عراق و ترکیه در یک قدمی توافق آبی و ایجاد منطقه حائل 

رایزنی درباره پایان دادن به «پ ک ک»‌ و امکان نقش آفرینی حشد شعبی


 
هاکان فیدان در بدو ورود به ساختمان وزارت خارجه عراق در بغداد (فرانس پرس)
  هاکان فیدان در بدو ورود به ساختمان وزارت خارجه عراق در بغداد (فرانس پرس)
TT

عراق و ترکیه در یک قدمی توافق آبی و ایجاد منطقه حائل 


 
هاکان فیدان در بدو ورود به ساختمان وزارت خارجه عراق در بغداد (فرانس پرس)
  هاکان فیدان در بدو ورود به ساختمان وزارت خارجه عراق در بغداد (فرانس پرس)

چند منبع عراقی و ترکیه گفتند که دو کشور به توافق بر سر ایجاد یک منطقه حائل نزدیک شده اند که بناست در جریان عملیات نظامی برای پایان دادن به حضور «حزب کارگران کردستان» مورد استفاده قرار بگیرد. این منابع افزودند که «قرارداد آب و انرژی» نیز یکی از محورهای گفتگو بین دو طرف است.
یک هیئت عالی رتبه ترکیه به ریاست هاکان فیدان وزیر خارجه پنجشنبه (۱۴ مارس) وارد بغداد شد. یاشار گولر وزیر دفاع و ابراهیم کالین رئیس دستگاه اطلاعات و منیر کارال اوغلو معاون وزیر کشور ترکیه از مقامات هیئت ترکیه هستند. فواد حسین وزیر خارجه عراق از همتای ترکیه ای خود استقبال کرد و در یک بیانیه خبری گفت که طرفین رایزنی های سیاسی انجام خواهند داد.
دو طرف درباره عملیات نظامی برای مقابله با «حزب کارگران کردستان» رایزنی کردند که محور آن درباره ایجاد «کمربند امنیتی» در کل مناطق استقرار پایگاه های ترکیه در اقلیم کردستان بود و این کمربند به همه مناطق فعالیت حزب ممنوعه کارگران کردستان از جمله کوه قندیل وصل خواهد داشت.
یک منبع در صحبت های خود از واژه «منطقه حائل» استفاده کرد و گفت هدف این عملیات نظامی بر همین اساس است و ترکیه می خواهد این منطقه حائل تا عمق ۳۰ ۴۰ کیلومتری کشیده شود یعنی دقیقا مثل همان منطقه ای که ترکیه در سوریه احداث کرده است. منطقه حائل احتمالی در عراق به منظور قطع ارتباط بین «پ ک ک» در عراق و یگان های مدافع خلق (گروه کرد) در شمال سوریه ایجاد می شود.
زکی آکتورک مشاور روابط عمومی وزارت دفاع ترکیه گفت «دو طرف ترکیه ای و عراقی درباره ایجاد تفاهم مشترک درباره مقابله با تروریسم گفتگو کردند».
این منابع افزودند ترکیه به دنبال این است تا تحت حمایت اربیل و به کمک دستگاه اطلاعاتی بغداد و حشد شعبی عملیات نظامی گسترده علیه «پ ک ک» انجام دهد و این ارگان ها «تدابیر شدید امنیتی در سلیمانیه و سنجار» برقرار خواهند کرد.
مقامات عراق درباره این خبرها اظهار نظر نکردند اما یک عضو ارشد ائتلاف «چارچوب هماهنگی» گفت بغداد و آنکارا به یک برداشت مشترک درباره «تهدیدهای حزب کارگران کردستان» رسیدند و مقامات ترکیه ابراز نگرانی کردند که ادامه حضور «پ ک ک» مانع احداث جاده توسعه خواهد شد.



