«آتش‌بس غزه»: توافق در مرحله‌ای حساس

تلاش‌های فشرده مصر و قطر برای دستیابی به توافق

واکنش یک جوان فلسطینی پس از حمله هوایی اسرائیل به مدرسه‌ای که پناهجویان در آن در خان‌یونس در جنوب غزه پناه گرفته بودند (رویترز)
واکنش یک جوان فلسطینی پس از حمله هوایی اسرائیل به مدرسه‌ای که پناهجویان در آن در خان‌یونس در جنوب غزه پناه گرفته بودند (رویترز)
TT

«آتش‌بس غزه»: توافق در مرحله‌ای حساس

واکنش یک جوان فلسطینی پس از حمله هوایی اسرائیل به مدرسه‌ای که پناهجویان در آن در خان‌یونس در جنوب غزه پناه گرفته بودند (رویترز)
واکنش یک جوان فلسطینی پس از حمله هوایی اسرائیل به مدرسه‌ای که پناهجویان در آن در خان‌یونس در جنوب غزه پناه گرفته بودند (رویترز)

در میانه مذاکرات، تماس‌ها و نشست‌های واسطه‌ها، مذاکرات مربوط به آتش‌بس در نوار غزه وارد مرحله‌ای حساس شده است. این مذاکرات در قالب نشست‌های فنی دنبال می‌شود. مقامات مصری از تلاش‌های فشرده مصر و قطر با همه طرف‌ها برای دستیابی به توافق آتش‌بس در غزه خبر داده‌اند.

این نشست‌ها در دوحه و با حضور نمایندگان اسرائیل برگزار می‌شود. منابعی به «الشرق الأوسط» اعلام کردند که توافق نهایی پس از بررسی جزئیات نهایی، از جمله نام گروگان‌های زنده و زندانیان فلسطینی، نزدیک است. این منابع احتمال دادند که این توافق هفته آینده نهایی و پیش از یکی از اعیاد یهودی (25 دسامبر)، مشروط بر پیشرفت فعلی در مذاکرات اعلام شود.

شبکه «القاهره الإخباریة» نیز تأیید کرده که تلاش‌های مشترک مصر و قطر برای دستیابی به آتش‌بس ادامه دارد.

یک منبع فلسطینی به «الشرق الأوسط» گفت که اطلاعات موجود، هرچند محدود و محرمانه، نشان‌دهنده پیشرفت در توافق است. این توافق بر اساس پیشنهاد مصر درباره توافق جزئی تدوین شده و اکنون بحث‌ها بر سر جزئیات فنی به‌ویژه تعداد گروگان‌ها متمرکز است.

وی افزود: «در ابتدا صحبت از 30 گروگان بود، اما حماس اعلام کرده که مرحله اول شامل 18 گروگان خواهد بود که شامل زنان و سالمندان هستند. تخمین زده می‌شود که جهاد اسلامی نیز 4 گروگان در اختیار داشته باشد. بر این اساس، برای هر گروگان، دو روز آتش‌بس برقرار خواهد شد و اگر تعداد گروگان‌ها افزایش یابد، مدت آتش‌بس نیز بیشتر خواهد شد.»

این منبع همچنین گفت: «در مورد زندانیان فلسطینی، صحبت از آزادی 40 تا 50 نفر به‌ازای هر گروگان است که 4 نفر از آن‌ها جزو زندانیان قدیمی با احکام سنگین خواهند بود. در مجموع، بحث بر سر آزادی 1200 زندانی فلسطینی است، هرچند ممکن است اسرائیل در مورد برخی اسامی مخالفت کند.»

وی تأکید کرد که حماس تاکنون انعطاف نشان داده و از درخواست برای عقب‌نشینی کامل اسرائیل به پذیرش عقب‌نشینی‌های جزئی در محورها اصلی، از جمله محورهای فیلادلفیا، نتساریم و مناطق شمالی غزه، عقب‌نشینی کرده است. همچنین توافقی بر سر آزادی حرکت از جنوب به شمال و ورود حجم زیادی از کمک‌ها، از جمله سوخت، حاصل شده است.

پیش‌بینی می‌شود توافق و زمان اجرای آن پیش از عید «حانوکا» (25 دسامبر) مشروط بر نهایی شدن جزئیات اعلام شود.

