آغاز به کار سفارت آذربایجان در اسرائیل در میانه تنش با ایران

کوهن از باکو خواست برای مقابله با تهران همکاری کند.. بایراموف خواستار حمایت در برابر «اشغال ارمنستان» شد

آغاز به کار سفارت آذربایجان در اسرائیل در میانه تنش با ایران
TT

آغاز به کار سفارت آذربایجان در اسرائیل در میانه تنش با ایران

آغاز به کار سفارت آذربایجان در اسرائیل در میانه تنش با ایران

جیحون بایراموف وزیر خارجه جمهوری آذربایجان سفارت کشور خود را در اسرائیل بعد از گذشت ۳۰ سال از آغاز روابط رسمی میان دو طرف افتتاح کرد؛ تحولی که می‌تواند بحران اعتماد بین باکو و همسایه جنوبی آن تهران را تشدید کند.
بایراموف صبح چهارشنبه وارد تل‌آویو شد و سلسله نشست‌های خود را با رهبران سیاسی و گروهی از اقتصاددانان آغاز کرد. وی قصد دارد برای دیدار با محمود عباس، رئیس تشکیلات فلسطین، به رام‌الله سفر کند.
وزیر امور خارجه جمهوری آذربایجان با الی کوهن وزیر امور اسرائیل نیز دیدار کرد و در نشست مشترک خبری، گشایش پروازهای مستقیم بین باکو ـ تل آویو، همکاری در زمینه کشاورزی و مدیریت آب و توسعه مناسبات در زمینه علمی، آموزشی، فرهنگی و گردشگری را از جمله موارد تعمیق روابط بین دو طرف ذکر کرد.
کوهن همچنین اظهار کرد که «پس از چند هفته، او یک مأموریت مهم اقتصادی را برای انجام یک سفر رسمی به آذربایجان بر عهده خواهد داشت».
الی کوهن، وزیر خارجه اسرائیل با بیان این که افتتاح سفارت آذربایجان در اسرائیل را «شاهدی بر جهش در روابط راهبردی» دانست و گفت که این اقدام، دلیل بیشتری بر استحکام روابط بین دو طرف است. وی افزود: آذربایجان کشوری مسلمان است و موقعیت استراتژیک آن باعث می‌شود که روابط بین ما از اهمیت و پتانسیل بالایی برخوردار باشد.
وزیر خارجه اسرائیل گفت «با وزیر خارجه آذربایجان دربارهٔ تشکیل جبهه یکپارچه علیه ایران توافق کردم. دربارهٔ تقویت همکاری در زمینه‌های اقتصادی امنیت انرژی و ابتکار گفت و گو کردیم».
بایراموف گفت: یک هدف مشترک برای دو کشور وجود دارد و آن همکاری برای دستیابی به یک مشارکت استراتژیک است که به صلح، ثبات و رفاه منطقه کمک می‌کند.
وی افزود: یک اقلیت مهم یهودی در آذربایجان وجود دارد و همراه با شهروندان اسرائیلی آذری الاصل در حال ایجاد یک مشارکت واقعی با ابعاد سیاسی، امنیتی، اقتصادی و فرهنگی (...) است.
بایراموف اشاره کرد که اسرائیل برای حفظ امنیت و تمامیت ارضی به کشورش کمک‌های بزرگ و مهمی ارائه می‌کند و به دنبال بازگرداندن سرزمین‌های اشغال شده توسط ارمنستان است.
وی گفت: جهشی در همکاری‌های اقتصادی وجود دارد زیرا ارزش مبادلات تجاری در سال ۲۰۲۲ ۸۵ درصد افزایش یافت.
۱۱۴ شرکت اسرائیلی در آذربایجان فعالیت می‌کنند و اسرائیل ۳۰ درصد نفت خود را از آذربایجان خریداری می‌کند و از تخصص فنی بالایی برخوردار است.
اسرائیل یکی از اولین کشورهایی بود که آذربایجان را در سال ۱۹۹۱ به رسمیت شناخت و در سال ۱۹۹۳ سفارت خود را در باکو تأسیس کرد. اما آذربایجان به مدت ۳۰ سال هیچ نمایندگی رسمی دیپلماتیک در اسرائیل نداشت.
مختار محمدوف، سفیر جمهوری آذربایجان در اسرائیل در روز دوشنبه استوارنامه خود را به اسحاق هرتزوگ رئیس‌جمهور اسرائیل تقدیم کرد.
هرتزوگ گفت: «آذربایجان کشوری سکولار محسوب می‌شود و اولین کشور شیعی است که در اسرائیل سفارت افتتاح کرده‌است. همچنین یک جامعه یهودی در آنجا زندگی می‌کند که بین ۱۲ تا ۱۸ هزار نفر تخمین زده می‌شود».