«پیشمرگه» پس از سه دهه یکپارچه شد

نیچیروان بارزانی، رئیس اقلیم کردستان، در مراسم یکپارچه‌سازی «پیشمرگه» سخنرانی می‌کند (ریاست اقلیم)
نیچیروان بارزانی، رئیس اقلیم کردستان، در مراسم یکپارچه‌سازی «پیشمرگه» سخنرانی می‌کند (ریاست اقلیم)
TT

«پیشمرگه» پس از سه دهه یکپارچه شد

نیچیروان بارزانی، رئیس اقلیم کردستان، در مراسم یکپارچه‌سازی «پیشمرگه» سخنرانی می‌کند (ریاست اقلیم)
نیچیروان بارزانی، رئیس اقلیم کردستان، در مراسم یکپارچه‌سازی «پیشمرگه» سخنرانی می‌کند (ریاست اقلیم)

مراسم اعلام رسمی یکپارچه‌سازی نیروهای «پیشمرگه» روز دوشنبه در مقر ریاست اقلیم کردستان در اربیل، برگزار شد. این نیروها بیش از سه دهه است که به دو نیروی جداگانه تقسیم شده‌اند. این اقدام می‌تواند به یکپارچه شدن صفوف کردها که از نظر امنیتی و سیاسی دچار شکاف هستند، کمک کند.

این مراسم با نظارت نیچیروان بارزانی، رئیس اقلیم کردستان و فرمانده کل نیروهای «پیشمرگه»، و با حضور مسرور بارزانی، نخست‌وزیر اقلیم، معاون نخست‌وزیر و وزیر امور «پیشمرگه» و شماری از مقام‌های کرد برگزار شد. نمایندگانی از «ائتلاف بین‌المللی» و هیئت‌های دیپلماتیک نیز در این مراسم حضور داشتند. عبدالأمیر الشمری، رئیس دفتر فرمانده کل نیروهای مسلح عراق، نیز در این مراسم حاضر بود.

ریشه اختلاف در صفوف نیروهای «پیشمرگه» به اواسط دهه ۱۹۹۰ میلادی، در جریان آنچه بعدها «جنگ برادرکشی» یا جنگ داخلی میان دو حزب اصلی آن زمان نام گرفت، بازمی‌گردد. این دو حزب عبارت بودند از «حزب دموکرات کردستان» به رهبری مسعود بارزانی و «اتحادیه میهنی» به رهبری جلال طالبانی، رئیس‌جمهوری فقید عراق. نیروهای «پیشمرگه» که علیه حکومت صدام حسین، رئیس‌جمهوری فقید عراق، می‌جنگیدند، به دو نیرو تقسیم شدند: «نیروی ۸۰ (زرد)» وابسته به حزب «دموکرات» که در مناطق تحت نفوذ این حزب در استان‌های اربیل و دهوک مستقر است و «نیروی ۷۰ (سبز)» وابسته به حزب «اتحادیه میهنی» که در استان سلیمانیه و منطقه حلبچه مستقر است.

بر اساس منابع کرد، این مراسم نتیجه یک روند طولانی اصلاحات برای یکپارچه‌سازی نیروهای «پیشمرگه» و سازمان‌دهی دوباره آنها در قالب یک ساختار نظامی نهادمند تحت نظارت وزارت امور «پیشمرگه» است.

بر اساس فرمانی جدید، از ۲۱ سپتامبر (۳۰ شهریور) جاری، دیگر هیچ نیرویی از «پیشمرگه» خارج از چارچوب این وزارتخانه فعالیت نخواهد کرد.

روند ادغام این دو نیرو سال‌ها پیش و با حمایت و اصرار نیروهای «ائتلاف بین‌المللی»، به‌ویژه آمریکا، بریتانیا و آلمان و دیگر کشورهای اروپایی آغاز شد. ادغام این دو نیرو یکی از شروط ادامه دریافت کمک‌های نظامی و لجستیکی این کشورها به نیروهای «پیشمرگه» بود.

نیروهای «پیشمرگه» در کرکوک در مقابل تصویری از مسعود بارزانی (آرشیوی - EPA)

با وجود اینکه نام «پیشمرگه» در متن قانون اساسی عراق نیامده است، «اصل ۱۲۱، بند پنجم» قانون اساسی تصریح می‌کند: «دولت اقلیم در همه امور مورد نیاز برای اداره اقلیم، به‌ویژه ایجاد و سازمان‌دهی نیروهای امنیت داخلی اقلیم، مانند پلیس، نیروهای امنیتی و گارد اقلیم، صلاحیت دارد.» مقام‌های اقلیم نیروهای «پیشمرگه» را در زمره «گارد اقلیم» قرار می‌دهند.