یک منبع مصری نیز به «الشرق الأوسط» گفت که توافق بسیار نزدیک است و احتمالاً هفته آینده اعلام خواهد شد. وی افزود: «اختلافات کنونی بیشتر بر سر نام زندانیان فلسطینی است. حماس خواستار آزادی مروان البرغوثی است، اما اسرائیل مخالف است. با این حال، حماس به پذیرش توافق جزئی رضایت داده که اجازه ورود حجم بیشتری از کمک‌ها را می‌دهد. همچنین، مذاکرات در طول آتش‌بس به نحوه عقب‌نشینی کامل نیروهای اسرائیلی اختصاص خواهد یافت.»

روز دوشنبه، مقامات اسرائیلی در دوحه برای گفت‌وگوهای فنی درباره آتش‌بس میان اسرائیل و حماس حضور یافتند. به گفته یک منبع آگاه، این نشست‌ها میان گروه‌های فنی از اسرائیل و قطر برگزار شده است. منابع دیگر نیز تأیید کردند که مذاکرات بر پر کردن شکاف‌های موجود متمرکز است.

یک منبع مصری به شبکه «القاهره الإخباریة» گفت که خبر سفر بنیامین نتانیاهو به قاهره، که توسط رویترز و فرانس‌پرس منتشر شده بود، صحت ندارد.

تحلیلگران معتقدند اسرائیل با تبلیغ این توافق و صحبت از دوران پس از جنگ، در تلاش است تا پیروزی خود را نشان دهد. از سوی دیگر، حماس نیز به نظر می‌رسد که انعطاف لازم را برای پذیرش توافق جزئی نشان داده است.

تحلیلگران همچنین بر این باورند که نتانیاهو نیز برای جلوگیری از هرگونه تنش داخلی مجبور به پذیرش این توافق شده است. این توافق همچنین به او امکان خواهد داد که با اجرای این توافق، فشار مربوط به موضوع گروگان‌ها را به‌طور موقت کاهش دهد.

عبدالفتاح السیسی، رئیس‌جمهور مصر، نیز روز سه‌شنبه در گفت‌وگویی تلفنی با نیکوس خریستودولیدس، رئیس‌جمهور قبرس، بر اهمیت دستیابی سریع به توافق آتش‌بس در غزه تأکید کرد. وی همچنین خواستار مبادله گروگان‌ها و تضمین ارسال کمک‌های انسانی بدون مانع به ساکنان غزه شد.

 



رقابت بر سر وزارتخانه‌ها همزمان با آغاز رایزنی‌های تشکیل دولت عراق


از یکی از جلسات پارلمان عراق در بغداد، مارس ۲۰۲۶ (واع)
از یکی از جلسات پارلمان عراق در بغداد، مارس ۲۰۲۶ (واع)
TT

رقابت بر سر وزارتخانه‌ها همزمان با آغاز رایزنی‌های تشکیل دولت عراق


از یکی از جلسات پارلمان عراق در بغداد، مارس ۲۰۲۶ (واع)
از یکی از جلسات پارلمان عراق در بغداد، مارس ۲۰۲۶ (واع)

رایزنی‌های سیاسی در عراق برای تشکیل دولت جدید به ریاست علی الزیدی، نخست‌وزیر مأمور تشکیل کابینه، شتاب گرفته است؛ روندی که در فضایی از شکاف‌های داخلی و تداخل ملاحظات منطقه‌ای و بین‌المللی جریان دارد.

در این میان، مواضع ایالات متحده و ایران پرسش‌هایی را درباره ماهیت حمایت این دو کشور از روند سیاسی عراق برانگیخته است. پیام کوتاه حمایتی آمریکا از الزیدی از سوی برخی ناظران «غیرقاطع» ارزیابی شده و به گفته آنان، حاوی «پیام‌های رمزگذاری‌شده» درباره حدود این حمایت است.

در مقابل، موضع ایران همچنان در هاله‌ای از ابهام قرار دارد؛ هرچند به‌ویژه پس از سفر اسماعیل قاآنی به عراق، دو روز پیش از اعلام مأموریت الزیدی از نوعی اجماع نسبی در میان گروه‌های شیعه سخن گفته می‌شود.

در صحنه داخلی، الزیدی دیدارهای خود را با رهبران ائتلاف‌های سیاسی افزایش داده و همزمان در حال تکمیل تیم کاری خود است. او بر اساس قانون اساسی، ۳۰ روز فرصت دارد تا کابینه پیشنهادی‌اش را به پارلمان ارائه کند.

