ابو نیان به الشرق الاوسط: دولت ها و جامعه مدنی و شرکت ها برای رشد اقتصادی موثر جهان باید دست به دست هم بدهند

رییس کارگروه انرژی و پایداری و آب و هوای گروه ۲۰: برنامه ۶ بخشی برای دوره پسا کرونا در حال تدوین است

بخشی از نشست گروه کسب و کار سعودی پیش از شیوع کرونا- عکس گوشه سمت راست محمد ابو نیان رییس کارگروه انرژی و پایداری و آب و هوای گروه ۲۰ است (الشرق الاوسط)
بخشی از نشست گروه کسب و کار سعودی پیش از شیوع کرونا- عکس گوشه سمت راست محمد ابو نیان رییس کارگروه انرژی و پایداری و آب و هوای گروه ۲۰ است (الشرق الاوسط)
TT

ابو نیان به الشرق الاوسط: دولت ها و جامعه مدنی و شرکت ها برای رشد اقتصادی موثر جهان باید دست به دست هم بدهند

بخشی از نشست گروه کسب و کار سعودی پیش از شیوع کرونا- عکس گوشه سمت راست محمد ابو نیان رییس کارگروه انرژی و پایداری و آب و هوای گروه ۲۰ است (الشرق الاوسط)
بخشی از نشست گروه کسب و کار سعودی پیش از شیوع کرونا- عکس گوشه سمت راست محمد ابو نیان رییس کارگروه انرژی و پایداری و آب و هوای گروه ۲۰ است (الشرق الاوسط)

محمد ابو نیان رییس کارگروه انرژی و پایداری و آب و هوا در گروه کسب و کار سعودی (بی ۲۰) گفت «کشورهای جهان و موسسات بین المللی و نهادهای جامعه مدنی و شرکت ها باید برای ایجاد راهکار موثر برای پاندومی کرونا (کوید ۱۹) دست به دست هم بدهد تا رشد اقتصادی در آینده تضمین گردد. این تنها راهکار در مرحله کنونی است».
ابو نیان افزود «گروه بی ۲۰ سعودی در حال اتمام تنظیم توصیه های خود در ماه آینده است که در آنها نیازمندی های اساسی دراز مدت و میان مدت برای کمک به کشورهای جهان در راستای عبور بهتر از دوران کرونا و آمادگی برای بحران های آینده به شکل مفصل مطرح شده است».
او در گفتگو با الشرق الاوسط خاطر نشان کرد «کرونا و پیامدهای اقتصادی و اجتماعی آن همچنان در حال بی ثبات کردن کسب و کارها است اما با این حال بخش بازرگانی و کسب و کارها با انعطاف پذیری در برابر شیوع پاندومی زود واکنش نشان داد. موسسات و شرکت ها در تمام کشورهای جهان کسب و کارشان را تغییر داده و روش های خلاقانه برای سازگار شدن با نیازمندی های شرایط جدید به کار بردند تا از این طریق هم دوام بیاورند و هم سلامت کارکنان و کارگزاران حفظ شود».
محمد ابو نیان از کارفرمایان شاخص در بخش انرژی با سابقه ۳۷ ساله در حوزه تجارت و صنایع است و رییس هیات های مدیره شرکت تخصصی اجرای پروژه های آب و برق (آکوا پاور) و رییس هیات های مدیره گروه ویژن اینوست و شرکت دوسور و شماری از شرکت های پیشرو در سعودی و منطقه است.

گروه کسب و کار سعودی با توجه به اوضاع اقتصادی کنونی در جهان چه برنامه ای برای بهبود اقتصادی در آینده دارد؟

سعودی در یک شرایط ویژه و بی سابقه در تاریخ معاصر رییس گروه ۲۰ شده است؛ دوره ای که در آن متحد کردن سران کشورهای جهان برای اقدام مشترک و همکاری مشترک در راستای مقابله با بحران ویروس جدید کرونا ضروری به نظر می رسد. با توجه به ریاست جامعه بازرگانی گروه ۲۰ بر این باوریم که سعودی در موقعیتی است که می تواند برای جلوگیری از تعطیلی کسب و کارها و حمایت از جوامع راهکارهای گوناگون مطرح کند. 

ما در اوایل شیوع کرونا طرحی برای بررسی شیوه های کارآمد و تجربه های پیشین در جامعه بازرگانی بین المللی راه اندازی کردیم و از نظرات و مشاوره های بازرگانان پیشرو و با تجربه برای تنظیم سیاست های جامع و اجرایی کمک گرفتیم و گزارش ویژه برای از سرگیری سریع کسب و کارها و به حرکت در آمدن چرخ اقتصادی جهان به گروه ۲۰ ارائه دادیم.

توصیه هایی که در برنامه ۶ بخشی گنجانده شده نقش کلیدی در بازسازی و بهبودی اقتصادی در دوره پس از بحران ایفا خواهد کرد. کشورهای جهان و موسسات بین المللی و نهادهای جامعه مدنی و شرکت ها باید برای ایجاد راهکار موثر برای پاندومی کرونا (کوید ۱۹) دست به دست هم بدهد تا رشد اقتصادی در آینده تضمین گردد. این تنها راهکار در مرحله کنونی است.