نیروی مردم کردستان

نیچیروان بارزانی، رئیس اقلیم کردستان، در سخنرانی خود در مراسم یکپارچه‌سازی تأکید کرد: «دیگر هیچ نیرویی خارج از چتر نیروهای (پیشمرگه) وجود ندارد و این نیرو باید فراتر از محاسبات حزبی و به‌عنوان نیرویی کردستانی باشد.»

او گفت: «(پیشمرگه) نیروی مردم کردستان است و مأموریت آن حفاظت از همه مردم اقلیم، اعم از کردها، ترکمن‌ها، مسیحیان، ایزدی‌ها، عرب‌ها و همه دیگر اقوام و گروه‌هاست.»

بارزانی اشاره کرد که «(پیشمرگه) بخشی از ساختار دفاعی عراق است و تقویت توانمندی‌ها، هماهنگی و همکاری آن با نیروهای فدرال، قدرتی برای سراسر عراق ایجاد می‌کند.»

او افزود که «حضور عبدالأمیر الشمری، رئیس دفتر فرمانده کل نیروهای مسلح عراق، در مراسم اعلام یکپارچه‌سازی نیروها، اهمیت این هماهنگی را تأیید می‌کند.»

بارزانی تأکید کرد که «یکپارچگی (پیشمرگه) باید در آموزش، وظایف، حقوق، ترفیع و دکترین نظامی بازتاب داشته باشد و نهاد نظامی نباید عرصه تسویه‌حساب‌های حزبی و سیاسی باشد.»

او افزود: «احزاب در انتخابات با یکدیگر رقابت می‌کنند و مواضع و دیدگاه‌های متفاوتی دارند. این مسئله در همه نظام‌های دموکراتیک طبیعی است، اما (پیشمرگه) باید فراتر از این محاسبات حزبی باشد؛ زیرا نیرویی حزبی نیست، بلکه نیرویی کردستانی است.»

بارزانی بار دیگر از آمریکا، «ائتلاف بین‌المللی» و کشورهایی که در جریان جنگ علیه داعش از اقلیم کردستان و عراق حمایت کردند، به‌ویژه بریتانیا، آلمان، هلند، ایتالیا و فرانسه، تشکر کرد و از نقش آنها در روند اصلاحات، آموزش و بازسازی ساختار نیروهای «پیشمرگه» قدردانی کرد.

نیروهای «پیشمرگه» در جریان مراسمی در اربیل، پایتخت اقلیم کردستان، در سال ۲۰۲۳ (AFP)

واشنگتن در اوایل اوت (مرداد) گذشته، با موافقت دولت عراق، ۲۴ قبضه توپ سنگین و متوسط از نوع «هاوتزر M119» با کالیبر «۱۰۵ میلی‌متر» به نیروهای «پیشمرگه» تحویل داد. این اقدام در چارچوب برنامه‌های «ائتلاف بین‌المللی» برای تقویت توان دفاعی نیروهای کردِ شریک خود در مقابله با بقایای داعش انجام شد؛ اقدامی که خشم برخی گروه‌ها و شخصیت‌های سنی و شیعه در بغداد را برانگیخت.

اعتماد افکار عمومی کرد

با وجود استقبال کردها از برگزاری مراسم تکمیل یکپارچه‌سازی نیروهای «پیشمرگه» کردستان، همچنان «تردیدهای جدی» درباره امکان یکپارچه‌سازی صفوف سیاسی کردها وجود دارد؛ زیرا کردها با گذشت حدود دو سال از برگزاری انتخابات پارلمان اقلیم، هنوز نتوانسته‌اند تشکیل کابینه را تکمیل کنند. با این حال، سوران داوودی، از رهبران حزب «اتحادیه میهنی»، به «الشرق الأوسط» گفت: «یکپارچه‌سازی (پیشمرگه) راه را برای نزدیک شدن سیاسی میان دو طرف، یعنی (دموکرات) و (اتحادیه)، هموار می‌کند و برخی نشانه‌های این امر در نشست‌های فشرده‌ای که دو طرف برگزار می‌کنند، نمایان شده است.»