احتمال مذاکره واشنگتن و تهران پیش از اکتبر ۲۰۲۵

(AP)
(AP)
TT

احتمال مذاکره واشنگتن و تهران پیش از اکتبر ۲۰۲۵

(AP)
(AP)

یک دیپلمات ارشد اروپایی بر این باور است که دولت دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، به دنبال مذاکره مستقیم و محرمانه با ایران درباره برنامه هسته‌ای این کشور است و احتمالاً پیش از اکتبر ۲۰۲۵ به یک توافق جدید دست خواهد یافت.

این دیپلمات که از مذاکرات هسته‌ای پیشین با ایران آگاهی گسترده‌ای دارد، در گفت‌وگو با روزنامه «الشرق الاوسط» اظهار کرد که ماه‌های آینده نقش تعیین‌کننده‌ای در دستیابی به توافقی جدید با تهران خواهد داشت؛ توافقی که جایگزین توافق کنونی می‌شود، توافقی که دولت اول ترامپ از آن خارج شد و اعتبار آن در اکتبر آینده به پایان می‌رسد.

وی تأکید کرد که واشنگتن احتمالاً مذاکرات را با ایران «به‌صورت محرمانه و در مکانی غیر از مکان‌های معمول» که میزبان مذاکرات مشابهی در گذشته بودند، انجام خواهد داد.

در گذشته، واشنگتن و تهران مذاکرات مستقیمی را پیش از توافق هسته‌ای سال ۲۰۰۵ در مسقط، پایتخت عمان، برگزار کردند. همچنین، پس از شکست مذاکرات وین، دور جدیدی از گفتگوها در دوحه انجام شد، جایی که اتحادیه اروپا نقش میانجی را بر عهده داشت.

دولت جو بایدن، رئیس‌جمهور پیشین آمریکا، مذاکرات هسته‌ای را با ایران در قالب گروه ۱+۵ از سر گرفت تا این توافق را به‌طور کامل احیا کند.

در تابستان ۲۰۲۳، مذاکره‌کنندگان اروپایی پیش‌نویس یک توافق را به ایران ارائه دادند، آن‌هم پس از بیش از هفت دور مذاکرات غیرمستقیم بین ایران و ایالات متحده که در وین برگزار شد و در آن، سه کشور اروپایی (فرانسه، بریتانیا و آلمان) به همراه روسیه و چین حضور داشتند. اما ایران در آخرین لحظات از امضای توافق خودداری کرد و خواستار امتیازات بیشتری از دولت بایدن شد، امری که واشنگتن نپذیرفت.

ایران «ضعیف‌تر از گذشته» است

این دیپلمات اروپایی که در حاشیه کنفرانس امنیتی مونیخ با «الشرق الاوسط» گفت‌وگو کرد، معتقد است که هر توافقی که اکنون میان واشنگتن و تهران حاصل شود، «بهتر از توافقی نخواهد بود که ایران دو سال پیش رد کرد».

با این حال، وی خوش‌بین است که توافقی تا پیش از اکتبر حاصل شود و افزود: «ایران در حال حاضر در موقعیتی ضعیف‌تر از گذشته قرار دارد» زیرا نفوذ نیروهای نیابتی آن در منطقه به شکلی بی‌سابقه تضعیف شده است.

