مردم اردن برای ابراز همدردی با خانواده‌های قربانیان حمله تروریستی به کلیسای حمود در استان کرک، در جنوب این کشور، به حمایت از آن‌ها برخاسته‌اند. این حمله روز جمعه رخ داد و بر اساس آخرین آمار اعلام‌شده تا ظهر شنبه، هشت کشته و ده‌ها زخمی بر جای گذاشت. روستای حمود در ساعت‌های گذشته پذیرای شمار زیادی از افرادی بوده که برای تسلیت‌گویی و حمایت از خانواده‌های کشته‌شدگان و مجروحان به آنجا رفته‌اند.
عبدالله دوم، پادشاه اردن، روز شنبه خواستار «اطلاع‌رسانی مستمر به شهروندان درباره تازه‌ترین تحولات تحقیقات و مقابله قاطع با شایعات و اطلاعات گمراه‌کننده‌ای شد که ممکن است از این جنایت برای ایجاد ترس و تفرقه سوءاستفاده کنند».
پادشاه اردن همچنین بر ضرورت «ارزیابی جامع امنیتی از نحوه برخورد با این اقدام تروریستی و تدوین تدابیر عملی برای افزایش آمادگی نیروهای امنیتی به‌منظور مقابله پیشگیرانه با اقدامات مشابه» تأکید کرد و خواستار اجرای قانون و حفظ اقتدار دولت شد.
عبدالله دوم روز شنبه در نشست شورای امنیت ملی، گزارشی درباره حمله تروریستی به کلیسای روستای حمود در استان کرک دریافت کرد. او به دولت و نهادهای مسئول دستور داد سیاست‌های مقابله با افکار افراطی را بازنگری کنند و با همکاری مراجع دینی، برنامه‌ای منسجم برای تشدید تلاش‌ها به‌منظور از میان بردن ریشه‌های افراط‌گرایی تدوین کنند.
پادشاه اردن در این نشست که حسین بن عبدالله دوم، ولیعهد این کشور، نیز حضور داشت، گفت در مسائل مربوط به جان شهروندان اردنی، هیچ‌گونه کوتاهی پذیرفتنی نیست. او بار دیگر این حمله تروریستی را محکوم کرد و آن را اقدامی شرم‌آور خواند.
عبدالله دوم با تأکید بر اینکه امنیت و سلامت شهروندان اردنی خط قرمز است، گفت «دست عدالت به همه تروریست‌ها خواهد رسید». او افزود چنین اقدامات بزدلانه‌ای نه در گذشته توانسته و نه در آینده خواهد توانست اردن و مردم آن را مرعوب کند یا وحدت ملی آن‌ها را متزلزل سازد.
پادشاه اردن به نهادهای امنیتی دستور داد قاطعانه پاسخ دهند و با «خوارج» و هر کسی که قصد برهم زدن وحدت مردم اردن را دارد، با مشت آهنین برخورد کنند. او همچنین خواستار پیگرد و مجازات قانونی همه کسانی شد که از این حمله حمایت کرده یا آن را توجیه کرده‌اند.
کرک؛ تلاش برای ایجاد تفرقه
استان کرک در جنوب اردن، دهه‌هاست که الگویی از همزیستی میان طایفه‌های مسیحی و مسلمان به شمار می‌رود. اردنی‌ها روایت‌های بسیاری از سال‌ها همسایگی، روابط اجتماعی نزدیک و آداب‌ورسوم مشترک ساکنان این استان نقل می‌کنند.
مقام‌های اردنی همچنین تلاش کردند با هوشیاری با کارزاری در شبکه‌های اجتماعی مقابله کنند که هدف آن ایجاد اختلاف و تفرقه در کشور بود.
نهادهایی که دیدگاه‌های کاربران شبکه‌های اجتماعی و منابع انتشار آن‌ها را رصد می‌کنند، به «الشرق الاوسط» گفتند واکنش کاربران بیشتر با روایت رسمی همسو بوده است؛ هرچند به دلیل ادامه تحقیقات درباره جزئیات حمله به کلیسا، اطلاعات محدودی در دسترس بود.
اولویت یافتن مسائل امنیتی بر ملاحظات سیاسی
هیئتی دولتی بلافاصله پس از حمله به استان کرک رفت و در چندین نشست، از جمله نشست‌های خبری، توضیحاتی درباره حادثه ارائه داد.
با این حال، پیگیری این حادثه به هیئت دولتی محدود نماند. عبدالله دوم، پادشاه اردن، نیز شخصاً با لباس نظامی یگان عملیات ویژه به کرک رفت؛ حضوری که توجه‌ها را به خود جلب کرد.