برآوردها حاکی از آن است که احتمال دارد ترکیب دولت پیش از پایان این مهلت نهایی شود، اما رقابت بر سر تصاحب وزارتخانه‌ها به اولویت اصلی گروه‌های سیاسی تبدیل شده و در عین حال نشانه‌ای از شکل‌گیری یک اپوزیسیون پارلمانی مشخص دیده نمی‌شود.

توزیع وزارتخانه‌ها در عراق تابع سازوکاری پیچیده است که همزمان بر توازن‌های قومی-مذهبی (شیعه، سنی و کرد) و وزن انتخاباتی گروه‌ها تکیه دارد.

در این چارچوب، به نظر می‌رسد وزارت دفاع به اهل سنت و وزارت کشور به شیعیان واگذار شود. در مقابل، وزارت امور خارجه به میدان رقابتی زودهنگام تبدیل شده است؛ سمتی که از سال ۲۰۰۳ عمدتاً در اختیار کردها بوده است.

حزب دموکرات کردستان به رهبری مسعود بارزانی همچنان بر حفظ این وزارتخانه پافشاری می‌کند، در حالی که برخی جریان‌های شیعه و سنی پیشنهاد داده‌اند این پست به عرب‌ها واگذار شود و در مقابل، وزارتخانه‌های کلیدی دیگری مانند دارایی، نفت یا برنامه‌ریزی به کردها برسد.

قصی محبوبة، از ائتلاف «اعمار و توسعه» به رهبری محمد شیاع السودانی، در ارزیابی موضع آمریکا گفته است حمایتی که تاکنون اعلام شده از سوی نمایندگی دیپلماتیک بوده، نه دولت آمریکا؛ و این به معنای «حمایت کامل» نیست، بلکه نشان‌دهنده نبود مخالفت است.

او همچنین احتمال داده که واشنگتن در آینده مواضع صریح‌تری، همراه با شروطی برای حمایت از دولت جدید، اعلام کند.

عباس عبود، پژوهشگر سیاسی، نیز گفته است تمرکز پیام آمریکا بر «حمایت از مردم عراق» بدون اشاره مستقیم به دولت یا نخست‌وزیر مأمور، می‌تواند نشانه‌ای از پرهیز از حمایت آشکار از طبقه سیاسی باشد، در حالی که نفوذ آمریکا در عراق همچنان حفظ می‌شود.

علی الزیدی، نخست‌وزیر مأمور، در نشست «چارچوب هماهنگی» در بغداد، ۲۷ آوریل (آسوشیتدپرس)

او درباره ایران نیز گفته است که به نظر می‌رسد نقش این کشور در روند تشکیل دولت نسبت به سال‌های گذشته تغییر کرده است.

در میان گروه‌های مسلح، «کتائب حزب‌الله» هنوز موضعی اعلام نکرده، اما «کتائب سیدالشهدا» به رهبری ابو آلاء الولائی از دولت آینده خواسته است «حاکمیت کامل» عراق را محقق کند.

سخنگوی این گروه تأکید کرده که برنامه دولت باید شامل اهدافی در زمینه حاکمیت ملی باشد.همزمان، گروه‌های سیاسی خواهان سهمی از کابینه متناسب با وزن انتخاباتی خود هستند. عباس حیال، نماینده ائتلاف «اعمار و توسعه»، گفته است این ائتلاف به‌عنوان بزرگ‌ترین فراکسیون پارلمان پس از انتخابات ۲۰۲۵، به دنبال کسب دست‌کم پنج وزارتخانه، از جمله یک وزارتخانه حاکمیتی است.

بر اساس برخی گزارش‌های اولیه، این ائتلاف احتمالاً پنج وزارتخانه از جمله دارایی و نیز سمت معاونت نخست‌وزیر را در اختیار خواهد گرفت.

در همین حال، وزارت نفت ممکن است به ائتلاف «دولت قانون»، وزارت کشور به «سازمان بدر»، وزارت برنامه‌ریزی به «جریان حکمت»، و وزارت دفاع به ائتلاف «العزم» برسد. همچنین احتمال دارد وزارت خارجه و دادگستری به حزب دموکرات کردستان واگذار شود.

گزارش‌ها همچنین از افزایش سهم «جنبش صادقون» در مناصب اجرایی حکایت دارد.

در هفته‌های اخیر، وزارت نفت به یکی از اصلی‌ترین محورهای اختلاف تبدیل شده و میان جریان حکمت و ائتلاف نوری المالکی بر سر آن رقابت وجود دارد.

