.


«جامعه بهایی»: بولدوزرهای ایرانی حتی پس از مرگ هم ما را تعقیب می‌کنند

گورستان خاوران در جنوب شرق تهران (X)
گورستان خاوران در جنوب شرق تهران (X)
TT

«جامعه بهایی»: بولدوزرهای ایرانی حتی پس از مرگ هم ما را تعقیب می‌کنند

گورستان خاوران در جنوب شرق تهران (X)
گورستان خاوران در جنوب شرق تهران (X)

مقامات ایرانی تا خود قبر هم بهائی‌ها را تعقیب می‌کنند؛ اقلیتی که برای چهار دهه از آزار و اذیت و ممنوعیت قانونی رنج برده‌اند.
خبرگزاری فرانسه روز جمعه اعلام کرد که بولدوزرهایی که از سوی مقامات تهران به محل دفن بهایی‌ها فرستاده شده بود، نوشته‌ها، گل‌ها و سنگ قبرها را تخریب کردند.
پیروان بزرگ‌ترین اقلیت مذهبی غیرمسلمان در ایران معتقدند آنچه رخ داده «نقض مقدسات جدید آنها و ادامه آزار و شکنجه آنها حتی پس از مرگ است».
بهائیت یک گرایش معنوی نسبتاً جدید است که به اوایل قرن نوزدهم در ایران بازمی‌گردد. بهائیان در ایران از تبعیض در زندگی روزمره خود شکایت دارند که این امر آنها را در تجارت و حتی دفن مردگان خود با مشکل مواجه می‌کند.
آنها همچنین شکایت دارند که به‌طور سیستماتیک از دسترسی به آموزش عالی در ایران محروم می‌شوند.
به گفته سازمان «جامعه جهانی بهائی» که مسئولیت دفاع از حقوق این اقلیت مذهبی را بر عهده دارد و در ایران ممنوع الفعالیت است: در گورستان خاوران در جنوب شرق تهران بین ۳۰ تا ۴۵ نفر بهائی مدفون هستند که چندی پیش درگذشتند.

آزار و اذیت تاریخی

این سازمان گزارش می‌دهد که جامعه بهایی از زمان پیروزی «انقلاب اسلامی» در سال ۱۹۷۹ مورد آزار و اذیت و تبعیض سیستماتیک قرار گرفته است. برخلاف دیگر اقلیت‌های مذهبی، قانون اساسی ایران، دین بهائی را که پیروان آن از تحصیلات عالی محروم هستند و در مجلس نماینده‌ای ندارند، به‌رغم اختصاص پنج کرسی برای سایر اقلیت‌های مذهبی غیرمسلمان، آن را به رسمیت نمی‌شناسد.
بهائیان تأکید می‌کنند که آنها از انواع مختلف آزار و اذیت و یورش به شرکت‌های خود و همچنین مصادره اموال و دستگیری آنها رنج می‌برند.
پس از «انقلاب اسلامی» در ایران، مقامات دو محل دفن متعلق به بهائیان را تحت کنترل درآوردند و آنها را مجبور به دفن مردگان خود در خاوران محل دفن زندانیان سیاسی در سال ۱۹۸۸ دفن کردند.
سیمین فهندژ، نماینده جامعه جهانی بهایی در سازمان ملل متحد معتقد است که «آنها می‌خواهند جامعه بهایی را از هر طریق ممکن تحت فشار قرار دهند».

