بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، با آغاز انتخابات پارلمانی در روز سه‌شنبه، برای حفظ جایگاه خود در صحنه سیاسی با رقابتی دشوار روبه‌رو شده است. رأی‌دهندگان در این انتخابات، عملکرد او را پس از حملات سال ۲۰۲۳ جنبش مقاومت اسلامی فلسطین (حماس)، جنگ‌های غزه و ایران و تشدید انزوای بین‌المللی اسرائیل ارزیابی می‌کنند.
با این حال، نتانیاهو که در مجموع ۱۹ سال در قدرت بوده و طولانی‌ترین دوره نخست‌وزیری را در تاریخ اسرائیل داشته، همچنان رقیبی قدرتمند است که کنار زدن او آسان نیست. سیاست‌های ملی‌گرایانه در اسرائیل ریشه‌دارتر شده‌اند و چنددستگی در نظام سیاسی این کشور ممکن است به او برای تشکیل دولت برتری بدهد.
نظرسنجی‌ها از رقابتی نزدیک میان حزب لیکود به رهبری نتانیاهو و متحدان راست‌گرای آن، با ائتلاف رقیبی به رهبری گادی آیزنکوت حکایت دارند. آیزنکوت، رئیس پیشین ستاد کل ارتش اسرائیل که به مواضع سخت‌گیرانه در مسائل امنیتی شناخته می‌شود، از حمایت جریان‌های راست و میانه برخوردار است.
رأی‌گیری ساعت هفت صبح به وقت محلی (۵ به وقت گرینویچ)، با باز شدن مراکز اخذ رأی آغاز شد. این مراکز تا ساعت ۱۰ شب به وقت محلی (۲۰ به وقت گرینویچ) باز خواهند بود.
نتانیاهو در کارزار انتخاباتی خود بر نقش رهبری‌اش در دوران جنگ و اتحاد با دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، تمرکز کرده است. ترامپ حمایت خود را از نخست‌وزیر اسرائیل اعلام کرده و در جنگ علیه ایران نیز به اسرائیل پیوسته است.
نتانیاهو روز یکشنبه گفت ترامپ آماده است بار دیگر برای از میان بردن «قطعی» تهدید ایران اقدام کند، اما این اقدام را به ادامه حضور خود در قدرت مشروط دانست.
آیزنکوت، نتانیاهو را متهم کرد که «به کارزاری مبتنی بر ترساندن مردم، دروغ و تهدید متکی است». او همچنین گفت اطمینان دارد ترامپ «با هر رهبری که مردم انتخاب کنند، همکاری کامل خواهد داشت».
نتانیاهو ممکن است برای تشکیل دولت بار دیگر به حمایت دو رهبر راست افراطی، ایتامار بن‌گویر و بتسلئیل اسموتریچ، نیاز داشته باشد. برخی کشورهای غربی هر دو نفر را به اتهام تحریک به خشونت علیه فلسطینی‌ها تحریم کرده‌اند. در همین حال، نظرسنجی‌ها از افزایش حمایت از حزب «قدرت یهودی» به رهبری بن‌گویر حکایت دارند.
نه نتانیاهو و نه آیزنکوت مسیر روشنی برای رسیدن به قدرت ندارند. اگر هیچ‌یک نتوانند در کنست ۱۲۰ کرسی، ائتلافی برای تشکیل دولت به وجود آورند، ممکن است نتانیاهو تا برگزاری انتخابات جدید در سال آینده، در رأس دولت موقت باقی بماند.
کمیسیون مرکزی انتخابات اسرائیل اعلام کرد ۷ میلیون و ۳۰۰ هزار اسرائیلی واجد شرایط رأی دادن هستند که حدود ۳۳۰ هزار نفر از آن‌ها برای نخستین بار رأی می‌دهند.
پاسخ‌گویی درباره هفتم اکتبر
انتخابات پس از یکی از پرآشوب‌ترین دوره‌های تاریخ اسرائیل از زمان تأسیس این کشور در سال ۱۹۴۸ برگزار می‌شود؛ دوره‌ای که با شوک ناشی از حملات حماس در هفتم اکتبر ۲۰۲۳، حمله نظامی متعاقب اسرائیل به غزه و اختلافات شدید داخلی بر سر سیاست‌های دولت راست‌گرای نتانیاهو همراه بوده است.
برای بسیاری از مخالفان نتانیاهو، موضوع اصلی انتخابات پاسخ‌گویی درباره ناکامی‌های امنیتی هفتم اکتبر است؛ روزی که بیشترین شمار کشته‌شدگان در تاریخ اسرائیل را بر جای گذاشت.
