پادشاهی عربی سعودی، ترکیه و پاکستان روز جمعه «توافق‌نامه مکه برای دفاع مشترک» را امضا کردند؛ توافق‌نامه‌ای که نشان‌دهنده عزم سه کشور برای تقویت امنیت مشترک، برقراری امنیت، صلح و ثبات در منطقه و جهان، و حرکت به سوی آینده‌ای امن و شکوفا است.
این توافق‌نامه در جریان «نشست سران مکه برای دفاع مشترک» میان سه کشور به امضا رسید. شاهزاده محمد بن سلمان، ولیعهد و نخست‌وزیر پادشاهی عربی سعودی، رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، و محمد شهباز شریف، نخست‌وزیر پاکستان، آن را امضا کردند.
این توافق‌نامه بر پایه روابط تاریخی و ریشه‌دار میان سه کشور، پیوندهای برادری و همبستگی اسلامی میان آنها، و نیز منافع راهبردی مشترک و همکاری نزدیک دفاعی تنظیم شده است.
این توافق‌نامه همچنین با هدف تقویت بازدارندگی مشترک در برابر هرگونه تجاوز تدوین شده است و تصریح می‌کند که هر حمله مسلحانه به هر یک از سه کشور، حمله به همه آنها تلقی می‌شود. همچنین، توسعه همه ابعاد همکاری دفاعی میان سه کشور از دیگر محورهای این توافق‌نامه است.
سفر رجب طیب اردوغان و محمد شهباز شریف به پادشاهی عربی سعودی به دعوت خادم حرمین شریفین، ملک سلمان بن عبدالعزیز، انجام شد و شاهزاده محمد بن سلمان در کاخ صفا در مکه از آنها استقبال کرد.
در «نشست سران مکه برای دفاع مشترک»، روابط ممتاز میان پادشاهی عربی سعودی، ترکیه و پاکستان و نیز شماری از موضوعات مورد علاقه مشترک بررسی شد.
رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه، در پیامی در شبکه اجتماعی «ایکس» نوشت: «این توافق‌نامه که بر اصل بازدارندگی جمعی استوار است، به تقویت همکاری‌های امنیتی و دفاعی ما، توسعه پروژه‌های مشترک در صنایع دفاعی و مبارزه با تروریسم کمک خواهد کرد.» او تأکید کرد این توافق‌نامه «برای مشارکت همه کشورهای برادر که در پی صلح، رفاه و ثبات در منطقه ما هستند، باز است.»
اردوغان همچنین گفت این «توافق‌نامه بار دیگر بر حق دفاع مشروع، آن‌گونه که در ماده ۵۱ منشور سازمان ملل متحد آمده، تأکید می‌کند و هیچ کشوری را هدف قرار نمی‌دهد.» او بر «تداوم پایبندی ترکیه به حل اختلاف‌ها و بحران‌ها از راه گفت‌وگو و دیپلماسی، بر پایه احترام به حقوق بین‌الملل و در چارچوب دیدگاه این کشور درباره حاکمیت سرزمینی» تأکید کرد.
شاهزاده خالد بن سلمان، وزیر دفاع پادشاهی عربی سعودی، نیز در پیامی در شبکه اجتماعی «ایکس» گفت: «این توافق‌نامه چارچوبی برای یک شراکت دفاعی بلندمدت ایجاد می‌کند که بازدارندگی، هماهنگی و هم‌افزایی میان کشورهای برادر ما را تقویت می‌کند و به حمایت از امنیت و ثبات منطقه و جهان کمک خواهد کرد.»
شاهزاده فیصل بن فرحان، وزیر خارجه پادشاهی عربی سعودی، نیز گفت امضای این توافق‌نامه «بر عمق روابط برادرانه و راهبردی میان سه کشور تأکید می‌کند.» او افزود این توافق‌نامه «نقطه عطفی در مسیر همکاری دفاعی میان سه کشور و نتیجه اراده مشترک آنها برای یکپارچه کردن تلاش‌ها در برابر چالش‌ها و تهدیدهایی است که امنیت و ثبات منطقه را هدف قرار می‌دهند.»
او در پیامی در «ایکس» افزود: «این توافق‌نامه تجلی اراده سیاسی مشترک سه کشور برای حفاظت از امنیت و ثبات، و حمایت از شکل‌گیری محیطی امن‌تر در منطقه است؛ اقدامی که به سود کشورهای ما و ملت‌های آنها خواهد بود، آثار مثبتی بر سراسر منطقه خواهد گذاشت و راه را برای آینده‌ای امن‌تر با فرصت‌های بیشتر برای توسعه و شکوفایی هموار می‌کند.»
وزارت خارجه پادشاهی عربی سعودی نیز در پیامی در «ایکس» اعلام کرد این توافق‌نامه بر پیوندهای برادرانه سه کشور برای مقابله با چالش‌های امنیتی و تهدیدهای نظامی تأکید دارد و زمینه توسعه توانمندی‌های دفاعی مشترک، بازدارندگی راهبردی، افزایش آمادگی و تقویت و یکپارچه‌سازی ظرفیت‌های دفاعی را فراهم می‌کند.
تجلی عمق روابط راهبردی
در همین حال، دکتر رائد قرملی، معاون وزیر خارجه پادشاهی عربی سعودی در امور دیپلماسی عمومی، گفت این توافق‌نامه «تجلی عمق روابط راهبردی و تاریخی سه کشور است که چندین دهه قدمت دارد و حاصل سال‌ها مذاکرات مفصل میان آنهاست.»
او افزود این توافق‌نامه «به سه کشور مؤسس امکان می‌دهد توانمندی‌های دفاعی مشترک، بازدارندگی راهبردی، سطح آمادگی و نیز هماهنگی و یکپارچگی ظرفیت‌های دفاعی خود را برای مقابله مشترک با هرگونه تهدید علیه امنیت و تمامیت ارضی‌شان توسعه دهند.»
قرملی همچنین گفت بر اساس این توافق‌نامه، «هر حمله مسلحانه خارجی به هر یک از سه کشور، حمله به همه آنها تلقی می‌شود.» او در عین حال تأکید کرد این توافق‌نامه «به معنای تشکیل یک محور نظامی یا ائتلاف طایفه‌ای و مذهبی نیست و با برنامه‌های هسته‌ای یا رقابت تسلیحاتی ارتباطی ندارد، بلکه هدف آن ایجاد توانمندی‌های بومی و پایدار است.»
او افزود: «این توافق‌نامه به روابط راهبردی و مستحکم پادشاهی عربی سعودی در سطح خلیج، جهان عرب و عرصه بین‌المللی آسیبی نمی‌زند، تهدیدی برای امنیت هیچ کشوری در منطقه نیست و موجب تشدید تنش میان هیچ دو کشوری نخواهد شد.» او همچنین توضیح داد این توافق‌نامه «هیچ‌یک از توافق‌های دوجانبه یا چندجانبه موجود میان این سه کشور یا میان آنها و دیگر کشورها و سازمان‌ها را لغو یا جایگزین نمی‌کند.»