وی تأکید کرد که «این موضوع به این معناست که هر توافق هسته‌ای جدیدی گسترده‌تر خواهد بود و فعالیت‌های منطقه‌ای ایران را نیز شامل خواهد شد»؛ مسئله‌ای که تا پیش از این حتی تصور آن نیز ممکن نبود.

برخی کشورهای منطقه‌ای همواره خواستار توافقی گسترده‌تر با ایران بوده‌اند که علاوه بر برنامه هسته‌ای، مداخله‌های منطقه‌ای تهران را نیز محدود کند، اما ایران تاکنون این درخواست را رد کرده است.

ترامپ پیشتر با صدور یک فرمان اجرایی، تحریم‌های ایران را تشدید کرد، اما همزمان اعلام نمود که دولت او «به دنبال مذاکره و دستیابی به توافقی جدید با تهران است».

این دیپلمات اروپایی اظهار کرد که تلاش‌های ترامپ در این زمینه «جدی» است، زیرا او «می‌خواهد نام خود را در تاریخ به‌عنوان یک توافق‌ساز ثبت کند».

بااین‌حال، وی به یک مانع کلیدی اشاره کرد که هنوز پابرجاست: «عدم وجود یک مذاکره‌کننده از سوی آمریکا». وی توضیح داد که دولت جدید ایالات متحده هنوز جانشینی برای رابرت مالی، نماینده ویژه سابق در امور ایران، تعیین نکرده است.

رابرت مالی به دلیل «انتقال اطلاعات محرمانه به طرف ایرانی در جریان مذاکرات غیرمستقیم در وین» از سمت خود تعلیق و مجوزهای امنیتی‌اش لغو شد.

این دیپلمات اظهار کرد که ایران در انتظار تعیین مذاکره‌کننده‌ای از سوی واشنگتن است و «بسیار مشتاق» مذاکره با ایالات متحده می‌باشد.

او حتی مدعی شد که «ایران حاضر است هر توافقی را بپذیرد تا تحریم‌ها علیه این کشور برداشته شود».

وی افزود که این بار «مشوق‌ها و تضمین‌های اقتصادی از سوی اروپا ارائه نخواهد شد»، زیرا اروپا پس از خروج ایالات متحده از توافق و کاهش سطح تجارت با ایران «دیگر مورد اعتماد تهران نیست».

مخاطرات عدم دستیابی به توافق

بااینکه این دیپلمات مطمئن نبود که توافقی تا پیش از اکتبر ۲۰۲۵ حاصل شود، اما گفت: «اگر دولتی در آمریکا قادر به دستیابی به توافقی هسته‌ای با ایران باشد، قطعاً دولت ترامپ خواهد بود» زیرا ایران اطمینان خواهد داشت که هیچ دولت آمریکایی دیگری پس از او، این توافق را لغو نخواهد کرد؛ همان‌طور که ترامپ توافق دوران اوباما را لغو کرد.

وی هشدار داد که اگر توافقی قبل از این تاریخ حاصل نشود، کشورهای اروپایی ممکن است مکانیسم «اسنپ‌بک» را فعال کنند، که منجر به بازگشت تمامی تحریم‌های بین‌المللی علیه ایران خواهد شد.

سه کشور اروپایی در آخرین نشست آژانس بین‌المللی انرژی اتمی هشدار دادند که «همکاری ایران در پایین‌ترین سطح ممکن قرار دارد» و فعالیت‌های هسته‌ای این کشور «به‌طور مداوم در حال افزایش است» به‌گونه‌ای که دیگر نمی‌توان اطمینان داشت که این فعالیت‌ها صلح‌آمیز باقی مانده‌اند.

این دیپلمات اروپایی هشدار داد که در صورت عدم دستیابی به توافق با ایران تا پیش از اکتبر، «خاورمیانه با یک بحران واقعی مواجه خواهد شد» و این موضوع اسرائیل را به حمله نظامی علیه ایران سوق خواهد داد.