جفری دلارنتیس مشاور ارشد در امور ویژه سیاسی در هیئت ایالات متحده در سازمان ملل، ایران را به برداشتن «گامهای تنش آفرین» مغایر با تعهدات آن در توافق هسته ای ۲۰۱۵ متهم کرد و گفت که دولت رئیسجمهور جو بایدن «به استفاده از تمام ابزارهای موجود» برای مقابله با فعالیتهای بیثبات کننده ایران و تقویت اجرای سایر قطعنامههای شورای امنیت از جمله قطعنامههای ۱۷۰۱ و ۲۲۱۶ که ارسال سلاح به حزبالله لبنان و گروه حوثیها در یمن را ممنوع میکند، ادامه خواهد داد.
این مواضع در طی جلسه اعضای شورای امنیت، که برای اولین بار در دوران بایدن برگزار میشد، در مورد اجرای قطعنامه ۲۲۳۱ در خصوص توافق هسته ای مطرح شد.
رزمری دیکارلو معاون سیاسی دبیرکل سازمان ملل متحد در نشست شورای امنیت سازمان ملل، برجام را برای معماری عدم اشاعه هستهای بینالمللی ارزشمند و قاطع دانست و گفت: توافق هسته ای بهترین راه برای اطمینان از صلح آمیز بودن برنامه هسته ای ایران است.
او با بیان این که اجرای طرح و قطعنامه نسبت به «آخرین جلسه شورا در دسامبر ۲۰۲۰ بهطور قابل توجهی بهبود یافتهاست»، افزود عقبنشینی ایالات متحده از پیامهای قبلی در مورد خروج از توافقنامه «اولین و ضروریترین گام برای رسیدگی به دودستگی شورای امنیت و زمینهسازی برای گفت و گوهای غیرمستقیم وین است» که در حال حاضر بین واشینگتن و تهران در جریان است.
دیکارلو معتقد است که این تلاشهای دیپلماتیک در وین «فرصتی مهم» برای بازگشت دو طرف به «اجرای کامل و مؤثر برجام» است،
معاون دبیرکل سازمان ملل، سخنان آنتونیو گوترش در آخرین گزارش خود در رابطه با فراخوان واشینگتن برای لغو تحریمهای خود علیه ایران را تکرار کرد.
- فعالیتهای ناسازگار
نماینده آمریکا نیز در ادامه آنچه گوترش در گزارش خود ذکر کرده، از جمله در مورد «فعالیتهای ناسازگار» انجام شده توسط ایران را ارزنده توصیف کرد.
وی گفت که ایران به بیتوجهی به چشمانداز قطعنامه ۲۲۳۱ ادامه میدهد، قطعنامه ای که میخواهد ایران هیچ اقدامی در ارتباط با موشک بالستیک که برای حمل کلاهک هستهای طراحی شده باشد، انجام ندهد.
دلارنتیس اظهار کرد: ما همچون سه کشور اروپایی و اسرائیل با توجه به نامه آنها در ارتباط با فعالیت موشکهای بالستیک ایران، نگران هستیم.
وی همچنین اظهار کرد که با ادعای روسیه و ایران مبنی بر مغایرنبودن فناوری موشکهای بالستیک قارهپیما با قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت مخالف است.
نماینده آمریکا افزود که ایران قدمهایی را به سوی کاهش تعهدات خود در قالب برجام برداشته است از جمله نصب سانتریفیوژهای پیشرفته، افزایش غنیسازی اورانیوم به ۶۰ درصد، و آغاز فعالیتهای تحقیقاتی برای ساخت فلز اورانیوم برای سوخت رآکتور تحقیقاتی تهران برداشته است.
او از ایران خواست از هر اقدام تنشآمیز بیشتر خودداری کند و بهطور کامل به پایبندی از تعهدات برجامی خود بازگردد که شامل نظارت، تاییدیه و اجرای پروتکل الحاقی میشود.
دلارنتیس «حمایت ایران از تروریسم» را محکوم کرد و گفت که «این پشتیبانی نیروهای آمریکایی، پرسنل دیپلماتیک و شرکای ما در منطقه و جاهای دیگر را تهدید میکند».
- گوترش خواستار لغو تحریمها
با این حال گزارش دبیرکل سازمان ملل متحد از تحولات شش ماه گذشته در زمینه مذاکرات احیای برجام و احتمال پیوستن دوباره آمریکا به توافق برجام استقبال کردهاست.
وی گفت، «من از ایالات متحده درخواست میکنم که تحریمهای مندرج در این طرح را رفع یا لغو کند و معافیتهای مربوط به تجارت نفت با ایران را تمدید کند».
علاوه بر این وی خواستار «تمدید کامل معافیتهای پروژههای منع گسترش سلاحهای هسته ای در چارچوب این طرح» شد.
در گزارش یازدهم دبیرکل سازمان ملل متحد به شورای امنیت آمدهاست که از دسامبر ۲۰۲۰ ایران قدمهایی به قول او «نگرانکنندهای» را به سوی کاهش تعهدات خود در قالب برجام برداشته است از جمله نصب سانتریفیوژهای پیشرفته، افزایش غنیسازی اورانیوم به ۶۰ درصد، و آغاز فعالیتهای تحقیقاتی برای ساخت فلز اورانیوم برای سوخت رآکتور تحقیقاتی تهران.
دبیرکل سازمان ملل همچنین خواستار بازگشت کامل و مؤثر ایران به برجام شد. وی خطاب به ایران گفت: ما از آن میخواهیم «سایر نگرانیهای مطرح شده توسط شرکت کنندگان در برجام و سایر کشورهای عضو، در مورد قطعنامه ۲۲۳۱ را به دقت بررسی و رفع کند».
- ابهام در آینده وین
دیپلماتهایی که ماهها برای احیای توافق هسته ای ایران مذاکره کردهاند با احتمال تأخیرهای جدید و افزایش خطر عدم موفقیت در توافق مجدد روبرو هستند.
خبرگزاری بلومبرگ به نقل از چهار مقام مطلع، اعلام کرد که نمایندهها طبق برنامه این هفته در وین گردهم نمیآیند و مطمئن نیستند که دور هفتم مذاکرات برای چه زمانی برنامهریزی خواهند شد.
در ادامه این گزارش به نقل از دو مقام دیگر گفته شده که پیشبینیهای بازرسان هسته ای در آژانس بینالمللی انرژی اتمی نیز کاهش یافتهاست و این توافق موقت «به شکست نزدیک تر است تا تمدید».
سوم تیرماه توافق تهران با آژانس بینالمللی انرژی اتمی به پایان رسید؛ به طوری که رافائل گروسی مدیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی روز جمعه چهارم تیر ماه در بیانیهای اعلام کرد که تهران به درخواست این سازمان در مورد تمدید پیمان موقت نظارت اتمی، پاسخ ندادهاست.