داوودی افزود: «اقدام برای یکپارچه‌سازی، اقدامی عادی است که باید سال‌ها پیش انجام می‌شد. این اقدام اعتماد افکار عمومی کرد به نیروهای (پیشمرگه) را افزایش می‌دهد و همچنین گامی درست در چارچوب نهادمندی است که شهروند کرد خواهان آن است.»

Facts

زرد و سبز

نیروهای «پیشمرگه» در دهه ۱۹۹۰ میلادی به دو نیرو تقسیم شدند: «نیروی ۸۰ (زرد)» وابسته به حزب «دموکرات» که در مناطق تحت نفوذ این حزب در استان‌های اربیل و دهوک مستقر است و «نیروی ۷۰ (سبز)» وابسته به حزب «اتحادیه میهنی» که در استان سلیمانیه و منطقه حلبچه مستقر است.


دولت یمن بسیج مردمی برای پشتیبانی از جبهه‌های جنگ را گسترش می‌دهد

نیروهای نظامی وابسته به دولت قانونی یمن در ساحل غربی دریای سرخ (خبرگزاری فرانسه)
نیروهای نظامی وابسته به دولت قانونی یمن در ساحل غربی دریای سرخ (خبرگزاری فرانسه)
TT

دولت یمن بسیج مردمی برای پشتیبانی از جبهه‌های جنگ را گسترش می‌دهد

نیروهای نظامی وابسته به دولت قانونی یمن در ساحل غربی دریای سرخ (خبرگزاری فرانسه)
نیروهای نظامی وابسته به دولت قانونی یمن در ساحل غربی دریای سرخ (خبرگزاری فرانسه)

دولت یمن دامنه حمایت اجتماعی از نیروهای مسلح و جبهه‌ها را گسترش داده و با بسیج گروه‌های مختلف جامعه و استان‌ها، مشارکت آنها را در حمایت از رزمندگان و تأمین نیازهای اساسی جبهه‌ها افزایش داده است. این اقدام در حالی صورت می‌گیرد که رهبری یمن رویارویی با گروه حوثی را «نبردی سرنوشت‌ساز» توصیف می‌کند.

نایف البکری، وزیر ورزش و جوانان و رئیس کمیته پشتیبانی مردمی و حمایت دولتی از نیروهای مسلح، در گفت‌وگو با «الشرق الأوسط» گفت کمیته پشتیبانی اجتماعی بر اساس دستورهای رشاد محمد العلیمی، رئیس شورای رهبری ریاست‌جمهوری، اعضای شورا و نخست‌وزیر فعالیت می‌کند. هدف این کمیته، سازمان‌دهی و فعال‌کردن حمایت مردمی از نیروهای مسلح و رزمندگان در جبهه‌های مختلف است. این حمایت شامل تأمین غذا، فرآورده‌های نفتی، سوخت و مواد اساسی مورد نیاز رزمندگان برای ماندن در مواضع خود می‌شود و جامعه نیز در ارائه حمایت‌های معنوی و مادی مشارکت دارد.

کمیته‌ای چندگانه

البکری توضیح داد که کمیته پشتیبانی اجتماعی شامل نمایندگانی از چندین وزارتخانه، از جمله وزارتخانه‌های کشور، دفاع، امور اجتماعی، حمل‌ونقل، بهداشت و صنعت است و برای تثبیت و سازمان‌دهی تلاش‌های اجتماعی و هماهنگ‌کردن عملیات پشتیبانی فعالیت می‌کند. در کنار این کمیته، کمیته گسترده‌تری نیز با حضور نمایندگان بیش از ۱۵ استان تشکیل شده است که هدف آن یکپارچه‌کردن تلاش‌های مردمی و تقویت روند پشتیبانی است.

البکری توضیح داد که مسئولیت سربازگیری و اقدامات نظامی بر عهده کمیته عالی نظامی است (الشرق الأوسط)

رئیس کمیته پشتیبانی گفت فعالیت‌های این کمیته تنها به استان‌های واقع در مناطق درگیری محدود نمی‌شود و استان‌هایی که از نظر امنیتی باثبات هستند نیز برای ارائه حمایت و اعزام کاروان‌ها به جبهه‌ها فعالیت می‌کنند. او افزود چندین استان در حال حاضر خود را برای اعزام کاروان‌های امدادی به مناطق درگیری آماده می‌کنند و استان سقطری نیز در تلاش‌های پشتیبانی مشارکت خواهد داشت.