کارگروه های گروه کسب و کار سعودی

کارگروه های گروه کسب و کار سعودی چطور نقش بخش خصوصی را برای رشد اقتصادی بین المللی تقویت می کنند؟

هدف کلان گروه کسب و کار سعودی بسیار واضح و شفاف است. ما توصیه برای سیاست گذاری گروه ۲۰ ارائه می کنیم که ضامن ثبات و انعطاف پذیری و تعطیل نشدن شرکت های کوچک و متوسط و بزرگ و جوامع است. گروه بی ۲۰ سعودی در حال اتمام تنظیم توصیه های خود در ماه آینده است که در آنها نیازمندی های اساسی دراز مدت و میان مدت برای کمک به کشورهای جهان در راستای عبور بهتر از دوران کرونا و آمادگی برای بحران های آینده به شکل مفصل مطرح شده است. ما بر این باوریم که همکاری بین المللی و همسویی بین بخش خصوصی و دولت ها و جامعه مدنی تنها راه برای رسیدن به رشد اقتصادی جهانی است. گروه کسب و کار سعودی به دنبال تداوم تلاش های کنونی در دوره های آینده ریاست جی ۲۰ توسط ایتالیا و هند و بقیه کشورها است.

شرکت های انرژی به طور عام چطور می توانند به پایداری بخش انرژی بین المللی کمک و چطور تامین عرضه را تضمین می کنند؟

همه به خاطر شیوع کرونا مجبور به تغییر شیوه کاری و اقدامات و دیدگاه هایمان در کوتاه مدت شدیم تا کشورهای جهان پس از دوره کرونا از امنیت و انعطاف پذیری بیشتری برخوردار شوند. تمام شرکت ها از جمله شرکت های انرژی باید مرحله گذار به سمت آینده پاک و انعطاف پذیر را در نظر بگیرند؛ آینده ای که از لحاظ فناوری های نوین و خدمات دیجیتالی توانمندتر است. ضمنا شرکت ها باید دست به تغییرات مهم و جدی برای کاهش گازهای گلخانه ای و سرمایه گذاری در بخش هایی یزنند که گازهای گلخانه ای تولید نکند و در رویکردهایشان به اهمیت عدم انتشار گازهای گلخانه ای توجه کنند.

در جلسات گوناگون بین اعضای گروه کسب و کار سعودی و مدیران کل و روسای شرکت های پیشگام حوزه انرژی و ان جی او های بین المللی و موسسات تجاری اهمیت تقویت اقتصاد چرخشی (مدور) و سرعت بخشی برای انتقال به انرژی پاک مورد توجه قرار گرفت. فرآیند کنونی تولید با ثبات نیست و اقتصاد جهان چیزی معادل ۱.۷ اندازه یک سیاره برای تولید مواد و دفع زباله استفاده می کند. تولید مواد اولیه شرکت ها در سال بیش از ۶۰ میلیارد تن است که سهم روزانه فرد ۲۲ کیلوگرم است تا فعالیت های اقتصادی تقویت گردد. این اقدامات و رویکرد برای جلوگیری از نابودی کره زمین و صنایع و کارگران باید تغییر کند. 

مهم ترین مشکلات بخش خصوصی چیست؟
وقتی گروه کسب و کار سعودی در گروه جی ۲۰ پارسال آغاز به کار کرد و اولویت های جامعه کسب و کار بین المللی را تنظیم نمود شیوع کرونا آغاز نشده بود اما کرونا و نتایج اقتصادی و اجتماعی ناشی از آن منجر به بی ثباتی کسب و کارها شد. بخش بازرگانی و کسب و کارها با انعطاف پذیری در برابر شیوع پاندومی زود واکنش نشان داد. موسسات و شرکت ها در تمام کشورهای جهان کسب و کارشان را تغییر داده و روش های خلاقانه برای سازگار شدن با نیازمندی های شرایط جدید به کار بردند تا از این طریق هم دوام بیاورند و هم سلامت کارکنان و کارگزاران حفظ شود. تجربه کنونی نشان داد که دولت ها به تنهایی نمی توانند با مشکلات و چالش های کنونی و آینده مقابله کنند و مصلحت اینگونه اقتضا می کند که همه چاره اندیشی و با هم همکاری کنند. اقدامات کنونی برای رسیدن به اقتصاد انعطاف پذیرتر و باثبات تر برای همه اولویت به شمار می رود».

شاخص های مثبت بخش انرژی اخیرا رونق پرسرعتی را نشان می دهد. نظر شما در این باره چیست؟
تمام بخش ها به علت شیوع کرونا با مشکلات و چالش های بزرگی مواجه شدند و نشانه های بهبودی در حوزه انرژی تشویق کننده است. حوزه انرژی به خصوص همزمان با از سرگیری تدریجی کسب و کارها منبع قابل توجهی برای به حرکت درآوردن اقتصاد جهان به شمار می رود. با توجه به اولویت بندی گروه کسب و کار سعودی می توان گفت اجرای سریع برنامه های سبز از جمله استفاده از انرژی های تجدید پذیر و ایجاد زیرساختارهای انرژی سبز و شیوه های ذخیره آن ضروری به نظر می رسد. برنامه بهبودی پایدار اوضاع اقتصادی که بر رویکردهای بخش انرژی متکی است موجب رشد اقتصادی ۱.۱ درصدی در سال در جهان و ایجاد ۹ میلیون شغل در سال می شود و از افزایش مجدد گازهای گلخانه ای جلوگیری کرده و منجر به کاهش سیستماتیک آن می گردد. گروه کسب و کار سعودی به دنبال کربن زدایی و سازگاری زیرساخت ها با تغییرات آب و هوا است که می تواند منجر به بازسازی بهتر در دوره پسا کرونا شود.