مالی حجاج، کارمند وزارت آموزش‌وپرورش اسرائیل و از حامیان آیزنکوت، گفت: «مهم‌ترین مسئله تشکیل یک کمیسیون ملی تحقیق است، چون روند بهبود ما از همان‌جا آغاز می‌شود.»
لیسا تورتور نیز گفت امیدوار است نتانیاهو کنار برود «تا بتوانند دولت جدیدی تشکیل دهند و بخشی از آسیب‌هایی را که بی‌بی به یهودیان سراسر جهان، اسرائیل و تصویر آن وارد کرده، جبران کنند». «بی‌بی» لقب شناخته‌شده نتانیاهو است.
اما نوف گبای، ۱۸ ساله و از هواداران حزب لیکود، با مسئول دانستن نتانیاهو در قبال رویدادهای هفتم اکتبر مخالفت کرد و او را «فرد مناسب برای اسرائیل» دانست.
او گفت: «نتانیاهو جنگ را به بهترین شکل ممکن مدیریت کرد.»
کارنامه جنگ
اسرائیل در حمله نظامی خود به غزه پس از هفتم اکتبر ۲۰۲۳، بخش‌های بزرگی از این منطقه را ویران کرد. در حملات آن روز، به گفته آمارهای اسرائیل، افراد مسلح به رهبری حماس هزار و ۲۰۰ نفر را کشتند و ۲۵۱ نفر دیگر را گروگان گرفتند. مقام‌های بهداشتی غزه می‌گویند حملات اسرائیل جان ۷۴ هزار نفر را گرفته است.
اسرائیل همچنین ضربات سنگینی به حزب‌الله لبنان، متحد ایران، وارد کرد و پیش از کارزار هوایی ۱۲ روزه علیه تأسیسات هسته‌ای ایران در سال ۲۰۲۵ و جنگ مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران در سال جاری، با تهران تبادل حملات داشت.
آیزنکوت گفت دولت آینده اسرائیل باید مانع دستیابی ایران به توانایی ساخت سلاح هسته‌ای شود؛ چه از طریق استفاده از زور و چه با دستیابی به یک «توافق»، مانند راه‌حل دیپلماتیکی که آمریکا از آن حمایت کند.
محاسبات تشکیل ائتلاف
آیزنکوت نیز مانند تقریباً همه احزاب یهودی اسرائیل، با راه‌حل تشکیل دو کشور مخالف است؛ راه‌حلی که دهه‌ها مبنای مذاکرات با فلسطینی‌ها بوده است.
با این حال، او از خشونت شهرک‌نشینان یهودی علیه فلسطینی‌ها در کرانه باختری اشغالی انتقاد می‌کند؛ خشونت‌هایی که از سال ۲۰۲۳ افزایش یافته و به روابط اسرائیل با کشورهای غربی آسیب زده است. آیزنکوت همچنین با بن‌گویر و اسموتریچ، دو شریک نتانیاهو در ائتلاف راست افراطی، مخالف است.
در برخی از پایگاه‌های سنتی حمایت از حزب لیکود، رأی‌دهندگان ناراضی کارزاری خانه‌به‌خانه را برای متقاعد کردن مردم به رأی ندادن به نتانیاهو آغاز کرده‌اند. برخی از آن‌ها نیز در حالی از حمایت نتانیاهو فاصله گرفته‌اند که او در پرونده‌ای کیفری که سال‌هاست ادامه دارد، با اتهام‌های فساد روبه‌روست. نتانیاهو این اتهام‌ها را رد می‌کند.
افزایش مشارکت رأی‌دهندگان عرب در اسرائیل ممکن است در محاسبات پیچیده تشکیل ائتلاف، کفه ترازو را به سود آیزنکوت سنگین کند.
آیزنکوت با اشاره به نبود ارزش‌های مشترک، احتمال ائتلاف با احزاب عرب را رد کرده است. با این حال، تحلیلگران معتقدند این احزاب ممکن است برای اطمینان از کنار رفتن نتانیاهو از قدرت، از دولت اقلیت به رهبری آیزنکوت حمایت کنند.
آموتس آسائل، تحلیلگر سیاسی اسرائیلی در مؤسسه شالوم هارتمن، گفت: «انتظار دارم هر کدام از دو طرف که پیروز شود، تنها اکثریتی اندک داشته باشد. پیروزی قاطعی در کار نخواهد بود.»