البکری گفت حمایت اجتماعی حوزه بهداشت را نیز دربرمی‌گیرد و از طریق اهدای خون و حمایت از بانک‌های خون در استان‌ها انجام می‌شود. بازرگانان، بانک‌های تجاری، سرمایه‌گذاران، اتاق‌های بازرگانی، انجمن‌ها و نیروهای سیاسی نیز در این روند مشارکت دارند و گروه‌های مختلف اجتماعی به بخشی از نظام پشتیبانی تبدیل شده‌اند. او تأکید کرد که هدف کمیته، بسیج همه اقشار جامعه برای حمایت از جبهه‌هاست.

اولویت جبهه‌ها

وزیر درباره جبهه‌های دارای اولویت به تعز، حدیده، لحج، ضالع، مأرب، جوف و شبوه و همچنین دیگر جبهه‌ها در استان‌های واقع در مناطق درگیری اشاره کرد.

او گفت تعز، به گفته او، درگیر «نبردی سرنوشت‌ساز» است و در جبهه‌های حدیده، الخوخه، لحج، کهبوب و یافع نیز درگیری‌هایی جریان دارد. همزمان، جبهه‌های ضالع، مأرب و جوف نیز شاهد درگیری هستند. او مأرب را درگیر «نبرد کرامت» توصیف کرد و گفت در برخی جبهه‌های جوف پیشروی و پیروزی‌هایی به دست آمده است.

او افزود جبهه‌هایی مانند کرش و دیگر مناطق لحج و شبوه نیز در عملیات پشتیبانی در اولویت قرار دارند و تأکید کرد که «همه جبهه‌های کشور مهم هستند»، اما ماهیت درگیری‌ها ایجاب می‌کند حمایت‌ها بر جبهه‌هایی متمرکز شود که بیش از دیگر مناطق به آن نیاز دارند.

جوانان... و کمیته

البکری درباره اینکه آیا کمیته پشتیبانی مسئول آماده‌سازی جوانان برای پیوستن به جبهه‌ها خواهد بود یا نه، توضیح داد که مسئولیت سربازگیری و اقدامات نظامی بر عهده کمیته عالی نظامی و نهادهای نظامی ذی‌ربط است. او افزود فرمانداران، کمیته‌های امنیتی و فرماندهان نیروهای نظامی برای جذب جوانانی که مایل به پیوستن به نیروهای مسلح و تشکیلات نظامی هستند، فعالیت می‌کنند.

او گفت شمار زیادی از جوانان در حال حاضر به ارتش و تشکیلات نظامی پیوسته‌اند تا از استان‌های خود و شهرهای سراسر کشور دفاع کنند. او تأکید کرد که این نبرد یک وظیفه ملی است و به حمایت همگان نیاز دارد؛ حمایتی که به گفته او، اقشار مختلف جامعه از هم‌اکنون برای ارائه آن به جبهه‌ها به حرکت درآمده‌اند.

وزیر، گروه حوثی مورد حمایت ایران را، به گفته خود، تهدیدی برای یمن و ثبات منطقه دانست، به‌ویژه با توجه به آنچه «تلاش‌های این گروه برای آسیب‌زدن به امنیت کشتیرانی و آب‌های سرزمینی» خواند. او افزود پادشاهی عربی سعودی حامی اصلی یمن است و این حمایت همه حوزه‌های اقتصادی، سیاسی و نظامی را دربرمی‌گیرد و حمایت‌های امدادی و توسعه‌ای را نیز شامل می‌شود.

وضعیت میدانی

البکری از پیشروی نیروهای مسلح یمن در بسیاری از مناطق، به گفته خود، ابراز خوش‌بینی کرد و از درگیری‌ها در تعز، کهبوب و شبوه و همچنین پیشروی در جوف سخن گفت. او در عین حال به مقاومت نیروها در چندین جبهه دیگر اشاره کرد و گفت تیپ‌های العمالقه، نیروهای درع الوطن، نیروهای مقاومت و قبایل نیز در عملیات مشارکت دارند. او یادآور شد که این تشکیلات در چارچوب یک رویارویی واحد با حوثی‌ها فعالیت می‌کنند.