چه کاری از شرکت های کوچک و متوسط برای عبور از بحران کنونی ساخته است؟ نقش گروه کسب و کار سعودی چیست؟
شرکت های کوچک و متوسط اهرم اصلی اقتصاد جهان هستند که بیشترین ضربه را بر اثر کرونا خوردند. ما باید تمام تلاش خود را انجام دهیم تا چندین میلیون شرکت کوچک در کشورهای جهان تعطیل نشوند چون منبع درآمد بسیاری از کارگران و خانواده هایشان به شمار می رود. این کارگران بیش از ۸۰ درصد نیروی کار در شرکت های کوچک در جهان را تشکیل می دهند. تلاش بیشتر برای حمایت از شرکت های کوچک و متوسط و جلوگیری از تعطیلی آنها ضروری به نظر می رسد. با بررسی بیشتر پیامدهای اجتماعی و اقتصادی کرونا شاید اتخاذ سیاست های پولی و مالیاتی بیشتری ضروری به نظر برسد. گروه کسب و کار سعودی به دنبال نتایج ناگوار شیوع کرونا خواستار تداوم حمایت از موسسات وام دهنده برای حمایت از بخش خدمات و توجه ویژه به بخش های آسیب پذیرتر از جمله شرکت های کوچک و متوسط شد. این گروه در مرحله نخست طرح کاهش یا دیر پرداخت کردن مالیات را مطرح کرد. باید اقدامات لازم برای تامین مالی تجاری شرکت های کوچک و متوسط و حمایت از تولید در بخش های حیاتی و حفظ خطوط اعتباری اتخاذ گردد. در مرحله دوم باید توافق فوری برای افزایش حمایت اجتماعی کارگران پناهجو انجام شود. پرداخت دستمزد کارگران و کارفرمایان در شرکت های کوچک و متوسط و تعویق در پرداخت اجاره بها و وام ها و تعهدات مالی و تعلیق مقررات قانونی و سرعت بخشی برای توانمند کردن همه جانبه تجارت الکترونیک به ویژه در کشورهای توسعه یافته از جمله توصیه های یاد شده است. صنایع کوچک و متوسط پیش از شیوع کرونا نیز به عنوان بخش اصلی در دستور کار کارگروه های گروه کسب و کار سعودی قرار گرفت. بنابراین توصیه های این کارگروه راهکارهایی در مورد تقویت رشد اقتصادی فراگیر و انعطاف پذیر و پایدار مطرح می کند.

چه اقداماتی باید انجام شود تا اقتصاد جهان دوباره رونق بگیرد؟
گروه کسب و کار سعودی اوایل ماه ژوئیه گزارش ویژه ای درباره رونق اقتصاد جهان به گروه ۲۰ ارائه داد. این گزارش از ۶ بخش تشکیل شده و به بررسی نظام سلامت و تجارت در کشورها می پردازد و نحوه تدارک برای دوره پس از پاندومی در جهان را تشریح داده است. در این گزارش به مسائل متعدد مثل انعطاف پذیری سازمانی در مورد مسائل سلامت مردم از جمله کارمندان و حفظ ثبات مالی از طریق گشایش زنجیره های تامین و از سرگیری کسب و کارهای اصلی و بکارگیری فناوری برای اجرای مسئولانه و فراگیر تحول دیجیتالی اشاره شده است. اول: تقویت نظام بهداشتی و سرعت بخشی در روند ایجاد واکسن برای کرونا و فراهم کردن آن و ساپورت مالی پژوهش ها و ساخت و توسعه و تسریع پروسه سازمانی توزیع واکسن باید در اولویت قرار بگیرد. دوم: گروه ۲۰ باید به حمایت از منابع انسانی یعنی حفظ سلامتی کارمندان و مشاغل برای پیشگیری از بیکاری بپردازد و تسهیلات لازم برای رفت و آمد آزادانه نیروی کار در مرزها را ایجاد کند. این مساله برای اقتصادهای جهانی چالش برانگیز است. سوم: جلوگیری از بی ثباتی مالی انجام شود. گروه ۲۰ باید در راستای افزایش هماهنگی بین دولت ها و ان جی اوهای جهان و موسسات چند ملیتی تلاش و برای مشکلات اقتصادی و پولی غیر قابل پیش بینی راهکار مطرح کند. چهارم: فعال سازی زنجیره تامین بین المللی حائز اهمیت است. انتقال کالا باید آزادانه انجام شود و تلاش هایی در راستای تضمین حفظ زیر ساختارها و سلامتی کارگران و انبار نشدن کالا در گمرک انجام گیرد.
پنجم: رونق بخش های تولیدی اجتناب ناپذیر است و مشوق های مالی کنونی بر اساس اصول همکاری و سرمایه گذاری در بخش ها و پروژه های پایدار ارائه گردد. همچنین، باید ثبات در بازار انرژی تضمین شود و بخش گردشگری و سفر که بر اثر این پاندومی به شدت ضربه دیده جان دوباره بگیرد. و سرانجام اینکه باید روند تحول دیجیتالی به شکل مسئولانه و فراگیر انجام شود و گروه ۲۰ می تواند در سرعت بخشی به تحول دیجیتالی نقش آفرینی کند. چنانکه دیدیم کشورهای جهان بایستی به سرعت از ابزارهای دیجیتالی استفاده می کردند اما شکاف گسترده ای بین کشورها از لحاظ روند دیجیتالیزه شدن وجود دارد که باید رفع گردد. ما با بیش از ۷۵۰ نفر از بازرگانان و کارآفرینان سرشناس بین المللی شرکت های کوچک و متوسط و شرکت های بزرگ چند ملیتی رایزنی کردیم و آنها این برنامه و توصیه ها را به گروه ۲۰ ارائه می دهند. بنده اطمینان دارم که گروه ۲۰ پس از بررسی این برنامه در نشست نوامبر در سعودی از آن استفاده خواهد کرد.



