سلامت چشمها تنها به وسایلی که برای محافظت از آنها استفاده میکنیم یا تعداد ساعتهایی که با صفحهنمایشها کار میکنیم مربوط نیست، بلکه آنچه روزانه میخوریم و مینوشیم نیز بر آن تأثیر میگذارد. رژیم غذایی نقش مهمی در سلامت قلب و عروق دارد و این موضوع به نوبه خود بر سلامت چشمها و قدرت بینایی اثر میگذارد.
حدود ۲۵۰ میلیون نفر در سراسر جهان از کاهش بینایی با شدتهای مختلف، از خفیف تا شدید، رنج میبرند. اطلاعات پزشکی نشان میدهد میان سلامت چشم و سلامت قلب و عروق ارتباط مستقیمی وجود دارد؛ زیرا خوراکیها و نوشیدنیهایی که مصرف میکنیم میتوانند در بلندمدت بر سلامت دستگاه گردش خون و بینایی تأثیر بگذارند؛ بر اساس اطلاعات وبسایت «وبامدی».
در مقابل، مصرف بیش از حد برخی خوراکیها و نوشیدنیها میتواند عوامل خطر مرتبط با بیماریهای قلبی و عروقی، دیابت و فشار خون بالا را افزایش دهد؛ بیماریهایی که خود میتوانند بر چشمها تأثیر بگذارند. از جمله مهمترین این خوراکیها و نوشیدنیها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
نان و پاستا
پژوهشگران میان کربوهیدراتهای ساده، مانند آنهایی که در نان سفید و پاستا وجود دارند، و افزایش احتمال ابتلا به دژنراسیون ماکولا مرتبط با سن (AMD) ارتباط یافتهاند؛ بیماریای که یکی از علل اصلی کاهش بینایی در سالمندان است.
دلیل آن این است که بدن این نوع کربوهیدراتها را بهسرعت هضم میکند و در نتیجه سطح قند خون بهطور ناگهانی افزایش مییابد. کارشناسان سلامت برای کاهش این اثر توصیه میکنند انواع تهیهشده از غلات کامل را جایگزین نان سفید و پاستا کنید.
گوشتهای فرآوریشده
سوسیس (هاتداگ) و گوشتهای آماده و سرد حاوی مقادیر زیادی سدیم هستند. مصرف بیش از حد نمک در طول زمان میتواند موجب افزایش فشار خون شود و این امر نیز ممکن است مشکلاتی را در چشم ایجاد کند، از جمله:
-رتینوپاتی ناشی از فشار خون بالا: آسیب به رگهای خونی شبکیه که میتواند موجب تاری دید یا کاهش بینایی شود.
-کوروئیدوپاتی: تجمع مایعات در زیر شبکیه.
-نوروپاتی: انسداد جریان خون که به آسیب اعصاب و کاهش بینایی منجر میشود.
غذاهای سرخشده
مصرف غذاهای سرخشده حاوی چربیهای ترانس میتواند سطح کلسترول بد (LDL) را افزایش دهد و خطر ابتلا به بیماریهای قلبی، سکته مغزی و دیابت نوع ۲ را بالا ببرد.
این غذاها همچنین میتوانند به شکلگیری مولکولهایی موسوم به «رادیکالهای آزاد» کمک کنند؛ مولکولهایی که قادرند به سلولها آسیب برسانند و آنها را از بین ببرند. این مسئله با شماری از بیماریهای چشم، از جمله دژنراسیون ماکولا مرتبط با سن (AMD) و رتینوپاتی دیابتی، ارتباط دارد.
برای مقابله با اثر رادیکالهای آزاد میتوان میوهها و سبزیجات سرشار از ویتامین «سی» مانند مرکبات، گوجهفرنگی و فلفل دلمهای قرمز شیرین مصرف کرد.
روغنهای خوراکی
یک مطالعه مهم که ۳۰ سال پیش انجام شد، مصرف بیش از حد اسید لینولئیک، نوعی چربی غیراشباع، را با افزایش احتمال ابتلا به دژنراسیون ماکولا مرتبط با سن (AMD) مرتبط دانست.
این اسید در شماری از روغنهای خوراکی یافت میشود، از جمله:
-روغن گلرنگ
-روغن آفتابگردان
-روغن ذرت
-روغن سویا
-روغن کنجد
کارشناسان سلامت توصیه میکنند روغنهای خوراکیای را انتخاب کنید که در هر قاشق غذاخوری کمتر از ۴ گرم چربی اشباع داشته باشند و از روغنهای حاوی روغنهای هیدروژنه یا چربیهای ترانس پرهیز کنید.
غذاهای آماده مصرف
غذاهای بستهبندیشده، مانند سوپ، سس گوجهفرنگی و غذاهای کنسروشده، اغلب حاوی مقادیر زیادی سدیم هستند و این مقدار گاهی میتواند به ۷۵ درصد میزان توصیهشده برسد.
کاهش مصرف این غذاها میتواند احتمال ابتلا به فشار خون بالا و مشکلات چشمی مرتبط با آن را کاهش دهد.
بنابراین، هنگام خرید، انواعی از خوراکیهای مورد علاقه خود را انتخاب کنید که روی آنها عبارت «کمسدیم» یا «بدون نمک افزوده» درج شده باشد. همچنین میتوانید برای افزایش طعم آنها بهصورت طبیعی از ادویهها و گیاهان معطر استفاده کنید.
نوشیدنیهای شیرین
نوشابههای گازدار، نوشیدنیهای انرژیزا و ورزشی، لیموناد و دیگر نوشیدنیهای شیرینشده حاوی مقادیر زیادی قند هستند؛ بهطوریکه برخی از آنها ممکن است حاوی ۷ تا ۱۰ قاشق چایخوری شکر باشند.
این نوشیدنیها بزرگترین منبع کالری و قندهای افزوده در رژیم غذایی آمریکاییها محسوب میشوند. مصرف این مقادیر زیاد قند میتواند احتمال ابتلا به دیابت نوع ۲ و بیماریهای قلبی را افزایش دهد و این بیماریها نیز میتوانند به مشکلاتی در سلامت چشم، مانند رتینوپاتی دیابتی و دژنراسیون ماکولا مرتبط با سن (AMD)، منجر شوند.
در مورد انتخاب یک نوشیدنی سالم، آب همچنان بهترین گزینه است.
کافئین
کافئین موجود در یک فنجان قهوه یا چای صبحگاهی ممکن است فشار داخل چشم را افزایش دهد.
مطالعات نشان میدهند که فشار داخل چشم در افراد مبتلا به آبسیاه (گلوکوم) یا فشار خون چشمی (OHT) پس از مصرف کافئین افزایش مییابد و افزایش شدید فشار داخل چشم میتواند به کاهش بینایی و نابینایی منجر شود.
بنابراین، توجه به نوع خوراکیها و نوشیدنیهایی که روزانه مصرف میکنیم، نهتنها به حفظ سلامت قلب و عروق کمک میکند، بلکه میتواند بخش مهمی از مراقبت از سلامت چشمها و حفظ قدرت بینایی نیز باشد.