در مجموع، تشکیل دولت جدید عراق در چارچوبی از ملاحظات پیچیده داخلی و خارجی پیش می‌رود؛ جایی که الزیدی تلاش دارد با ایجاد توازن میان این فشارها، کابینه خود را در مهلت قانونی از پارلمان عبور دهد.


ترامپ از نخست‌وزیر مأمور تشکیل کابینه عراق برای سفر به واشنگتن دعوت کرد

 علی الزیدی، نخست‌وزیر مأمور تشکیل کابینه عراق (AFP)
علی الزیدی، نخست‌وزیر مأمور تشکیل کابینه عراق (AFP)
TT

ترامپ از نخست‌وزیر مأمور تشکیل کابینه عراق برای سفر به واشنگتن دعوت کرد

 علی الزیدی، نخست‌وزیر مأمور تشکیل کابینه عراق (AFP)
علی الزیدی، نخست‌وزیر مأمور تشکیل کابینه عراق (AFP)

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور ایالات متحده، علی الزیدی، نخست‌وزیر مأمور تشکیل کابینه عراق را به مناسبت انتخابش برای تشکیل دولت جدید تبریک گفته و از او دعوت کرده است پس از تشکیل کابینه به واشنگتن سفر کند.

ترامپ در پیامی در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» ابراز امیدواری کرده است که روابطی «جدید و بسیار ثمربخش» میان دو کشور شکل بگیرد.

بر اساس بیانیه‌ای که به نقل از دفتر رسانه‌ای نخست‌وزیری عراق منتشر شده، این دعوت در جریان تماس تلفنی میان دو طرف مطرح شده است. در این تماس، رئیس‌جمهور آمریکا ضمن تبریک به الزیدی، از او خواسته است پس از نهایی شدن تشکیل دولت، به آمریکا سفر کند.

علی الزیدی نیز تأیید کرده که این گفت‌وگوی تلفنی انجام شده است.

الزیدی روز دوشنبه مأمور تشکیل دولت عراق شد. او از سوی «چارچوب هماهنگی»، متشکل از احزاب شیعه نزدیک به ایران، به‌عنوان نامزد نخست‌وزیری معرفی شد.

این در حالی است که نامزدی نوری المالکی، نخست‌وزیر پیشین عراق، با مخالفت ایالات متحده و شخص دونالد ترامپ روبه‌رو شده بود.


خروج نیروهای باقی‌مانده اماراتی از یمن

خروج نیروهای باقی‌مانده اماراتی از یمن
TT

خروج نیروهای باقی‌مانده اماراتی از یمن

خروج نیروهای باقی‌مانده اماراتی از یمن

وزارت دفاع امارات متحده عربی اعلام کرد که باقی‌مانده نیروهای تخصصی خود در حوزه مبارزه با تروریسم را از یمن خارج کرده است؛ اقدامی که با هماهنگی شرکای ذی‌ربط و در پی «تحولات اخیر» و پیامدهای احتمالی آن بر ایمنی و اثربخشی مأموریت‌های مبارزه با تروریسم انجام شده است.

این وزارتخانه در بیانیه‌ای اعلام کرد مشارکت امارات در ائتلاف عربی حمایت از مشروعیت از سال ۲۰۱۵ «در حمایت از مشروعیت در یمن» و در پشتیبانی از تلاش‌های بین‌المللی برای مقابله با گروه‌های تروریستی آغاز شد؛ با هدف تحقق امنیت و ثبات یمن. در این بیانیه همچنین آمده است که فرزندان امارات در این مسیر «فداکاری‌های بزرگی» انجام داده‌اند.

وزارت دفاع امارات توضیح داد که نیروهای مسلح این کشور پس از تکمیل مأموریت‌های تعیین‌شده در چارچوب‌های رسمی مورد توافق، در سال ۲۰۱۹ «به حضور نظامی خود» در یمن پایان دادند و آنچه پس از آن باقی ماند، صرفاً به تیم‌های تخصصی در چارچوب تلاش‌های مبارزه با تروریسم و با هماهنگی شرکای بین‌المللی محدود بود.

این وزارتخانه تأکید کرد تصمیم به پایان دادن به مأموریت تیم‌های باقی‌مانده، در چارچوب «ارزیابی جامع الزامات مرحله کنونی» اتخاذ شده و با تعهدات امارات متحده عربی و نقش آن در حمایت از امنیت و ثبات منطقه همخوانی دارد؛ اشاره‌ای به بیانیه‌ای که وزارت امور خارجه امارات در همان روز درباره تحولات جاری یمن و توضیح ماهیت حضور این کشور در آنجا صادر کرده بود.