آرامکو با سازوکارهای اضطراری با پیامدهای جنگ مقابله می‌کند؛ بازارها در انتظار اعلام نتایج مالی شرکت

مخازن ذخیره‌سازی در بندر رأس تنوره (آرامکو)
مخازن ذخیره‌سازی در بندر رأس تنوره (آرامکو)
TT

آرامکو با سازوکارهای اضطراری با پیامدهای جنگ مقابله می‌کند؛ بازارها در انتظار اعلام نتایج مالی شرکت

مخازن ذخیره‌سازی در بندر رأس تنوره (آرامکو)
مخازن ذخیره‌سازی در بندر رأس تنوره (آرامکو)

در حالی که بازارها در انتظار اعلام نتایج مالی آرامکوی سعودی برای سه‌ماهه سوم سال ۲۰۲۶ در روز دوشنبه هستند، پیامدهای جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران یکی از مهم‌ترین عواملی بوده که توانایی شرکت در حفظ فعالیت‌ها و تداوم عرضه به بازارهای جهانی را به آزمون گذاشته است. با وجود حملاتی که تأسیسات نفتی را هدف قرار داد و اختلال‌هایی که در تردد کشتی‌ها از تنگه هرمز به وجود آمد، شرکت همچنان از مجموعه‌ای از زیرساخت‌ها و راهکارهای عملیاتی جایگزین استفاده کرد که طی چند دهه توسعه داده بود. این مجموعه شامل خطوط لوله، مبادی جایگزین صادرات، ذخایر بین‌المللی و همچنین تسریع در تعمیر تأسیسات آسیب‌دیده و تأمین مواد مورد نیاز برای تعمیر و نگهداری در داخل کشور بود.

در صدر این راهکارهای جایگزین، خط لوله «شرق ـ غرب» قرار دارد که نفت خام را از منطقه شرقی به بندر ینبع در دریای سرخ منتقل می‌کند. این خط لوله با دور زدن تنگه هرمز، در صورت مختل شدن کشتیرانی در این مسیر، امکان صادرات نفت را فراهم می‌کند.

اهمیت این مسیر به برنامه‌ریزی قبلی برای متنوع‌سازی مبادی صادراتی بازمی‌گردد. وزیر انرژی و وزیر صنعت و منابع معدنی پادشاهی عربی سعودی، شاهزاده عبدالعزیز بن سلمان، در جریان «کنفرانس بین‌المللی نفت» در اکتبر ۲۰۲۶ بر این موضوع تأکید کرد. او ضرورت فراهم کردن مسیرهای جایگزین پیش از وقوع بحران‌ها را یادآور شد و به نقش زیرساخت‌های راهبردی در تقویت امنیت عرضه انرژی اشاره کرد.

هم‌زمان با استفاده از این مسیرهای جایگزین، آرامکو اقدامات خود را برای مقابله با حملات و اختلال‌ها تقویت کرد. این اقدامات شامل تسریع در تعمیر تأسیسات آسیب‌دیده، تأمین مواد تعمیراتی و قطعات یدکی در داخل کشور و استفاده از ذخایر نفت خام در داخل و خارج از پادشاهی بود. این شرکت همچنین در حال بررسی گزینه‌های بیشتری برای انتقال نفت از مسیرهایی دور از گذرگاه‌های دریایی در معرض اختلال است تا دامنه راهکارهای جایگزین خود را گسترش دهد.

اهمیت این اقدامات در شرایطی بیشتر نمایان می‌شود که جنگی که ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ آغاز شد، پیامدهای خود را به تأسیسات نفتی در خلیج نیز گسترش داد. هم‌زمان، تردد کشتی‌ها از تنگه هرمز مختل شد و نگرانی‌ها درباره توقف عرضه جهانی افزایش یافت.

دو روز پس از آغاز جنگ، پالایشگاه رأس تنوره هدف حمله دو پهپاد قرار گرفت که رهگیری شدند. با این حال، بقایای آن‌ها باعث آتش‌سوزی و خسارت‌های محدودی شد، بی‌آنکه بر عرضه به بازار داخلی تأثیری بگذارد. آرامکو برای مقابله با این خطرها، به‌سرعت تعمیر خسارت‌ها و بازگرداندن تأسیسات به چرخه فعالیت را در دستور کار قرار داد. این شرکت همچنین گروه‌هایی را برای مقابله با حوادث هم‌زمان آماده کرد، مواد مورد نیاز برای تعمیر را تأمین کرد و از پهپادها برای ارزیابی خسارت‌ها بهره گرفت. امین الناصر، مدیرعامل آرامکو، این موارد را در مصاحبه‌ای با رویترز که ۱۵ اکتبر منتشر شد، اعلام کرد.