او همچنین از اجرای حملات هوایی نیروهای نظامی در چندین جبهه خبر داد و گفت این حملات به کاهش توانایی‌های حوثی‌ها و متوقف‌کردن برخی حملات آنها کمک کرده و همچنین شماری از رهبران این گروه را هدف قرار داده است.

به گفته البکری، کمیته پشتیبانی اجتماعی این تحرکات را در چارچوبی گسترده‌تر دنبال می‌کند که هدف آن تبدیل رویارویی از یک مسئولیت صرفاً نظامی به وضعیتی مبتنی بر بسیج اجتماعی است؛ به‌گونه‌ای که استان‌ها و اقشار مختلف جامعه به بخشی از نظام حمایت تبدیل شوند، در رویارویی با گروهی که او می‌گوید تهدیدی برای یمن و امنیت منطقه است.

این مقام یمنی درباره توانایی جامعه برای تأمین نیازها در شرایط اقتصادی کنونی کشور گفت این «نبردی سرنوشت‌ساز» است و دولت و جامعه همه امکانات موجود خود را به کار خواهند گرفت. او به حمایت پادشاهی عربی سعودی و اقداماتی که «مرکز ملک سلمان برای امدادرسانی و اقدامات بشردوستانه» و «برنامه سعودی برای توسعه و بازسازی یمن» انجام می‌دهند، اشاره کرد.

در همین حال، وزیر معتقد است مردم یمن «اصیل و کریم» هستند و بازرگانان، سرمایه‌گذاران و هر کسی که توان ارائه حمایت داشته باشد، در این شرایط از کمک دریغ نخواهد کرد.


جشن‌های حوثی‌ها در صنعاء؛ فشار معیشتی بر مردم و مطالبه برای تأمین هزینه‌ها

حوثی‌ها میلیون‌ها دلار برای برنامه‌های بسیج عمومی و جشن‌های دارای ماهیت فرقه‌ای خود هزینه می‌کنند (EPA)
حوثی‌ها میلیون‌ها دلار برای برنامه‌های بسیج عمومی و جشن‌های دارای ماهیت فرقه‌ای خود هزینه می‌کنند (EPA)
TT

جشن‌های حوثی‌ها در صنعاء؛ فشار معیشتی بر مردم و مطالبه برای تأمین هزینه‌ها

حوثی‌ها میلیون‌ها دلار برای برنامه‌های بسیج عمومی و جشن‌های دارای ماهیت فرقه‌ای خود هزینه می‌کنند (EPA)
حوثی‌ها میلیون‌ها دلار برای برنامه‌های بسیج عمومی و جشن‌های دارای ماهیت فرقه‌ای خود هزینه می‌کنند (EPA)

نارضایتی‌ها در پایتخت یمن، صنعاء، که در کنترل حوثی‌هاست، همزمان با سالگرد تسلط این گروه بر شهر در ۲۱ سپتامبر ۲۰۱۴، رو به افزایش است. این در حالی است که حوثی‌ها خود را برای برگزاری برنامه‌ها و تجمع‌های گسترده آماده می‌کنند و خانواده‌ها و تاجران با شرایط دشوار اقتصادی و معیشتی روبه‌رو هستند.

منابع محلی و تاجران در صنعاء و دیگر شهرهای تحت کنترل این گروه می‌گویند آماده‌سازی‌ها برای این مناسبت با درخواست‌های مالی و غیرنقدی از صاحبان فروشگاه‌ها، بازرگانان و برخی مؤسسات همراه شده است تا در تأمین هزینه‌های این برنامه‌ها مشارکت کنند. این مسئله فشارهای تازه‌ای بر بخشی وارد می‌کند که پیش از این نیز با کاهش فعالیت اقتصادی و افت قدرت خرید روبه‌رو بوده است.