عبدالله دوم در سال ۱۹۹۸، زمانی که هنوز شاهزاده بود، شخصاً فرماندهی عملیاتی نظامی را همراه با یک گردان از یگان عملیات ویژه بر عهده گرفت. هدف این عملیات بازداشت یک هسته تروریستی در منطقه سحاب، در شرق عَمّان، بود. او در آن زمان درجه سرتیپی در ارتش اردن داشت.
تحلیلگران می‌گویند حضور پادشاه اردن با لباس نظامی، تا حد زیادی نشان‌دهنده رویکردی است که احتمالاً در دوره پیش رو بر فضای کشور حاکم خواهد شد. به باور آن‌ها، این حضور به‌ویژه در شرایط امنیتی کنونی، پیام‌ها و معانی خاصی دارد.
مقام‌هایی که در نشست‌هایی با عبدالله دوم حضور داشته‌اند، می‌گویند او شخصاً برنامه‌های اجرایی عملیات نظامی را تهیه می‌کند و در بسیاری از موارد به‌طور مستقیم بر اجرای آن‌ها نظارت دارد. به گفته این مقام‌ها، نقش او به جایگاه فرمانده کل نیروهای مسلح محدود نمی‌شود و از تجربه عملی گسترده‌ای در آموزش و عملیات نظامی برخوردار است.
ویدئوها جزئیات حمله را نشان دادند
ویدئوهایی که بلافاصله پس از حمله به کلیسا منتشر شد، جزئیات عملیات تروریستی را به‌روشنی نشان می‌داد؛ به‌گونه‌ای که تصاویر منتشرشده، آنچه را رخ داده بود، بدون نیاز به توضیح بیشتر روایت می‌کرد.
در این ویدئوها، سه مهاجم مسلح به سلاح‌های خودکار دیده می‌شوند که از یک خودرو پیاده شده و با خونسردی به سوی غیرنظامیان تیراندازی می‌کنند. چهره برخی از مهاجمان نیز در تصاویر دوربین‌ها به‌وضوح مشخص است.
مازن الفرایه، وزیر کشور اردن، هنگام حضور در جمع خانواده‌های کشته‌شدگان و مجروحان، همراه با جعفر حسان، نخست‌وزیر، با پرسش‌هایی درباره آزادی احتمالی یکی از سه مهاجم با قرار کفالت، چند روز پیش از حمله، روبه‌رو شد.
وزیر کشور پس از خروج از مراسم عزاداری این موضوع را رد کرد و در بیانیه‌ای گفت: «عامل این عملیات با قرار کفالت آزاد نشده بود.»
منابع آگاه از پیشرفت تحقیقات درباره حمله به کلیسای حمود و شناسایی هویت عاملان آن خبر دادند. به گفته این منابع، نتایج تحقیقات پس از تکمیل بررسی‌ها و روشن شدن همه ابعاد این عملیات تروریستی و افراد دخیل در آن اعلام خواهد شد. این حمله رویدادی خطرناک و بی‌سابقه در اردن به شمار می‌رود.
امنیت اردن در واقع از چندین سو با تهدید روبه‌روست. تحلیلگران در عَمّان می‌گویند دشمنی با گروه‌های تکفیری باعث می‌شود اعضای این گروه‌ها به ابزارهایی تبدیل شوند که به‌راحتی می‌توان از آن‌ها برای ضربه زدن به امنیت و وحدت کشور استفاده کرد. حمله به افرادی که برای شرکت در مراسم عزاداری در کلیسای حمود در کرک گرد آمده بودند، نمونه‌ای از چنین اقداماتی است.
به گفته این تحلیلگران، هدف حمله کرک ایجاد تفرقه در جامعه اردن بوده است. پدر نبیل حداد، از برجسته‌ترین روحانیون مسیحی اردن، در اظهاراتی به رسانه‌ها گفت این تلاش برای ایجاد تفرقه، «دو بخش به‌هم‌پیوسته جامعه را هدف قرار داده است که نمی‌توان آن‌ها را از یکدیگر جدا کرد».
مردم اردن اکنون در انتظار روشن شدن وابستگی‌های گروه تروریستی عامل حمله به کلیسای حمود هستند. یکی از پرسش‌های اصلی این است که آیا این گروه با سازمان‌هایی در خارج از کشور ارتباط داشته یا مهاجمان بر اساس باورهای افراطی خود دست به این حمله زده‌اند.
تا زمان اعلام نتایج تحقیقات درباره وابستگی‌های این گروه، پرسش‌هایی نیز درباره ارتباط احتمالی آن با گروه‌های دیگر در مناطق مختلف اردن مطرح است. هم‌زمان نگرانی‌هایی درباره احتمال وقوع حملات مشابه، حتی به شیوه «گرگ‌های تنها»، وجود دارد.