مخازن و خطوط لوله متعلق به آرامکو

گروه‌های واکنش سریع و ذخایر مواد تعمیراتی

آرامکو با تشکیل گروه‌های تخصصی، ذخیره‌سازی مواد مورد نیاز برای تعمیر و قطعات یدکی و استفاده از ابزارهای ارزیابی خسارت، آمادگی خود را برای مقابله با حوادث و تسریع در تعمیر تأسیسات افزایش داده است. الناصر توضیح داد که این شرکت پس از حملات سال ۲۰۱۹ به تأسیسات بقیق، گروه‌های واکنش سریع تشکیل داد و توانایی خود را برای مقابله با حوادث هم‌زمان افزایش داد. به گفته او، آرامکو حدود ۹۰ درصد از مواد مورد نیاز برای تعمیر را در داخل کشور تولید یا ذخیره می‌کند.

او افزود که سرعت واکنش این شرکت بیش از شش برابر میانگین صنعت است و همین امر در بسیاری از موارد امکان بازگرداندن تأسیسات آسیب‌دیده به چرخه فعالیت را ظرف چند روز فراهم می‌کند. برنامه‌های اضطراری همچنین شامل تداوم فعالیت‌ها، استفاده از ذخایر داخلی و بین‌المللی و بهره‌گیری از مسیرهای متعدد برای انتقال و صادرات نفت خام است تا با وجود اختلال در تولید و حمل‌ونقل، عرضه ادامه یابد.

بازیابی ظرفیت خط لوله شرق ـ غرب

با مختل شدن تردد دریایی از تنگه هرمز، خط لوله «شرق ـ غرب» به مسیر اصلی انتقال نفت از منطقه شرقی به بندر ینبع در دریای سرخ و از آنجا به بازارهای جهانی تبدیل شد. با این حال، این خط لوله نیز از پیامدهای جنگ در امان نماند. هدف قرار گرفتن یکی از ایستگاه‌های پمپاژ در ۹ آوریل باعث شد جریان انتقال نفت روزانه حدود ۷۰۰ هزار بشکه کاهش یابد. سه روز بعد، وزارت انرژی اعلام کرد ظرفیت عملیاتی کامل خط لوله، معادل حدود هفت میلیون بشکه در روز، دوباره برقرار شده است. همچنین حجم تولید متأثرشده میدان نفتی منیفه بازیابی شد، در حالی که تلاش‌ها برای بازگرداندن تولید میدان خریص ادامه داشت.

این خط لوله در سپتامبر بار دیگر با آزمون مشابهی روبه‌رو شد. پس از حمله‌ای جدید، فعالیت آن برای بررسی ایمنی به‌طور احتیاطی متوقف شد. وزیر انرژی در ۶ اکتبر اعلام کرد که فعالیت خط لوله طی پنج تا شش روز از سر گرفته شده و میزان انتقال نفت به حدود ۵٫۸ میلیون بشکه در روز رسیده است.

ایده ساخت این خط لوله به اوایل دهه ۱۹۸۰ و دوران جنگ ایران و عراق بازمی‌گردد. هدف از احداث آن، متنوع‌سازی مبادی صادرات نفت در صورت مختل شدن تردد دریایی در خلیج بود. بر اساس توضیحاتی که وزیر انرژی، شاهزاده عبدالعزیز بن سلمان، در جریان «کنفرانس بین‌المللی نفت» در اکتبر ۲۰۲۶ ارائه کرد، ظرفیت انتقال این خط لوله در سال ۱۹۹۵ به حدود پنج میلیون بشکه در روز افزایش یافت.

بررسی مسیرهای بیشتر برای صادرات

آرامکو در حال بررسی مسیرهای بیشتری برای انتقال نفت به بازارهای جهانی است تا وابستگی خود را به گذرگاه‌های دریایی در معرض اختلال، به‌ویژه تنگه هرمز، باب‌المندب و کانال سوئز، کاهش دهد. الناصر گفت این شرکت در حال بررسی گزینه‌های جایگزینی است که جزئیات آن‌ها را اعلام نکرده است. به گفته او، این گزینه‌ها پس از اتخاذ تصمیم نهایی اعلام خواهند شد.

این بررسی‌ها هم‌زمان با برنامه پادشاهی عربی سعودی برای افزایش ظرفیت انتقال نفت از طریق خطوط لوله به ۱۰ میلیون بشکه در روز انجام می‌شود؛ موضوعی که وزیر انرژی در اظهارات خود در ماه اکتبر به آن اشاره کرد. متنوع‌سازی مسیرها امکان تغییر مسیر صادرات را در صورت اختلال در برخی گذرگاه‌ها فراهم می‌کند و انعطاف‌پذیری عرضه را افزایش می‌دهد.

ذخایر خارجی برای افزایش انعطاف‌پذیری عرضه نفت

آرامکو در کنار متنوع‌سازی مسیرهای انتقال، از ذخیره‌سازی نفت در خارج از پادشاهی نیز استفاده می‌کند تا بخشی از نفت خام را در نزدیکی بازارهای مصرف نگهداری کند. این اقدام امکان تأمین تقاضای مشتریان را در صورت اختلال در حمل‌ونقل دریایی فراهم می‌کند. در همین چارچوب، پادشاهی عربی سعودی و سنگاپور در ۲۶ اکتبر از دستیابی به تفاهمی اولیه برای ذخیره‌سازی نفت خام سعودی در غارهای سنگی جورونگ خبر دادند. قرار است ذخیره‌سازی در نیمه دوم سال ۲۰۲۷ آغاز شود. ظرفیت کل این تأسیسات که در عمق حدود ۱۵۰ متری زیر زمین قرار دارد، نزدیک به ۹ میلیون بشکه مایعات هیدروکربنی است.