پیش از این، مطالعات و گزارش‌های یمنی وضع عوارض و دریافت مبالغی مرتبط با مناسبت‌های حوثی، از جمله سالگرد ۲۱ سپتامبر، را مستند کرده‌اند. این مبالغ از تجار، کارکنان و صاحبان کسب‌وکار دریافت شده و در برخی موارد نیز از واحدهای اقتصادی خواسته شده است متناسب با مناسبت‌هایی که این گروه برگزار می‌کند، فضای محل کار خود را به شکل ویژه‌ای تزئین کنند.

یمنی‌ها در مناطق تحت کنترل حوثی‌ها می‌گویند سالگرد ۲۱ سپتامبر برای آنان یادآور جنگ، شکاف و وخامت شرایط اقتصادی و انسانی است. اشاره آنان به تسلط این گروه بر صنعاء در سپتامبر ۲۰۱۴ و تحولات عمیق سیاسی، امنیتی و اقتصادی پس از آن است.

فروشندگان و رهگذران در یکی از بازارهای صنعاء (الشرق الأوسط)

تاجران در صنعاء گفتند طی روزهای گذشته از آنها خواسته شده است در تأمین هزینه برنامه‌های مرتبط با این مناسبت مشارکت کنند. آنها می‌گویند این درخواست‌ها در شرایطی مطرح شده که بسیاری از صاحبان کسب‌وکار با رکود بازار، کاهش تقاضا و افزایش هزینه‌های فعالیت اقتصادی روبه‌رو هستند.

آنها افزودند هرگونه پرداخت اضافی فشار بیشتری بر کسب‌وکارهایشان وارد می‌کند، به‌ویژه با انباشته شدن تعهدات مالی و کاهش قدرت خرید مصرف‌کنندگان. در همین حال، واحدهای کوچک اقتصادی برای حفظ فعالیت خود و تأمین هزینه‌های ضروری تلاش می‌کنند.

به گفته ساکنانی که با «الشرق الأوسط» گفت‌وگو کرده‌اند، بخش مهمی از انتقادهای عمومی متوجه اختصاص منابع به برنامه‌ها و تجمع‌ها و تزئین خیابان‌هاست، در حالی که نیازهای معیشتی و خدماتی در صدر اولویت‌های خانواده‌ها قرار دارد.

نادیده گرفتن مشکلات مردم

ساکنان صنعاء می‌گویند اولویت‌های آنها تأمین درآمد و پرداخت حقوق، بهبود خدمات آب، برق، نظافت، بهداشت و آموزش و همچنین کمک به خانواده‌هایی است که برای تأمین غذا و دارو با مشکل روبه‌رو هستند، نه هزینه کردن برای برنامه‌های حوثی‌ها که در طول سال متوقف نمی‌شوند.

به گفته شهروندان، نارضایتی فقط به میزان هزینه‌های مرتبط با مناسبت‌های حوثی محدود نمی‌شود، بلکه زمان صرف این هزینه‌ها نیز مورد انتقاد است، آن هم در شرایطی که هزینه‌های زندگی افزایش یافته، قدرت خرید کاهش پیدا کرده و نیازهای انسانی گسترش یافته است.

منتقدان می‌گویند پولی که برای سکوها، پوسترها، شعارها، سازماندهی تجمع‌ها و وسایل حمل‌ونقل هزینه می‌شود، می‌تواند به بخش‌هایی اختصاص یابد که مستقیماً با زندگی مردم ارتباط دارند، مانند بهداشت، آموزش، آب، نظافت و حمایت از خانواده‌های نیازمند.

نیروهای حوثی سوار بر یک خودروی امنیتی در صنعاء (EPA)

«جابر»، کارمند دولت در صنعاء، گفت: «ما بیش از هر چیز دیگری به حقوق نیاز داریم. خانواده اجاره‌خانه، غذا، دارو و هزینه‌های روزمره دارد. بنابراین وقتی می‌بینیم در شرایطی که نیازهای ما روی هم انباشته شده، برای جشن‌ها هزینه می‌شود، احساس خشم و نارضایتی شدیدی پیدا می‌کنیم.»