تشدید سرکوب

نماینده جامعه جهانی بهائی در سازمان ملل، می‌گوید: «این واقعیت که آنها (مقامات جمهوری اسلامی) مردگان را هدف قرار داده‌اند نشان می‌دهد که انگیزه این اقدام، آزار و اذیت مذهبی است و نه مقابله با تهدیدی برای امنیت ملی یا جامعه».
دفتر بین‌المللی آزادی مذهبی وابسته به وزارت امور خارجه آمریکا، «تخریب» حداقل ۳۰ قبر را محکوم کرد و گفت که بهائیان در ایران هنوز «با نقض حق خود برای دفن مردگان خود مواجه هستند».
تخریب گورستان‌ها در حالی صورت می‌گیرد که ایران سرکوب پیروان بهائی را تشدید می‌کند که به گفته نمایندگان آنها تعداد آنها در کشور صدها هزار نفر تخمین زده می‌شود.
مهوش ثابت ۷۱ ساله و فریبا کمال‌آبادی ۶‬۱ ساله، از شخصیت‌های ارشد جامعه بهائی ایران، ۹ مردادماه ۱۴۰۱ توسط نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی بازداشت شده و هم‌اکنون در حال گذراندن محکومیت‌های ۱۰ ساله خود هستند.
وزارت امور خارجه آمریکا همچنین اظهار کرد که «مصادره اموال بهاییان به میزان قابل توجهی افزایش یافته و توسل به محاکمات ساختگی برای صدور احکام حبس طولانی برای بهائیان افزایش یافته است».
حداقل ۷۰ بهایی در بازداشت موقت یا در زندان هستند، در حالی که ۱۲۰۰ نفر از آنها تحت تعقیب قضایی یا مجازات‌های سخت قرار دارند.
جاوید رحمان، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر در ایران، این هفته به شورای حقوق بشر سازمان ملل متحد در ژنو گفت که از «آزار و اذیت مداوم، دستگیری‌های خودسرانه و تعرض به اعضای جامعه بهائی» بسیار مضطرب و شوکه شده است.
فهندژ با اشاره به اعتراضات سراسری سپتامبر ۲۰۲۲ معتقد است که «رفتاری که با بهائیان می‌شود ارتباط تنگاتنگی با وضعیت عمومی حقوق بشر در کشور دارد. تشدید سرکوب همزمان با بدتر شدن وضعیت عمومی حقوق بشر در ایران است. مقامات به دنبال حذف هر گونه مخالفت هستند.


ایران به دنبال اجتناب از «تله» جنگ همه‌جانبه با اسرائیل

ایران به دنبال اجتناب از «تله» جنگ همه‌جانبه با اسرائیل
TT

ایران به دنبال اجتناب از «تله» جنگ همه‌جانبه با اسرائیل

ایران به دنبال اجتناب از «تله» جنگ همه‌جانبه با اسرائیل

دو منبع آمریکایی و اسرائیلی اعلام کردند که ایران به دنبال اجتناب از «تله» جنگ همه‌جانبه با اسرائیل و ایالات متحده و «جلوگیری از عواقب هرگونه جنگ بین اسرائیل و حزب‌الله» است.
به گزارش رویترز، حسن نصرالله، دبیرکل حزب‌الله لبنان به اسماعیل قاآنی، فرمانده نیروی سپاه قدس ایران اطمینان داده‌است که نمی‌خواهد ایران در جنگ با اسرائیل یا آمریکا درگیر شود.
نصرالله در این ملاقات به قاآنی گفته‌است که «حزب‌الله به تنهایی خواهد جنگید». رویترز همچنین به نقل از یک منبع ایران گزارش داد که نصرالله گفته‌است: «این مبارزه ما است».
خبرگزاری رویترز به نقل از «هفت منبع» خود گزارش داد فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران ایران در ماه فوریه در سفر به لبنان و گفت و گو با دبیرکل حزب‌الله دربارهٔ احتمال حمله همه‌جانبه اسرائیل به لبنان صحبت کرده‌است.
پیش از آن، قاآنی در نشستی در تهران با رهبران شماری از گروه‌های شبه‌نظامی در یمن، عراق، سوریه، حزب‌الله لبنان شرکت کرد و در پایان این نشست، همه شرکت‌کنندگان توافق کردند که «اسرائیل می‌خواهد جنگ را گسترش دهد و باید از افتادن در این تله خودداری کرد؛ زیرا حضور نیروهای آمریکایی اضافی در منطقه را توجیه خواهد کرد».
یک مقام ارشد اسرائیلی با این دیدگاه موافق بود که ایران به دنبال جنگ همه‌جانبه نیست و به واکنش محدود تهران به حمله اسرائیل به حماس اشاره کرد.
این مقام گفت: «به نظر می‌رسد آنها یک تهدید نظامی واقعی را احساس می‌کنند. اما ممکن است لازم باشد این تهدید معتبرتر شود».