آرامکو همچنین ترتیبات دیگری برای ذخیره‌سازی نفت در اوکیناوا و کِیری در ژاپن، اولسان در کره جنوبی و روتردام در هلند دارد. افزون بر این، تأسیساتی مرتبط با خط لوله «سومید» در مصر نیز در اختیار این شرکت قرار دارد. این مراکز در صورت بروز اختلال در حمل‌ونقل دریایی، امکان تأمین نیاز بازارها را فراهم می‌کنند. در برخی از این توافق‌ها، کشورهای میزبان در شرایط اضطراری برای خرید نفت خام اولویت دارند.

این مجموعه اقدامات بازتاب‌دهنده اتکای آرامکو به ترکیبی از خطوط لوله، ذخایر خارجی، مسیرهای جایگزین انتقال و سرعت در تعمیر تأسیسات برای مقابله با اختلال در عرضه است. با اعلام نتایج سه‌ماهه سوم، توجه سرمایه‌گذاران بر توانایی شرکت برای حفظ فعالیت‌ها و تداوم صادرات متمرکز خواهد بود. پیامدهای نوسان قیمت‌ها و هزینه‌های مقابله با بحران بر عملکرد مالی شرکت نیز از دیگر محورهای مورد توجه خواهد بود.


صندوق بین‌المللی پول: پیامدهای حملات به سعودی ممکن است به سراسر جهان گسترش یابد

گئورگیوا در نشست توجیهی مدیران ارشد درباره دستور کار سیاست جهانی، در جریان نشست‌های سالانه صندوق بین‌المللی پول و گروه بانک جهانی در بانکوک (خبرگزاری فرانسه)
گئورگیوا در نشست توجیهی مدیران ارشد درباره دستور کار سیاست جهانی، در جریان نشست‌های سالانه صندوق بین‌المللی پول و گروه بانک جهانی در بانکوک (خبرگزاری فرانسه)
TT

صندوق بین‌المللی پول: پیامدهای حملات به سعودی ممکن است به سراسر جهان گسترش یابد

گئورگیوا در نشست توجیهی مدیران ارشد درباره دستور کار سیاست جهانی، در جریان نشست‌های سالانه صندوق بین‌المللی پول و گروه بانک جهانی در بانکوک (خبرگزاری فرانسه)
گئورگیوا در نشست توجیهی مدیران ارشد درباره دستور کار سیاست جهانی، در جریان نشست‌های سالانه صندوق بین‌المللی پول و گروه بانک جهانی در بانکوک (خبرگزاری فرانسه)

کریستالینا گئورگیوا، مدیرکل صندوق بین‌المللی پول، روز چهارشنبه هشدار داد که حملات اخیر به پادشاهی عربی سعودی ممکن است پیامدهای منفی گسترده‌ای در سراسر جهان داشته باشد. او با اشاره به اهمیت اقتصاد سعودی برای منطقه و بازارهای جهانی، درباره افزایش خطر اختلال در تأمین انرژی در خاورمیانه هشدار داد.

گئورگیوا در کنفرانسی خبری در حاشیه نشست‌های سالانه صندوق بین‌المللی پول و بانک جهانی در بانکوک گفت «اقتصاد سعودی برای منطقه و جهان اهمیت دارد». او افزود که تحولات اخیر ممکن است «پیامدهای منفی احتمالی داشته باشد که همه را در همه‌جا تحت تأثیر قرار دهد».

این هشدار در شرایطی مطرح می‌شود که انتقال انرژی و حمل‌ونقل دریایی در منطقه با اختلال روبه‌روست. این اختلال‌ها ممکن است هزینه‌های انرژی را افزایش دهند و بر تجارت و فعالیت‌های اقتصادی تأثیر بگذارند. کشورهایی که به واردات نفت و گاز وابسته‌اند، بیش از دیگران در معرض این پیامدها قرار دارند.

صندوق بین‌المللی پول روز سه‌شنبه پیش‌بینی‌های اقتصادی خود را منتشر کرد. بر اساس این پیش‌بینی‌ها، اقتصادهای خاورمیانه و آسیای مرکزی در سال ۲۰۲۶ با انقباض ۰.۳ درصدی روبه‌رو خواهند شد. انتظار می‌رود این اقتصادها در سال ۲۰۲۷ رشد ۶.۳ درصدی را تجربه کنند. این پیش‌بینی‌ها هم فشارهای ناشی از بحران کنونی و هم بهبود مورد انتظار پس از فروکش‌کردن بحران و ازسرگیری انتقال انرژی و تجارت را نشان می‌دهند.

پیامدهای بحران برای اقتصادهای منطقه یکسان نخواهد بود. میزان اختلال در کشتیرانی و توانایی کشورها برای ادامه صادرات، از عوامل تعیین‌کننده در این زمینه است.

صندوق بین‌المللی پول پیش‌بینی رشد اقتصادی سعودی در سال ۲۰۲۷ را به ۷.۹ درصد افزایش داده است. این رقم در پیش‌بینی ماه ژوئیه ۲.۴ درصد و در پیش‌بینی ماه آوریل ۳.۴ درصد بود. این صندوق همچنین برآورد خود از انقباض اقتصاد سعودی در سال ۲۰۲۶ را به ۳.۳ درصد کاهش داده است. پیش‌بینی قبلی صندوق از انقباض اقتصاد این کشور، در ماه ژوئیه ۵ درصد و در ماه آوریل ۶.۴ درصد بود.