یک زن خانه‌دار از حومه صنعاء که خواست نامش فاش نشود، گفت: «مشکل در خود این مناسبت است که باعث شکل‌گیری شرایطی شد که امروز خانواده‌های یمنی نمی‌توانند نیازهای اولیه خود را تأمین کنند.» او افزود: «وقتی می‌بینیم خیابان‌ها، محله‌ها و مؤسسات تزئین شده‌اند و برای برنامه‌ها پول هزینه می‌شود، از خود می‌پرسیم چرا این مبالغ به خانواده‌های نیازمند اختصاص داده نمی‌شود.»

«سلیم»، کارگر روزمزد در صنعاء، نیز گفت: «ما روزمزد کار می‌کنیم و گاهی حتی به اندازه هزینه‌های خانه درآمد نداریم. برای ما اولویت، کار، درآمد و خدمات است، نه جشن گرفتن برای برنامه‌هایی که نه شکم را سیر می‌کنند و نه دردی را دوا.»

نیازهای انباشته

جشن حوثی‌ها برای سالگرد کودتای خود در شرایط دشوار اقتصادی و معیشتی در صنعاء و دیگر شهرهای تحت کنترل این گروه برگزار می‌شود. افزایش قیمت مواد غذایی و دارو، کاهش فرصت‌های شغلی، وخامت خدمات، انباشت بدهی‌ها و نامنظم بودن یا قطع حقوق بخش گسترده‌ای از کارکنان از جمله این مشکلات است.

این شرایط باعث شده است خانواده‌ها نسبت به هرگونه هزینه‌ای که از نظر آنها ارتباطی با نیازهای اساسی‌شان ندارد، حساس‌تر شوند، به‌ویژه در شرایطی که منابع درآمد کاهش یافته و دامنه فقر و نیازها گسترش پیدا کرده است.

فعالان و شهروندان می‌گویند تصاویر جشن‌ها و تجمع‌ها زمانی بیش از پیش موجب نارضایتی می‌شود که در کنار محله‌هایی قرار می‌گیرد که از وخامت خدمات رنج می‌برند و خانواده‌هایی که هر روز برای تأمین غذا و دارو تلاش می‌کنند.

بخشی از پرسش‌ها نیز بر منابع تأمین مالی این برنامه‌ها، حجم منابع اختصاص‌یافته به آنها و میزان انطباق این هزینه‌ها با اولویت‌های اقتصادی و انسانی مردم متمرکز است.

تجمع حوثی‌ها در صنعاء که رهبر این گروه برای اعلام همبستگی با ایران فراخوان داده بود (EPA)

مرکز مطالعات راهبردی صنعاء پیش‌تر در گزارش‌هایی سازوکارهای دریافت عوارض و مبالغ مرتبط با مناسبت‌هایی را که این گروه برگزار می‌کند، مستند کرده و گفته بود صاحبان کسب‌وکار و کارکنان با درخواست‌های مالی مرتبط با مناسبت‌های حوثی روبه‌رو شده‌اند.

یک مطالعه جدید درباره اقتصادی که این گروه اداره می‌کند، از تعدد منابع درآمدی و مبالغی خبر می‌دهد که در مناطق تحت کنترل حوثی‌ها دریافت می‌شود، از جمله کمک‌های نقدی و غیرنقدی مرتبط با تلاش جنگی و برنامه‌های بسیج عمومی. برآورد میزان این درآمدها همچنان میان منابع مختلف متفاوت است.

سالگرد «۲۱ سپتامبر» امسال در شرایطی برگزار می‌شود که یمن همچنان با بحران انسانی و اقتصادی روبه‌روست. همزمانی جشن‌ها با افزایش فشارهای معیشتی، میان ساکنان درباره اولویت‌های مالی در مناطق تحت کنترل این گروه پرسش‌هایی ایجاد کرده است.

حوثی‌ها تلاش می‌کنند این سالگرد را به عنوان مناسبتی سیاسی و نمادین و در تقویمی سالانه معرفی کنند، در حالی که مخالفان این گروه آن را یادآور تسلط حوثی‌ها بر صنعاء می‌دانند. مرکز مطالعات راهبردی صنعاء می‌گوید این گروه طی سال‌های گذشته از این مناسبت برای برگزاری کارزارهای رسانه‌ای و برنامه‌های عمومی با هدف تثبیت روایت سیاسی خود درباره رویدادهای سال ۲۰۱۴ استفاده کرده است.