اروپا به ایران بابت ارسال موشک به روسیه هشدار داد

اورسولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا روز سه‌شنبه در پارلمان اروپا در استراسبورگ (أ.ف.ب)
اورسولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا روز سه‌شنبه در پارلمان اروپا در استراسبورگ (أ.ف.ب)
TT

اروپا به ایران بابت ارسال موشک به روسیه هشدار داد

اورسولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا روز سه‌شنبه در پارلمان اروپا در استراسبورگ (أ.ف.ب)
اورسولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا روز سه‌شنبه در پارلمان اروپا در استراسبورگ (أ.ف.ب)

در حالی که اتحادیه اروپا به ایران هشدار داده‌است که در صورت ادامه ارسال موشک‌های بالستیک به روسیه با تحریم‌های اقتصادی بیشتری روبرو خواهد شد، ایالات متحده یک گروه مرتبط با ایران را تحریم کرد.
اورسولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا روز سه‌شنبه در پارلمان اروپا در استراسبورگ گفت: اگر ایران موشک‌های بالستیک به روسیه بدهد، ما آماده هستیم با تحریم‌های اضافی پاسخ دهیم.
اتخاذ تدابیر جدید و گسترده برای بازدارندگی روسیه از ارائه محموله‌های تسلیحاتی از جمله موشک‌های بالستیک، در دستور کار نشست سران اتحادیه اروپا قرار خواهد گرفت که رهبران آن بین ۲۱ تا ۲۲ مارس در بروکسل با یکدیگر دیدار خواهند کرد.
خبرگزاری رویترز گزارش داد که پیش‌نویس قطعنامه‌های اجلاس آتی اروپا نشان می‌دهد که «گزارش‌هایی مبنی بر اینکه ایران ممکن است موشک‌های بالستیک و فناوری مربوط به آن را برای استفاده علیه اوکراین به روسیه ارسال کند، بسیار نگران‌کننده است».
این گزارش افزود: اتحادیه اروپا آماده است تا با هماهنگی شرکای بین‌المللی به سرعت پاسخ دهد و اقدامات جدید و بزرگی را علیه ایران انجام دهد.
ماه گذشته، مسکو و تهران گزارش‌های مطبوعاتی مبنی بر دستیابی روسیه به ۴۰۰ موشک بالستیک کوتاه برد فاتح-۱۱۰ از ایران را تکذیب کردند.
این در حالی است که روز سه شنبه، آمریکا با هماهنگی بحرین، ۳ فعال و یک عامل مالی مرتبط با «تیپ‌های اشتر» مرتبط با ایران را که واشینگتن آن را در فهرست گروه‌های تروریستی قرار می‌دهد، در فهرست تحریم‌ها قرار داد.
این چهار نفر در ایران ساکن هستند و دولت آمریکا آنها را به «صدور تهدیدهای بی‌ثبات کننده از ایران به شرکای منطقه ای» متهم کرد.
این فهرست شامل حسین احمد عبدالله احمد حسین الدمامی، علی عبدالنبی احمد ابراهیم الشوفه، حسن احمد راضی حسین سرحان و عیسی صالح عیسی محمد سلمان است.
این افراد از بحرین به ایران فرار کرده بودند تا از محکومیت‌های زندانی که در سال ۲۰۱۸ علیه آنها به دلیل فعالیت‌های مرتبط با تروریسم صادر شده بود بگریزند.
وزارت خزانه داری ایالات متحده این چهار نفر را به «ارائه کمک‌های مادی، پشتیبانی فنی و کالاها و خدمات به کتائب الاشتر» متهم کرد.