صندوق انتظار دارد با کاهش اختلال در کشتیرانی، تولید و صادرات سعودی دوباره افزایش یابد. با این حال، سرعت و میزان بهبود اقتصادی به تحولات امنیتی و بازگشت انتقال انرژی و تجارت به روال عادی بستگی دارد.

وزارت دارایی سعودی نیز در بیانیه مقدماتی بودجه، رشد اقتصادی ۱۲.۸ درصدی را برای سال ۲۰۲۷ پیش‌بینی کرده است.


رئیس آرامکو: حمله به زیرساخت‌های انرژی منطقه، اقتصاد جهان را تهدید می‌کند

امین الناصر، مدیرعامل آرامکو، در کنفرانس جهانی نفت سخن می‌گوید (الشرق الأوسط)
امین الناصر، مدیرعامل آرامکو، در کنفرانس جهانی نفت سخن می‌گوید (الشرق الأوسط)
TT

رئیس آرامکو: حمله به زیرساخت‌های انرژی منطقه، اقتصاد جهان را تهدید می‌کند

امین الناصر، مدیرعامل آرامکو، در کنفرانس جهانی نفت سخن می‌گوید (الشرق الأوسط)
امین الناصر، مدیرعامل آرامکو، در کنفرانس جهانی نفت سخن می‌گوید (الشرق الأوسط)

امین الناصر، رئیس و مدیرعامل شرکت آرامکوی سعودی، هشدار داد که پیامدهای هدف قرار گرفتن زیرساخت‌های انرژی در منطقه، تنها به بازارهای این منطقه محدود نمی‌شود، بلکه اقتصادها و بازارهای سراسر جهان را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد. او تأکید کرد که حفاظت از تأسیسات انرژی و مسیرهای تأمین، در شرایطی که ناآرامی‌های اخیر چالش‌هایی برای امنیت جهانی انرژی ایجاد کرده‌اند، به همکاری بین‌المللی نیاز دارد.

الناصر در سخنرانی خود در کنفرانس جهانی نفت در ریاض گفت اختلال‌ها در تنگه هرمز و حملات به زیرساخت‌های انرژی منطقه، میزان وابستگی متقابل بخش‌های مختلف زنجیره جهانی تأمین را آشکار کرده است. او افزود که ادامه این اختلال‌ها فشار بر بازارهای نفت خام و فرآورده‌های پالایش‌شده، به‌ویژه گازوئیل، را افزایش می‌دهد.

او گفت ذخایر تجاری موجود دیگر تنها ظرفیت محدودی برای جذب شوک‌ها دارند و درباره اتکا به این ذخایر به‌عنوان راهکاری دائمی برای تأمین امنیت انرژی هشدار داد. وی تأکید کرد که ازسرگیری جریان عرضه از طریق تنگه هرمز و بازگشت اعتماد به بازارها، همچنان دو عامل اساسی برای کاهش فشار بر زنجیره تأمین انرژی هستند.

الناصر توضیح داد که سامانه انرژی عربستان در طول بحران، به لطف سرمایه‌گذاری‌های راهبردی در زیرساخت‌ها و توان عملیاتی، همچنین تنوع مسیرهای صادراتی، یکپارچگی تأسیسات و سامانه‌های حفاظت دیجیتال، با قابلیت اطمینان بالایی به فعالیت خود ادامه داده است.

سرمایه‌گذاری‌های پیش‌دستانه، عامل تقویت تاب‌آوری

الناصر تأکید کرد که تاب‌آوری در بخش انرژی با اتکا به یک خط لوله، تأسیسات یا فناوری واحد به دست نمی‌آید، بلکه مستلزم وجود سامانه‌ای یکپارچه است که زیرساخت‌ها، ظرفیت مازاد تولید، مسیرهای متنوع صادراتی و توان مالی و انسانی را دربرگیرد. این ظرفیت‌ها امکان ادامه فعالیت و سرمایه‌گذاری در دوران بحران را فراهم می‌کنند.

او افزود آرامکو با هماهنگی وزارت انرژی، گزینه‌های بیشتری را برای صادرات نفت خام بررسی می‌کند. گسترش ظرفیت ذخیره‌سازی در خارج از کشور و استفاده از فناوری‌های پیشرفته برای بازرسی تأسیسات، تسریع عملیات نگهداری و تعمیرات و کاهش خسارت‌ها نیز در دستور کار این بررسی‌ها قرار دارد.

الناصر گفت هزینه سرمایه‌گذاری‌های لازم برای ایجاد تاب‌آوری بر عهده نهادهایی است که این سرمایه‌گذاری‌ها را انجام می‌دهند، اما منافع آن به اقتصادها، مصرف‌کنندگان، شرکت‌ها و سرمایه‌گذاران می‌رسد. او خاطرنشان کرد که جلوگیری از اختلال‌ها، ارزش اقتصادی‌ای دارد که باید بیشتر مورد توجه قرار گیرد تا سرمایه‌گذاری‌های ضروری برای امنیت انرژی تداوم یابد.

### «اکتفا» به تداوم عرضه کمک می‌کند

الناصر با اشاره به برنامه «اکتفا» برای تقویت ارزش افزوده کل در بخش تأمین گفت این برنامه که آرامکو بیش از یک دهه پیش راه‌اندازی کرد، به ایجاد یک پایگاه تأمین داخلی کمک کرده و توانایی شرکت را برای واکنش به شرایط استثنایی افزایش داده است.

او گفت بیش از ۹۰ درصد مواد مورد استفاده برای بازگرداندن عملیات به وضعیت عادی طی هشت ماه گذشته، از منابع داخلی تأمین شده‌اند. این امر باعث شد عملیات بازیابی به‌جای چند هفته و چند ماه، ظرف چند ساعت و چند روز انجام شود.

او افزود بومی‌سازی زنجیره‌های تأمین، علاوه بر کمک به اقتصاد داخلی، توسعه صنایع ملی و ایجاد فرصت‌های شغلی، عامل مهمی در افزایش آمادگی برای مقابله با بحران‌هاست.

الناصر تأکید کرد که ایجاد تاب‌آوری مستلزم سرمایه‌گذاری مستمر طی چندین سال است، نه تصمیم‌های کوتاه‌مدت. او همچنین بر اهمیت حفاظت از ظرفیت‌های ایجادشده و آمادگی برای نیازهای آینده پادشاهی عربی سعودی تأکید کرد.

افزایش ۸۰ درصدی تولید گاز تا سال ۲۰۳۰

الناصر درباره برنامه‌های آینده این شرکت گفت توسعه تولید گاز یکی از محورهای اصلی راهبرد آرامکو است. این شرکت قصد دارد تولید گاز قابل فروش را تا سال ۲۰۳۰، در مقایسه با سطح تولید سال ۲۰۲۱، حدود ۸۰ درصد افزایش دهد.

او افزود توسعه تولید گاز با برنامه ملی انرژی‌های تجدیدپذیر، شامل طرح‌های انرژی خورشیدی و بادی، تکمیل می‌شود. هدف از این اقدامات، تنوع‌بخشی به منابع تولید برق و کاهش انتشار آلاینده‌هاست.

الناصر توضیح داد که ترکیب گاز و انرژی‌های تجدیدپذیر به ایجاد سبدی متنوع‌تر و انعطاف‌پذیرتر برای تولید برق کمک می‌کند و به استفاده بهتر از منابع و تأمین نیازهای اقتصاد داخلی می‌انجامد. این اقدامات هم‌زمان با توسعه فناوری‌های جذب، استفاده و ذخیره‌سازی کربن، هوش مصنوعی و راهکارهای پیشرفته دیجیتال دنبال می‌شوند.

او گفت این تلاش‌ها با اهداف چشم‌انداز ۲۰۳۰ سعودی، به‌ویژه در زمینه تنوع‌بخشی اقتصادی، توسعه توانمندی‌های داخلی، تقویت تولید صنعتی، ایجاد فرصت‌های شغلی و ساخت سامانه‌ای پایدارتر برای انرژی، همسو هستند.

خاورمیانه، یکی از ارکان امنیت جهانی انرژی

الناصر تأکید کرد که خاورمیانه، به‌دلیل سهم قابل‌توجه خود از ذخایر اثبات‌شده نفت و ظرفیت مازاد تولید، همچنان یکی از ارکان اصلی امنیت جهانی انرژی است. او گفت بیش از ۹۰ درصد ظرفیت مازاد تولید در جهان در این منطقه متمرکز است.

او افزود تنوع‌بخشی به منابع تأمین لزوماً به معنای امکان تغییر موقعیت‌های جغرافیایی مبدأ انرژی نیست. الناصر هشدار داد که هدف قرار گرفتن زیرساخت‌های این منطقه بر بازارها و اقتصادهای سراسر جهان تأثیر می‌گذارد.

او تأکید کرد حفاظت از تأسیسات انرژی و مسیرهای انتقالی که اقتصاد جهانی به آن‌ها متکی است، به همکاری بین‌المللی نیاز دارد؛ زیرا هیچ کشوری، صرف‌نظر از میزان توانمندی‌هایش، نمی‌تواند به‌تنهایی از تمام اجزای سامانه جهانی تأمین انرژی محافظت کند.

مسیرهای متفاوت برای تحول انرژی

الناصر درباره آینده انرژی گفت مسیر تحول انرژی از کشوری به کشور دیگر، متناسب با نیازها و شرایط اقتصادی آن‌ها، متفاوت خواهد بود. او در عین حال بر تداوم اهمیت نفت و گاز در سبد جهانی انرژی تأکید کرد.

او افزود تأمین انرژی قابل‌اعتماد و مقرون‌به‌صرفه، عاملی اساسی برای حمایت از رشد اقتصادی، ایجاد فرصت‌های شغلی و بهبود سطح زندگی است؛ به‌ویژه در اقتصادهای در حال توسعه که برای پاسخ‌گویی به نیازهای فزاینده خود به انرژی با چالش‌هایی روبه‌رو هستند.

الناصر در پایان بر اهمیت ایجاد سامانه‌ای یکپارچه برای انرژی تأکید کرد که نفت، گاز و انرژی‌های تجدیدپذیر را در کنار یکدیگر قرار دهد، در شرایط عادی کارآمد باشد و در شرایط فشار نیز تاب‌آوری خود را حفظ کند. به گفته او، چنین سامانه‌ای امنیت انرژی در پادشاهی عربی سعودی و جهان را تقویت می‌کند و از رشد آینده پشتیبانی خواهد کرد.