کاخ سفید وضعیت اضطراری علیه ایران را تمدید کرد

رئیس جمهور جو بایدن در پایگاه نیروی هوایی اندروز مریلند دوشنبه گذشته (AP)
رئیس جمهور جو بایدن در پایگاه نیروی هوایی اندروز مریلند دوشنبه گذشته (AP)
TT

کاخ سفید وضعیت اضطراری علیه ایران را تمدید کرد

رئیس جمهور جو بایدن در پایگاه نیروی هوایی اندروز مریلند دوشنبه گذشته (AP)
رئیس جمهور جو بایدن در پایگاه نیروی هوایی اندروز مریلند دوشنبه گذشته (AP)

کاخ سفید اعلام کرد جو بایدن رئیس‌جمهوری آمریکا، وضعیت اضطراری ملی مربوط به مقابله با تهدید غیرمعمول و فوق‌العاده ایران را به مدت یک سال دیگر تمدید کرد.
بایدن همچنین بر حفظ تحریم‌های جامع علیه تهران برای پاسخ به تهدیدات این کشور علیه امنیت ملی آمریکا تأکید کرد.
رئیس‌جمهور آمریکا در پیامی به کنگره ایالات متحده با بیان این که «اقدامات و سیاست‌های ایران، همچنان تهدیدی غیرعادی و فوق‌العاده علیه امنیت ملی، سیاست خارجی و اقتصاد آمریکا ایجاد می‌کند»، وضعیت اضطراری ملی را در قبال ایران، به مدت یک سال دیگر تمدید کرد.
طبق پیام بایدن، وضعیت اضطراری ملی آمریکا در قبال ایران که اولین بار در ۱۵ مارس ۱۹۹۵ اعلام شد، تا ۱۵ مارس ۲۰۲۴ ادامه می‌یابد.
این اقدام حدود یک هفته پس از تهدید آمریکا مبنی بر اتخاذ اقدامات آتی در صورت امتناع تهران از همکاری با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و پاسخ ندادن به فعالیت‌ها در مکان‌های اعلام‌نشده و «ممانعت» از کار آژانس بین‌المللی انرژی اتمی صورت می‌گیرد.
همچنین حدود یک هفته پس از نشست شورای حکام بین‌المللی انرژی اتمی، تهران نامه‌ای را که به آژانس سازمان ملل ارسال کرده بود، فاش کرد و خواستار ارائه توضیحات در مورد سایت‌های مخفی شد.
در این نامه آمده‌است: «ایران بارها اعلام کرده‌است که طبق توافق پادمان جایی برای گزارش دادن ندارد».
او در انجام این کار، از اتکای آژانس به آنچه که آن را «اتهامات» و «اطلاعات غیرقابل اعتماد» از اسرائیل توصیف کرد، انتقاد کرد.
پنج سال پیش، آژانس بین‌المللی انرژی اتمی تحقیقاتی را دربارهٔ فعالیت‌هایی آغاز کرد که ایران پس از انتشار اسنادی گزارش نداده بود. اسرائیل در آوریل ۲۰۱۸ اعلام کرد این اسناد را پس از عملیات در تهران به دست آورده بود و آنها را «آرشیو هسته ای ایران» نامید.
ایران گفت که «ابهام» در تحقیقات بین‌المللی به دلیل «اتهاماتی است که عمدتاً از طرف شخص ثالث بد نیت، یعنی رژیم اسرائیل سرچشمه می‌گیرد».
بسته شدن تحقیقات یکی از مهم‌ترین شروط ایران برای پذیرش پیش نویس پیشنهادی اتحادیه اروپا برای تکمیل مذاکرات هسته ای بود که در سپتامبر ۲۰۲۲ به بن‌بست رسید.